Bij DeWereldMorgen.be schrijven we niet voor de clicks.

We maken media voor een betere wereld.

Samen met vele vrijwilligers en burgerjournalisten.

Om dit te blijven doen hebben we uw steun meer dan nodig!

Steun onafhankelijke media!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

“Controle op banken is eigenlijk om te lachen”: debat over de toekomst van de financiële sector

Op maandagavond 3 december vond het 'Ikke, ikke, ikke en de rest kan stikken'-debat plaats in Antwerpen, het eerste in een reeks van vier debatten over de spanning tussen het publiek en het privé belang. Dit eerste debat in de reeks richt zich op onze grootbanken. Nu de door hen veroorzaakte crisis over heel Europa voelbaar is, dringt zich terecht de vraag op: is geld niet te belangrijk om aan bankiers over te laten?
dinsdag 4 december 2012

Het eerste 'Ikke, ikke, ikke en de rest kan stikken'-debat werd gemodereerd door Dirk Barrez en gevoerd door Pia Desmet (federaal secretaris van vakbond ABVV-BBTK), Koen Schoors (econoom, UGent & Itinera) en Bernhard Ardaen (ex-werknemer Dexia en auteur van het boek 'Tijdbom Dexia. De inside story').

Dirk Barrez opent het debat met een inleiding over de strijd tussen publiek en privébelang in de financiële sector, de reden voor een debat.

“De reeks bezuinigingen die nodig zijn door de economische en sociale crisis worden overal in Europa gevoeld door de hele samenleving, behalve door de grootbankiers die de pijn hebben veroorzaakt. Is geld dan niet te belangrijk om aan bankiers over te laten?”. Met andere woorden, zouden de systeembanken publiek of privé bezit moeten zijn?

Zeepbel

Pia Desmet: “Het is wel duidelijk dat er meer aan de hand was en is in de huidige crisis, maar de zeepbel moest springen in de financiële wereld, in dit geval bij Lehman Brothers. In feite hebben de financiële structuren als geheel gefaald”.

Koen Schoors: “Dit is niet de eerste financiële crisis, maar we schijnen de geschiedenis steeds te vergeten. We bevinden ons eigenlijk in een soort catch-22 (een situatie waarvoor de enige oplossing onmogelijk wordt gemaakt door een omstandigheid inherent aan het probleem, nvdr), een oplossing van alleen maar bezuinigingen is dom, maar niks doen ook. Een land moet in tijden dat het goed gaat overschotten boeken, en een verstandig anti-cyclisch fiscaal beleid voeren”.

Barrez ziet een bankenlandschap waarin de overheidsbanken en coöperatieve banken verkwanseld zijn aan de privébanken, en vraagt zich af hoe normaal het is dat die private systeembanken gered moeten blijven worden door de overheid?

Desmet vindt dat er inderdaad een nieuw bankenlandschap moet komen, dat meer gediversifieerd is en waarin wat er gebeurt in de financiële sector meer zichtbaar wordt voor klanten.
Een staatsbank zou de garantie van kwaliteitsvolle tewerkstelling moeten bieden; het voordeel van dat soort bank is dat het beslissingscentrum in eigen handen is.

Ziek Dexia

De puinhoop van Dexia wordt aangehaald; hadden dan echt zo weinig mensen voor 2008 door dat de bank ziek was? Bernhard Ardaen: “Ikzelf was in verhoogde staat van paraatheid in 2006, en besefte vanaf eind 2007 dat er echt iets fout zat bij Dexia".

"De mensen die nadachten over het geheel zagen inderdaad dat er een probleem was, maar er is ook een grote laag die daar niet mee bezig was en er wellicht ook niet in geïnteresseerd was. En daarbij, als het probleem ontkend wordt van hogerhand, kun je als kleine garnaal niet veel doen”, zegt Ardaen.

En hebben de ondernemingsraden - waarin ook werknemersvertegenwoordigers zitten - dan niet aan de bel getrokken?, vraagt Barrez zich af. Desmet geeft aan dat in de banksector aparte reglementering geldt, waarbij bepaalde zaken buiten de balans gehouden kunnen worden en de ondernemingsraden daar dus geen zicht op hebben. “En er zijn wel zeker militanten die aan de bel getrokken hebben, maar zij zijn niet gehoord”.

Schoors: “De controle op het bankwezen is om te lachen, toezichthouders hebben totaal geen overzicht. Aan het hoofd van de Bankcommissie staan bovendien politiek benoemde mensen, de supervisors van de banken zijn dus afhankelijk van de politiek”.

Dexia slaagde in juni 2011, luttele maanden voor de definitieve ineenstorting, nog 'wonderbaarlijk' voor een stresstest van Europa. Maar zo een stresstest is echter allerminst een betrouwbare indicatie, zegt Schoors. "Een stresstest bestaat om mensen gerust te stellen, en is gebaseerd op berekeningen van de banken zelf. Die gaan natuurlijk niet toegeven dat het slecht gaat, het is gewoon een cover up-operatie”.

Liikanen-rapport

“Er is betere regulering nodig, met name vanuit de Europese Unie. In oktober bracht de Europese Commissie het Liikanen-rapport uit, waarin hervorming van de bankensector onder de loep werd genomen. Daar stond onder andere in dat er een 'vrije schuld' voor banken zou moeten bestaan; een schuld die geconverteerd wordt in kapitaal bij het failliet van een bank, zodat deze niet op rekening van de belastingbetaler komt als de staat de bank wil redden”, aldus Schoors.

“Als daarnaast de bonussen voor topmannen binnen een bank in schuld worden omgezet, hebben zij minder belang bij het failliet gaan van de bank. We moeten de Europese Commissie zoveel mogelijk steunen zodat een richtlijn naar aanleiding van het Liikanen-rapport zo streng mogelijk wordt”.

Desmet zegt dat zij altijd wat schrik van richtlijnen heeft, omdat deze door de lidstaten op verschillende manieren geïnterpreteerd kunnen worden. “Dat verschil bestaat vooral tussen de eurolanden en de landen die de euro niet hanteren”.

Zombie

Had de Belgische overheid wellicht geen geld in Dexia moeten steken? Schoors denkt van niet, een bank moet niet koste wat het kost gered worden. Hij noemt de beslissing van 2008 verkeerd, toen had de overheid Dexia failliet moeten laten gaan; nu is er geen andere keus meer dan de koers die ze nu vaart. “Dexia is een zombie”.

Desmet stelt een classificatie voor van de hoeveelheid investeringen van een bank in reële bancaire diensten, een classificatie die transparant is voor iedereen. Schoors is het daarmee eens, en onderstreept dat het een illusie is te denken dat de overheid alles wel op zal lossen. De consument dient ook zijn eigen verantwoordelijkheid te nemen en moet niet al te veel beschermd worden, vindt hij.

Ardaen beaamt dit maar zegt dat er niet altijd uitgegaan kan worden van de verantwoordelijkheid van de consument. “Het is niet te vermijden dat mensen voor de bank met de hoogste rente zullen kiezen”.

Coöperatieve banken

Is er dan misschien een toekomst weggelegd voor coöperatieve banken? Ardaen is een voorstander van dergelijke banken. Desmet ziet er een plaats voor in het bankenlandschap, maar denkt dat de reglementering het starten van een coöperatieve bank moeilijk maakt.

Schoors ziet vooral een hinderpaal voor nieuwe coöperatieve banken in het gebrek aan technische kennis van de massa bestaande regels. Hij pleit daarom voor een paar grote regels die de competitie beperken, in tegenstelling tot een eindeloze stroom kleinere regeltjes die alleen voor bureaucratisering zorgen. “Maar de banken zijn nog niet zo ver”.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

15 reacties

  • door marij op dinsdag 4 december 2012

    raar dat zo weinig reguliere media de jongste weken bericht heeft over het feit dat de fallout van Dexia niet 40 of 70 miljard is, maar 991 miljard euro ... Wat ik hierboven mis, is een allusie op parallelle monetaire systemen (cfr Bernard Lietaer)

  • door Radoveden op dinsdag 4 december 2012

    Komen er dit jaar geen video's van deze avonden op de site? Vorige jaar vond ik de opnames van de linksrechts-debatten uiterst boeiend.

  • door Corse op woensdag 5 december 2012

    In een transparante democratie mag enkel de staat geld creëren met controle. De creatie van geld: http://www.youtube.com/watch?v=d3mfkD6Ky5o

    Het privaat monetaire systeem is de grootste oorzaak van de crisis, de creatie van digitaal geld:

    Het privaat monetaire systeem (private banken) kregen geen licentie om digitaal geld uit het niets te creëren maar deden dit wel, ze zijn nu degelijk schuldig aan namaak, de namaker wordt door de wet bestraft met dwangarbeid. (wetgeving) In een transparante democratie mag enkel de staat geld creëren met voldoende controle uiteraard, de staat is een (nationale collectieve maatschappelijke instelling zonder winstoogmerk) en kan als enige instantie geld en waardepapieren creëren. Privaat banken creëren nu uit het niets digitaal geld, 97% van alle geld in omloop, zonder enige vorm van staatscontrole, wetgeving of licentie. Privaat banken creëren digitaal geld uit het niets en het kost ook niets, hier heeft het privaat monetaire systeem gefaald, dit vooral door gebrek aan controle door de staat als noodzakelijk controleorganisme. (vertrouwen is goed controle is beter) De staat creëert slechts 3% papier geld uit het niets maar er is controle en een licentie, de staat moet zelf papiergeld en waardepapieren creëren.

    • door Paul Nollen op woensdag 5 december 2012

      Ook het IMF verslag is vernietigend voor de geldcreatie via schuld. Maar de arm van de banken is zeeeer lang en onze politici zijn van hen afhankelijk. http://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2012/wp12202.pdf VIII. Conclusion This paper revisits the Chicago Plan, a proposal for fundamental monetary reform that was put forward by many leading U.S. economists at the height of the Great Depression. Fisher (1936), in his brilliant summary of the Chicago Plan, claimed that it had four major advantages, ranging from greater macroeconomic stability to much lower debt levels throughout the economy. In this paper we are able to rigorously evaluate his claims, by applying the recommendations of the Chicago Plan to a state-of-the-art monetary DSGE model that contains a fully microfounded and carefully calibrated model of the current U.S. financial system. The critical feature of this model is that the economy’s money supply is created by banks, through debt, rather than being created debt-free by the government. Our analytical and simulation results fully validate Fisher’s (1936) claims. The Chicago Plan could significantly reduce business cycle volatility caused by rapid changes in banks’ attitudes towards credit risk, it would eliminate bank runs, and it would lead to an instantaneous and large reduction in the levels of both government and private debt. It would accomplish the latter by making government-issued money, which represents equity in the commonwealth rather than debt, the central liquid asset of the economy, while banks concentrate on their strength, the extension of credit to investment projects that require monitoring and risk management expertise. We find that the advantages of theChicago Plan go even beyond those claimed by Fisher. One additional advantage is large steady state output gains due to the removal or reduction of multiple distortions, including interest rate risk spreads, distortionary taxes, and costly monitoring of macroeconomically unnecessary credit risks. Another advantage is the ability to drive steady state inflation to zero in an environment where liquidity traps do not exist, and where monetarism becomes feasible and desirable because the government does in fact control broad monetary aggregates. This ability to generate and live with zero steady state inflation is an important result, because it answers the somewhat confused claim of opponents of an exclusive government monopoly on money issuance, namely that such a monetary system would be highly inflationary. There is nothing in our theoretical framework to support this claim. And as discussed in Section II, there is very little in the monetary history of ancient societies and Western nations to support it either.

      Het verwonderd mij wel dat het aspect geldcreatie hier niet ter sprake komt. In de US is er een wetsvoorstel over de geldcreatie, het HR 2990 http://www.monetary.org/ Iets wat voor Europa verdedigd wordt door oa. http://www.monetative.de/ en in de UK http://www.moneyreformparty.org.uk/

  • door Corse op woensdag 5 december 2012

    De Heilige Vrije Markt, het Gouden Kalf van dit tijdvak is geslacht. De lang verwachte doos van Pandora is open, het kwaad van het neoliberalisme ontsnapt. De privaatbanken leven van de digitale geldcreatie, kredieten en schulden van burgers.

    De geamperde:

    De neoliberale geprivilegieerde klasse, de privé elite of privé nomenclatuur en de religie-elite houden krampachtig vast aan hun oude idealen, zoals ook de communisten dat deden. De VS creëert een artificiële crisis, dit om chaos en oorlog te veroorzaken.

    Edward Louis Bernays, geb. Wenen, 22 november 1891, hij ontwierp de consumptie samenleving:

    De manipulatie van de massa’s, de oorzaken en gevolgen van de valse krediet samenleving:

    1. http://freedocumentaries.org/film.php?id=140

    2. http://nl.wikipedia.org/wiki/Edward_Bernays

    3. http://www.youtube.com/watch?v=E0yU37mHf_M

    4. http://www.youtube.com/watch?v=gfgCYGi65WM

    De religie van de neoliberale “vrije markt” is ontmaskerd, het is marktfundamentalisme:

    · De vrije markt saneert zich nu op kosten van de belastingsbetaler. · Moet de belastingbetaler opdraaien voor een privaat vrije markt die niet van hen is? · Meer nog dan de belastingbetaler draait de spaarder op voor de crisis. http://trends.rnews.be/nl/economie/o...tter-Trends-nl U zet uw geld op de bank en je krijgt 1,8 % intrest. U gaat onder 0 op uw rekening en je betaald 17 % intrest op uw eigen geld! Dit noem je nog eens keiharde business met eigen (ons) geld??. · De privaatbanken leven van de digitale geldcreatie, kredieten en schulden van burgers. De privaatbank bekomt echter bijna gratis geld van de spaargelden van de brave burger, legale diefstal wordt dit genoemd. · We kunnen het casino kapitalisme niet meer serieus nemen uiteraard.

    Het privaat monetaire systeem is de oorzaak van de crisis, de creatie van digitaal geld: http://www.youtube.com/watch?v=d3mfkD6Ky5o

  • door Ahoem op woensdag 5 december 2012

    Misschien moet Noël slangen de oorzaak van de ondergang van de Open VLD ook eens durven leggen bij een meer fundamentele zaak: het gebrek aan steun van de bevolking voor de neo-liberale ideologie... Andere partijen voeren ook een neo-liberaal discours maar kunnen dit verdoezelen met nationalitische, humanistisch of sociaal-democratische mistwolken.

  • door Reborn Muslim Movement op woensdag 5 december 2012

    hier is ALLES mee gezegd, een citaat;

    Schoors: “De controle op het bankwezen is om te lachen, toezichthouders hebben totaal geen overzicht. Aan het hoofd van de Bankcommissie staan bovendien politiek benoemde mensen, de supervisors van de banken zijn dus afhankelijk van de politiek”.

    En op wereldvlak, weten we wie de banken , in zijn macht heeft, en ons de crisis, en miserie, bezorgt hebben, ...

    RMM; Reborn Muslim Movement

    • door Corse op woensdag 5 december 2012

      Derivaten zijn dus niet-gereglementeerd.

      Niemand weet precies wat de totale waarde van alle derivaten wereldwijd zijn. Naar schatting ongeveer 1,5 biljard dollar. In perspectief, het bruto binnenlands product van de Verenigde Staten is slechts ongeveer 14 biljoen dollar. In feite is de totale marktkapitalisatie van alle belangrijke wereldwijde aandelenmarkten slechts ongeveer 30 biljoen dollar. 1,5 biljard dollar is een geldbedrag dat vrijwel ondenkbaar en onberekenbaar is. Dus wat er gaat gebeuren wanneer deze waanzinnig grote derivatenbubbels opduiken is onzeker. De waarheid is, het gezicht van de derivaten is zo groot, Warren Buffet noemde ze "financiële massavernietigingswapens", niet overdreven dus. Het is moeilijk om een inschatting van deze financiële verwoesting te maken, waar we eventueel zouden met kunnen geconfronteerd worden.

    • door D. Gilles op woensdag 5 december 2012

      Euh, de banken misschien? :-)

  • door Robrecht Vanderbeeken op woensdag 5 december 2012

    In De Morgen ga je dit soort analyses niet lezen want BNP Paribas is een belangrijke adverteerder. Speciaal voor deze Sint- en kindjesdag morgen een treffend voorbeeldje van het DM webportaal:

    http://www.dewereldmorgen.be/blogs/robrecht-vanderbeeken/2012/12/05/bnp-paribas-de-morgen

  • door Guido Peeters op vrijdag 7 december 2012

    Geld is uitgevonden als handig ruilmiddel, niet als beleggingsproduct. Wanneer er geen interest op geld zou gerekend worden, zou er geen inflatie zijn en zou de zogenaamde "groei" van bedrijven ook niet nodig zijn. Google ook eens "Wünder van Wörg". Het bewijs dat het kan. Inderdaad, Bernard Lietaer (een Belg met internationale faam) heeft een gezonde visie over muntsystemen (cfr. De Standaard 01-12-2012 blz 70). Verschillende geldsoorten geven meer stabiliteit aan het totale financiële systeem dan een monocultuur, aldus Lietaer. Terug naar het interest-verhaal. De formule van samengestelde interest (= een exponentiële functie), algemeen toegepast door de banken, is een zichzelf-vernietigend systeem. Afblijven dus.

  • door Paul Nollen op zondag 9 december 2012

    http://www.positivemoney.org/2012/12/icelandic-parliament-investigating-full-reserve-banking/ Is Iceland – the wonderful island with just 300 thousand citizens – going to be the first country seriously questioning the privatized money creation and considering Full Reserve Banking proposals? It seems that it might well be the case… Het voorstel van Positive Money UK" aan de Althingi : http://www.althingi.is/pdf/umsogn.php4?lthing=141&malnr=239&dbnr=855&nefnd=ev

  • door froels op woensdag 12 december 2012

    Het Europees parlement keurde het voorstel van de EC goed, na rapport van Marianne Thyssen; zie ook het vervolg: http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2012/09/14/marianne-thyssen-wil-bankentoezicht-door-bankiers#comment-form Alle verdere discussies moeten vertrekken van deze juridisch bindende beslissingen.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties