about
Toon menu

Naar een nieuw geldsysteem

“Zo lang het huidige geldstelsel niet fundamenteel hervormd wordt, zal het financieel-economisch niet stabiel zijn.” Dat zegt geldspecialist Bernard Lietaer in 'Money and Sustainability', een rapport van de Club van Rome over de toekomst van ons monetair systeem.
vrijdag 30 november 2012

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Woensdag 28 november stelden Oikos, Kauri en Fairfin in de Gentse Vooruit de Nederlandse vertaling voor van het rapport 'Geld en duurzaamheid. Van een falend geldsysteem naar een monetair ecosysteem'. Auteur Bernard Lietaer is geen groentje op het gebied van geldsystemen. Hij bekleedde een hoge functie bij de Nationale Bank van België, werkte aan gerenommeerde universiteiten in binnen- en buitenland en richtte tussendoor zijn eigen traderbedrijf op waardoor hij in 1990 door Business Week uitgeroepen werd tot ‘s werelds beste valutahandelaar.

Lietaer maakt in zijn rapport een analyse van het huidige geldsysteem: het monopolie van één munt. Dit werkt een concentratie van rijkdom in de hand en ondergraaft de samenhang van de gemeenschap. Het is bovendien onderworpen aan een cyclus van booms en busts: een voortdurende afwisseling van sterke groei en snelle ineenstorting.

Crisis

De crisis die we nu doormaken is niet zo uitzonderlijk. Tussen 1970 en 2010 telde Lietaer wereldwijd 425 systeemcrisissen (banken-, schulden- en monetaire crisissen, nvdr), ofwel 10 crisissen per jaar. “Een nieuwe auto met zulke gebreken zou al lang zijn afgevoerd. Maar over ons monetair stelsel blijft iedereen in the box denken.” Volgens Lietaer verhoudt de mensheid zich tot geld als vissen tot water: “Het bepaalt ons leven op alle mogelijke manieren, maar we kennen er niets van.”

In het boek 'Het geld van de toekomst' (1999) voorspelde Lietaer al dat de periode 2010-2020 cruciaal zou zijn. Zijn stelling was toen dat vier megatrends, met name vergrijzing, klimaatverandering, informatierevolutie en monetaire instabiliteit, zouden samenkomen in deze periode. De enige manier om deze problemen op een duurzame manier op te lossen, is een fundamentele hervorming van ons geldsysteem. “Met een politiek van bezuinigingen en belastingen alleen stevenen we simpelweg af op een volgende crash”, luidt zijn voorspelling.

Monetair ecosysteem

In zijn rapport stelt de geldspecialist een alternatief voor: een monetair ecosysteem met complementaire munten. Voor zijn model haalt Lietaer de mosterd bij de theorie van complexe netwerken. Een complex vloeinetwerk is een systeem waarin iets stroomt. Het typevoorbeeld is een bos. Naast de zon spelen planten en dieren een belangrijke rol. Zo heb je duizenden ecosystemen in de wereld. Economie is daar ook een voorbeeld van. Dat is een complex netwerk waar geld doorheen stroomt. Sinds kort kunnen wetenschappers de duurzaamheid van zo'n netwerk meten op basis van parameters als diversiteit, interne verbondenheid, efficiëntie en veerkracht. Enkel als er een gezond evenwicht bestaat tussen deze parameters ontstaat een duurzaam en stabiel systeem. De centrale these daarbij is dat monocultuur nooit voor stabiliteit zorgt.

Complementaire munten

Toegepast op het geldsysteem betekent dit dat de monocultuur van onze nationale munten vervangen moet worden door een divers systeem met complementaire munten. Geld is, volgens Lietaer, een overeenkomst binnen een gemeenschap om op een gestandaardiseerde manier iets te gebruiken als ruilmiddel. Het moet ook terug op deze manier gehanteerd worden. Hij pleit ervoor dat er naast de euro parallelle complementaire munten in omloop komen om allerhande doelstellingen te realiseren: sociale, ecologische, maar evengoed economische.

Dit pleidooi voor complementaire munten komt niet uit het niets. Zulke munten bestaan al duizenden jaren en ook vandaag komen ze op veel plaatsen voor. Lietaer haalt verschillende voorbeelden aan, zowel in binnen- als buitenland. Zo zijn er de Gentse Torekes die in de arme Rabotwijk door het stadsbestuur ingevoerd werden om milieu- en buurtzorg te promoten. Of de Japanse Fureai Kippu om de zorgverlening voor de vergrijzende bevolking te stimuleren.

Te laat?

De vraag is natuurlijk of het ondertussen niet te laat is voor zo’n drastische ingreep. Lietaer wil naar eigen zeggen altijd optimistisch blijven. Hij wijst naar Brazilië om het voorzichtige optimisme te rechtvaardigen. Daar heeft de overheid de voorbije jaren in samenwerking met de bankensector werk gemaakt van verschillende complementaire muntsystemen en dat werpt zijn vruchten af. De ontwikkelingslanden van de toekomst zijn volgens Lietaer niet noodzakelijk de ontwikkelingslanden van vandaag. “De landen die erin slagen om de flexibiliteit van complementaire munten in hun voordeel te buigen, zijn de landen van de toekomst.”

© 2012 – StampMedia – Lander Kennis

reacties

7 reacties

  • door ReturnToReason op vrijdag 30 november 2012

    En wij hebben de ecocheques, de maaltijdcheques, en de kadocheques als complementaire munten. Valuta die enkel als ruilmiddel gebruikt kunnen worden en niet om op te potten. We zijn dus goed bezig.

    • door Winfried Huba op vrijdag 7 december 2012

      ...ik ben er niet gelukkig mee: ten eerste kun je veel van die papieren te gemakkelijk kwijt bij de grote winkelketens en te moeilijk bij de handelaar om de hoek. Ten tweede is uw koopgedrag daarmee te achterhalen. Ten derde wordt je gedwongen tot consumeren; ik wil soms geld 'oppotten', sparen. Dat mag gerust een 0% bank zijn, die geld beheert en niet maakt.

  • door Geirnaert Peter op zaterdag 1 december 2012

    Op http://letsvlaanderen.be vind je een overzicht van bestaande lokale ruilgroepen.

  • door den Juul op zaterdag 1 december 2012

    .

    het bit coin systeem is ook een alternatief, daar het totaal aantal bit coins een vast bedrag vormt, dus geen inflatie van bitcoins, terwijl hun waarde kan schomelen, al naargelang de hoevelheid fiat geld (euro's etc) dat gebruikt wordt om in bitcoins te investerenof desinvesteren.

    Europa schreef er een heel epistel over, daar het bitcoin per definite niet gecentraliseerd is, via servers loopt, er geen centrale bestuursorgaan is dat kan afgeschakeld worden door the power that be, en het een annonieme vorm van geld is waarmee niet gefraudeerd kan worden. Dit vormt dus een bedreiging voor de staatsbelangen, daar het niet volledig onder hun controle kan gebracht worden, tenzij men alle servers afsluit.

    • door Yasea op maandag 3 december 2012

      Je kan best geen goud standaard nemen hoor. 70% van het goud in de wereld is in handen van de grote banken (Ford Knox als onderpand voor de staatsschuld in USA). En het geeft een vaste hoeveelheid geld. Iets wat op termijn altijd voor problemen zorgt.

  • door T.E.Manning op zondag 2 december 2012

    Coöperatieve lokaal economische sociale, financiële, productieve en dienstverlenende structuren in gebieden met +/- 50.000 personen in arme gebieden worden op website

    www.integrateddevelopment.org

    beschreven.

    De financiële structuren bevatten ook lokaal geldsystemen en rentevrije, inflatievrije, kostenvrije microkrediet structuren. De microkrediet systemen zijn "kostenvrij" (zonder betaling van formeel geld) omdat zij opereren in het kader van een al bestaand lokaal geldsysteem.

  • door Piet op zondag 2 december 2012

    Een monetair systeem voor de toekomst, het definitieve einde van deze en toekomstige bankcrisissen? http://www.dewereldmorgen.be/blogs/peeef/2012/04/29/een-monetair-systeem-voor-de-toekomst-het-definitieve-einde-van-deze-en-toeko

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties