Meer dan ooit heeft de wereld nood aan onafhankelijke journalistiek.

Meer dan ooit is het nodig om een tegengeluid te laten horen.

Steun daarom DeWereldMorgen.be

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

Griekenland krijgt nieuwe schijf noodhulp

Na een marathonoverleg van meer dan 12 uur heeft de eurogroep uiteindelijk de beslissing genomen dat Griekenland de nieuwe schijf van de noodlening ter waarde van 43,7 miljard euro voor 13 december uitbetaald krijgt. Het geld was hard nodig, want de Griekse staat zit nu echt wel op de rand van het bankroet.
dinsdag 27 november 2012

Lang uitgesteld

De schijf had eigenlijk al voor de zomer moeten worden uitbetaald, maar de uitbetaling werd vertraagd doordat Griekenland een aantal voorwaarden niet was nagekomen. Dit ging in het bijzonder om het niet doorvoeren van noodzakelijke privatiseringen en om de twee opeenvolgende stembusslagen in mei en juni van dit jaar.

Nadien werden extra voorwaarden gesteld door de trojka in de vorm van nog meer besparingen en nog meer structurele hervormingen. In een poging om te tonen dat het haar menens was, sluisde de regering Samaras deze besparingen en hervormingen begin deze maand door het parlement, in de vorm van slechts één wetsvoorstel.

De hoop was dat dit voldoende zou zijn om de Europese partners over de streep te trekken en om de schijf van de noodlening toe te kennen tijdens de eurogroep van vorige week. Toen dat niet gebeurde, was er erg veel teleurstelling aan Griekse zijde.

Dit had als gevolg dat de steun voor de regering in Griekenland heel snel afbrokkelde. Bovendien creëerde het uitstel van betaling van de schijf van de noodlening enorme onzekerheid over de toekomst van Griekenland in de eurozone.

Torenhoge schuld

De cijfers maakten ondertussen duidelijk dat de Griekse schuld niet leefbaar zou zijn. Volgens de oorspronkelijke berekeningen van het IMF zou de schuld van Griekenland onder de 120 procent van het BBP (Bruto Binnenlands Product) zijn gezakt tegen 2020, met de toepassing van het programma dat aan het land werd opgelegd.

120 procent van het BBP, zo hoog stond de schuld zelfs niet in 2009, toen premier Papandreou naar het IMF stapte om hulp in te roepen. Maar de laatste berekeningen toonden aan dat de schuld dreigde op te lopen tot 189 procent van het BBP. Een complete misrekening dus.

Om die reden had het IMF aangedrongen op een kwijtschelding van een deel van de schuld. Het Fonds heeft namelijk in zijn statuten staan dat het geen landen kan helpen waarvan de schuld onbeheersbaar is. En die richting ging het met Griekenland zeker wel uit.

Een kwijtschelding van schuld ligt politiek echter moeilijk, en deze keuze droeg daarom niet de voorkeur weg van de Europese partners. Het is niet eenvoudig om tegen je achterban te zeggen dat je het geld dat naar Griekenland is gegaan, niet meer zal terugzien. Het zou tegelijkertijd ook een signaal zijn geweest dat het programma dat aan Griekenland is opgelegd, een mislukking is geweest.

Compromis

Dus moest er naar een compromis worden gezocht waarmee het IMF kon leven en dat ook politiek verkocht kon worden. Een kwijtschelding van de schuld is er niet gekomen. Wat is er dan wel uit de bus gekomen?

  • Griekenland zal zijn schuldobligaties kunnen terugkopen aan 1/3 van de oorspronkelijke prijs met het geld van de schijf van de noodlening.
  • De interesten op de Griekse leningen zullen naar beneden gaan. Griekenland gaat zelfs minder interest betalen op zijn leningen dan de Europese partners die geld aan het land lenen.
  • Griekenland zal ook meer tijd krijgen om deze leningen terug te betalen.
  • Griekenland zal voorlopig ook geen interesten moeten betalen op de steun die het land krijgt via het ESM (European Support Mechanism). De terugbetaling wordt 10 jaar opgeschoven.
  • De Europese Centrale Bank zal de winst die ze gemaakt heeft door de interesten op de Griekse obligaties, terug aan Griekenland betalen.

Samen met de schijf van de noodlening zou de Griekse schuld dan tegen 2020 moeten teruggebracht zijn tot 124 procent van het BBP en tot 110 procent in 2022.

Geen beloning

Het is niet bepaald zo dat Griekenland met deze oplossing wordt beloond voor het feit dat het een aantal van zijn afspraken in de leenovereenkomst niet is nagekomen, zoals her en der wel eens te lezen valt. Het land kan zeker niet op de lauweren rusten. Het besparingsprogramma moet verder gaan en de structurele hervormingen moeten worden doorgevoerd.

Dat betekent dat er veranderingen in het overheidsapparaat zullen komen, met alle mogelijke stakingen tot gevolg. De Griekse overheid moet minder gaan spenderen. Of zich dat zal vertalen in bijvoorbeeld minder uitgaven voor defensie, valt nog af te wachten.

Vanuit Europa zal de uitvoering van het programma nauwgezet worden opgevolgd. Er zullen controleurs van over heel Europa komen die in alle ministeries en openbare diensten mee over de schouder komen kijken om te zien hoe de hervormingen worden uitgevoerd.

Als deze hervormingen (waaronder ook de privatiseringen) niet het beoogde resultaat hebben, zal het tekort moeten worden bijgepast door meer besparingen op te leggen. In de praktijk betekent dit dat de situatie voor de modale Griek er niet meteen beter zal op worden. En of de doelstellingen zullen worden gehaald? Ook dat is zeer twijfelachtig.

Waarvoor wordt het geld gebruikt?

Diezelfde modale Griek zal ook niet meteen iets in zijn portemonnee merken van de uitbetaling van de nieuwe schijf van de noodlening. Het geld dat Griekenland nu krijgt, 34,4 miljard euro voor 13 december, zal als volgt worden besteed:

  • 8 miljard euro zal worden voorzien om de openstaande schulden van de Griekse overheid aan verschillende bedrijven terug te betalen. 3,5 miljard euro zou dan in december worden terugbetaald en de rest tijdens de eerste twee maanden van 2013. Het overleven van sommige bedrijven hangt hier dus van af.
  • De overheid zal 11 miljard gebruiken om overheidsobligaties terug te betalen aan de banken, zodat die over meer geld kunnen beschikken.
  • Naar de herkapitalisatie van de Griekse banken zal 24 miljard euro gaan.
  • De Griekse overheid zal haar eigen schuldobligaties opkopen ter waarde van 27-30 miljard euro, en op die manier de schuld proberen te verminderen.
  • 3,5 tot 4,5 miljard euro zal worden aangewend om lonen en pensioenen uit te betalen en om er voor te zorgen dat de apothekers terugbetaald worden, zodat er terug geneesmiddelen voorhanden zijn. Dat geld zou ook worden gebruikt om huisbrandolie te kopen voor de scholen, die anders dreigen te sluiten, omdat er geen verwarming is in de winter.
  • Tenslotte zullen de obligaties waarvan de termijn verstrijkt, met het geld dat vrijkomt, kunnen worden uitbetaald. Anders zouden er wel eens nieuwe staatsbons moeten worden uitgegeven

Maar zal deze overeenkomst er nu voor zorgen dat Griekenland een nieuwe injectie in zijn economie zal krijgen? Het blijft koffiedik kijken, want in principe blijft men de patiënt hetzelfde medicijn toedienen dat men de afgelopen jaren heeft gebruikt, en waarvan de efficiëntie op zijn minst twijfelachtig was. En de Grieken zelf staat nog jaren van besparingen te wachten en voor de meesten lijkt de beslissing van de eurogroep niet meer dan uitstel van executie.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

7 reacties

  • door EP op dinsdag 27 november 2012

    Gewoon weer een nieuwe strop om de hals.... Wache auf, Verdammte dieser Erde

  • door RH op dinsdag 27 november 2012

    Als de Trojka het bestuur in Griekenland 3 jaar geleden wilde overnemen dan had ze ten 1e zo'n 500 miljard moeten ter beschikking stellen van Griekenland: renteloos en uit het niets gecreëerd. Want het Griekse grootkapitaal heeft honderden miljarden in het buitenland geparkeerd. En ten 2e had men de reden van de crisis in Griekenland moeten aanpakken nl. het feit dat de superrijken en de grote ondernemingen geen of bijna geen belastingen betalen. De 'crisis' was in enkele maanden opgelost geweest. Dat wil de EU blijkbaar niet. Het EU bestuur is bezig een georganiseerde armoede te realiseren zodat uiteindelijk Griekenland en nadien de gehele EU een goedkope arbeidsplaats wordt voor de grote multinationale exporterende) ondernemingen. Echter, de verarming en dus een sterk gedaalde koopkracht zal de bedrijvigheid in de binnenlandse markt nl. bij zelfstandigen, kleine - en middelgrote ondernemingen sterk doen afnemen. Dat ook is de bedoeling want daardoor is de waarde van ondernemingen en van publieke eigendommen zoals havens een fractie van wat ze is in normale omstandigheden. Dan kunnen die bezittingen gemakkelijker 'geprivatiseerd' worden, ze worden verkocht voor een appel en een ei.

    Het geld van een nieuwe schijf noodhulp gaat in hoofdzaak naar banken, niet naar consumenten = de Griekse burgers. Dat is in het geldkringloop van producenten naar consumenten en terug een (nodeloze) kortsluiting, die een financieel gevolg heeft maar niet noodzakelijk een materieel- maatschappelijk gevolg. Wat ook in het artikel wordt gezegd. De Griekse economie zal (waarschijnlijk) niet opleven.

    In opdracht van de grootste multinationale ondernemingen en de superrijken in de EU organiseert het EU bestuur = de 27+1 regeringen en parlementen een nodeloze, collectieve verarming in de hele EU. Land per land. Voor het ogenblik zijn een aantal zuiderse landen waaronder vooral Griekenland (GR) aan de beurt. In GR wordt nodeloos honger geleden te midden van de overvloed die er is in de EU. Dat alles mag gekwalificeerd worden als een misdaad tegen de mensheid. Het roverskapitalisme moet ophouden.

    • door EP op woensdag 28 november 2012

      Niet alleen houden die 'reddingen' de franse , duitse, belgische banken boven water en verzuipen ze de europese bevolking, bovendien WERKT HET NIET. De Griekse overheidsschuld is inmiddels opgelopen naar 190% vh BNP, bij het begin van de 'reddingsplannen' in 2008-9 (nauwelijks drie jaar geleden) was dat nog slechts 100%. Elke besparingsronde in de publieke sector en elke verdere reductie van de lonen in de private sector verkleint ui-te-raard de begrotingsinkomsten voor het volgende jaar, dus grotere tekorten, dus extra schuldopbouw.... Terwijl tegelijk de rente op die schuld blijft oplopen (zij het dat die laatste stijging sinds de reddingsplannen is afgezwakt).

      Daarbij blijven die epxerts van de troika bij elke redding opnieuw voorspellen dat 1) de groei gaat terugkeren; 2) de overheidsschuld zal afnemen. Ze maken daar prognoses over, die op de meest groteske manier door de werkelijkheid worden tegengesproken. Ziehier de grafiek des doods (een vergelijking tussen de voorspellingen van de griekse groei door de troika, met de reële groei die vervolgens (niet) werd gerealiseerd): http://www.ftm.nl/upload/content/images/troika.PNG

      Er zijn twee conclusies te trekken. 1) Dit alles getuigt misschien niet zozeer van incomptentie, maar van moedwil. De valse voorspellingen, de angst-retoriek, de chantage dienen een doel. Ze zorgen ervoor dat de grieken (en wij allemaal) maximale rente blijven betalen, ook al raken onze economieen meer en meer verstikt. De renteniers als de macht van het dood kapitaal... 2) Die chantage heeft een voorgeschiedenis: ze is identiek met de structurele aanpassingsprogramma's die het IMF dertig jaar lang in het Zuiden heeft opgelegd. Met hetzelfde doel: maximale rente-extractie uit zwakke economieën. Aan die chantage is nochtans een einde gekomen; en een hele reeks zuid-amerikaanse landen hebben zich uit de rente-recessie tunnel bevrijd. Daarvoor was wel een politieke omslag nodig: waar blijven de europese kirchners, chavez's, correa's?

      • door RH op woensdag 28 november 2012

        Beste EP, "... uit de rente-recessie tunnel bevrijd. Daarvoor was wel een politieke omslag nodig: ...". De remedie ligt besloten in uw commentaar en ze kan bijna van vandaag op morgen worden uitgevoerd. In de veronderstelling dat het bestuur van de EU = 27+1 regeringen en parlementen geen moedwil vertoont maar wel een beetje bekwaamheid. Nodig is onder andere:

        1. De ECB en de banken rekenen geen interest wanneer ze krediet verlenen = geld creëren. Geld is voor de ECB, in die bewerking, geen 'schaars' goed, het wordt uit het niets gecreëerd. Rente creëert inflatie en het maakt een (exponentiële) groei noodzakelijk. Dat laatste is niet vol te houden daar de aarde eindig is. Anderen dan banken mogen interest rekenen bij een geldlening maar beperkt tot de procentuele stijging van het nominale BBP.

        2. De ECB verleent niet alleen krediet aan de banken maar ook aan de overheden, en wel zoveel geld als er nodig is bvb. in Griekenland. 3. De ECB is verantwoording verschuldigd aan het Europese parlement. Hetzelfde geldt voor het ESM, het Europese StabiliteitsMechanisme.

        4. Het IMF er uit. De overheidsschulden zijn een interne EU/ EMU aangelegenheid.

        • door EP op donderdag 29 november 2012

          Ben ik het mee eens. Dat lijkt me ook ongeveer het noodprogramma dat zowel Syriza in Griekenland als een aantal meer verlichte linkse krachten in de centrum-landen (bvb Front de gauche in frankrijk) verdedigen. Daar moet wel ook een uitzonderlijk publiek 'commando' over de hele bankensector aan toegevoegd worden. Zodat samenlevingen de controle herwinnen over die secotr, en kunnen beslissen om de tot schuldenputten getransformeerde speculatieve banken en de depositiobanken uit elkaar te halen, en vervolgens een na een de 'rest-banken' te ontmantelen, zonder staatswaarborg... Wedden dat 'de financiële markten' dan plotseling een toontje lager zingen en wel tot onderhandelen bereid zullen zijn? Ook over het rente-niveau :-) Kijk maar hoe snel ze zich in Ijsland en eerder nog in Argentinie gewoon bij de nieuwe gang van zaken hebben neergelegd

  • door aronjaco op woensdag 28 november 2012

    De problemen in ( van) Griekenland en van de Eurozone zijn weer een stuk vooruitgeschoven maar niet opgelost. Uitstel van executie. Iedereen die bij de zgn. reddingsoperaties is betrokken - wat een mooi eufemisme - liegt tegen beter weten in. Griekenland wordt gewoon kapot bezuinigd en uitverkocht dat is de waarheid en dat zonder dat er fundamenteel ook maar iets verandert. Wanneer komt de kwijtschelding van de schulden ? Wanneer wordt men in Europa verplicht de werkelijkheid onder ogen te zien, met alle nare gevolgen vandien voor al haar inwoners ? Maar ja , voorlopig spelen onze Europese leiders Machiavelli indachtig, daar waar hij de vorst erop wees dat hij in sommige gevallen beter kon liegen dan de waarheid spreken. Nietzsche verklaarde de schijn van grotere waarde voor het leven dan de naakte waarheid, totdat hijzelf die waarheid niet meer kon ontvluchten.

  • door Ron op woensdag 28 november 2012

    Over Griekenland even zwijgen, kijk eens naar de andere oplichters. 1. Spanje leent geld op de obligatiemarkt Positief bericht, vindt u niet? De werkelijkheid is dat de Spaanse overheid geld leent van een Spaanse bank. Die Spaanse bank krijgt voor hetzelfde bedrag een lening van de ECB en mag daarvoor de zojuist gekochte staatsobligaties in onderpand geven. Dit hele toneelstukje wordt opgevoerd omdat de ECB officieel geen geld mag printen om Spaanse staatsobligaties op te kopen. 2. Italiaanse minister van Financiën verwacht economisch herstel in 2013 Nog zo'n positief bericht dat dit weekend zelfs op pagina 101 van teletekst stond. Een minister gooit deze verklaring de wereld in, zonder dat hij zijn bewering ook maar ergens op baseert en de gehele Europese pers neemt het klakkeloos over. Zo'n minister kan ongestraft dit soort voorspellingen doen, want als straks blijkt dat de economie nog verder in het moeras wegzakt, is het publiek zijn uitspraak al lang weer vergeten. Luister nooit naar wat politici en centrale bankiers zéggen. Kijk alleen naar wat ze daadwerkelijk doen.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties