about
Toon menu

Als Christine Lagarde eredoctoraat verdient, dan niet voor IMF-prestaties

We beleven de zwaarste mondiale financiële en economische crisis in tachtig jaar. En toch ontvangt maandag Christine Lagarde, de directeur van het Internationaal Muntfonds (IMF), een eredoctoraat van de KU Leuven. Als zij die eer al zou verdienen, dan zeker niet voor wat het IMF de jongste 35 jaar presteerde. In die periode kroonde het zich tot een kampioen in onderontwikkeling, en dat was allerminst de bedoeling van de oprichters.
maandag 29 oktober 2012

In de jaren dertig van vorige eeuw woedde de vorige wereldwijde crisis. De financiële crash van 1929 veroorzaakte een ongeziene economische ineenstorting en maatschappelijke ontreddering. Die mondden uit in het verdwijnen van bijna alle democratieën – weggespoeld door talloze dictaturen - en uiteindelijk in het inferno van de Tweede Wereldoorlog met ruim vijftig miljoen doden. Toen kon de mensheid eindelijk puin ruimen..

Het was een extreem duur betaalde les. Nooit zouden we mogen vergeten dat de economie een immense, bijna dierlijke kracht herbergt, maar dat samenleving en politiek dit dier moeten berijden en er de teugels stevig van vastnemen.

Dat was de reden waarom nog in volle Tweede Wereldoorlog in Bretton Woods het IMF en de Wereldbank werden opgericht. Samen moeten ze de wereldeconomie in goede banen leiden.

Toen wisten ze beter hoe het moest, een goede samenleving maken

Ze behoren tot de instrumenten van de in 1945 opgerichte Verenigde Naties. De wereld wilde weg van de verschrikkingen van de voorbije 15 jaar. Vooral de Veiligheidsraad moest oorlog voorkomen en vrede en veiligheid realiseren.

Al even belangrijk was de ambitie om de voedingsbodem voor conflicten te laten verdwijnen. Alle landen en volkeren moesten hun welvaartsmachines kunnen uitbouwen voor hun economische en sociale vooruitgang. Daarvoor waren IMF en Wereldbank nodig. Daarom kreeg de VN ook een Economische en Sociale Raad. Laat u dus niet te gauw wijsmaken dat wereldbestuur enkel voor naïeve dromers zou zijn, en dus onmogelijk. Onze grootouders en overgrootouders waren verstandiger dan wij.

Maar waar het op aan komt, is of IMF en Wereldbank, allebei gehuisvest in Washington, werkelijk mee besturen in het belang van de hele wereldbevolking. Vooral in de eerste decennia van hun bestaan lukte dat vrij goed. Nooit in de menselijke geschiedenis is de welvaart zoveel toegenomen en is ze tegelijkertijd ook zo verdeeld geraakt onder tal van mensen als in de dertig jaar na Wereldoorlog II.

Vrij algemeen aanvaard was de opvatting dat de economie best sociaal gecorrigeerd werd, en dat overheden - soms heel actief - konden tussenkomen in de productie en zeker in de verdeling van de welvaart, en in de uitbouw van publieke voorzieningen en sociale zekerheid.

Een wel heel eenzijdige globalisering

Maar de jaren zeventig laten een koerswending zien. IMF en Wereldbank – later vergezeld van de WTO - nemen het gangmakerschap van een wel zeer eenzijdige economische globalisering. Daarbij kunnen de markten niet vrij genoeg zijn, lijkt het wel alsof alles op aarde best in de handen van privébedrijven overgaat en houden samenlevingen en hun overheden zich bij voorkeur afwezig. Het is de zogenaamde Washington consensus.

De gevolgen blijven niet uit. Deze aanpak keldert bv. het welvarende Argentinië tot een arm land. In een interview voor Panorama in 2003 kreeg ik de IMF-vertegenwoordiger zo ver toe te geven dat het beleid was mislukt: “Het is waar, de middenklassen werden uitgedund… het was een economie die werkte, maar enkel voor heel weinigen.” Miljoenen vielen zonder inkomen. Als de Argentijnen het vandaag opnieuw beter hebben, is het omdat ze zich onttrokken aan de voogdij van het IMF.

Dat het communisme dood ging in Rusland en andere landen, gelukkig maar want het was economisch en ecologisch een ramp, en een aanfluiting van al te veel mensrechten. Maar de IMF boys en girls leidden het land allerminst naar een succesvolle sociaal gecorrigeerde markteconomie. Ze leverden het uit aan een maffiakapitalisme dat de rijkdommen plunderde en niets gaf om economie of samenleving. De hakbijl viel voor talloze onrendabele fabrieken, maar dat hele steden meteen ook hun ziekenhuis, brandweer en andere voorzieningen kwijt waren, neen dat hadden die ‘specialisten’ niet in de gaten.

Tal van Afrikaanse landen kregen structurele hervormingen aangesmeerd die later telkens nefast bleken voor hun ontwikkeling. In Senegal verzekerde de IMF-vertegenwoordiger mij: “Heel dikwijls wordt men pessimist omdat men op korte termijn denkt. Ik geef u rendez-vous over vijf eeuwen.” Maar dat kan men toch niet antwoorden aan zij die sterven van honger, reageerde ik. En na een lange stilte kwam het antwoord: ‘Neen, dat kan men niet zeggen.”

Al minstens 25 jaar vertellen tal van stemmen dat IMF, Wereldbank, al evenzeer de Europese Unie of later de Wereldhandelsorganisatie het spoor kwijt zijn: ze weten echt niet meer hoe we onze economieën best ontwikkelen in tijden van globalisering.

Een heel zwaarwegende en vlammende kritiek op het IMF beleid komt van Joseph Stiglitz, de Nobelprijswinnaar economie van 2001 en voormalig topeconoom bij de Wereldbank. Heel overtuigend beschrijft hij in zijn in 2002 verschenen boek Perverse globalisering hoe het IMF tientallen landen het slechtst denkbare economische beleid opdringt. Altijd opnieuw is het resultaat een veel diepere economische crisis dan zou moeten, veel meer werkloosheid, armoede en verloren welvaartsproductie.

Neen, de lessen zijn niet geleerd

Enkele jaren later vraag ik Stiglitz of al die kritiek iets verandert bij het IMF: “Ja,” is het antwoord, “maar de veranderingen zijn onbeduidend en echt veel heeft het IMF niet geleerd: niet dat vrijmaking van kapitaalmarkten economische groei hindert, niet over armoede door ongelijkheid, onvoldoende dat democratische participatie noodzakelijk is, niet dat een industriële overheidspolitiek belangrijk is, en wat het beweert over sociale bescherming en zekerheid meent het niet.”  

Tot vandaag zijn de lessen niet geleerd. Vanaf 2008 betalen ook Europeanen daarvoor een forse rekening. Na de financiële en economische crisis die de grootbankiers veroorzaakten vanaf 2007-2008, importeert ook Europa volop de nefaste praktijken van decennia IMF beleid. De Ieren, de Grieken, de Spanjaarden, de Portugezen, de Italianen, ze kunnen er intussen allemaal van meespreken.

En het enige wat wordt bereikt, is dat de economieën in elkaar donderen en de schuldenbergen nog verhogen. Onvergeeflijk is dat massaal veel jongeren niet aan een job geraken en hun toekomst verliezen. Het IMF heeft nooit aanvaard dat elke economie altijd ook sociaal moet zijn.

Lagarde en haar IMF tonen geen leiderschap

Nog is het niet gedaan. Even erg is dat het IMF ook die andere reeds heel lang woekerende crisis, de  ecologische crisis, maar niet lijkt te kunnen bevatten. Nochtans, economen kunnen niet anders dan zich neerleggen bij de wetten van de fysici. Onze planeet is eindig, en dus moet elke economische productiewijze – of ze wil of niet – zich neerleggen bij die biofysische grenzen. De economie is nu eenmaal een onderdeel van het begrensde ecosysteem aarde.

Het IMF heeft echter nooit de noodzaak van een werkelijke sociaalecologische economie aanvaard, laat staan ze helpen nastreven. Ze is allerminst de gangmaker van een wereld die de nodige welvaart zowel ecologisch duurzaam als sociaal rechtvaardig voortbrengt en verdeelt.

In Leuven en Kortrijk hebben ze het blijkbaar niet in de gaten. Maar er zijn dus heel grote vraagtekens te plaatsen bij het leiderschap van Christine Lagarde en haar IMF. Een eredoctoraat is meer dan voorbarig.


Deze bijdrage verscheen eerst op deredactie.be - klik hier

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

11 reacties

  • door Tom Vrijens op maandag 29 oktober 2012

    ACV Jongeren wil samen met organisaties Fairfin, Attac Vlaanderen, Ander Europa, LEF, Vonk, ABVV Jongeren en Comac een duidelijk signaal geven aan de KUL en zijn studenten, het IMF en publieke opinie dat de recepten die het IMF toepast – besparingen in de sociale sector, snoeien in overheidsuitgaven, bezuinigingen in overheidsbedrijven, een loonstop – versterken verder één van de hoofdoorzaken van de crisis, nl. de groeiende ongelijkheid. We verwachten als ACV Jongeren een meer kritische kijk van een universitaire instelling.

    Wat: Manifestatie tegen het eredoctoraat van Christine Lagarde Wanneer: maandag 29 oktober Waar: Schouwburg Kortrijk (Schouwburgplein, op wandelafstand van het station) Afspraak: 17u30, Stationsplein Kortrijk

    • door Joris Floris op maandag 29 oktober 2012

      Hoe klein de verdiensten van Lagarde ook mogen zijn, ze zijn zeker veel groter dan die van de Europese president. Al staat deze laatste natuurlijk garant voor meer subsidies.

  • door karel Appel op maandag 29 oktober 2012

    eredoctoraat oplichterij ja !

    • door Giovanni Di Uffele op zaterdag 17 november 2012

      desinformatie! propaganda! binnen dertig jaar zullen we dit op een heel andere manier bekijken, net zoals we nu anders kijken naar propaganda indertijd

      http://1.bp.blogspot.com/_IBVPgalgRAk/TFHnKP590ZI/AAAAAAAAB2g/1gPAJJiYPZY/s1600/Americas+Meat+Nazi2.jpg http://1.bp.blogspot.com/_IBVPgalgRAk/TFHnG6MKdiI/AAAAAAAAB2Y/UIN0Z9fbMc0/s1600/Americas+Meat+Nazi1.jpg

      • door Patrick B op zondag 18 november 2012

        Mooie posters (alhoewel)... waarvan we er ettelijke duizenden gezien hebben sedert de Franse Revolutie - en (waarschijnlijk) ook in de eeuwen daarvoor, zij het dat er toen een andere beeldtaal gebruikt werd. Ik geef de voorkeur aan spotprenten. Die doorprikken immers de ideeën die aan die propaganda ten gronde liggen. Dat we de huidige toestanden over een paar decennia met andere ogen zullen bekijken is ongetwijfeld waar. Maar ik zie Lagarde nooit fungeren in de rol van "La Liberté guidant le peuple" van Eugène Delacroix - eigenlijk ook propagandistisch - (http://fr.wikipedia.org/wiki/La_Libert%C3%A9_guidant_le_peuple) of iets van dien aard... Het zou wel een prachtige cartoon kunnen opleveren (als die al niet gemaakt is). De moderne "propagandistische iconografie" is vele malen complexer dan bv. de frontpagina's van het Nazistische "Signaal" - waarin vooral de paginabrede foto's met onderschriften dé progaganda-inhoud uitmaakten. Dezer dagen is het propagandistische element in film en fotografie zo alomtegenwoordig aanwezig dat het nog door weinigen wordt opgemerkt. Foto's of reportageflitsen van vriendelijk lachende, handenschuddende, kinderhoofdjes aaiende legale massamoordenaars (die dat kind zelfs op de arm nemen), of begripsvol en met gebogen hoofd deemoedig voortschrijdend... Goepsfoto's van lui met uitsgestreken of verstarde gelaatstrekken en halfdichtgeknepen ogen op sobere trappen of in luxueuze zalen... Maar ook stapels lijken, opeengedreven angstige vrouwen en in lompen geklede kinderen (of net omgekeerd!), verminkte, zieke, uitgehongerde baby's maken deel uit van veel propagandaoffensieven.

        Het postertijdperk ligt ver achter ons waar het proganda betreft. Deze planeet is wars van elk besef van geweten of moraal. Dàt is wat de moderne propanda ons leert.

  • door RH op maandag 29 oktober 2012

    Akkoord met het artikel. Wat de EU betreft kan men er aan toevoegen dat de deelname van het IMF in het 'behandelen' van de EMU landen met grote schulden ongepast en onnodig is. Het wijst op een kwalijke band van de EU met het VS grootkapitaal, dat het IMF domineert. De 'euro crisis' is een interne EMU kwestie. Het creëren van geld kan de ECB evengoed als het IMF.

    De wereld heeft dringend een geldcreatie = kredietverlening door (centrale) banken nodig waarbij geen interest wordt gevraagd. Geld wordt door hen gecreëerd uit het niets. Consumenten en producenten (andere dan banken) mogen dan wel interest vragen maar beperkt tot de procentuele verandering het nominale BBP, het nominale Bruto Binnenlands Product. Van de door (centrale) banken gevraagde rente worden alleen de banken beter. Die limiet moet ook gelden voor dividenden. Één van de redenen is dat hoge rentes en dividenden inflatie veroorzaken. Het maakt een voortdurende groei van de economie nodig in een wereld die eindig is. Een onmogelijke opgave.

    Aan bvb. zoiets wordt door het IMF niet gewerkt.

    • door Patrick C op dinsdag 30 oktober 2012

      Een idee dat al eeuwen geleden toegepast werd... weliswaar "voor eigen volk" (zonder hiermee te alluderen op bekende Vlaamse politieke partijen!) Islamitische (en, op hun manier, Joodse) bankiers verstrekten gratis krediet aan hun gelovigen (maar niet aan nieuwe bekeerlingen, dat zou wat te gemakkelijk geweest zijn...) en legden (o.a. een soort van verblijfs-) taksen op aan ongelovigen. In principe zou dat in het moderne islamitisch bankieren ook het geval zijn, althans voor zover of betreffende bankiers de sharia toepassen (die dan weer verschilt van land tot land). Beleggen in risico's zou ook verboden zijn. Als niet-Moslim ben ik van de details niet op de hoogte. Ik citeer daarom kort uit http://www.cmo.nl/islam-nl/index.php/dagelijks-leven/halal-en-haram-gedrag/islamitisch-bankieren : "In het algemeen gelden drie regels: 1.rente is haram. Alleen een renteloze lening of een spaarrekening zonder rente is toegestaan; 2.er mag niet worden belegd in zaken die als haram worden gezien, denk aan casino's, varkensvlees, alcohol, pornografie, etc., 3.het handelen in financiële risico's/speculeren is verboden, omdat het gezien wordt als een vorm van gokken." In de praktijk wordt de rente voor bv. een autolening vervangen door een opslag. In ons Westers bestel is zoiets blijkbaar onmogelijk, wel in tegendeel. (Alhoewel er een aantal op westerse leest geschoeide banken een afdeling "Islambankieren" opgezet hebben.) Die landen die het, om welke reden dan ook, al moeilijk hebben betalen alsmaar hogere rente wat schuldaangroei tot gevolg heeft, dat op zijn beurt weer de rente opdrijft, etc... Een systeem dat de getroffenen net niet helemaal de nek omwringt. Het zou nochthans wenselijk zijn mocht men die rentes plafonneren. Dat de uitwerking van zo'n systeem niet eenvoudig is, tot daaraantoe. Het beschikbaar leger wiskundigen dat onbegrijpelijke beleggingsproducten ontwikkelde en daardoor aan de basis ligt van de huidige wereldwijde miserie zou, bij wijze van morele boetedoiening, daarvoor ingezet moeten worden (verloning: minimale kost en inwoon?) Maar dat is niet de filosofie die de neoliberalen aanhangen... Overigens ben ik van mening dat het IMF en haar onderhorigen Griekenland (en iets later Italië en de andere Europese landen met problemen) als breekijzer gebruikt (heeft) om in de EMU in te breken en op die manier in de toekomst haar ijzeren wetten aan de rest van Europa zal kunnen opleggen ten voordele van Washington en de slabbakkende VS-economie. Europa wordt dan een soort buffergebied tegen "de Chineze invasie". 't Is maar een gedacht... Om af te sluiten: voor de geïnteresseerden is het volgende boek zeer leesbaar en (m.i.) nog steeds actueel: "Je geld of je leven. De geldwereld tegen het volk.", Erik TOUSSAINT, VUBPress, Brussel 1998, 367 blz. Veel leesplezier.

  • door Katrien Liekens op maandag 29 oktober 2012

    er is ook een petitie tegen het eredoctoraat! Zeker tekenen, als symbolisch protest. al moet er ook een protestactie komen uiteraard. http://www.avaaz.org/en/petition/No_honorary_doctorate_for_Christine_Lagarde_1

  • door Dirkadriaensens op dinsdag 30 oktober 2012

    "Het IMF heeft Irak opnieuw opgeroepen om de steun te annuleren op olie-en energie-derivaten, alsook de afschaffing van de maandelijkse rantsoen kaart.", aldus een diplomatieke bron in Bagdad. Hij voegde eraan toe dat "het IMF Irak heeft gesteund in de afgelopen periode, als onderdeel van een overeenkomst die bestaat in het annuleren van de steun aan de Iraakse burgers." "Deze ondersteuning omvat aardolie en energie en de rantsoenkaarten, terwijl de Iraakse regering had gevraagd om de periode van steun te verlengen tot de economische situatie en het inkomen van de Iraakse burger is verbeterd." "IMF zal haar steun aan Irak pas verhogen als de Iraakse regering aan haar verplichtingen voldoet om de steun aan de Iraakse burgers annuleren." http://www.shafaaq.com/en/news/3915-imf-renew-its-call-to-iraq-to-cancel-the-support-on-oil-energy-derivatives-and-ration-card.html

    Iedereen die de situatie in Irak van nabij volgt, weet dat het misdadig zou zijn om de rantsoenkaarten af te schaffen. Daar is een naam voor: “moord met voorbedachten rade”. En Lagarde is daar mede schuldig aan als baas van datzelfde IMF.

    Bovendien: Olie is een Iraakse grondstof en de Iraakse regering beslist dus autonoom of ze de benzine / kerosine aan haar bevolking wil subsidiëren, nee? Waarom zou het IMF zich daar mee moeten bemoeien?

    Dat het economisch slecht gaat in Irak heeft alles te maken met de illegale oorlog en de bezetting van de VS, de corrupte structuren die de VS in het leven heeft geroepen, de ongebreidelde liberalisering en roof (buitenlandse vennootschappen betalen niks geen cent belastingen als ze in Irak zaken doen). En dus moet er gesaneerd worden op de rug van diegenen die al niets hebben. Mensenlevens worden weggesneden, gesaneerd, begraven

    Dit is maar een voorbeeld uit één land. Het IMF is een moordmachine, en Lagarde staat aan het hoofd daarvan. Dat ze een eredoctoraat krijgt is dan ook onbegrijpelijk.

  • door aronjaco op dinsdag 30 oktober 2012

    Duidelijk; to the point. Wat schrijver hier zegt, ik heb het dan niet over Lagarde op zich , maar over het IMF is min noch meer de strategie van de Chicago boys geschoeid naar de laast van Milton Friedman. Ik maak mij echter sterk dat het sociaal weefsel bij ons , EMU , helemaal anders is dan in landen zoals Argentinië , Rusland , enz... Daarom is het zo dat wij in de mogelijkheid zijn om één en ander tegen te gaan. Zo moeten wij ons absoluut verzetten tegen privatiseringen, want zo worden we afhankelijk gemaakt van multinationale buitenlandse ondernemingen. Als die bv. zeggen dat windmolen- en zonne-energie hen economisch hard raken, dan hebben we dat maar als zoetë koek te slikken, en dat voelen we in de geldbeugel.. In plaats van privatiseren moeten we erop aansturen dat alle kerneconomieën terug in handen komt van de overheid. Puur omdat het winstbejag van desbetreffende en andere multinationals geen grenzen kent en het sociaal weefsel in de maatschappij wordt vernietigd. Denken we bv. eens aan de vergrijzing : welke aanvaardbare dienstverlening tegen en betaalbare prijs zal , eens die sector geprivatiseerd is, nog worden geleverd, gezien het mantra van maximaal winstbejag ??? Ook moeten we met hand en tand verzetten tegen de afbouw van de vakbonden ; deze zijn een laatste bastion tegen de verdere verpaupering van de loontrekkenden. Nu nog iets i.v.m. de nobelprijs . Is de uitreiking van zo’n prijs eigenlijk nog een beetje geloofwaardig , als men weet dat bv. in 1997 Robert C. Merton samen met Myron Scholes de nobelprijs voor de Economie werd toegekend voor hun onderzoek naar de waardering van derivaten. Het beoogde selffulfilling prophecy-concept bleek hier te falen, aangezien een jaar later de derivatentechniek ons financieel systeem aan het wankelen bracht. Ik bedoel maar : met het uitreiken van prijzen , zoals nu Lagarde er eentje krijgt, dient uiterst voorzichtig te worden omgegaan. Een prijs uitreiken om zelf helemaal in het zonnetje te staan hoort daar in geen geval bij.

    Zie ook het boek van Naomi Klein " De schockdoctrine".

  • door Joseline op woensdag 31 oktober 2012

    Lagarde is een pion van het US militaire apparaat. Vandaar ook dat ze haar post bij het IMF kreeg en DSK op een zeer rare manier eraf moest. Zie http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1374629/Christine-Lagarde, een citaat:

    While a member of the Center for Strategic & International Studies (CSIS), Lagarde led the U.S.-Poland Defense Industry Working Group, advancing the interests of aircraft companies Boeing and Lockheed Martin against those of Airbus and Dassault Aviation. In 2003 she was a member of the CSIS commission that culminated in a $3.5 billion contract for the sale of 48 Lockheed Martin jet fighters to Poland.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties