Bij DeWereldMorgen.be schrijven we niet voor de clicks.

We maken media voor een betere wereld.

Samen met vele vrijwilligers en burgerjournalisten.

Om dit te blijven doen hebben we uw steun meer dan nodig!

Steun onafhankelijke media!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

25 jaar na de dood van José Afonso (1929-1987), zanger van de Anjerrevolutie

De Portugese universiteitsstad Coimbra herdenkt van 27 tot 29 september zanger José Afonso, beter bekend als Zeca, met een heus festival. Afonso werd vooral bekend als zanger van de Anjerrevolutie. Die maakte in april 1974 een einde aan de gehate dictatuur van Salazar en zijn opvolger Caetano. Ook vandaag nog, 25 jaar na zijn dood, zijn Zeca's liederen een inspiratiebron voor kunstenaars en voor de groeiende verzetsbeweging tegen het bezuinigingsbeleid.
vrijdag 28 september 2012

In het jaar dat Portugal de 25ste verjaardag van het overlijden van José Afonso herdenkt, een van de belangrijkste revolutionaire zangers, nodigt Coimbra dit weekend een aantal grote namen uit om hulde te brengen aan Zeca en zijn erfenis.

Donderdag opende het festival met lokale kunstenaars en het Gemengd Koor van de Universiteit van Coimbra. Vrijdag staat het Strijkerskwartet van het Klassiek Orkest van centraal Portugal op de affiche.

Zaterdag staan ​​in het Theater Gil Vicente het Koor van oude Orfeonistas van de Universiteit op de planken aangevuld met een hele reeks gastmuzikanten, onder anderen: Rui Pato, Ricardo Dias, Janita Salomé, Vitorino en de ook in het buitenland beroemde fadozangeres Cristina Branco. Allen zullen muziek en liederen uit het repertorium van Zeca brengen als huldebetoon.

Orfeon Académico in Coimbra

José Manuel Cerqueira Afonso dos Santos werd in 1929 geboren in Aveiro in een burgerlijke familie. Na omzwervingen met zijn ouders in de overzeese kolonies Angola, Mozambique en Oost-Timor - waar zijn vader als rechter in de koloniale administratie was gestationeerd - studeerde hij vanaf 1940 in Coimbra, de universiteitsstad waar hij het grootste deel van zijn leven zou wonen, werken en strijden.

In Coimbra werd hij lid van het koor Orfeon Académico waarmee hij door heel Portugal toerde en zo de sociale wantoestanden onder de rechtse dictatuur leerde kennen. In 1949 begon hij aan een studie geschiedenis en filosofie aan de universiteit, maar zijn chaotisch leven en sociaal engagement waren niet direct bevorderlijk voor zijn studie, die hij pas veel later afronde.

In 1953 bracht hij zijn eerste liedjes uit. Dat jaar werd hij voor zijn verplichte legerdienst naar Macau (toen nog een Portugese kolonie op de Chinese zuidkust) gestuurd, maar door zijn zwakke gezondheid werd hij ontslagen uit dienst.

In 1956 werden zijn eerste liedjes gebundeld op een plaat Fados de Coimbra. In 1964 verbleef hij een tijdje als leraar in de zuidelijke streek Alentejo, een gebied van grootgrondbezit en sociale wantoestanden, waar hij inspiratie vond voor het liedje Grândola Vila Morena. Dat zou uitgroeien tot een van zijn meest bekende nummers.

Kenwijsje van de Anjerrevolutie

De melodie van Grândola zou als kenwijsje weerklinken op de radio in de vroege ochtend van 25 april 1974, het teken dat was afgesproken onder de linkse militairen van de Beweging van de Strijdkrachten (MFA) dat Anjerrevolutie was begonnen.

Naast een uiterst productieve muzikant en liedjesschrijver was José Afonso ook een geëngageerde activist in de strijd tegen de dictatuur van Salazar en voor sociale verandering in het conservatieve Portugal. Hij werd herhaaldelijk opgepakt door de PIDE, de geheime politie van het Salazar-regime, die probeerde om zijn liedjes en publicaties te verbieden en zijn bewegingsvrijheid in te perken.

Het resultaat was dat Zeca nog meer uitgroeide tot een symbool voor een hele generatie die de zich niet langer wilde neerleggen bij de dictatuur, de armoede en de koloniale oorlogen, ook in het buitenland.

Na de Anjerrevolutie bleef Zeca erg actief, maar vanaf 1986 ging zijn gezondheid fors achteruit. José Afonso stierf op 23 februari 1987 in een ziekenhuis in Setúbal aan de gevolgen van amyotrofe laterale sclerose (ALS), een tamelijk zeldzame neurologische ziekte.

De burgemeester van Coimbra, Maria José Azevedo, verklaarde donderdag aan het persagentschap Lusa, dat het voor haar een groot voorrecht was om het Zeca-festival in haar stad te mogen ontvangen: "José Afonso's erfenis getuigt van een rusteloze intelligentie, een zeldzame creatieve kracht en een grenzeloze passie voor het geschreven, gesproken of gezongen woord."

Discografie José Afonso (Zeca)

    1960 – Balada do Outono, Rapsódia
    1962 – Baladas de Coimbra, Rapsódia
    1963 – Dr. José Afonso em Baladas de Coimbra, Rapsódia
    1964 – Ó Vila de Olhão, EMI/Valentim de Carvalho
    1964 – Cantares de José Afonso, Columbia/Valentim de Carvalho
    1964 – Baladas e Canções, Ofir
    1967 – José Afonso
    1968 – Cantares do Andarilho, Orfeu
    1969 – Menina dos Olhos Tristes, Orfeu
    1969 – Contos Velhos Rumos Novos, Orfeu
    1970 – Traz Outro Amigo Também, Orfeu
    1971 – Cantigas do Maio, Orfeu
    1972 – Eu Vou Ser Como a Toupeira, Orfeu
    1973 – Venham Mais Cinco, Orfeu
    1974 – Coro dos Tribunais, Orfeu
    1974 – Viva o Poder Popular, LUAR
    1974 – Grândola, Vila Morena, Orfeu
    1975 – República, Lotta Continua/Il Manifesto/Vanguardia Operaria
    1976 – Com as Minhas Tamanquinhas, Orfeu
    1976 – José Afonso in Hamburg, Portugal Solidaritat
    1978 – Enquanto Há Força, Orfeu
    1979 – Fura Fura, Orfeu
    1981 – Fados de Coimbra e Outras Canções, Orfeu
    1983 – Como se Fora seu Filho, Sassetti
    1983 – Ao Vivo no Coliseu, Sassetti
    1983 – Zeca em Coimbra, Foto Sonoro
    1985 – Galinhas do Mato, Transmédia

Postuum uitgebrachte opnames

    1987 – Os Vampiros, Edisco
    1993 – Zeca Afonso no Coliseu, Strauss
    1996 - De Capa e Batina, Movieplay
    1997 – Baladas e Canções, EMI (2de uitgave)
    2001 – José Afonso, Movieplay
    2007 – As Últimas Gravações, CNM

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

4 reacties

  • door jantje op vrijdag 28 september 2012

    wat we van zeca zouden kunnen leren is zijn inzicht in het 'totalitaire' van zichzelf als 'natuurlijke leiders' beschouwende politici.

    dat was in zijn tijd en in zijn land natuurlijk eerst & vooral salazar en zijn opvolger, dat werd later onder andere henry kissinger.

    jammer dat hij al zo vroeg is dood gegaan, ik verbeeld me dat hij nu ook een vreselijke hekel zou hebben aan 'president' assad van syrie, of nog dichter bij huis, aan ministers als pieter de crem bijvoorbeeld.

    jan van reusel

  • door freek neirynck op zaterdag 29 september 2012

    De volgende keer dat "De fanfare van honger en dorst" om 07.00 op Klara speelt, nemen we ook de wapens op en trekken naar de Wetstraat.

    fRè!éK Neirynck

  • door Marc Ryon op zondag 30 september 2012

    De Burgemeester van Coimbra noemt Barbosa de Meo. Zeca is de afkorting van José Carlos. Een goed jaar geleden werd Salazar spijts alles door de Portugezen verkozen tot de meest fameuze Portugees aller tijden en sedert de Anjerrevolutie stond Portugal al drie keer op de rand van het bankroet. De sociale ongelijkheid is nog altijd extreem en de corruptie tiert welig. Toch geen enorm succes vind ik die Anjerrevolutie. Doet niets af van kwaliteit van Zeca als zanger, poeet en musicus.

  • door Marc Ryon op zondag 30 september 2012

    Sorry, burgemeester van Coimbra is Barbosa de Melo

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties