Reeds acht jaar is DeWereldMorgen.be de alternatieve en kritische stem in de Vlaamse media.

Wij zijn volledig gratis en reclamevrij.

Maar dat kan enkel via uw steun.

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Analyse

Na Marikana moet Zuid-Afrika kiezen of delen

Eindelijk goed nieuws van de platinamijn in Marikana: de stakende mijnwerkers hebben een loonsverhoging van 22 procent afgedwongen van de mijneigenaar, de firma Lonmin. Marikana in Zuid-Afrika kwam in augustus op een dramatische manier in het wereldnieuws. Bij een treffen tussen stakers en politie werden 34 mensen doodgeschoten. Zuid-Afrika is niet van de schok bekomen. Het bloedbad van Marikana brengt het land op een keerpunt. Het wordt kiezen of delen.
donderdag 20 september 2012

Lonmin ziet zich verplicht de lonen van verscheidene categorieën mijnwerkers met 11 tot 22 procent te verhogen. De transnational (genoteerd op de beurs van Londen) geeft ook een eenmalige premie van 2.000 rand (ongeveer 185 euro) aan de arbeiders die donderdag 20 september het werk hervatten. Zo komt er vermoedelijk een eind aan een staking die zes weken heeft geduurd.

De staking brak uit op 10 augustus. Zo'n 3.000 arbeiders legden het werk neer en eisten een forse loonsopslag. Lonmin gaf geen kik. De spanning steeg snel. De volgende dagen werden aan de mijn tien mensen gedood. De mainstream media meenden vliegensvlug te weten wat er aan de hand was. De doden waren het slachtoffer van "een bende-oorlog tussen rivaliserende vakbonden".

Toen honderden stakers met een sit-in begonnen op de Wonderkop, een kale heuvel bij de mijn, verspreidde zich het gerucht dat ze "met hun primitieve wapens" een uitval voorbereidden. Er werd een grote politiemacht ter plaatse gestuurd. Ze werd bijgestaan door zwaar rollend materieel en helikopters.

Op 16 augustus volgde een heftige botsing. Nadien werden 34 doden geteld. Journalisten onthulden dat stakers door de politie waren opgejaagd en koelbloedig afgemaakt. Alles bij elkaar lieten 46 mensen het leven tijdens het sociaal conflict bij Lonmin.

Staking moest gebroken

Het bloedbad joeg een schok van verontwaardiging door de wereld. Maar de ANC-regering in Pretoria reageerde onderkoeld. Zo onderkoeld dat zelfs de vroegere ANC-minister Ronnie Kasrils er een bittere column over schreef. Mogen er soms geen verantwoordelijken worden aangewezen, vroeg Kasrils een week na de clash.

Hij citeerde de nieuwe politiechef, die gezegd had: "This is not the time to point fingers". Volgens Kasrils herhaalde ook president Jacob Zuma die verzuchting woord voor woord: "We must not point fingers".

President Zuma belastte een driekoppig team met een gerechtelijk onderzoek. Dat was op 24 augustus. Intussen zaten er 270 gearresteerde stakers in de cel. Er kwamen klachten naar buiten, ze zouden in de gevangenis mishandeld zijn. Eind augustus volgde een nieuwe, bizarre wending: de 270 arrestanten werden officieel beschuldigd van moord.

Ronnie Kasrils had gewaarschuwd dat "de slachtoffers de schuld gaan krijgen, zoals onder de apartheid". Zijn waarschuwing had niet letterlijker kunnen uitkomen.

In Zuid-Afrika is een alliantie onder leiding van het African National Congress (ANC) aan het bewind. De alliantie bestaat uit het ANC, de vakbondskoepel Congress of South African Trade Unions (COSATU) en de South African Communist Party (SACP). De regering en met haar geallieerde organisaties hebben in Marikana op een onvergeeflijke manier geblunderd. Ze staken hun hoofd in het zand. Ze spaarden elkaar. Ze wachtten af, voor meer duidelijkheid.

Een kordate veroordeling van het bloedbad kwam er niet. Maar: kon het conflict bij Lonmin niet met doorgedreven onderhandelingen worden opgelost, hoe lang die ook mochten duren? Kennelijk woog het belang van Lonmin zwaarder dan dat van de mijnwerkers.

Lonmin wilde absoluut dat er een einde werd gemaakt aan de staking. Daarom werd de politie ter plaatse gestuurd. Maar wie gaf het bevel tot zo'n machtsvertoon? Daar moest heibel van komen. Wie beval het vuur te openen en vluchtende stakers te achtervolgen? Of er koppen zullen rollen, of er openlijke en eerlijke antwoorden komen, dat is maar de vraag.

Gelukkig lopen er onafhankelijke onderzoeken. De afdeling 'Social Change' van professor Peter Alexander aan de Universiteit van Johannesburg hield kort na het bloedbad een hearing waar getuigen werden ondervraagd. Op mijn vraag of er al conclusies waren gepubliceerd, antwoordde prof. Alexander op 1 september dat het daarvoor nog veel te vroeg was. 'Social Change' doet sinds lang research onder de mijnwerkers van de platinamijnen. Dat zij de zaak van dichtbij volgen, is een garantie voor openheid.

Complex kluwen

Ook de National Union of Mineworkers (NUM), de grootste mijnwerkersvakbond in Zuid-Afrika en aangesloten bij COSATU, heeft geblunderd. Toen tijdens de dagen voor de schietpartij een NUM-vertegenwoordiger naar Marikana trok, sprak hij de stakers toe ... vanuit een pantserwagen van de politie.

Dat illustreert de moeilijke positie van de NUM aan deze mijn. Deze vakbond is sinds decennia stevig ingeplant in de oudste Zuid-Afrikaanse mijnsectoren, die van het goud, de diamant, de steenkool en het ijzer. Maar platina is relatief nieuw in Zuid-Afrika. De sector begon pas in de jaren negentig op te komen.

In de platinamijnen werken nu 180.000 mensen, meer dan in de goudmijnen (150.000) of de steenkoolmijnen (74.000) - althans volgens cijfers van de Chamber of Mines, zeg maar de mijnbazen zelf. Maar de NUM heeft in de platinamijnen geen hechte organisatie kunnen uitbouwen. Toch had de NUM zich na het bloedbad resoluut achter de stakers van Marikana moeten scharen. Dat de vakbond dat niet heeft gedaan, is schandalig.

"Of course", schreef Ronnie Kasrils, "much lies behind the catastrophe". De samenleving àchter Marikana hangt complex aan elkaar. Of juist niet aan elkaar. Dat blijkt ook uit het werk van de Bench Marks Foundation (BMF), nog een NGO die al langer de toestanden in de platinamijnen opvolgt.

Net toen de etterbuil (want dat is het) in Marikana openbarste, had BMF een nieuw rapport klaar: Policy Gap 6 (1). Daarin werden ook de mijnbazen van Lonmin op de rooster gelegd. Lonmin, zo schreef Bench Marks, heeft een onaanvaardbaar hoog aantal dodelijke ongevallen. Een belangrijke verklaring is dat Lonmin veel tijdelijke arbeiders inhuurt die het zware en gevaarlijke werk niet gewoon zijn.

Over Marikana schreef Bench Marks: "De wooncondities zijn er stuitend. Lekkende riolering, smerige troep die rechstreeks in een rivier wordt geloosd, wijken van de door Lonmin gebouwde township die weken zonder stroom zitten: 'het wordt al vijf jaar aangeklaagd maar er gebeurt niets'. Waarom niet? Onder andere vanwege de politieke vervuiling: de mijnfirma's inviteren vooraanstaande politici om in hun bestuur te zetelen, waar ze de belangen van de aandeelhouders boven die van de mijnwerkersgemeenschappen stellen. Nogal wat bij de regerende ANC aanleunende politici laten zich er vlot toe verleiden onder het motto van 'black economic empowerment'."

De (in het Westen) veelgeprezen Corporate Social Responsibility (CSR) - het goede gedrag en de goede werken - van de mijnmaatschappijen, voegt Bench Marks eraan toe, is niet meer dan schone schijn. Want de firma's zijn door één ding geobsedeerd, de kosten drukken. Dat geldt voor Lonmin, dat geldt evenzeer voor Impala of Aquarius of de grootste aller platinaproducenten Anglo-American Platinum (AmPlats) (2).

Meer ellende dan tijdens de apartheid

Onthutsend, deze realiteiten van de Regenboognatie. Achttien jaar nadat in Zuid-Afrika de apartheid is afgeschaft, gaan hele bevolkingsgroepen erop achteruit, in plaats van andersom. Het nieuwe democratische regime heeft daadwerkelijk wantoestanden van de apartheid verbannen.

Zo bij voorbeeld de compounds en de hostels waar binnenlandse migranten moesten samenhokken. Maar er kwam geen beter logies in de plaats. De Bantoestans, waar de blanke minderheid haar arbeidsreserves achter de hand hield, zijn opengegooid, maar er is geen landhervorming doorgevoerd en de bewoners zijn er verarmd. Door die en andere factoren nam in hele stukken van Zuid-Afrika de onderontwikkeling toe.

Dat heeft zijn effect op de platinamijnen. In die sector blijken veel arbeiders afkomstig uit de 'achterlijke' gebieden. Heel dikwijls zijn ze ongeschoold. Altijd zijn ze spotgoedkoop, toch voor de mijnbazen die hen hongerlonen betalen. Deze arbeidersgroepen zijn in krottenwijken rond de mijnen gaan wonen, waar gewelddadige bendes het leven beheersen.

"Het oog van de storm ligt op dit moment niet per toeval in een vroegere Bantoestan", heeft Jeremy Cronin van de Zuid-Afrikaanse communistische partij (SACP) opgemerkt. "Er heerste daar een intense onderdrukking", aldus Cronin, waardoor de vakbonden er een late start hebben gekend (3).

De patroons hebben daarvan geprofiteerd. Anders dan in de steenkool- of goudmijnen stond er geen sterke vakbondsbeweging tegenover hen. Daardoor bestaan er geen sectorakkoorden in de platinasector. Elke mijnbaas onderhandelt apart met het personeel in zijn bedrijf. Of hij doorkruist de afspraken en doet waarin hij zin heeft.

Dat is het voorbije jaar zowel bij Impala als bij Lonmin gebeurd. De firma Impala, waar er begin 2012 ook een harde en bloedige staking was, paste de lonen aan voor bepaalde categorieën, maar niet voor andere.

De firma Lonmin bevoordeligde eerder enkel de 'rock-drill operators' (of RDO's), de handlangers aan het ondergrondse steenfront, die buiten het kader van de onderhandelingen vielen. "Zo hollen de mijnpatroons de bestaande structuren voor onderhandelingen uit", aldus de vakbondskoepel COSATU, volgens wie het Zuid-Afrikaanse mijnkapitaal die trend naar heel het land wil doen overslaan.

Nog een merkwaardig fenomeen: in Marikana dook een splintervakbond op, de AMCU, die zich als een regelrechte concurrent voor de NUM manifesteerde. Maar de AMCU zou jaren geleden met geld van bepaalde mijnbazen in het leven zijn geroepen. Precies om "die omhooggevallen salonvakbondsmensen van de NUM" uit de platinamijnen te houden.

Smerige business

De journalist Greg Marinovich was één van de eersten die stelden dat de politie op 16 augustus mijnwerkers van Marikana had geëxecuteerd. Hij vat de affaire-Marikana zo samen: "it is a much more messy and complex business than a simple turf war". Ook de conjunctuur op de platinamarkt speelt mee. Platina is een technologie-materiaal dat onze planeet helpt vergroenen. Het goedje wordt onder andere verwerkt in katalysatoren voor auto's waarmee schadelijke stoffen uit de uitlaatgassen worden verwijderd.

De platinamijnen waren jarenlang een booming business. Maar dat is omgeslagen, door twee factoren. Toen alles nog goed ging, hebben investeerders zich op een totaal ongeplande manier op dit nieuwe Eldorado gegooid. Er zijn te veel nieuwe mijnprojecten gestart waardoor de sector nu met een overcapaciteit zit opgescheept. Bovendien loopt de verkoop van platina terug door de economische crisis in Europa en de VS.

Het gevolg is dat de prijs van platina op de wereldmarkt daalt. Voor de investeerders is de tijd van de grote winsten voorbij. Om voor de investeerders toch een winstmarge te behouden, snijden de mijnbedrijven in hun kapitaalsuitgaven en kosten.

Eind juli heeft Lonmin de uitgaven voor zijn mijnen tot en met 2014 teruggeschroefd. De firma zal nog net genoeg geld in de mijnen steken om ze op het huidige productiepeil te houden. Anglo-American Platinum en Aquarius hadden eerder al hetzelfde gedaan.

Terloops, in zijn bericht over de besparing bij Lonmin wijt het persbureau Reuters de krimpende winstmarges ook aan "de steeds militantere vakbonden" (4). Het helpt dus de mijnbazen wanneer ze de vakbonden kunnen weren en verdelen. Om hun uitbatingskosten te drukken, danken ze ook mijnwerkers af en nemen ze de goedkoopst mogelijke arbeiders tijdelijk onder contract. AmPlats bij voorbeeld zette in juli 700 mijnwerkers op straat.

Nu de tanden laten zien

Omdat de stakers in Marikana nu hun slag thuishalen, start het Zuid-Afrikaanse mijnkapitaal een breed offensief. Onder andere via de media. Woensdag 19 september vulde de zakenkrant Financial Times gewillig een halve pagina met het gejammer van de transnationals en hun lobby in Zuid-Afrika, de Chamber of Mines. Ze zijn bang dat ook de mijnwerkers van andere mijnen scherpe looneisen zullen stellen, terwijl ze het vanwege de economische crisis al zo moeilijk hebben.

"Maar je kunt de industrie niet met extra-kosten blijven opzadelen", zegt Nick Holland, de grote baas van Gold Fields dat vierde staat in de rangschikking van de platinaproducenten. Roger Baxter van de Chamber of Mines springt hem bij: "het wordt keihard; er gaan mijnen sluiten, er komen afdankingen en al degenen die opslag vragen, moeten beseffen dat de industrie onder extreme druk staat." (5)

Deze milieus waarschuwen ook dat Zuid-Afrika's reputatie een deuk krijgt. De investeerders, zo luidde het begin deze week, zijn hun beleggingen in aandelen van Zuid-Afrikaanse mijnbedrijven aan het terugtrekken.

Primo, dit is bluf. Zuid-Afrika zit letterlijk op meer dan 80 procent van de wereldreserves van platina. Daarenboven brengt het land meer dan de helft van al het platina voort. In theorie hangt de wereld van Zuid-Afrika af en zullen de transnationale mijnbedrijven zich er niet uit de platinasector terugtrekken.

In theorie staat Zuid-Afrika dus sterk. Maar de theorie verschilt van de realiteit. In de realiteit zijn de mijnen het bezit van de transnationals en die stemmen de productie af op de buitenlandse markten.

Om dat om te keren, om te maken dat het platina dient voor de ontwikkeling van Zuid-Afrika, zullen de samenleving en de regering van Zuid-Afrika hun tanden moeten laten zien. Ze weten in welke richting ze kunnen ageren, de blauwdrukken bestaan. Omdat sommige politici maar bleven roepen dat de mijnen genationaliseerd moesten worden, bestelde het ANC namelijk een studie over die kwestie. De studie - 'State Intervention in the Mining Sector', of kortweg SIMS - was begin 2012 klaar. Ze is gepubliceerd naar aanleiding van een politiek congres van het ANC in juni.

Over platina staat daar het volgende: "Er zijn geen materialen die platina kunnen vervangen. Vraag en aanbod kunnen niet gemakkelijk op elkaar worden afgestemd. Als producent staan we dus sterk om met de internationale gebruikers van platina en aanverwanten te bespreken hoeveel we leveren en hoeveel we in eigen land zullen verwerken. De minister van Financiën moet de regels zodanig verstrengen dat platina niet meer zonder toestemming van de schatkist kan worden verkocht, een regel die nu enkel voor goud geldt. Zo kan de staat net als goud ook platina verkopen".

Lokale verwerking, beneficiation zeggen ze in Zuid-Afrika, moet de overhand krijgen boven export. Het is één set van maatregelen om uit de cyclus van onderontwikkeling te geraken, en te breken met de semi-koloniale uitbating in de mijnsector.

Het wordt kiezen of delen. Sommige waarnemers menen dat het zo'n vaart niet zal lopen. Er komt een ANC-congres aan in december waar alles weer in de oude plooi zou worden gegoten. Maar volgens Ronnie Kasrils is dat nà Marikana niet meer mogelijk.

"Marikana is undoubtedly a turning point in our history", aldus Kasrils, en, zo gaat hij voort (ik kluts hier twee zinnen samen) "als we nu niet vastberaden handelen (...) zijn we allen even schuldig dat deze extreme uitbuiting van onze werkende mensen bijft voortbestaan, in het negentiende jaar van onze vrijheid".

Noten:

(1) Communities in the Platinum Minefields. A Review of Platinum Mining in the Bojanala District of the North West Province: A Participatory Action Research (PAR) Approach. Bench Marks Foundation, augustus 2012. 
http://www.bench-marks.org.za/research/rustenburg_review_policy_gap_final_aug_2012.pdf

(2) Zie ook mijn reportage in 2010 gemaakt bij Anglo-American Platinum: http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2010/02/10/platinum-rush-zuid-afrika-verjaagt-boeren-van-hun-land

(3) Jeremy Cronin, Demagogues circling like vultures over the Marikana tragedy, 13 september 2012.

(4) Platinum miner Lonmin cuts spending plans, Reuters (via Mineweb), 26 juli 2012

(5) Andrew England, Strikes step up pressure on mining groups, Financial Times, 19 september 2012

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

3 reacties

  • door dan maertens op donderdag 20 september 2012

    en helaas staan 20 jaar na de apartheid de leiders van de NUM, COSATU en het ANC aan de kant van the haves….

    Wat ik de laatste maanden over ZA kon lezen deed me van de ene verbazing in de andere vallen. Een klein staaltje; vooreerst een artikel dat aanhaalt waarom een staking de kenmerken van een oorlog krijgt:

    http://dailymaverick.co.za/article/2012-08-17-beyond-the-chaos-at-marikana-the-search-for-the-real-issues/

    Verder is het niet ernstig de meest militante vakbond die de meest militante mijnwerkers organiseert af te doen als een patroonsvakbond. Elke dag zag je wel een stukje over de geschiedenis van de AMCU: http://cms.privatelabel.co.za/pls/cms/iac.page?p_t1=1720&p_t2=7951&p_t3=12312&p_t4=0&p_dynamic=YP&p_content_id=1348330&p_site_id=83

    Zeer vlug na het bloedbad was er al een vrij evenwichtige balans van de verantwoordelijkheden ter beschikking: http://www.opendemocracy.net/roger-southall/south-africas-massacre-peeling-onion

    In China zegt men; een vis begint altijd te rotten aan z’n kop en daarom is het nuttig de schijnwerper te richten op de leiding van het land. De sociale ongelijkheid is er schreinend en de sociale conflicten nemen gestaag toe. Het is dan ook geen toeval dat zodra dit protest zich buiten de ANC-zuil organiseert ze geconfronteerd worden met een steeds meer op de apartheidspolitie gelijkende gemilitariseerde politie….

    Maar werkelijk geen enkel artikel dat ik de laatste maanden gelezen heb maakt me blij en ik zie dan ook geen enkele reden om onderstaande analyse in twijfel te trekken; http://africanarguments.org/2012/09/06/mines-malema-and-mangaung-south-africas-descent-into-a-morass-of-corruption-greed-and-factionalism-%E2%80%93-by-keith-somerville/

    Maar het is zoals overal wereldwijd; ’t is geen crisis voor iedereen. Onderstaand artikel mag dan al aangeven dat de Black Empowerment politiek in crisis is, maar Cyril Ramaphosa bv. die als gewezen NUM leider ooit nog een staking leidde waarbij meer dan een dozijn doden vielen is nu eigenaar van de Shanduka Group die een grootaandeelhouder is van Lomin waardoor hij er zo bestuurder geworden is. Overigens net als in nog 23 andere beursgenoteerde vennootschappen. En toekomstig kandidaat ANC-leider.. http://www.moneyweb.co.za/mw/content/en/moneyweb-the-perfect-storm?oid=605546&sn=2009+Detail+no+image

    Steve Biko mag nu ook al een 35-tal jaar onder de zoden liggen maar z’n voorspellingen zijn nog niet helemaal vergeten:

    In the early 1970s, the legend Steve Biko did not only foresaw an imminent collapse of the apartheid regime, but he also warned that ‘[i]f we have a mere change of face of those in governing positions what is likely to happen is that black people will continue to be poor, and you will see a few blacks filtering through into the so-called bourgeoisie. Our society will be run almost as of yesterday.

    En de journalist gaat verder, en je moet al van goede huize komen om hem tegen te spreken: This is exactly what has happened. The simplistic and mechanistic neoclassical economics, co-opted by elitist leaders, has prevailed. The consequences are clear. The economic inequality of South Africa is one of the highest in the world. Today, whites earn more than eight times what blacks earn - an unchanged disparity since the end of apartheid.

    Enzovoort en zoverder…. helaas…

  • door Raf Custers op vrijdag 21 september 2012

    Wie claimt de Zuid-Afrikaanse schat aan grondstoffen ? En om er wat mee te doen? Dat is de kern van de zaak. Die schat komt aan de Zuid-Afrikanen en hun ontwikkeling en Buen Vivir toe. Maar hij is in handen van het transnationale mijnkapitaal. Daarom wordt het nu: kiezen of delen. Zie mijn artikel van begin juli: http://www.gresea.be/spip.php?article1038

  • door Helene P op vrijdag 21 september 2012

    Dat is een zeer goed artikel waarin het Raf Custers lukt om een goed deel van de complexiteit te schetsen, niet alleen van de situatie in Marikana en de platina- en andere mijnen maar van het hele overgangsbeleid dat helaas niet in 20 jaar voor elkaar kan zijn en gaat met vallen en opstaan. Dit in tegenstelling tot veel simplistische reacties. Marikana wordt inderdaad een keerpunt. De grote lijnen van een goed ontwikkelingsbeleid (in de trant van Brazilië en weg van Mbeki's neoliberaal beleid) dateren van het ANC congres in Polokwane eind 2007. Er is aan gewerkt om het in concreet beleid om te zetten in de verschillende aspecten, maar er was ook veel weerstand. Na Marikana wordt het zeer moeilijk om spaken in de wielen te steken, zoals in een beleid van 'beneficiation', eigen verwerking van een deel van de grondstoffen. Dit maakt deel uit van het (her-)industrialisatiebeleid. (Door het neoliberaal beleid is de lokale industrie ernstig geschaad en daarmee ook de werkgelegenheid. Het neoliberalisme 'onderontwikkelt'.) Men moet weten dat binnen de regeringsalliantie juist Cosatu en de SACP, de meest linkse vleugel met veel invloed (Cosatu heeft veel meer leden dan het ANC zelf), voortdurend aandringen op het Polokwane beleid en dienovereenkomstig kandidaten kiezen voor de interne verkiezingen in december. Het is dus niet correct om COSATU zonder meer een sweetheart-vakbond te noemen, hun politieke invloed is zeer belangrijk. En tot nu toe oordelen zowel Cosatu als de SACP dat die invloed het beste werkt van binnenuit, door deelname aan de regeringsalliantie. Men moet ook niet vergeten dat Cosatu niet aarzelt om druk uit te oefenen door stakingen, tot en met algemene stakingen en bijv. ambtenaarsstakingen, tegen regeringsbeleid. Wat betreft 'groot BEE' en ook investeringen van de vakbonden, ook dat heeft zijn tegenstrijdigheden, zijn nut voor de overgang en een progressief beleid en anderzijds zijn gevaren. Het gaat wat ver of daar op in te gaan, maar het is/was een beleid om snel greep te krijgen op de economie die nog steeds voor 90% in handen is van blanken en internationaal kapitaam. Het is ook bewuste zwarte klassevorming met het idee dat die klasse politiek progressief blijft en dat laatste is tot nog toe ook in hoge mate het geval. Hoewel er ook heel veel twijfels en kwalijke tendenzen bestaan. Het was een noodzakelijk, maar ook van meet afaan gevaarlijk beleid omdat er belangenconflicten bestaan. ('Groot BEE' is als beleid nu aan zijn einde.) Voor de leefomstandigheden van de mijnwerkers op Marikana moet men het artikel van Jeremy Cronin lezen, want ook dat is complex in deze voormalige bantoestan van Bophuthatswana. Minsten een deel van het land waar de mijnwerkers squatten behoort bijv. toe aan plaatselijke gemeenschappen, die hun land terugwillen en daarom weigeren om toestemming te geven voor infrastructuur als riolering, electriciteit enz. Ook moeten de mijnen traditioneel zorgen voor huisvesting. Dat alles neemt niet weg dat de regering al veel eerder had moeten ingrijpen - ook elders -, maar toont dat niets in Zuid-Afrika simpel is. Het is ook goed om de vele vragen rond AMCU te vermelden die wijzen op manipulatie door het patronaat. We moeten de onderzoeken afwachten, maar het lijkt erop dat AMCU de mijnwerkers op onverantwoordelijke wijze deze wilde staking instuurde. (En tussen haakjes: ook zij durfden in de dagen voor 16 aug. niet meer de stakers te benaderen... Het was niet alleen Cosatu. Hoezeer men ook sympatiseert met de mijnwerkers en het bloedbad veroordeelt, moet men niet onderschatten hoe gevaarlijk de situatie werd, voor iedereen.)

    Inderdaad: nu moeten knopen doorgehakt worden en een veel energieker beleid gevoerd worden. De mensen moeten ook weer hoop krijgen dat hun leven echt gaat veranderen, want dat is wat er de laatste jaren hoe langer hoe minder aanwezig was in Zuid-Afrika: hoop. En de energie die hoop geeft.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties