Reeds acht jaar is DeWereldMorgen.be de alternatieve en kritische stem in de Vlaamse media.

Wij zijn volledig gratis en reclamevrij.

Maar dat kan enkel via uw steun.

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

Oxfam over landroof, droogte, honger en voedselsoevereiniteit

Deze zomer voert Oxfam actie op verschillende muziekfestivals tegen landroof, ook op Sfinks. Festivalgangers kunnen er met hun beste ik-pik-dit-niet-gezicht op de foto. Bert Dhondt van Oxfam was zaterdag 28 juli te gast in de Parlatent. Han Soete van DeWereldMorgen.be sprak met hem over landroof, voedselsoevereiniteit, duurzame productie en consumptiematiging om de honger in de wereld te bestrijden.
donderdag 2 augustus 2012

Landroof, ik pik dit niet 

In ontwikkelingslanden worden steeds meer vruchtbare landbouwgronden gekocht of gehuurd door buitenlandse investeerders. Daar zijn verschillende redenen voor zoals speculatie, biobrandstoffen en het veilig stellen van voedselproductie voor eigen land.

Bert Dhondt: "Deze nieuwe vorm van grootgrondbezit doet denken aan de kolonisatieperiode, met dit verschil: het zijn niet enkel Westerse landen, maar ook nieuwe groeilanden en vooral internationale bedrijven die grote stukken grond gaan opkopen (of huren) in arme landen met heel concrete, eenzijdige doelstellingen. De laatste 10 jaar is er een oppervlakte grond ingepikt die gelijk is aan 65x België, ongeveer 200 miljoen hectare."

"Concreet komen buitenlandse bedrijven in een lokale boerengemeenschap en hebben reeds een 'deal' gesloten met de regionale of nationale overheden om een -volgens hen- groot stuk braakliggende grond in te palmen. Bijna altijd hebben deze gronden wél een functie binnen het lokale landbouwsysteem (nvdr: ons vroegere drieslagstelsel voorzag ook een rustperiode via braakligging). Heel zelden krijgen lokale boerengemeenschappen een kleine financiële vergoeding. Zelfs dan 'liggen ze erop', want ze verliezen hun enige bezit dat hen inkomsten kan opleveren, hun grond. Zij die protesteren, hebben veelal het probleem dat zij vaak geen officieel bewijs van eigendomsrecht van die gronden hebben."

"Het zijn inderdaad vaak groeilanden als China, Brazilië en ook vele oliestaten die op die manier stukken land opkopen in Afrika, om de stijgende bevolking te kunnen voeden, omdat ze zelf geen land of water genoeg hebben of omdat het een rendabele investering is. Multinationals kopen ook grond met investeringsfondsen, waar speculanten de laatste jaren sterk op inzetten (grondstoffen zitten meestal in de lift). Investeringen in landbouwproductie in Afrika zijn in feite broodnodig, maar de plantages moeten zorgen voor productie van veevoeder of voor biobrandstoffen, die geëxporteerd worden en die dus voor de lokale bevolking geen opbrengsten opleveren (uitgezonderd lonen van de lokale werknemers bij die bedrijven)."

Met de actie 'Landroof, dat pik ik niet!' wil Oxfam het tij keren en internationale bedrijven en overheden voor hun verantwoordelijkheid plaatsen. Oxfam wil dat iedereen genoeg voedsel kan verbouwen om in zijn of haar levensonderhoud te voorzien. Bron (1)

Stijgende prijzen van veevoeders door droogte in de VS en honger in de Sahel

De droogte die grote delen van de Verenigde Staten al enige tijd teistert, heeft vooral de staten in het middenwesten, die bekend staan als de graanschuur van de VS, zwaar getroffen, aldus de organisatie US Drought Monitor. Verder schreef De Morgen van 27 juli 2012 dat 78 procent van de Amerikaanse graanproductie getroffen werd en 11 procent van de sojabonen-oogst. Bron (3)

Bert Dhondt: "Het is goed mogelijk dat dit de kosten voor de productie van vlees bij ons, in de loop van het jaar kan opdrijven. Europa voert grote hoeveelheden soja in voor de sterk ontwikkelde industriële veehouderij. Het is nog wachten tot wanneer de oogstopbrengsten bekend zullen zijn in ondermeer Europa, Rusland, Oekraïne, Brazilië en Australië.

Het is nog niet zeker welke de impact hiervan zal zijn op landen in Afrika bijvoorbeeld, omdat zij vooral rijst en tarwe importeren en de internationale rijstoogst was zeer goed in 2011. Oxfam pleit voor blijvende ondersteuning van kleinschalige, familiale landbouwbedrijven die zorgen voor meer voedselzekerheid en autonomie en die ook minder schade aanrichten aan het milieu en het klimaat.

Nieuw sinds de voedselcrisis in 2008 is de toegenomen speculatie op de grondstoffenhandel en dit doet de prijzen al stijgen voor er sprake is van voedseltekorten. De maïsprijs ligt nu al 1,7 keer hoger dan in 2011.

Alles samengenomen vertoont het huidige productie- en handelssysteem terugkerende barsten. De vrijhandelsorganisaties kunnen niet blijven beweren dat de multinationals en de vrije handel het voedselprobleem wel zullen oplossen: 'kopen en verkopen, importeren en exporteren, landbouwbedrijven steeds groter; als we maar genoeg investeren dan komt alles wel in orde'. De voedselproductie is steeds meer geconcentreerd: 3 multinationals hebben zo’n 90 procent van de internationale handel in graan in handen. Miljoenen boerenfamilies in het Zuiden produceren voor zichzelf en de lokale markten, vaak op een milieuvriendelijkere manier, maar zonder ondersteuning."

Oxfam informeerde al vanaf eind 2011 dat miljoenen West-Afrikanen in 2012 het slachtoffer dreigen te worden van een nieuwe voedselcrisis. Weinig regen en slechte oogsten in het productiejaar 2011, zorgen voor steeds hogere voedselprijzen en een gebrek aan grasland zorgde in Burkina Faso, Mali, Mauritanië, Niger en Tsjaad voor ernstige problemen. Oxfam trekt al enkele maanden aan de alarmbel, want volgens officiële ramingen kunnen meer dan 11 miljoen mensen hulpbehoevend worden. Naar schatting zou meer dan 700 miljoen dollar nodig zijn om hulp te bieden. Bron (2) (Oxfam)

Bert Dhondt: "Terwijl het deel van ons inkomen dat we aan voedsel besteden, slecht 12 à 15 procent bedraagt, gaat voor de armsten in het zuiden 70 à 80 procent van het gezinsbudget naar voedsel. Door internationale prijsstijgingen worden deze mensen verplicht van twee naar één maaltijd per dag over te schakelen. Zo ontstaat ondervoeding en uiteindelijk honger. Deze armsten, met een inkomen van 1 à 2 dollar per dag, doen momenteel het aantal hongerlijders in de wereld pieken naar 1 miljard mensen. Ze zijn ook de eerste slachtoffers van de volatiliteit van voedselprijzen."

Dat kan je zelf doen

Alle beetjes helpen! Het ‘GROEI-dieet‘ is gebaseerd op vijf eenvoudige principes die voor iedereen haalbaar zijn: minder vlees eten, minder voedsel weggooien, kleinschalige en duurzame landbouw steunen, seizoensproducten kopen en zuinig koken. Als genoeg mensen anders gaan eten en kopen, helpt het GROEI-dieet arme boeren en boerinnen om zichzelf en hun gemeenschap te voeden. De vijf principes helpen ook in de strijd tegen de klimaatverandering, die de productie van voedsel bedreigt. Ze gaan bovendien de verspilling van kostbare natuurlijke rijkdommen tegen, zoals water. bron (4) Oxfam

Tomas Dossche

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

6 reacties

  • door johan op donderdag 2 augustus 2012

    Ook in ons land is de grote landroof al een hele tijd bezig. De grote agro-industriëlen, banken, notabelen en zelfs lieden van adelijke afkomst roven met pakken geld het land van onze boeren. Door hen is landbouwgrond voor een boer, en zeker voor een beginnende boer, zo goed als onbetaalbaar geworden. Het infuus, subsidie genaamd, werkt zo heilzaam als een pleister op een houten been. De vrije markt... Wat kan de consument daar aan doen? Welnu bij de vijf "eenvoudige" principes kan hij ook kiezen voor voedsel dat lokaal op een eerlijke en verantwoorde wijze wordt geteeld en bovendien op de hoeve zelf wordt verkocht. In de hoevewinkel wordt de consument geconfronteerd met de echte boerenstrijd en leert hij de boer waarderen. "Wie de boer en de boerin niet waardeert kan de voedselketen niet begrijpen".(Herman Verbeek). Hier op "Stoppel " probeert probeert onze dochter volgens die principes de verbondenheid tussen boer en consument opnieuw te realiseren. Maar er zijn nog heel wat meer van die initiatieven. Lieve consument, kijk rond in uw omgeving, kies voor de lokale producten op de hoeve verkocht om zo het kleinschalig boerenbedrijf een nieuw perspectief te bieden.

    • door tomasdossche op donderdag 2 augustus 2012

      Ik steun volledig de doortrekking die je maakt naar het Belgische landbouwbeleid, en zeker in Vlaanderen. Gisteren nog gezien op het journaal hoe onze eieren die op ons bord komen geproduceerd worden... zelfs de EU-maatregel om die batterij-kippen iets meer ruimte te geven neemt niet weg dat het een ware industrie is. Waarom zou het niet mogelijk zijn om een stapje terug te zetten en terug meer mensen aan het werk kunnen in de landbouw - kleinschaliger dan. Het is ook nodig dat mensen hier die 'duurzame landbouw' heruitvinden (en het niet enkel bij die paar bioboeren blijft want anders kan je natuurlijk die op internationaal vlak ook niet verdedigen. Maar de boer moet van zijn kleinschalige, duurzame boerderij ook kunnen leven, dus verkoop op de boerderij, waarom niet?

  • door d op zondag 5 augustus 2012

    Met alle respect, maar ons, als Westerse consumenten, een spiegel voorhouden is nuttig en educatief maar daarbij houdt het helaas op. Het verschaft niet het minste inzicht in de tsunamie die al op de wereld afgekomen is (soja) en die nog op ons zal afkomen (maïs)… En, helaas zou ik zeggen, het beperkt zich ook niet tot Afrika, maar is wereldomvattend waarbij de minder kapitaalkrachtigen het wereldwijd moeilijk zullen krijgen maar waarbij de kapitaalkrachtigen fabelachtige rijkdom aan het verwerven zijn. Om daarin klaar te zien moeten we naar het land gaan dat tegenwoordig de wereldrecords aan elkaar rijgt, nml. China. Het is de grootste, van onderbroekenproducent tot het snelst creeëren van multimiljonairs en zelfs inzake concentratie van die rijkdom. Waar men wereldwijd één procent van de bevolking moet bijeenharken om de helft van de rijkdom bijeen te krijgen volstaat in China daarvoor slechts één tiende van die één procent. En zoals China wereldwijd de grootste afzetmarkt voor voedsel geworden is is het tegelijk ook het El Dorado geworden voor die wereldwijde éénpercenters die rijk worden door met genoegen het snelgroeiende nieuwe Chinese voedselpatroon te bevredigen. Op de gebruikelijke wijze natuurlijk, waarbij rijke stedelingen voor een krisis van obesitas zorgen en de Chinese boeren zelf steeds minder vlees kunnen eten! Mensen die thuis zijn in technologie of wereldhandel zijn vertrouwd met de naam ZTE maar weinigen weten dat het Chinese ZTE bv. ook wereldwijd actief is in de agrobusiness. Net zoals bv. Chinese staalproducenten. Dit alles onder het motto “follow the money trail”.

    China is het gekende mirakel, dank zij ongebreidelde “consumerism” waarbij iedereen die eht zich kan permitteren “the american way of life” achterna wil gaan. En omdat ze toevallig ook de nr 1 zijn inzake bevolking heeft dat wereldwijd gevolgen. Gevolgen waarbij er uiteraard meer losers dan winnaars zijn en waarbij vooral de aarde de grootste loser is omdat het een unsustainable productieproces volgt. Als je in bv. Brazilië een ganse dag lang door éénzelfde sojaveld kunt rijden is dit enkel en alleen te danken aan deze Chinese vraag. Niet te vergeten dat dit slaapverwekkend landschap geen godsgegeven is. Minder dan 10 jaar geleden was dit nog oerwoud, savanne, weilanden en ander divers landbouwgebied maar zo is er reeds meer dan 30 miljoen hectare daarvan verdwenen. In China zelf zijn de boeren van de kaart geveegd door de agrobusiness, agrobusiness die inderdaad de gekende Westerse agrobusinessnamen omvat maar ook Westerse financiële instellingen (je denkt toch niet dat Goldman Sachs de Chinese subsidies voor de reuzevarkensboeren aan zich kan laten voorbijgaan? ) maar vooral ook de Chinese agrobusiness die dank zij dit fenomeen wereldwijd ook al in de Championsligue mogen meespelen.. En om de meerconsumptie van (varkens)vlees aan te kunnen is er soja nodig. Niet de in China gebruikelijke soorten die nu op verdwijnen staan, maar de rendabeler genetisch gemodifieerde soja. Moet wereldwijd aangesleurd worden door, juist ja, die Westerse en Chinese agromagnaten. En van Azië tot Europa (Bulgarije), al over Afrika tot in de verste uithoeken van Amerika zal men het geweten hebben. Zones met 40 maal meer kankers dan voorheen horen daar nu eenmaal bij. Vermoedelijk is het sojaverhaal genoegzaam bekend…. Minder bekend is dat China dit nu nog eens zal overdoen inzake maïs en ook hier zal “the China price” de wereldnorm worden net als de industriële productie… En de boeren die staan erbij, kijken ernaar, verzetten zich ertegen (vooral in China), maar hun overlevingslandouw of kleinschalige productie kan geen weerwerk bieden en ze verarmen dus(soms zelfs in absolute termen, soms relatief). Opnieuw met alle respect, als bv. alle Belgen vanaf morgen werkelijk niks meer eten, dan zal er nog geen dollarcent van de wereldvoedselprijzen afgaan… Gewoon omdat de erbij betrokken getallen zo gigantisch zijn!

    • door johan op zondag 5 augustus 2012

      Beste d,

      Hetgeen u schrijft is correct. Maar dat betekent niet dat we ons daar zomaar moeten bij neerleggen. 1. De recente geschiedenis bewijst dat onbeperkte groei, zoals in China, onmogelijk is. Ook in China kijkt men tegen de grens aan. 2.Hoe lang zullen de boeren wereldwijd, de landroof door multinationals, beleggers, banken, etc. nog kunnen tolereren? De Russische revolutie in 1917 kwam ook vanuit de boeren. 3.Heel wat burgers zijn op zoek naar een welvaart zonder groei. Lokale productie en handel, diversifiëring, agro-ecologie zijn daar maar enkele elementen van. Als consumenten de lokale boer steunen en producten van giganten in de winkelrekken laten staan, dan staat het multinationale geweld daar machteloos tegenover. U, ik en vele consumenten zijn daar bewust van en hebben de morele plicht dit blijvend onder de aandacht te brengen.

      • door d op dinsdag 7 augustus 2012

        'k Vrees dat m'n boodschap niet overgekomen is... Wat u, ik en de boeren hier doen verandert niks aan de steeds maar oprukkende industrialisatie van de landbouw die steeds meer een speelbal geworden is voor financiële speculatie. Zelfs de kleine Belgische belegger kan reeds via agro beleggingsfondsen daarvan een graantje meepikken. Wil je toch iets doen om de overlevingslandbouw en de kleine producenten in de Derde Wereld een kans te geven; ijver ervoor om de landbouwsubsidies hier zo vlug mogelijk af te schaffen!

      • door d op dinsdag 7 augustus 2012

        'k Vrees dat m'n boodschap niet overgekomen is... Wat u, ik en de boeren hier doen verandert niks aan de steeds maar oprukkende industrialisatie van de landbouw die steeds meer een speelbal geworden is voor financiële speculatie. Zelfs de kleine Belgische belegger kan reeds via agro beleggingsfondsen daarvan een graantje meepikken. Wil je toch iets doen om de overlevingslandbouw en de kleine producenten in de Derde Wereld een kans te geven; ijver ervoor om de landbouwsubsidies hier zo vlug mogelijk af te schaffen!

      Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties