about
Toon menu

Wie gelooft die mensen nog?

Het was een gevleugelde uitspraak van Yves Leterme in tijden van een jarenlange CD&V-oppositiekuur. Nadien werd hij zelf premier en kreeg zijn legendarische oneliner regelmatig als een boemerang terug: "Wie gelooft die mensen nog?"
vrijdag 6 juli 2012

Politici, niet te vertrouwen!

Als ik met Brazilianen praat, valt het me altijd op hoe weinig vertrouwen ze in politici hebben. Een recent onderzoek bevestigt wat al langer geweten is: 22 procent van de bevolking heeft nog vertrouwen in het Nationaal Congres (het federale parlement) en 5 procent in de politieke partijen. De dagelijkse, breed uitgesmeerde fraudeberichten in de pers zullen hier wel niet vreemd aan zijn. Hoe zou dat bij ons in Vlaanderen/België/Europa zijn?

Wie springt er opvallend uit? Het leger met 73 procent, de katholieke kerk met 56 procent, het openbaar ministerie met 55 procent, grote bedrijven 45 procent, geschreven pers 44 procent. Dat zou bij ons toch wel eens iets anders kunnen liggen.

De coördinatrice van het onderzoek, Luciana Gross Cunha, zegt dat internationale onderzoeken aantonen dat Brazilië één van de landen in Latijns-Amerika is waar de bevolking het minst vertrouwen heeft in de democratie als politiek systeem: "Er is geen heldere relatie tussen het publieke terrein en privé. De privatisering van het publieke domineert nog. Die instituten worden altijd gezien als de ander, en 'ik heb van hen niets te verwachten'."

Ik vraag me soms af of ook het verdringen van meer dan drie eeuwen slavernij en twee dictaturen niet meespeelt in de argwaan tegen al wat overheid is. Brazilië heeft pas nu, 27 jaar na het beëindigen van de laatste militaire dictatuur (1964-1985), een waarheidscommissie aangesteld. Om de waarheid van die gruwel eindelijk onder ogen te zien. Als één van de laatste landen van Latijns-Amerika.

Uit hetzelfde onderzoek blijkt ook dat drie op de vijf mensen niet geloven in de politie. Het grootste wantrouwen leeft bij jongeren en armen. Het vertrouwen neemt toe bij middenklassers en vooral bij de rijken. Qua leeftijd is het goedgevoel het hoogst bij 60-plussers, alhoewel bij deze bevolkingsgroep toch maar 50 procent een hoge pet op heeft over het instituut politie.

Het is normaal dat de armere bevolking minder in de integriteit van de politie kan geloven, want tegen hen worden de diverse corpsen ingezet in de strijd tegen misdrijven. De rijken roepen de politie in ter bescherming van hun afgeschermde bezittingen. Velen leven op luxueuze eilanden in de stad, met privébewaking. In São Paulo verplaatsen de allerrijksten zich per helikopter. Om niet in de file te moeten staan, maar ook om niet met armoede geconfronteerd te worden.

Groeiend milieubewustzijn

Voorafgaand aan de VN-top Rio+20 verschenen er ook studies over het groeiende milieubewustzijn van de gemiddelde Braziliaan.

Uit een IBOPE-onderzoek blijkt anno 2011 94 procent van de bevolking bezorgd te zijn om het milieu. In 2010 ging het om 80 procent. 44 procent van de geïnterviewden vindt dat milieubescherming meer prioriteit moet krijgen dan economische groei. De ontbossing houdt de Brazilianen het meest bezig, namelijk 53 procent.

Op de tweede plaats komt de watervervuiling met 44 procent en de opwarming van de aarde met 30 procent. Het vreemde is wel dat 38 procent van de ondervraagden vindt dat de industrie de hoofdverantwoordelijke van de globale opwarming is, terwijl het in werkelijkheid de ontbossing is, althans wat Brazilië betreft.

Blijkbaar worden de verbanden niet gezien. Bijvoorbeeld doordat de Cerrado in een versneld tempo wordt volgezet met eucalyptus, suikerriet en soja, komt de eeuwenoude positie van het rund in het gedrang. Rundveehouders wijken daarom uit naar het Amazonegebied.

De ethanolsector benadrukt altijd dat ze maar suikerriet zetten op de al ontgonnen of gedegradeerde gronden. Ook zij zien het verband niet tussen hun 'groene' opmars en de ontbossing hogerop in het land. Of beter: ze ontkennen het.

De actualiteit van de nieuwe boswet, de omkoperij en de chantages rond de código florestal, zijn niet van dien aard om het vertrouwen in de politici te doen toenemen.

Luc Vankrunkelsven

Luc Vankrunkelsven is medewerker bij Wervel vzw (Werkgroep voor een rechtvaardige en verantwoorde landbouw) en publiceerde zonet een nieuw boek 'Legal! Optimisme-realiteit-hoop' (ISBN 9-789081-486828), gebaseerd op zijn reizen en contacten in Brazilië, over de gevaren en uitdagingen van het heersende socio-economisch ontwikkelingsmodel dat steunt op agrobusiness.

(São Paulo, 16 mei 2012)

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.