Meer dan ooit heeft de wereld nood aan onafhankelijke journalistiek.

Meer dan ooit is het nodig om een tegengeluid te laten horen.

Steun daarom DeWereldMorgen.be

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Boekrecensie

Een waargebeurd overlevingsverhaal uit Noord-Korea: 'Vlucht uit kamp 14'

'Vlucht uit kamp 14' vertelt het leven van de Noord-Koreaanse Shin Dong-hyuk. Shin werd geboren in 1982 in Kamp 14, een van de grootste concentratiekampen ter wereld. Hoewel het kamp duidelijk te zien is op satellietbeelden, is de gruwelijke realiteit die zich binnen de hekken afspeelt al ruim 50 jaar verborgen gebleven voor de buitenwereld.
donderdag 5 juli 2012

Door Shins verhaal is dat nu aan het veranderen.

Shin is de enige persoon die in een Noord-Koreaans werkkamp werd geboren en eruit wist te ontsnappen. Hij was 22 toen hij de buitenwereld intrad. Zijn levensverhaal is zo onvoorstelbaar dat de aandacht van de wereld opnieuw gevestigd is op Noord-Korea.

In dit boek slaagt Blaine Harden in twee dingen: hij laat ons het verhaal van de getraumatiseerde Shin van zeer dichtbij meebeleven én hij laat ons kennismaken met het hedendaagse Noord-Korea dat zich krampachtig schuilhoudt achter een overjarig propagandamasker.

De twee gezichten van Noord-Korea

Noord-Korea kennen we als een gesloten, communistisch land. Vrijwel elk detail in het leven van de Noord-Koreaan wordt bepaald door het dictatoriale bewind dat zich baseert op de ideologie van Kim Il Sung, de Grote Leider en Eeuwig President. Dankzij de effectieve propaganda, de censuur en het nationalistische onderwijs geloven de inwoners dat Noord-Korea een glorieuze militaire staat is met een hoge productie en een sterk, moedig volk.

In werkelijkheid zien we een hongerlijdend, gehersenspoeld volk met een groot incasseringsvermogen. Er zijn verschillende hongersnoden geweest. De armoede is in Noord-Korea groter dan in de door burgeroorlog geteisterde landen als Soedan en Angola. En, er zijn geheime concentratiekampen waar zich volgens mensenrechtenorganisaties ongeveer 200.000 mensen bevinden.

Concentratiekampen

Noord-Koreanen komen in een werkkamp terecht wanneer ofwel een familielid, ofwel zijzelf een misdrijf hebben gepleegd. Onder misdrijf verstaan de autoriteiten elke poging tot overlopen naar een buurland of anderszins het land te 'verraden'.

Shin is in het kamp geboren. Zijn ouders kregen toestemming om een relatie aan te gaan en een familie te stichten. Volgens de kampbewakers is elke gevangene, Shin inclusief, belast met een schuld. De enige manier om die af te lossen, is door afmattende werkdagen, oplopend tot 15 uur, te maken in het kamp.

Barbaarse omstandigheden

Hoe meer je leest over Shins leven in het kamp, hoe onmenselijker dit leven blijkt. De omstandigheden zijn ronduit barbaars. Shins vroegste herinnering is een openbare executie.

Kinderen en volwassenen zijn verplicht om elke medegevangene die iets verdachts doet of zegt te verraden. Afranselingen en martelingen door bewakers zijn aan de orde van de dag, soms tot de dood er op volgt.

Liefde en emoties bestaan niet

Opmerkelijk aan Shins getuigenis is dat dit hem allemaal normaal lijkt, en dat dergelijke gebeurtenissen geen emoties oproepen bij de gevangenen. Bij hemzelf evenmin. Liefde, geborgenheid en respect lijken niet te bestaan. Als kind stal Shin regelmatig zijn moeders eten en in zijn tienerjaren werden zijn moeder en broer geëxecuteerd door zijn verraad. Pas na zijn vrijlating is hij zich hierover schuldig gaan voelen.

De onmenselijke praktijken in het kamp zijn voor mij als lezer moeilijk te bevatten. Toch leest het boek niet als een emotieloze ver-van-mijn-bed-show. Het verhaal komt hard aan, maar is nooit ongevoelig.

Ontsnapping

Van een nieuwe gevangene die de buitenwereld goed kent, hoort Shin over het leven buiten het kamp. Hij kan zich niet inbeelden hoe dit eruit ziet, maar hij fantaseert dagelijks hoe het zou zijn om toegang te hebben tot veel en gevarieerd voedsel. De instinctieve drang naar voedsel drijft hem tot zijn ontsnappingspoging.

Zijn verhaal over hoe hij door Noord-Korea naar China reisde, en zijn eerste ervaringen daar, lezen als een spannend avonturenboek. Niet de ziekelijke ontberingen zoals in het kamp, maar wel de bikkelharde realiteit van een jongen die als een nieuwkomer is in zijn eigen land, of in de wereld. Land waar reizen zonder papieren ten strengste verboden is.

Harden plaatst Shins ervaringen tijdens deze tocht in de context van het hedendaagse Noord-Korea. Zo komen we te weten dat het onderdrukkende regeringsbeleid barsten begint te vertonen. En dat invloeden uit het buitenland, inclusief het kapitalisme, via ondergrondse weg naar binnen sijpelen.

Geen heldenverhaal

Shin vindt zichzelf allerminst een held, hij heeft immers ernstige misdaden begaan, zij het onder druk. Zijn gevecht met dit schuldgevoel is groot. Hij zegt dat hij nog altijd probeert emoties te voelen, maar dat dit hem veel moeite kost.

Harden laat precies deze Shin aan het woord. Een antiheld die getraumatiseerd is en voorlopig op zoek naar zijn eigen persoonlijkheid. Tegelijkertijd is hij een lichtpunt voor het volk van Noord-Korea. Shins prioriteit is om de internationale gemeenschap bewust te maken van de mistoestanden, opdat de kampen eindelijk gesloten zullen worden. Deze biografie zal een meer dan bruikbaar wapen zijn in die strijd.

Dit boek is verkrijgbaar in onze shop.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

4 reacties

  • door JefVG op donderdag 5 juli 2012

    PVDA'er Jef Bossuyt: "in Noord Korea is er inspraak" http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/mediatheek/programmas/terzake/2.19117/2.19118/1.1180428

    De PVDA distantieerde zich dan wel van de Noord-Korea standpunten van partijgenoot Jef Bossuyt. Maar hoe geloofwaardig is dat?

    Ik las ook het volgende op deze blog http://www.marcernst.com/blogs.asp?iid=A6BA59

    Maar erg geloofwaardig is de distantiëring door de PvdA van het Noord-Koreaanse model niet gezien de aanwezigheid van de (Noord) Koreaanse Arbeiderspartij op de recente editie het International Communistisch Seminar (ICS) dat de PvdA jaarlijks in Brussel organiseert (zie http://www.icsbrussels.org). Ook in 1998, 1999, 2001, 2002, 2003, 2004 en 2005 was er een vertegenwoordiging van de (Noord) Koreaanse Communistische partij op het seminar aanwezig.

    • door svdl op donderdag 5 juli 2012

      Dit artikel was voor u een niet na telaten voorzet die zelfs een peuter kan binnenkoppen hé. Weliswaar enorm voluntaristisch... Daar zat je wel op te wachten hé. Leuk hé om "de pvda" nog een s door het slijk halen, nu de media wat dat aspect betreft naar de pvda toe altands een genuanceerdere richting begint te bewandelen, hé?

      Wel laag bij de grond en mijn insziens ook Don-Quichote om telkenmale Noord Korea te pogen verbinden met de pvda als waren het zus en broer om zo enkel en alleen de PVDA als organisatie te discrediteren. Vreemd dat waar de pvda de dag van vandaag diep inhoudelijk en naar buiten toe voor staat, totaal geen aandacht krijgt van jou. waar ze concreet aan werken, gemeentelijk, gewestelijk of op nationaal vlak voor staan.. Geen aandacht. Ben je bang Jef? Arme man...

      Nu toch even over een ander boeg gooien om geen misconceptie te veroorzaken: Deze getuigenis in het artikel neem ik zeer ter harte en geeft me niet de minste twijfel over de echtheid. Dus laat dat al duidelijk zijn. Anderzijds, vind ik de inleidende tekst over de omvang en de armoede en het aantal mensen in het begrip "concentratiekampen" zeer vaag, onnauwkeurig en tendentieus. Er staan geen bronnen op wat deze boute uitspraken gebasseerd zijn. "Volgens mensenrechtenorganisaties" is wederom zo'n typische newspeak uitspraak die gewichtigheid met een lege doos probeert erin te pompen. Waar zijn bvb de bronnen die de vergelijking met Angola maken? En hoe kunnen er überhaupt al zulke bronnen betrouwbaar zijn wanneer diegenen die er gaarne mee zouden schermen (het zou al iets zijn hé!) eveneens beweren dat Noord Korea het meest gesloten land ter wereld is. Ik wil graag één van de twee aannemen, maar logischer wijs moet het andere dan al minder solide zijn als argument.

  • door Frank Willems op donderdag 5 juli 2012

    Het artikel staat bol van verontwaardiging, maar weegt erg licht qua feiten. Komt dit door de recensent of door het boek zelf? Een boek dat een interpretatie is door een Amerikaans journalist van het verhaal van een jonge Koreaan die er in het buitenland alle belang bij heeft slecht over zijn land te vertellen. Dat mag ook een belletje doen rinkelen. De VS zijn formeel in oorlog met de Democratische Republiek Korea sinds meer dan 60 jaar, en is is geen enkel land waar evenveel en even grove anti-propaganda over verspreid is. Geloven dat een dergelijk boek de situatie ter plaatse zelfs bij benadering correct weergeeft is naïef. Ikzelf was er twee keer, in 1988 vooral professioneel en in 2003 privé, en ja, de Noord-Koreanen zijn extreem spaarzaam met informatie voor buitenlanders,en hun -vermoedelijk door nationalisme ingegeven- personencultus is voor ons moeilijk te begrijpen. Maar ik heb er ook grote bevolkingsgroepen gezien die voor een ontwikkelingsland niet slecht leefden en op het eerste gezicht gelukkig waren. Er zijn ongetwijfeld slechtere plaatsen op aarde. Enige nuance is wenselijk.

    • door svdl op donderdag 5 juli 2012

      Exact, nuance en op zoek naar echte betrouwbare bronnen om eventuele uitspraken te staven... Weg van "iedereen weet toch dat..." nonsens...

      Het is op zijn minst een kekunseld en dermate ook zeer artificieel artikel

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties