Reeds acht jaar is DeWereldMorgen.be de alternatieve en kritische stem in de Vlaamse media.

Wij zijn volledig gratis en reclamevrij.

Maar dat kan enkel via uw steun.

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Julian Assange of het morele failliet van de media

De eenzijdige berichtgeving over Russische helikopters voor Syrië en over het overlijden van een fundamentalistische wreedaard in Saoedi-Arabië zijn nog maar gepasseerd of er volgt opnieuw een staaltje van vooringenomen berichtgeving. Assange zou met Ecuador maar een rare keuze hebben gemaakt voor zijn politiek asiel. Ah zo? De waarheid blijkt weer eens iets genuanceerder.
woensdag 20 juni 2012

Ontbijtradio

Deze morgen, 20 juni 2012, verslikte ik me bijna in mijn ontbijt toen ik rond 8.15 uur VRT-journalist Geert Spillebeen met collega Bert Rymen hoorde praten over het recente nieuws dat Julian Assange, de Wikileaks-oprichter die voor het ogenblik in Londen op zijn uitwijzing naar Zweden wacht, zich in de ambassade van Ecuador in Londen zou bevinden en daar politiek asiel heeft aangevraagd.

Blijkbaar had de VRT tevergeefs naar een jurist gezocht die iets zinnig kon vertellen over asielrecht. Die was zo snel niet beschikbaar. Dus ging men over tot de beproefde formule van het 'spontane gesprek' tussen twee collega's waarbij de indruk werd gewekt dat één van hen iets meer over het onderwerp weet.

Het gesprek dat volgde was een aaneenrijging van de ene foutieve na de andere verdraaide voorstelling van feiten, vermengd met halve waarheden en suggestieve commentaren vermomd als 'feiten' die een indruk moesten creëren van objectieve deskundigheid.

Waar ging het weer over?

Het begon zeer neutraal. Rymen en Spillebeen lichtten nog even toe waar de zaak Assange over ging. Ze vergisten zich wel in juridische terminologie. Assange wordt immers niet 'beschuldigd' van zedenfeiten, er is noch in Zweden noch in Groot-Brittannië een aanklacht tegen hem ingediend.

Hij wordt officieel door Zweden enkel gezocht om hem te ondervragen 'in verband met mogelijke zedenfeiten', om daar dan eventueel uit te besluiten of een rechtszaak al dan niet plaats kan hebben. Dat is géén onbelangrijk detail, omdat het benadrukt dat Assange nu reeds meer dan een jaar juridisch wordt vervolgd ZONDER officiële aanklacht, net één van de hoofdargumenten van de steunbetuigers van Assange.

Rare vogels, die fans van Assange

Het is blijkbaar allemaal niet zo ernstig want Assange krijgt vooral steun van 'artistieke milieus' uit 'linkse hoek, die zijn 'rebellie' wel sympathiek vinden. Spillebeen verwart daarbij Mick Jagger met Bianca Jagger en citeert de som van 100.000 pond als borgsom terwijl het om 240.000 pond gaat. Nu ja, het moest snel gaan en echt essentieel zijn die feitjes niet. Het idee dat éénprocenter miljardair Mick Jagger linkse sympathieën zou hebben is voor mij in ieder geval nieuwe informatie.

The Guardian, onverdachte bron

Journalist Spillebeen blijkt zich bijna uitsluitend gebaseerd te hebben op een artikel op de website van The Guardian. Die krant is in deze al een zeer verdachte bron want deze krant voert al jaren een bitsige hetze tegen Assange en Wikileaks. Ook de betrokken VRT-journalisten zijn echter niet vrij van enige vooringenomenheid. Het lacherig sfeertje van het gesprek ademt dan ook een nauwelijks verholen misprijzen uit tegenover Assange.

Assange is inderdaad iemand die de mythe doorprikt van de kritische objectieve media. In feite ontmaskert het opsporingswerk van Wikileaks het failliet van de onderzoeksjournalistiek. Heel wat journalisten hebben dus reden te over om Julian Assange niet te appreciëren, vooral niet omdat deze laatste zijn kritiek op diezelfde media niet spaart.

Selectieve vooringenomenheid

Het misprijzen van Spillebeen en Rymen blijkt ondermeer uit hun woord- en voorbeeldkeuzes. Steunbetuiger Mick – in feite gaat het dus om Bianca Jagger – Jagger wordt geciteerd maar niet John Pilger, zowat de meest bekende onderzoeksjournalist ter wereld en niet Michael Moore, die van de kwestie Assange een persoonlijke zaak hebben gemaakt.

Bovendien, Bianca Jagger mag dan al de telg zijn van een steenrijke Nicaraguaanse familie wiens vader nog aan de zijde van dictator Somoza heeft gestaan, zij verdedigt al jaren progressieve acties over de hele wereld en is dus zeker geen nieuwkomer op dat vlak. Bianca Jagger heeft echter nooit meer dan sympathie geuit en heeft géén deel van de borgsom betaald. Pilger en Moore wel, wat deze beide heren dus veel relevanter om vermelden maakt.

De feiten zijn wél een onderzoek waard

Bovendien suggereert de berichtgeving in dit VRT-radiogesprek dat die sympathie nogal lichtzinnig voorbijgaat aan de ernstige aard van de betichtingen. Enig bronnenonderzoek toont aan dat ALLE steunbetuigers van Assange van mening zijn dat de feiten wel degelijk ernstig genoeg zijn om een degelijk onderzoek te vergen.

Zij voegen er echter wel steeds aan toe dat Assange in eerste instantie na de eerste verdachtmakingen kort na de feiten wekenlang in Zweden is gebleven en zich openlijk beschikbaar heeft gehouden voor ondervraging door de politie en dat de onderzoeksrechter geen enkele poging heeft gedaan om hem toen te ondervragen. 

Nadat hij uiteindelijk vertrokken is werd de zaak zelfs even geseponeerd om daarna terug heropend te worden.

Een rogatoire commissie

Assange en zijn steunbetuigers hebben ook altijd gesteld dat de Zweedse autoriteiten het recht en de plicht hebben om hem te ondervragen. Dat kon heel eenvoudig door een bestaande en veel gebruikte procedure te volgen die zeer dikwijls wordt toegepast, meestal zelfs voor onderzoek over misdrijven die veel zwaarder doorwegen dan in dit geval. Het gaat over wat men een 'rogatoire commissie' noemt.

Zweden kan een team van gerechtelijke onderzoekers naar Londen sturen om hem daar te ondervragen. Zijn steunbetuigers hebben dat ook steeds herhaald. Het land kan dat zelfs nu nog altijd doen zodra het daarvoor met Ecuador een juridische overeenkomst sluit. Net dat hebben de Zweedse autoriteiten permanent altijd geweigerd.

Onschuldig of niet, dat is hier niet de vraag

Last but not least, zijn steunbetuigers beweren NIET dat Assange onschuldig is, maar wijzen er op dat er nog altijd geen officiële aanklacht tegen hem is geformuleerd, dat hij desondanks al bijna twee jaar wordt vastgehouden en vervolgd. Bovendien wijzen ze er ook op dat een en ander laat vermoeden dat er achter de huidige procedures tegen hem een andere agenda schuilt. Het vermoeden dat het de Zweedse autoriteiten er enkel om te doen is hem in Zweden te krijgen wordt door dit alles alleen maar versterkt.

Dit is in ieder geval een heel ander verhaal dan wat er door de VRT-radiojournalisten van wordt gemaakt. Eenmaal het over Ecuador gaat wordt de vooringenomenheid naar analogie met The Guardian overduidelijk.

Dienst, wederdienst?

Assange heeft recent de Ecuadoriaanse president Rafael Correa geïnterviewd voor zijn programma 'The World Tomorrow' voor Russia Today. Spillebeen kreeg enkel 'een Engelstalige Russische zender' over zijn lippen. Ik kan me niet inbeelden dat Spillebeen zou praten over 'een programma van een Engelse tv-zender' als het over de BBC zou gaan.

In zijn programma zou Assange Correa hebben voorgesteld als een 'linkse populist' die het beeld van zijn land positief zou veranderd hebben. Kijk zelf (via de link hieronder) hoe accuraat die omschrijving (niet) is.

Blijkbaar verwacht Assange daar volgens Spillebeen iets voor terug, dat is natuurlijk pure speculatie en creëert een indruk van samenzweerderigheid. Speculatie is géén informatie.

Je kan bovendien evengoed speculeren dat het omgekeerde is gebeurd. Ecuador heeft twee jaar terug al eens Assange welkom geheten om naar Ecuador uit te wijken, maar kwam daar toen op terug, onder andere omdat op dat ogenblik nog niet duidelijk was of Assange en Wikileaks al dan niet een aantal internationale rechtsregels hadden geschonden.

Ecuador, een logische keuze

Daaruit zijn meer dan waarschijnlijk verdere contacten gegroeid. Het zou dus perfect mogelijk zijn dat het omgekeerde is gebeurd, namelijk dat Assange met zijn interview op Russia Today 'iets heeft teruggedaan' voor Correa en niet omgekeerd. Dit is ook natuurlijk ook speculatie, maar ik probeer ten minste niet te doen alsof het iets anders is.

De keuze voor Ecuador zou dus 'ironisch' zijn, volgens Spillebeen. Hij blijkt dat te hebben overgenomen van José Miguel Vivanco, de directeur van Human Rights Watch die verklaart dat 'Ecuador – na Cuba – de slechtste reputatie heeft in de regio op gebied van vrijheid van meningsuiting door de praktijk om lokale journalisten te vervolgen als de regering verstoord wordt door hun uitspraken of door hun onderzoek ...'

De Amerikaanse ambassade in de bres voor democratie

The Guardian blijkt nog duidelijker de enige bron van informatie wanneer Spillebeen er aan toe voegt dat de Ecuadoriaanse president Correa in april 2011 de Amerikaanse ambassadeur Heather Hodges uit het land heeft gezet omdat uit Wikileaks' onthullingen zou gebleken zijn dat die laatste Ecuador een 'zeer corrupt land' noemde. Dat zou op de zere tenen van de president getrapt geweest zijn, aldus de redenering van de VRT.

De waarheid is weeral heel wat genuanceerder. Ambassadeur Hodges had in dat fameuze telegram van 10 juli 2009  helemaal niet verklaard dat Ecuador een corrupt land zou zijn maar meer specifiek verklaard dat het hoofd van de Ecuadoriaanse politie Jaime Aquilino Hurtado beter geen visum voor de VS  meer zou krijgen omdat hij zijn functie gebruikte 'om baar geld en eigendommen af te troggelen, openbare fondsen verkeerd te gebruiken, mensenhandel te vergemakkelijken en het onderzoek en de vervolging van corrupte collega's te verhinderen'. Bovendien zou het hier gaan om 'systemische corruptie binnen de Ecuadoriaanse politie sinds de jaren '90'.

President Correa kent de repressie in Ecuador zeer goed

Correa was zogezegd ontstemd omdat in het telegram werd gesuggereerd dat hij daar van op de hoogte was en er niets aan wou doen. Hij heeft van de strijd tegen de corruptie in de jarenlang door zijn voorgangers verziekte politie (en in het justitieapparaat) echter één van zijn prioriteiten gemaakt en daar al een beloofde grondwetswijziging voor ingevoerd.

Die werd in de media hier uitsluitend geportretteerd als een poging om meer persoonlijke macht te verwerven. Correa was dan ook terecht zeer boos omdat het net de politie (en het leger) zijn die jarenlang door de VS de hand boven het hoofd werden gehouden en die hun banden met de drugshandel oogluikend toelieten, omdat ze nu eenmaal hun bondgenoten waren voor het instandhouden van de repressieve regeringen die het land tot voor Correa in een ijzeren greep hielden.

Corruptie, ja, maar waarom nu pas?

De aanklacht van de Amerikaanse ambassadeur over politiecommissaris Hurtado was bijzonder schijnheilig omdat de Amerikaanse ambassade voor de verkiezing van een linkse president als Correa nooit een probleem heeft gezien in de flagrante corruptie van alle voorgangers van Hurtado.

Bovendien was het zeer hypocriet om te beslissen Hurtado geen visum meer toe te kennen nadat de Amerikaanse ambassade dat al de jaren voor Correa aan de macht kwam wél had gedaan, met volledige kennis van zaken over de corruptie van al zijn voorgangers.

Dat president Correa bovendien de Amerikaanse militaire basis van de Amerikanen in Ecuador liet sluiten is nog een reden te meer om zijn bestuur in een slecht daglicht te stellen. Nu ja, ze mochten van hem wel blijven als ze er huur zouden voor betalen (ze betrokken de basis kosteloos) én als hij een  Ecuadoriaanse basis in Florida mocht oprichten ...

De kat, ik bedoel de CIA kwam weer

Ecuador kan bogen op een puike historische ervaring met inmenging van grote broer uit het Noorden. Wie het boek 'The CIA Diary' van voormalig CIA agent Philip Agee doorneemt, kan er lezen hoe de Amerikaanse ambassade jarenlang fungeerde als coördinatiecentrum om linkse partijen, vakbonden en volksorganisaties te infiltreren, overlopers en verraders te financieren, tweedracht te zaaien en moordaanslagen te plegen. 

Uit dat boek bleek ook de samenwerking die de Amerikaanse ambassade had met de commerciële media van Ecuador om o.a. via gerichte tendentieuze berichtgeving elke oppositie in Ecuador in  diskrediet te brengen. Deze commerciële media zijn nog altijd politiek actief, nu vanuit de oppositie tegen Correa. 

Bovendien, uit de Wikileaks documenten over Ecuador blijkt ook dat dezelfde politie die nu door de Amerikaanse ambassade corrupt wordt genoemd jarenlang werd gefinancierd door de Amerikaanse ambassade. Eén van de eerste beslissingen van president Correa was precies om die financiering van de politie door de Amerikaanse ambassade stop te zetten. Tenslotte nog dit: uit de Wikileaks onthullingen blijkt dat de VS zeer verveeld zit met Correa ... omdat hij de meest populaire president is in de Ecuadoriaanse geschiedenis.

Dat is natuurlijk teveel nuance om in een radiogesprek van 5'25” samen te vatten en volgens de VRT zeker niet relevant om de houding van president Correa tegenover de Amerikaanse ambassadeur en tegenover Wikileaks te begrijpen.

'Reacties' blijken twee jaar oud te zijn

Volgens journalist Spillebeen hebben al heel wat mensenrechtenorganisaties verbaasd gereageerd op de beslissing van Assange. Hij citeert, zoals ze ook in het artikel van Esther Adley en Beatrice Woolf in The Guardian staan, Reporters Without Borders, the Committee to Protect Journalists en Amnesty International. Daaruit blijkt echter dat geen van deze organisaties gereageerd heeft op de recente gebeurtenissen maar dat hun uitspraken over Ecuador dateren van twee jaar eerder.

Een reactie is er echter wel van de directeur van Human Rights Watch. Die organisatie plaatst Ecuador na Cuba op de tweede plaats qua onderdrukking van de vrije meningsuiting 'in de regio'. De tendentieuze rapporten van Human Rights Watch zijn bekend en vragen minstens een vergelijking met andere rapporten, maar zelfs dan is het toch bijzonder 'ironisch' dat het hier gaat over journalisten die in Ecuador vervolgd werden omdat ze kritiek hadden op de repressie onder de voorgangers van Correa.

Samengevat: een Amerikaanse mensenrechtenorganisatie klaagt de repressie van de media aan in een land waar die repressie die media betreft die ingingen tegen de door de Amerikaanse regering ondersteunde regimes. Die mensenrechtenorganisatie gebruikt die kritiek dan om de eerste president van het land aan te vallen die tegen die repressie ingaat (en er bovendien persoonlijk zelf nog slachtoffer van is geweest). Je zou voor minder uit je slof schieten.

Je zou vanuit een andere invalshoek dus even terecht kunnen stellen dat de keuze voor Ecuador een zeer rationele weloverwogen beslissing is. Toch opvallend hoe tijdsdruk en dergelijke altijd in één bepaalde richting werkt.

Dit is slechts één voorbeeld

Nu zijn de betrokken journalisten noch de kwaadste niet en ook de VRT geeft af en toe zelfs wat ruimte voor nuance. Het zou dus niet fair zijn om hen alleen met de vinger te wijzen. Tijdsdruk is bovendien een reëel probleem en je kan niet altijd van alles perfect op de hoogte zijn.

Het radiogesprek waarvan hier sprake is echter symptomatisch voor wat er mis gaat met de grote media in dit land en de rest van de wereld. Onderzoeksjournalistiek is al geruime tijd dood en passé verklaard, commerciële en andere belangen primeren.

De voornaamste filter is de ideologische

Ooit waren de media (toen vooral kranten) verzuild. Zij droegen een gekleurde ideologische versie van de feiten uit. Met de media van toen was zeker heel wat mis, maar ze hadden één voordeel, het was voor de lezer duidelijk waar ze voor stonden.

Men heeft de foute mediastructuren van het verzuilde verleden niet verbeterd, men heeft ze vervangen door andere foute commerciële mediastructuren. Bovendien bestonden die oude media in een maatschappelijke context van sociale vooruitgang. Nu is het uitsluitend sociale afbraak - excuseer, ik hoor 'besparingen' te zeggen - wat de klok slaat.

Commercieel =  neoliberaal

Wat je nu hebt zijn media die de illusie van neutraliteit en objectiviteit uitdragen maar dat allesbehalve zijn. Er zit wel degelijk een ideologische agenda achter. Als het echt enkel en alleen tijdsdruk en dergelijk zou zijn, zou je nog kunnen verwachten dat het resultaat een beetje alle richtingen uitgaat. Dat is niet het geval. De tendensen gaan immers steeds weer dezelfde richting uit (meer hierover in de artikels hieronder vermeld).

Dat is ook hier het geval. De berichtgeving over Assange is steevast negatief, misprijzend en/of ongeïnteresseerd. Er is geen context, geen achtergrond, geen voorgeschiedenis en al zeker geen analyse. Assange is de man die de oorlogsmisdaden van de VS en de NAVO in Afghanistan en Irak aan het licht bracht, onder andere met beelden van de slachtpartijen daar. 

Diezelfde media die zonder aarzelen uitpakten met gruwelijke foto's van de slachtingen in Syrië (die door niemand ontkend worden) weigeren al jaren systematisch om de veel talrijker voorhanden zijnde foto's van gelijkaardige slachtpartijen in Afghanistan en Irak te publiceren. 

Het resultaat is er naar. Uit alle onderzoeken blijkt dat de geloofwaardigheid van de grote media nog nooit zo slecht is geweest. Het wordt er niet beter op. 

De vraag is maar of we dat zomaar moeten blijven slikken.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

27 reacties

  • door Patrick Laureys op donderdag 21 juni 2012

    Uitstekend artikel! Het is verbijsterend dat zovele mensen de informatierommel die hen dagelijks wordt voorgeschoteld blijven slikken. Het is niet enkel het morele failliet van de media, maar ook het algemene failliet van de kritische rede.

  • door Dirk Adriaensens op donderdag 21 juni 2012

    Bedankt, Lode. Je hebt met dit artikel alweer de puntjes op de i gezet en de pijnlijke verschraling en desinformatie van de media aangetoond. Er is gelukkig DWM en de informatiesites op het internet die ons nog enigszins grondige analyses en correcte feiten kunnen brengen. Degelijke onderzoeksjournalistiek.

  • door Tim op donderdag 21 juni 2012

    kan je lezen in bijv. Gebakken Lucht van Nick Davies (Flat Earth News is de originele titel). Zie http://www.lebowskipublishers.nl/result_titel.asp?T_Id=255

    Zeker de moeite om lezen. En dan vraag je je af: wie of wat moet ik nog geloven? Maar zoals de artikel hierboven beschrijft... het is gelijkaardig aan de situaties die Nick Davies beschrijft en aanklaagt.

  • door Karel Deprez op donderdag 21 juni 2012

    Beste Lode,

    Ik vond het alvast een subliem artikel die verhaalt over feiten waar ik ook dagelijks mee worstel. Niettegenstaande de onmiskenbare kwaliteit dus van dit artikel, heb ik toch een klein probleempje met je laatste subtitel. Door - in een artikel die de media kwalitatief naar beneden haalt - daar ook meteen een politieke ideologie even snel aan te koppelen, maak je volgens mij de fout die de media nu net zo veel maken. Je maakt je daarmee - gewenst of niet - schuldig aan dezelfde feiten die je de media verwijt. Erg spijtig.

    Wederwoord is uiteraard welkom.

    Groeten, Karel

    • door freedumb op donderdag 21 juni 2012

      [title]Vind ik ook. De rest van het[/title]Vind ik ook. De rest van het artikel vind ik dan wel puik werk.

    • door Le grand guignol op donderdag 21 juni 2012

      De rechtstreekse links tussen commercialisering van de media enerzijds en het neoliberalisme anderzijds lijkt, misschien op het eerste zicht, niet op te gaan. Het is immers nogal kort door de bocht om de commerciële media per definitie een ideologische vooringenomenheid toe te schrijven. Echter, zoals Lode in zijn artikel schrijft, was de ideologische invalshoek van de media duidelijk vanwege de verzuiling. Vanwege het proces van ontzuiling lijkt het of de media hun vertrouwde ideologische veren hebben afgeschud en hun ideologische bril hebben ingeruild voor een objectieve en neutrale medialens. Niets is echter minder waar. Immers, de vertrouwde ideologische invalshoek die de verschillende media hanteerden heeft plaats gemaakt voor een ideologische eenheidsworst: het neoliberalisme. Hierbij is het belangrijk om erop te wijzen dat journalisten en redacties op geen enkele wijze doelbewust het neoliberalisme als invalshoek hanteren, dan wel dat de verslaggeving - van bron tot lezer/kijker - een aantal filters passeert. Herman & Chomsky (1988) onderscheiden vijf zulke filters in hun 'Propaganda Model'. Ik ga niet iedere filter apart bespreken maar wel de wijze waarop ze - als geheel - van invloed zijn op de berichtgeving.

      De commerciële media zijn in wezen grote bedrijven of corporaties die gecontroleerd worden door "very wealthy people or by managers who are subject to sharp constraints by owners and other market-profit-oriented forces" (p. 14). Commerciële media zijn daarnaast van hun inkomsten afhankelijk van advertenties en zullen bijgevolg hun discours zodanig aanpassen dat het aansluit bij de belangen van de adverteerders alsook bij de belangen van 'de markt'. Een (media-)discours creëert een bepaalde realiteit aan de hand van o.a. een specifiek vocabularium en een specifiek argumentatiekader waarbij het betreffende vertoog een referentiekader vormt voor de wijze waarop we de realiteit dienen te interpreteren, te reconstrueren en te representeren - een discours is een (ideologisch geïnspireerde) sociale constructie. Vermits de media veelvuldig geïnstitutionaliseerde bronnen (bv. politici, experten) aan het woord laten verspreiden die media het vigerende discours en dat is heden het neoliberale discours al dan niet in combinatie met het managementdiscours. Bovendien bepaalt een discours ook wat nieuws - belangrijk - is en wat niet; een discours bepaalt aan de hand van een specifiek woordgebruik eveneens op welke manier we een boodschap dienen te interpreteren (bv. "De markten hebben te kampen met een gebrek aan vertrouwen" vs. "De 1% wil niet in de 99% investeren omdat er te weinig winst te rapen valt"). De voornoemde factoren zorgen ervoor dat er sprake is van een (globale) convergentie aangaande de wijze waarop nieuws items geselecteerd en weergegeven worden. Nieuws dat niet goed in de markt ligt zal het moeten afleggen tegen nieuws waar wel een markt voor is; nieuws dat niet aansluit bij de belangen van investeerders alsmede de gevestigde sociopolitieke orde zal minder kans maken om de verschillende filters te doorlopen. Dit zorgt er bijvoorbeeld voor dat het bieden van een politiek tegengeluid belemmerd wordt of zelfs onmogelijk wordt gemaakt.

      Het geheel van filters alsmede iedere filter afzonderlijk zorgt ervoor dat de berichtgeving in de commerciële media ideologisch gekleurd is zonder dat redacties en journalisten per definitie doelbewust voor het betreffende ideologische perspectief kiezen, wat evenwel niet wil zeggen dat journalisten hun subjectiviteit zomaar kunnen uitschakelen en daardoor als vanzelfsprekend een neutraal en objectief relaas van de feiten (zouden) geven. De commercialisering en vermarkting van de media zijn dus in grote mate verantwoordelijk voor het stimuleren - of belonen - van een welbepaalde ideologische invalshoek waardoor de betreffende invalshoek doorgaans de voorkeur krijgt op een alternatieve (ideologische) benadering van de feiten. Commercieel leidt dan ook, binnen de huidige context, tot neoliberaal. Dit wil - nogmaals - voor alle duidelijkheid niet zeggen dat alle verslaggeving in de commerciële media expliciet neoliberaal is maar wel dat er structureel gezien (cf. 5 filters) een neoliberaal referentie- en verantwoordingskader gehanteerd wordt.

      * Herman, E. S., & Chomsky, N. (1988). Manufacturing consent: The political economy of the mass media. New York, US: Pantheon Books.

      • door d op donderdag 21 juni 2012

        op de verslaggeving over het Palestijns/Israëlisch conflict. http://kurtrudder.blogspot.be/2009/12/comparative-review-of-flat-earth-news.html

        • door Le grand guignol op vrijdag 22 juni 2012

          Bedankt voor de link!

          Overigens, het artikel omtrent de vergelijking tussen 'Flat earth news' (Davies) en 'Newspeak in the 21st century' (Edwards & Cromwell) toont heel duidelijk het probleem aan van de (hedendaagse) media. Ik deel de mening van Pilger dat het boek van Davies, niettegenstaande het een zeer waardevolle bijdrage vormt, ontoereikend is om de ideologische invloed van de 'corporate elite' op de nieuwsgaring en de verslaggeving te analyseren en te duiden. Het boek van Edwards en Cromwell, die zich baseren op het 'Propaganda Model', betekent dan ook een noodzakelijke aanvulling op het boek van Davies omdat het in wezen de blinde vlek van journalisten ('insiders') belicht. Eigenlijk is de analyse van Edwards en Cromwell noodzakelijk om het totale plaatje (de structuur en het systeem) te kunnen vatten en uitgerekend om die reden krijgt het betreffende boek nagenoeg geen media-aandacht; het boek laat een dissidente stem horen en toont aan dat het (conformistische) journaille een deel van het probleem vormt. Journalisten en redacteurs zijn zich er doorgaans niet van bewust dat ze zichzelf, o.a. omwille van carrière motieven, censureren in functie van het vigerende (neoliberale) discours dat in wezen een (re)presentatie vormt van de vigerende sociopolitieke orde. Door het vigerende discours te verspreiden en feiten, teleknmale opnieuw, binnen het betreffende discours te kaderen dragen 'de media' onbewust bij tot het in stand houden van het status quo.

          "The corporate media system, while masquerading as an honest, independent source of unbiased news and views, has in fact evolved to protect the powerful corporate and political interests of which it is a part. The corporate media is not owned by big business, as is often claimed – it +is+ big business. It does not watch over concentrated power – it +is+ power. The media system does not fail in its task of guarding the people against power – it +succeeds+ in its task of protecting power at the expense of people and planet" (Jonathan Cook).

  • door Jan Beentjes op donderdag 21 juni 2012

    Helemaal eens met de vorige reacties. Dagelijks bekijk ik de nieuwsvoorziening van RT.com. Ook Voltairenet.org behoort tot mijn favorieten. Aan Nederlandse kranten en tijdschriften verspil ik mijn geld liever niet meer, aan de radio heb ik genoeg om te weten wat men ons op de mouw wil spelden en het nieuwsvermaak op de tv zet ik alleen nog aan als ik me eens een keer echt rot wil voelen. Tot ziens Lode, op RT.com.

    • door catteeuw op donderdag 21 juni 2012

      RT smaakt ook beter met een paar korreltjes zout.

      Meerdere bronnen raadplegen en over tijd komt de waarheid tussen de regels naar boven drijven.

  • door Eddy Daniels op donderdag 21 juni 2012

    tot waar de auteur begint te moraliseren. Zijn conclusie volgt immers nergens uit zijn premisse. De boosdoener is volgens hem de commercialisering, waarachter een ideologische agenda zou schuilgaan, maar uit eigen ervaring weet ik dat dit niet klopt. Ik heb gedurende vijftien jaar ongeveer voor de twee grootste krantengroepen van dit land gewerkt, De Persgroep (bij Het Laatste Nieuws) en Corelio/VUM (bij het opgeheven Imediair). Als ik één ding nooit ondervonden heb dan was het wel ideologische druk. Integendeel, de uitgevers namen je het kwalijk als je niet scoorde met kritische journalistiek, zelfs als je hen van erg reactionaire ideeën mocht verdenken. Nooit eerder zag ik duidelijker wat Lenin bedoelde dat de kapitalist bereid is je de koord te verkopen waar je hem aan zult ophangen. Wat ik wel ondervonden heb, is commerciële druk, ik werkte steeds in een sectie waarin advertenties bijzonder belangrijk waren. Als je evenwel de nodige creativiteit aan de dag legde dan kon je die druk perfect combineren met degelijk journalistiek werk (zo kreeg ik in 2000 de SKEPP-prijs voor mijn kritisch werk, en dit in een medium dat 100% afhankelijk was van reclame-inkomsten). Wat ik wel zag, en Lode bewijst dat hier door het als onafhankelijk persoon veel beter te doen dan de betaalde broodscrhijvers, waren zeer veel luie journalisten die zich graag op ideologische of commerciële druk beriepen om hun werk niet naar behoren te doen, gemakkelijke uitleg kritiekloos te accepteren, perscommuniqués letterlijk over te nemen, enzovoort. De ziekte van de huidige journalistiek is niet de commercie en ook niet een Big Brother, maar conformisme, huilen met de wolven in het bos, blazen om ter hardst in dezelfde richting. Typisch voorbeeld: Lernout & Hauspie. Een klein kind zag al jaren het debacle aankomen, en toen ik er een voorzichtige allusie op maakte (want het doossier lag naast mijn competenties) kreeg ik het gevoel een lepralijder te zijn waar men in een boog omheen liep, een landverrader want ook de premier (Dehaene) zag toch dat het goed was? Toen The Wallstreet Journal ineens het bedrog aan het licht bracht, tuimelden plots diezelfde journalisten over elkaar heen om maar het schandaal aan te klagen. Wat Assange betreft: ik ken het dossier niet, maar ik vind dat de positionering van de man wat te gemakkelijk is. Hij brengt dingen aan het licht die iedereen al weet en verwerft zich daarmee een heldenaureool, zo is mijn indruk. Ook zijn uitleg waarom hij niet naar Zweden wil (vrees om uitgeleverd te worden aan de VS) komt mij veel te goedkoop over. Zweden heeft een onberispelijke reputatie op het vlak van mensenrechten en is bepaald niet de natie die aan de leiband loopt. Ik wantrouw Assange dus niet, tot ik bewijs krijg van het tegendeel, ik denk dat het een zeer eng mannetje is. Als men het trouwens over ideologische vooringenomenheid wil hebben: hij wordt blijkbaar van hetzelfde verdacht als Dominique Strauss-Kahn, maar die werd wel anders aangepakt door de 'kritische pers'.

    • door Eddy Daniels op donderdag 21 juni 2012

      'ik vertrouw Assange dus niet'. Mijn excuses voor de schrijffout.

      • door Jan Beentjes op donderdag 21 juni 2012

        The World Tomorrow, zo heet het programma van Assange op Russia Today, wat wil het zeggen dat deze webkrant in het Engels ook zo heet?

        • door Lode Vanoost op donderdag 21 juni 2012

          dat is leuk maar toch toevallig, wij bestaan al twee jaar, Assange's show enkele maanden ...

  • door Joris Note op donderdag 21 juni 2012

    Uitstekend stuk, buitengewoon informatief. In de algemene conclusies m.b.t. de commerciële media kan ik me helemaal vinden. Zie ook De Standaard van vandaag 21 juni (Assange wordt karikatuur).

    • door Lode Vanoost op donderdag 21 juni 2012

      Ik ben bezig aan een artikel over die karikatuur

    • door mve op donderdag 21 juni 2012

      Helemaal akkoord. Dit niveau van berichtgeving mét zoveel informatie gestaafd is uitzonderlijk in België. Eindelijk nieuws!

  • door nico de meulenaer op donderdag 21 juni 2012

    Ik ben blij om eens een artikel te lezen,dat zegt waar het op slaat. Het is me zelf al meermaals opgevallen dat de media zaken heel eenzijdig belichten. Gelukkig is er internet om de nuances te ontdekken , hoewel het me wel een dubbel gevoel geeft. Wat is het uiteindelijke nut van een krant of tijdschrift,als men toch belangrijke informatie onderbelicht ?

  • door ritac op donderdag 21 juni 2012

    Wat Human Rights Watch betreft: ze steunden een hommage aan Pinochet op 10 juni in Santiago (Chili), georganiseerd door getrouwe Pinochet-aanhangers. ... voor een "mensenrechtenorganisatie" kan dat tellen !

    @ Lode: ik heb het gesprek op de radio ook gehoord, en heb me er even hard aan geërgerd als jij... dank voor je artikel.

  • door mve op donderdag 21 juni 2012

    Proficiat. I onderzocht net op google in welke mate de belgische berichtgeving hierover vooringenomen is, en dit artikel is een verademing. Eindelijk een serieuze en gestaafde kritiek op onze media.

    Ook ik had de onnauwkeurigheden in de berichtgeving van de vrt hierover opgemerkt. Ik had immers ook het artikel van de Guardian al gelezen voordat ik de berichtgeving op vrt zag.

    Het is wraakroepend hoe de journalisten van canvas zich graag wentelen in een zweem van professionaliteit en integreteit. Meestal doen ze inderdaad redelijk werk, maar steeds bij dit soort themas (wikileaks, copyright, acta,...) gaan ze compleet de mist in en tonen ze gebrek aan kennis, arbeidsethiek en/of slechte wil.

    Er word in Europa een journalist al een jaar vervolgd zonder aanklacht, maar laten wij maar verontwaardigd zijn over de dame in Birma, Ai Wei Wei, ... lekker ver van ons bed.

  • door Bob spaenhoven op vrijdag 22 juni 2012

    Vt was niet objectief over Assange. Het gaat hier niet over Ideologie. Maar over Marketing. De zoon van Freud was de grondlegger van de marketing. Hij deed beroep op het "Onderbewuste". Ideologie is vervangen door Marketing. Het beste voorbeeld is de evolutie van de krant De Morgen.Ook de VRT is ziek in dit bedje. Kijkcijfers en Audientie zijn de normen. De literatuur, de boeken, zijn kookboeken?. Politiek is een BV aangelegenheid. Ideologie, of een partijprogramma bestaat niet meer. Religie is zelfs vervangen door Marketing. De nieuwe Opium voor het Volk....

  • door BernardDewitte op vrijdag 22 juni 2012

    Zeer knap artikel; en goeie commentaren - maar ik mis toch m.i. iets, dat waarschijnlijk op de achtergrond wordt gehouden. Assange zou aan Zweden worden uitgeleverd voor een onderzoek naar eventuele zedenfeiten (wat allicht mogelijk is, dat zou het onderzoek moeten uitwijzen). Maar de hamvraag is of Zweden dit uit eigen beweging vraagt, maw of het niet onder druk van de VS is die erop uit zijn Assange, eens in Zweden, te doen uitleveren aan de VS, om hem te kunnen veroordelen wegens het 'bekend maken van staatsgeheimen'. Dat Assange uitgerekend naar Ecuador wil, is om die reden zonneklaar, omdat de huidige regering in Ecuador niet meer aan het lijntje loopt van de VS. Het valt niet echt te bewijzen, maar m.i. zijn er duidelijke elementen die wijzen op dergelijke verborgen agenda vanuit de VS.

  • door Lode Vanoost op vrijdag 22 juni 2012

    Een aantal commentatoren menen dat ik een goed artikel slecht beëindig door te gaan 'moraliseren' en er een ideologie op te plakken. Persoonlijk denk ik het omgekeerde. Ik denk dat ik nog te braaf ben en nog verder zou moeten gaan. Dit verdient echter verdere uitspitting. Meer in de komende weken/maanden.

  • door BernardDewitte op zaterdag 23 juni 2012

    @Lode Vanoost

    Ik had dat vorig artikel niet gelezen, maar het bevestigt alleszins de meer dan grote waarschijnlijkheid dat de VS hier achter zitten.

  • door Ruben Peeters op dinsdag 21 augustus 2012

    Even nog een beetje nuance leggen. De befaamde aanklacht over 'lokale journalisten' ging over het feit dat 2 journalisten een boek hadden geschreven over Correa. Waarin ze hem beschuldigden van corruptie, machtsmisbruik en dictarschap. Allemaal goed en wel, maar ik heb het boek persoonlijk vast gehad en wat bleek: Geen enkele bron! Hoe kan je nu iemand beschuldigen van iets als je beschuldigingen nergens op steunen? Terecht dus dat ze vervolgd geweest zijn.

    • door Lode Vanoost op dinsdag 21 augustus 2012

      Nuttige informatie!

      Meer dan waarschijnlijk geschreven in het kader van een bredere campagne. De opdrachtgevers weten perfect dat dergelijke beweringen later ontkracht worden, ondertussen gaan de geruchten een eigen leven leiden (en zorgen de deftige media er voor dat de weerlegging van de beschuldigingen netjes worden weggemoffeld in een kleine aliena op de tiende pagina). Klassieke propaganda-operatie.

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties