about
Toon menu

Plastic Planet: de kunststofarchipel - deel 1

Onze oceanen zitten vol rommel. Geen verrassing, maar we staan niet altijd stil bij de gevolgen ervan. Amerikaanse onderzoekers van het Scripps Instituut voor Oceanografie hebben ontdekt dat het plastic in onze oceanen invloed heeft op het ecosysteem. Wij nemen u in twee delen mee naar de oorzaken en gevolgen van deze vervuiling.
vrijdag 18 mei 2012

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Plastic: for ever and ever...

Het was een geweldige uitvinding en veel kon er volgens de uitvinders niet gebeuren: plastic is goedkoop, niet zwaar, bijna kleurvast en vooral... onverwoestbaar.

Met zijn allen verbruiken we elk jaar zo'n 260 miljoen ton van het goedje waarvan een derde slechts één keer wordt gebruikt als verpakkingsmateriaal. Na gebruik wordt het plastic gewoon weer weggegooid en verdwijnt een groot deel ervan in onze rivieren en helaas ook in zee.

De gevolgen van deze wegwerpcultuur op onze oceanen blijven dan ook niet uit: zowat 9 procent van alle vissen hebben plastic in hun maag, 95 procent van de Noordse Stormvogels verspreiden tesamen zo'n 45 ton plastic over de hele wereld en in sommige gebieden is er in verhouding 45 keer meer plastic dan plankton in het water aanwezig.

Bovendien hebben de gevaarlijke stoffen die in het plastic zijn, ook invloed op onze voedselketen: een ramp wanneer je weet dat ongeveer de helft van de wereldbevolking de oceaan als voornaamste voedselbron beschouwt.

De Kunststofarchipel

De grootste kunststofarchipel ligt in een gebied in het noorden van de Stille Oceaan, tussen Japan en de Verenigde Staten. In deze drijvende vuilnisbelt, die naar schatting even groot is als Portugal, Spanje en Frankrijk samen, zou ongeveer 100 miljoen ton plastic drijven waarvan 80 procent afkomstig is van het vasteland en 20 procent van de scheepvaart.

Er werd al sinds 1988 gediscussieerd over het bestaan van deze archipel, maar hij werd pas in 1997 ontdekt door Charles Moore, een oceanograaf die het 'eiland' toevallig ontdekte tijdens een zeilwedstrijd. Sindsdien wijdt Moore zijn hele leven aan het gebied en geeft hij wereldwijd verschillende lezingen over zijn bevindingen en onderzoek. Zo ontdekte hij bijvoorbeeld dat er in de kunststofarchipel per vierkante kilometer maar liefst 334.271 plastic deeltjes drijven.

Voedselketen aangetast

In tegenstelling tot wat de media vaak tonen, is het kunststofeiland niet zichtbaar vanuit de lucht. Door zonlicht en golfslagen breekt het plastic in kleine stukjes die zich net onder het wateroppervlak nestelen. Dit maakt onderzoek naar het gebied moeilijk, tijdrovend en duur.

Toch zijn enkele onderzoekers van het Scripps Instituut voor Oceanografie er na 40 jaar onderzoek in geslaagd om aan te tonen dat plastic in de Stille Oceaan wel degelijk effect heeft op het ecosysteem. Tegen alle verwachtingen in ontdekten de onderzoekers dat het plastic een nieuwe biotoop vormt voor oceaanschaatsers, een insectensoort die eitjes legt op de drijvende plastiekschilfers. Voordien konden ze enkel eieren leggen op veren, schelpen of drijvende stukken hout.

Hoewel dit betekent dat plastic niet enkel de dood meebrengt, zorgt de grotere populatie oceaanschaatsers voor veel problemen. Zeedieren doen zich te goed aan deze insecten die constant op het plastiek vertoeven en dus ook giftige stoffen met zich meedragen. De zeedieren krijgen de plastiekdeeltjes in hun maag waardoor deze uiteindelijk terecht komen in onze voedselketen en jawel, in de vorm van giftige stoffen, ook op ons bord.

Buiten nieuwe biotopen konden de researchers, door middel van stalen die ze gedurende veertig jaar namen, ook aantonen dat de drijvende vuilnisbelt in die tijd maar liefst honderd keer groter werd.

Langzame hongerdood op Midway Atoll

Midway Atoll is één van de meest afgelegen eilandengroepen op deze planeet die middenin het gebied van de kunststofarchipel ligt, 3000 kilometer ver van het vaste land. Hoewel deze plaats hét voorbeeld is van een bounty-eiland en over prachtige natuur beschikt, spelen er zich dagelijks tragedies af waar de mens zelf verantwoordelijk voor is.

Elk jaar sterven er duizende albatrossen een langzame hongerdood omdat ze het drijvende plastic verwarren met voedsel. Door ervan te eten wordt hun maag gevuld met onverteerbare stoffen waardoor de vogel geen hongergevoel meer krijgt.

Chris Jordan ontdekte in 2009 de ernst van deze situatie en begon aan een filmproject waarbij hij de gevolgen van onze plasticconsumptie rond de eilandengroep in kaart brengt. In de documentaire, Midway: message from the Gyre, verfilmt Jordan de levenscyclus van deze dieren, vanaf de geboorte tot hun tragische dood. In de magen van de vogels trof Jordan onder andere plastic zakken, dopjes en aanstekers aan. Ook de schildpadden en zeehonden op het eiland waren er erg aan toe.

Giftige stoffen

Buiten de invloed van het plastic op dieren is er nog een tweede, zeer onrustwekkend effect. Want onderzoek wijst uit dat geen enkel wateroppervlak gespaard blijft van bisfenol A. (BPA). BPA is een schadelijke stof die vrijkomt wanneer het plastic in contact komt met water of hitte.

De effecten van deze stof zijn vooral voor embryo's en kleine kinderen gevaarlijk omdat ze het testosterongehalte onderdrukken en kunnen leiden naar kleinere geslachtsdelen of andere ontwikkelingsstoornissen.

De stof zat tot voor kort ironisch genoeg ook verwerkt in papflessen. Het was pas sinds juni 2011 dat de Europese Commissie de productie van papflessen met Bisfenol A. verbood.

Niet alleen

Deze kunststofarchipel in de Stille Oceaan is jammer genoeg niet de enige. In totaal zijn er 8 drijvende vuilnisbelten, verspreid over 5 verschillende stromingen. Ook de Noordzee is sterk vervuild: elk jaar moet ze ongeveer 20 miljoen kubieke ton afval verwerken.

Om het probleem tegen te gaan, dienden verschillende Belgische en Nederlandse milieuorganisaties op 3 mei een resolutie in. De resolutie werd overhandigd aan de minister van de Noordzee Johan Vande Lanotte en heeft als doel de afvalberg in de Noordzee te verkleinen en alle wegwerpplastic tegen 2035 te bannen.

reacties

7 reacties

  • door Steven Haerens op vrijdag 18 mei 2012

    En ik hoop van u hetzelfde.

  • door Tom V. op vrijdag 18 mei 2012

    Idemdito. Net zoals ook plastic flessen en cellofaan. Rommel die hie rniet thuishoort.

  • door RobinB op zaterdag 19 mei 2012

    Het probleem ligt niet enkel bij de consument. Je moet eens nagaan in hoeveel plastiek koekjes verpakt zitten. Niet enkel individueel, maar ook nog per pak, en in pakweg Colruyt zijn die pakken dan nog eens per 2 verpakt. Die pakken komen uit een doos, en die doos komt van een pallet dat nog eens met plastiek is omwonden.

    Zelfde als je bv een tv of microgolfoven koopt. Je hebt een vuilbakzak nodig om alle piepschuim, plastiek en karton weg te doen.

    Plastiek zakjes betalend maken is een goede zaak, maar het is slechts een fractie van het probleem.

    Drank in PET-flessen is nog zoiets: de consument koopt om bizarre reden enkel maar glazen flessen als er alcohol mee gemoeid is (wodka, wijn, bier), maar als het gewone frisdrank of water betreft, dan wegen glazen flessen plots teveel of breken ze te makkelijk.

  • door hans d op zondag 20 mei 2012

    nu we het toch over kunststoffen hebben, nog een paar links en absolute aanraders: http://www.youtube.com/watch?v=TKI3h5vy8Wk http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=8Ri0RAsctYo#!

  • door aronjaco op zondag 20 mei 2012

    Hennep moet vrij verhandelbaar zijn. Zie artikel Andrew Lahde http://www.beursbox.nl/20081028923/laatste-nieuws/afscheidsbrief-hedge-fund-manager.html. De schrijver brak een lans voor hennep, de plant, niet de drugs. In de pers werd hij direct afgeschilderd als een wiet rokende, zwaar verslaafde drugsgebruiker, terwijl hij het juist had over heel iets anders. Om de kop op één website even te geven: Hedge fund manager: So long, idiots! Smoke pot. Dat was dus pertinent niet wat hij heeft gezegd of bedoelde, maar zo wordt in de pers omgegaan met iedereen die het over hennep heeft. Het briljante aan de opmerking van Andrew Lahde is in de wereld amper opgepakt omdat we allemaal zo geconditioneerd zijn dat we hennep direct associëren met drugs en illegaliteit. Deze conditionering van de wereldburgers is geen toeval. Het is een doelbewuste en extreem succesvolle strategie van de grootste industrieën geweest. Hennep is namelijk een zeer goedkope grondstof die we voor heel veel zaken kunnen gebruiken. Ford heeft zelfs ooit de body van een Ford auto niet alleen vrijwel geheel van hennep plastic gemaakt, maar liet deze auto ook rijden op Ethanol, gemaakt vanuit hennep. Het was een vrijwel onverwoestbare auto. Je kon er met een hamer op slaan en nog kwam er geen deuk in. Volgens Ford, die zijn eigen hennep verbouwde, waren de plastic platen tien keer zo sterk als stalen platen. Ook hij koos uiteindelijk voor staal, immers, dat roest en raakt sneller beschadigd, zodat mensen vaker een auto kopen en je dus als fabrikant meer kan omzetten.

    Kijkt u hier naar hoe weerbarstig de hennep-plastic platen waren: http://video.google.nl/videosearch?q=car+hennep+ford&emb=0&aq=f#

    Hennep kan ook als basis voor energie en medicijnen gebruikt worden. Dat doen we echter niet, uit de angst voor het feit dat dezelfde plant ook drugs kan voortbrengen. Wat we nu dus doen, is olie verbranden en ijzererts met olie of zwaarvervuilende steenkolen smelten als alternatief op de verbranding van ethanol vanuit Hennep. Daardoor verpesten we niet alleen de gezondheid van personen die bewust kiezen voor het door drugsgebruik vernietigen van hun eigen lichaam, maar we verpesten door oa luchtvervuiling de levens van alles dat leeft op aarde. Waar is toch die vreselijke denkfout tot stand gekomen dat we liever iedereen ongezond maken dan dat we hen die bewust kiezen voor ongezond gedrag zich dat gewoon laten doen. We zijn toch een vrij land zeggen we steeds? laat dan iedereen zijn eigen gang gaan! We hebben er geen onoverkomelijke probleem mee als mensen zich te buiten gaan aan alcohol, we hebben er ook geen moeite mee als mensen zich te buiten gaan aan vraatzucht. Dat terwijl enkele duizenden kilometers verderop mensen sterven van honger. Alleen drugsgebruik, dat kan ineens niet, terwijl de verslavende en afbrekende werking van alcohol net zo erg, zo niet erger is.

    Toepassingen van hennep Wist u dat de eerste Amerikaanse vlag EN de het papier van de Amerikaanse constitutie van hennep waren? Vroeger gebruikten we hennep voor heel veel zaken. Tegenwoordig gebruiken we voor veel van die zaken liever aardolie als basis. Dat is duurder, ongezonder en het is eindig. Niet veel argumenten spreken dus voor die keuze, op één na... De oliemaatschappijen worden er rijk van. DAT is één van de voornaamste redenen dat onze maatschappij op olie is overgestapt. Olie in plaats van hennep, waar niemand rijk van was geworden, want hennep wil werkelijk overal wel groeien. De belangen van de machtige olie-industrie gaan voor de belangen van de mensheid. De winst van RD, Total, Exxon en de andere maatschappijen staat boven ons leven. Het is zelfs mogelijk om uit hennep een prima ethanol te maken! Hennep is via een geslepen campagne zo zwart gemaakt dat het bijna een doodzonde is om er nog een lans voor te breken. Vandaar dat Andrew Lahde pas bij zijn afscheid, toen hij echt genoeg geld had om de rest van zijn leven van niemand meer afhankelijk te zijn, over hennep durfde te schrijven. Hennep kan ook prima als krantenpapier basis gebruikt worden, maar Hearst, de krantenmagnaat heeft indertijd gekozen voor papier vanuit houtpulp en hij wilde zijn houtindustrie investeringen maximaal laten renderen. Liever dus oerbossen rooien, dan hennep, dat groeit als onkruid, gebruiken. De kranten van Hearst hebben wereldwijd hennep neergezet als drugs en hebben de maatschappij tientallen jaren voorgehouden dat in en in hennep slecht is. In 1938 is hennep in Amerika illegaal geworden en de rest van de wereld volgde dat voorbeeld. Het is een besluit waarover toekomstige generaties het nog lang zullen hebben. Het is waarschijnlijk één van de domste besluiten in de geschiedenis van de mensheid geweest. Zo rond 1938 werden er wel meer domme dingen in de wereld gedaan. Een slecht besluitje extra viel toen helemaal niet op. Welk land, welke politicus heeft de moed en de visie om het schip te keren, voor de wal het schip hardhandig keert? Plastics, die we nu alleen maar maken vanuit aardolie, kunnen ook gemaakt worden vanuit hennep. Dat bewees Henri Ford al een eeuw geleden. Zoals gezegd, de plant groeit bijna overal en put daarbij de grond door haar groei niet uit. Het groeit als kool, zodat de opbrengst enorm is. THC, de werkzame stof in hennep is prima te gebruiken als natuurlijk medicijn. Men ziet dat liever niet, omdat het de chemische industrie niet zo goed zou uitkomen. Met die goedwerkende pijnstiller uit de natuur beschikbaar, koopt niemand meer de chemische pillen en poeders die allemaal vervelende bijwerkingen hebben. Ook hier gaat de winst van de grote onderneming voor het welzijn van de mensen. Onze minister president had het over de VOC mentaliteit... Wist u dat alle zeilen van de VOC van canvas gemaakt werden en canvas komt van... hennep. Voordat katoen in 1820 wereldwijd opkwam, werden kleren vooral gemaakt van hennepproducten. Benjamin Franklin, de voormalig president van Amerika had een papiermolen die van hennep papier maakte. Ook George Washington en Thomas Jefferson verbouwden hennep. In de periode 1763 tot 1769 was het in Virginia zelfs verboden om te weigeren hennep te verbouwen! Over omgekeerde wereld gesproken. De schilderijen van Rembrandt en de andere grote meesters zijn geschilderd op linnen gemaakt van hennep. In 1916 werd de verwachting door de toenmalige Amerikaanse regering uitgesproken dat rond het jaar 1940 geen bomen meer zouden worden gerooid voor het maken van papier. Immers. 1 hectare hennep stond gelijk aan 4,1 hectare bos. Helaas weten we nu dat andere belangen boven het algemeen belang gingen. De wereld kwam in de macht van de grootindustriëlen en in die greep zitten we nog altijd gevangen. Hoe lang gaat het nog duren voor we gaan inzien dat veel van de milieuproblemen die we nu veroorzaken in feite helemaal niet veroorzaakt hoeven te worden? Er zijn prachtige oplossingen voor problemen die wereldwijd spelen, maar we zijn ziende blind en houden liever vast aan verkeerde denkbeelden dan dat we de moed hebben om de foute besluiten van onze voormalige en huidige leiders terug te draaien. Misschien verdienen we de huidige problemen zoals de crisis wel. We staan toch totaal niet open voor de realiteit en voor oplossingen? Het is om droevig van te worden. Onze politiekers weten waarschijnlijk niet eens van het bestaan van al die henneptoepassingen af en of zal ze waarschijnlijk ontkennen als het hen gevraagd wordt. Bronnen : Tom Lassing www.energiestart.nl en www.beursbox.nl http://blog.foreignpolicy.com/posts/2008/10/18/hedge_fund_manager_so_long_idiots_smoke_pot http://www.thetruthseeker.co.uk/article.asp?ID=3774 http://argusoog.punt.nl/?id=378699&r=1&tbl_archief http://video.google.nl/videosearch?q=car+hennep+ford&emb=0&aq=f# http://www.beursbox.nl/20081028923/laatste-nieuws/afscheidsbrief-hedge-fund-manager.html

    • door Lieve Pepermans op woensdag 23 mei 2012

      Botsingen tussen de noden van de mens, deel van de natuur en de noden van het systeem vinden de laatste tijd veelvuldig plaats. Het is niet altijd simpel het ene van het andere te scheiden. We zijn onderhand allemaal min of meer afhankelijk van het systeem voor geld en dat systeem veronderstelt een bepaalde circulatie van het goedje. Een circulatie van beneden naar een toplaag, als je 't mij vraagt met heel veel miserie en armoede tot gevolg. De natuur komt hierbij niet eens ter sprake. Nochtans zijn wij als zoogdier evengoed afhankelijk van de natuur als ieder uitstervend ander levend wezen. Wie gaat de oceanen opruimen? Een dergelijke job is noodzakelijk maar levert geen geld, noch verdienste op. Voor mijn part schakelt men de macht die geld is uit door, zoals na WO II, een stevige muntontwaarding uit te voeren. We zullen meteen weten wie de flinkste, de vindingrijkste, de sterkste is. Een andere mogelijkheid is een omkering van schijnwaarden naar echte waarden. Naief? Meer en meer noodzakelijk, lijkt mij. De leugen die vooruitgang noemt, raakt beetje bij beetje ontmaskerd. Ik ken hennep als alternatief voor de sterk vervuilende hout- en papierindustrie. De toepassingen die u schetst, kende ik niet. De oplossing zal als gewoonlijk te gemakkelijk, te goedkoop, te weinig aan verdiend zijn.

    • door hans d op woensdag 23 mei 2012

      aronjaco volgens mij loop jij toch wel een beetje achter, zo importeren en verkopen wij al jaren helemaal legaal hennepproducten, en ik ben echt niet de enige in belgië. zo bestaat er zelfs een lingerielijn gemaakt van hennep (canabiszondergoed). daarnaast zijn er ook helemaal legaal hennepburgers verkrijgbaar, hennepchocolade, hennepbier, etc. de tijd van de diabolisering van cannabis/hennep/kemp is - gelukkig maar - al een tijdje achter de rug.

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties