Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu
Opinie

"Stop blanco cheque aan discriminerende dienstenchequebedrijven"

Een VRT-reportage van Koppen toonde donderdag aan dat discriminatie in de dienstenchequesector wijdverbreid is. "Maar wat discriminatie in de dienstencheques vooral bijzonder maakt, is dat ze gebeurt op kosten van de belastingbetaler", schrijven Naima Charkaoui en Nele Spaas van het Minderhedenforum.
zaterdag 31 maart 2012

Wie ooit dienstecheques gebruikte, heeft het misschien zelf al meegemaakt: uw dienstenchequebedrijf vraagt onomwonden of de poetsvrouw van buitenlandse origine mag zijn. Een VRT-reportage van Koppen toonde donderdag dat discriminatie in deze sector wijdverbreid is. In 2011 bracht Idea Consult dit eerder al in kaart. 47 procent  van de dienstenbedrijven krijgt met de regelmaat van de klok de vraag van klanten om vooral geen ‘allochtonen’ te sturen.19 procent van de bevraagde Vlaamse klanten geeft zonder verpinken toe niets van ‘allochtonen’ te willen weten. Uiteraard is het strafbaar als dienstverlener in te gaan op vragen tot discriminatie. Toch gebeurt het massaal. En erger. Koppen toont dat bedrijven het zelf vaak ook voorstellen aan de klant. Op die manier voeden ze de racistische vooroordelen en zetten ze aan tot discriminatie. En misschien wel allerergst: de discriminatie in de gesubsidieerde dienstenchequesector gebeurt op kosten van de belastingbetaler.

Knieval voor discriminatie

Discriminatie op vraag van de klant is niet eigen aan de dienstenchequesector. Het is ook schering en inslag in interimbureau’s, in de immobiliënsector… Zelfs de VDAB krijgt regelmatig discriminerende vragen van werkgevers. Dat poets- en strijkdiensten het niet altijd even nauw nemen met de wet tegen discriminatie is misschien niet verassend. Deze jonge sector kende de laatste jaren een boom en telt heel wat cowboys. Maar toch: de knieval voor de vraag tot discriminatie gebeurt hier op een schaal die niemand onberoerd kan laten. 

In weerwil van wat de Randstad-vertegenwoordiger in de reportage liet uitschijnen, is het niet enkel een fenomeen van kleine bedrijfjes. De klant die geen etnisch-culturele minderheden wilt, richt zich minder snel tot de poetsdiensten en strijkateliers van OCMW’s en PWA-kantoren – blijkt uit onderzoek. Private dienstenchequebedrijven, vzw’s en interimkantoren krijgen in verhouding meer discriminerende vragen. En ook grote interimkantoren gaan daar maar al te vaak op in. Ondanks allerlei ronkende anti-discriminatie-verklaringen, gedragscodes en zelfreguleringsystemen. Eén op drie consulenten van interimkantoren gaat nog steeds vlot in op een telefonische vraag van een mystery shopper om toch vooral geen “allochtonen” te sturen. En van alle dienstenchequeondernemingen is de winstmarge van de interimkantoren de mooiste.

De sector heeft nochtans de naam om werkverschaffer te zijn voor vrouwen met een migratieachtergrond. Dat klopt maar ten dele. De instroom van ‘allochtonen’ in dienstencheques via de VDAB lag in 2010 zelfs onder het gemiddelde van de andere sectoren. IDEA Consult stelde vast dat de ‘allochtone’ werknemers vooral EU- burgers zijn: vooral Polen (7,5%) en verder Roemenen, Portugezen en Bulgaren. Nog geen 1,1% van de werknemers heeft de Marokkaanse nationaliteit, 0,6% de Congolese, slechts 0,2% is Turk. Bovendien vindt je de etnische minderheden vaker terug in de strijkateliers dan in de poetsdiensten aan huis. Ook binnen de sector bestaat er dus een zekere segregatie.

U betaalt mee

Maar wat discriminatie in de dienstencheques vooral bijzonder maakt, is dat ze gebeurt op kosten van de belastingbetaler. Professor Pacolet becijferde dat deze sector voor 75% draait op overheidssubsidies. Terwijl de klant slechts 7,5 euro betaalt per uur, legt de overheid daar 13,3 euro uit de schatkist bovenop voor de werkgevers. Tel daar nog de fiscale aftrek van 2,25 euro bij voor de klant die de cheques bestelt. Het hele systeem kost de overheid jaarlijks meer dan 1,5 miljard euro.

Het is nu of nooit om in te grijpen: de dienstencheques zitten mee in het pakket van de staatshervorming. Binnenkort sluit ook de Vlaamse overheid opnieuw een convenant af met deze sector. De federale regering heeft aangekondigd dat ze een aantal maatregelen zal nemen om fraude in de sector van de dienstenchequebedrijven beter te kunnen opsporen. Ze hoopt dat dit 9 miljoen euro zal opbrengen. Ook een kordate aanpak van discriminatie kan een besparing opleveren. Als de sociale wantoestanden worden aangepakt, mag ook het probleem van de discriminatie niet ontbreken.

Dan moet de overheid wel eindelijk de moed hebben om van discriminatie een punt te maken. Ze kan verplichte vorming eisen rond de omgang met ongeoorloofde vragen van klanten. En gedragscodes mét meldingsplicht voor al wie over de schreef gaat. Maar vooral zal ze de politieke moed moeten opbrengen om discriminatieclausules op te nemen in de erkenning van dienstenchequeondernemingen. Wie zich niet aan de anti-discriminatiewetgeving houdt, kan geen overheidssubsidies krijgen en verliest zijn erkenning. Wetten uitschrijven heeft immers geen zin als je er geen handhavingsbeleid aan koppelt. Van de BOB –campagnes weten we dat een grotere pakkans wel degelijk invloed heeft op het gedrag. Inspectiediensten moeten dus meer en betere controles uitvoeren. Dat geldt des te meer voor een sector die voor drie kwart draait op geld van de belastingbetaler.

Naima Charkaoui en Nele Spaas zijn respectievelijk directeur en beleidsmedewerker tewerkstelling van het Minderhedenforum.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

9 reacties

  • door nik op zaterdag 31 maart 2012

    schaf dit af, heel het systeem loont alleen mensen die het kunnen betalen. iedereen betaalt hieraan mee en het merendeel van de bevolking profiteert er niet van omdat het nog altijd onbetaalbaar voor hen is.

  • door zoedt op zaterdag 31 maart 2012

    Afschaffen , de dienstencheques en alle andere rotzooi van premies, toelages, subsidies… en vervangen door een basisinkomen. De poetsvrouw deftig betalen of zelf kuisen. zoedt

    • door aronjaco op zaterdag 31 maart 2012

      Het ganse subsidiesysteem moet worden herzien en" zoveel als haalbaar" ( wat dat laatste betekent weet ik eigenlijk niet) worden afgeschaft. Dat niet alleen bij de werkmens -belastingbetaler , ook zo bij alle zelfstandigen. De subsidietijd is voorbij. Al die systeempjes openen de deur naar allerhande belastingsontwijkingen . Die voor werkgelegenheid zorgt kan wel steun krijgen , maar dat gekoppeld aan een resultaatverbintenis, gebaseerd op een 5 -jaar prognose bv... Resultaat niet cfrm. de afspraken is terugbetalen van de steun. Wat betreft de keuze die personen aanhalen , om wel al dan niet een allochtoon in huis te willen , wel , ik meen dat een individu nog altijd in zijn huis toelaat wie hij of zij wil. De taak van de overheid bestaat er inderdaad in , allochtone werkzoekenden een positief imago mee te geven, dus op verschillende punten verschillend gekwalificeerd deugdelijk personeel is een noodzaak; de uitzendkantoren hebben hier een plicht te vervullen. Wat ik bedoel is , dat al die bemerkingen i.v.m." negatieve selectie" , dat wordt een positieve al naar gelang vanuit welk standpunt men de zaak bekijkt, nergens toe leidt. De ene keer gaat het over allochtonen of niet , over mannen dan wel vrouwen , over islamieten dan wel anders gelovigen , over afkomst, huidskleur , enz... Het algemeen aanvaardbaar maken van mensen, wie die ook zijn , daar moet aan gewerkt worden, voorwaar een moeilijke taak , maar die gaandeweg duidelijk zijn vruchten zal afwerpen. Trouwens ,met onze “ voordelencultus al naar gelang “ bewerkt men het omgekeerde fenomeen; bv in het verhaal van : “ die man en die vrouw zijn evengoed geschikt voor de job , maar ge moet een vrouw nemen, dat om de vrouwendiscriminatie een halt toe te roepen. Dat zijn allemaal gevechten die aan de rand van het slagveld plaats vinden en waarbij de kern van de zaak , de tegenstellingen, verder worden geaccentueerd.

  • door Ides Nicaise op zaterdag 31 maart 2012

    De discriminatie onder druk van klanten is een bekend fenomeen en werd door George Akerlof in zijn analyse van het Indiase kastensysteem theoretisch geduid. Deze vorm van discriminatie is niet minder laakbaar, maar kan wellicht enkel efficiënt bestreden worden door sensibilisering van de klanten. Daarbij moet men accepteren dat huishoudelijke diensten een groot vertrouwen vereisen: je poetshulp moet bv. zonder toezicht kunnen werken en komt in alle kamers van je huis. Het is begrijpelijk dat een klant manieren zoekt om dat vertrouwen te maximaliseren, en met 'eigen volk' is (subjectief) is er misschien van nature een grotere vertrouwensband. Dat allochtone werknemers evenzeer dat vertrouwen verdienen, kan je aantonen door als bedrijf de nodige garanties in te bouwen: je kent de betrokkene, weet dat vorige werkgevers er tevreden over waren enz. Een andere cruciale factor is goede communicatie: zowel de taalkennis van de klant als die van de werknemer zijn hierbij van belang: beide partijen moeten zich in een gemeenschappelijke taal kunnen uitdrukken en elkaar goed verstaan. Het bedrijf kan informatie geven over de taalkennis van de poetshulp en de klant vragen welke talen die beheerst. De klant moet leren dat het criterium 'allochtoon' in feite irrelevant en immoreel is, en dat hij zijn selectiecriteria beter formuleert in termen van taalkennis en betrouwbaarheid. Het bedrijf heeft hierin een bemiddelende rol. Met deze eenvoudige tips zal discriminatie m.i. niet uitgeroeid worden, maar wel sterk verminderd. De rest moet door regelgeving en sancties bestreden worden.

  • door Ludo Segers op zaterdag 31 maart 2012

    De komende gemeente- en provincieraadsverkiezingen van 14 oktober 2012 vormen een goede aanleiding om dit probleem politiek aan te kaarten. Lokale besturen kunnen hier immers een belangrijke rol in spelen. Ten eerste zijn veel gemeenten en steden zelf grote werkgevers en kunnen ze een corrigerende invloed uitoefenen op de arbeidsmarkt. Lokale besturen hebben de mogelijkheid om de interculturele diversiteit van hun personeelsbestand ernstig te verbeteren en discriminatie van etnisch-culturele minderheden te bestrijden. Ten tweede beschikken ze ook over drukkingsmiddelen ten aanzien van de privésector. Overheidsaanbestedingen en subsidies kunnen gekoppeld worden aan criteria die etnisch-culturele diversiteit bevorderen. Iedereen kan helpen. Stuur een rappel via http://www.anti-racisme.be

  • door Jan Hertogen op zaterdag 31 maart 2012

    Het jaarlijkse rapport “Evaluatie dienstencheques voor buurtdiensten en –banen 2010 “ van Idea-Consult, vrijgegeven op 01/12/2011, laat er geen misverstand over bestaan. Zij bevroegen de mate waarin ondernemers geconfronteerd werden met discriminatie tav mannen (20,1% af en toe, 13,1% regelmatig), 50+ers (21,5% af en toe, 5,1% regelmatig,en allochtonen (28,7% af en toe, 18,2% regelmatig). De gebruiker zelf ziet problemen in mannen ( 20,4%), allochtonen (15,8%) en ouderen (9,9%).

    Voor het volledige Idea-Consultrapport waarin ‘allochtonen’ 25 maal vernoemd worden, zie: http://www.werk.belgie.be/publicationDefault.aspx?id=35397

    Het betreft een rapport dat reeds lang gekend is door de begeleidingscommissie dienstencheques (half 2011) waarin werkgevers, vakbonden en overheid zetelen. Die hebben blijkbaar geen kik gegeven, evenmin de bevoegde minister De Coninck die samen met de publicatie van het rapport haar mandaat is begonnen.

    Er aan herinneren dat buurtdiensten en –banen een project is van 1988 dat beoogde om ook commerciële firma’s toegang te geven tot overheidsfinanciering, hetgeen operationeel geworden is in 2004 en nu al meer dan 2 miljard overheidsfinanciering vanuit RSZ, negatieve belastingen, allerhande lastenverlagingen, gebruik overheidsinfrastuctuur kost. De voortdurende expantie van de ondernemingen is mede te begrijpen vanuit de verzekerde winst en de fikse uitkering aan de aandeelhouders en CEO’s in deze sector.

    De overheidsbetoelaging van dienstencheques ligt hoger dan zeg maar in de ziekenhuizen, de bejaardenhomes, de gehandicaptensector, thuiszorg, gezinszorg enz. Als deze instellingen nu ook eens allochtonen uit hun dienstverlening weren of tegemoetkomen aan ‘klanten’ die liever niet bediend worden door iemand van een andere huidskleur. Zou er dan niet meer ophef zijn? Of gebeurd dit nu ook al sluipend, ondermeer door met de ‘hoofddoek’ de allochtone vrouwen te weren?

    De titel van het Idea-Consult rapport geeft nog duidelijk aan dat het om nabijheidsdiensten gaat, buurtdiensten en –banen waarbij de oorspronkelijke opzet is tewerkstelling te verzekeren van laaggeschoolden en kansengroepen en voor projecten die uitdrukkelijk ook een sociaal nut beogen. Worden zij speelbal van ondernemingen en van gebruikers?

    Zal de Vlaamse regering het winstoogmerk weren omdat de (beperkte) overheidsmiddelen niet compatibel zijn met de aanwending die ook de verrijking van enkelen tot doel heeft, zoals uit de rechtspraak is gebleken die de Vlaamse overheid in het gelijk gesteld heeft, om geen animatoren te betoelagen in commerciële bejaardenhomes. Zal de communautarisering op dat punt minstens orde op zaken gaan zetten in de Dienstencheques in Vlaanderen?

    Jan Hertogen, socioloog

  • door walterboef1 op zondag 1 april 2012

    DAT DE STAAT DUS: de 99 % belastingbetalers er NOGMAALS ingeluisd worden door dienstencheques is duidelijk Weer cadeautjes door de politici aan hun opdrachtgevers gegeven! Verdwazen wij door dit toe te laten??

  • door walterboef1 op zondag 1 april 2012

    DAT DE STAAT DUS: de 99 % belastingbetalers er NOGMAALS ingeluisd worden door dienstencheques is duidelijk Weer cadeautjes door de politici aan hun opdrachtgevers gegeven! Verdwazen wij door dit toe te laten??

  • door Bram Rogiers op donderdag 3 januari 2013

    Door het invoeren van dienstencheques geeft de overheid impliciet toe dat de loonlasten te hoog zijn. Verlaag die loonkost en er zijn geen dienstencheques meer nodig. Of dat de afkeer voor buitenlandse poetsvrouwen zal doen afnemen is nog een andere vraag natuurlijk. Het is misschien nodig om de onderliggende oorzaak hiervan te onderzoeken, temeer daar de Vlaming van nature niet xenofoob is.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties