Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu
Boekrecensie

Noam Chomsky's 'Making the Future': aanbevolen lectuur

Chomsky heeft weer een boek uit. 'Making the Future' is een verzameling korte columns die hij tussen mei 2007 en oktober 2011 schreef. Zoals altijd is zijn pen scherp en terzake. Deze man draait niet rond de pot en noemt de dingen bij hun naam.
maandag 26 maart 2012

Onvermoeide bron van inspiratie

Meer dan 50 columns staan er in 'Making the Future'. Eén daarvan 'In Israel: a Tsunami Warning' is eerder al vertaald op DeWereldMorgen.be (zie 'Lees Ook' hieronder).  Het boek is een vervolg op 'Interventions' van 2007, eveneens een verzameling columns, geschreven in de jaren voor 2007.

De man is ondertussen al 83, maar gaat onverdroten door. Reeds sinds de publicatie van zijn universiteitsthesis in 1951 is hij een van de meest gezaghebbende wetenschappers op het gebied van linguïstiek (de studie van de menselijke taal en zijn onderliggende structuren). Zijn eerste politiek essay 'The Responsibility of Intellectuals' dateert van 1967. Het is sindsdien nooit meer gestopt.

In tegenstelling tot wat vele van zijn fans (en vijanden) hier in Europa denken, is hij verre van de enige die in de VS degelijk onderbouwde kritiek formuleert op het beleid van de regering van zijn eigen land. Ze zijn met velen. Hij is echter wel de meest bekende.

Een veelheid van thema's

In dit boek heeft Chomsky het over een veelheid van thema's: Afghanistan en Irak, de vorige presidentsverkiezingen, de stijgende ster van China, de draai naar links in Latijns-Amerika (een evolutie die volgens hem historisch is en door de grote media hier wordt genegeerd, verdraaid en nooit correct weergegeven), de dreiging van nucleaire proliferatie in Iran en Noord-Korea, de invasie van Israël in Gaza van 2008-2009, de uitbreiding van de koloniale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en in Jeruzalem, de verandering van het klimaat, de mondiale financiële crisis, de Arabische lente, de dood van Osama Bin Laden en de Occupy Wall Street-beweging. Onbegonnen werk om hier weer te geven wat Chomsky in deze 52 columns te vertellen heeft.

Een korte selectie van citaten uit het boek

Zo legt hij uit dat de keuze van Noord-Korea om terug te keren naar de productie van kernwapens een gevolg is van de agressieve politiek van de VS, en niet omgekeerd.

Volgens Chomsky is en blijft de leidraad van het Amerikaans buitenlands beleid de "creatie van een wereldorde waarin Amerikaanse bedrijven vrije toegang hebben tot markten, grondstoffen en investeringen. Die houding wordt gewoonlijk 'vrijhandel' (free trade) genoemd, een stelling die vrij snel in elkaar zakt na onderzoek. Dat is ongeveer zoals Groot-Brittannië, de voorganger (van de VS) in de dominantie over de wereld, zichzelf zag in de tweede helft van de 19de eeuw toen het eveneens 'vrijhandel' omarmde, nadat het zich 150 jaar lang met staatsinterventie en bruut geweld had vooruitgeholpen om de sterkste industriële grootmacht te worden, sterker dan elke rivaal".

"In het algemeen hebben grootmachten altijd al een beperkte mate van vrijhandel getolereerd, zodra ze er van overtuigd waren dat de economische belangen die ze beschermden, daar wel mee zouden varen. Dat was en blijft het voornaamste kenmerk van de internationale orde."

Keizer Nero, keizer Tony

Chomsky is niet bepaald een groot spreker. Zijn toespraken dreunt hij op een monotoon toontje af, soms doorspekt met wat droge humor. Dat gevoel voor ironie merk je ook in deze columns. Over de nieuwe carrière van de gewezen Britse eerste minister Tony Blair als speciale gezant van het 'kwartet'' voor het Arabisch-Israëlisch conflict, schrijft hij: "Dit is zoiets als keizer Nero aanduiden als het hoofd van de brandweer van Rome". Officieel doet Blair dat voor de VN, de VS, de EU en Rusland maar"de regering van Bush maakte duidelijk dat hij de gezant is van Washington alleen".

Over Iran: "zelfs als Iran ooit kernwapens en langeafstandsraketten zou hebben, dan nog is de kans dat het die zou gebruiken om Europa aan te vallen even groot als de kans dat Europa door een meteoor wordt geraakt. Rusland heeft dus gelijk om het nieuwe raketschild in Europa te zien voor wat het is: gericht op Rusland."

Over de financiële crisis: "financiële liberalisering heeft effecten die veel verder gaan dan de economie. Men heeft al lang begrepen dat het een machtig wapen tegen democratie is. Vrij verkeer van kapitaal creëert wat sommige economen 'een virtueel parlement' van investeerders en leners noemen, die regeringsprogramma's nauwgezet volgen en er tegen 'stemmen' als ze zogezegd 'irrationeel' zouden zijn: d.w.z. ten bate van het volk in plaats van ten bate van geconcentreerde privémacht. De Grote Depressie (nvdr: van de jaren dertig) had radicale democratische stromingen in gang gezet. Die maakten het (nvdr: na de Tweede Wereldoorlog) noodzakelijk sociaaldemocratische beslissingen te nemen." Dat wordt nu teruggeschroefd, met dank aan de financiële 'crisis'.

Palestina en Israël

Chomsky blijft ook terugkomen op een thema dat hem na aan het hart ligt: Palestina en Israël. Hij maakt andermaal brandhout van de these dat de VS daar al jaren zou proberen een bemiddelende rol te spelen. Integendeel, samen met Israël staat de VS al meer dan dertig jaar lijnrecht tegenover de rest van de wereld om een vreedzame oplossing te verhinderen. Waarom? Om de eenvoudige reden dat die vrede hen niet bevalt daar ze niet beantwoordt aan de koloniale ambities van de machthebbers in Tel Aviv (en Washington).

Ook die andere stelling, zo populair in de massamedia, namelijk dat de Israëlische regering-Netanyahu Obama onder druk zou zetten, kent geen genade. De waarheid is dat de regering in Washington orders geeft en dat Tel Aviv zich daar netjes aan houdt. De rest is gecreëerde perceptie, leuk voor de blaadjes. Ernstige onderhandelingen voor een oplossing kunnen maar op één manier volgens Chomsky: "de VS en Israël aan één kant van de tafel, de rest van de wereld aan de andere".

Responsibility to Protect? Freedom to Interfere

Responsibility to Protect (R2P of 'verantwoordelijkheid om te beschermen'), het modieuze begrip van de laatste jaren, kent in zijn huidige concrete toepassing geen genade bij Chomsky. Dit gaat volgens hem terug op eeuwenoude principes van grootmachten:

"1. De sterken doen wat ze willen terwijl de zwakken lijden wat ze moeten.
2. Haast elk gebruik van geweld in internationale aangelegenheden werd begeleid door wollige retoriek over plechtige verantwoordelijkheden om lijdende volkeren te beschermen.
3. Democratie kan alleen maar getolereerd worden in de mate dat ze strategisch-economische doelstellingen niet in de weg staat."

Het valt dan ook niet te verwonderen dat R2P nooit wordt ingeroepen om de bevolking van Gaza te beschermen of meer algemeen om de nog steeds massale hongersterfte in de Derde Wereld te bestrijden.

De staat is de boeman

Een van de geijkte propagandatechnieken van het neoliberalisme is het voortdurend inhakken op 'belastingen'. "Antibelastinggevoelens aanmoedigen is een vast ingrediënt van businesspropaganda. De mensen moeten worden geïndoctrineerd in haat en vrees voor de regering, om de goed gekende redenen: van alle bestaande machtssystemen is de regering de enige die, althans in principe en soms ook in de feiten, moet antwoorden aan de bevolking en de enige die de verwoestende rooftochten van de privémachten kan afremmen."

"Die antiregeringspropaganda moet echter altijd genuanceerd blijven. De zakenwereld heeft immers graag een sterke staat, ten dienste van multinationals en financiële instellingen, die hen zelfs moet uitkopen wanneer ze (de zakenwereld) de economie vernietigt". Mensen moeten belastingen haten, maar niet de oorzaken van het deficit, zoals de stijgende militaire uitgaven en de afnemende sociale inkomsten.

Radicale islam, een aloude westerse bondgenoot

Islamitisch fundamentalisme en onderdrukkende regimes zouden de nieuwe vijand zijn; dat laten de massamedia ons graag geloven. Een beetje raar dus dat volgend feitje niet werd opgemerkt toen het fundamentalistische Saoedi-Arabië op 5 maart 2011 het volgende besloot: "wetten en regels in het koninkrijk verbieden elke soort van demonstratie, betoging of sit-in als protest, evenals het oproepen tot deze vormen van protest, omdat ze ingaan tegen de principes van de sharia en tegen de Saoedische gewoontes en tradities".

Het koninkrijk heeft massale veiligheidstroepen (overigens goed bewapend door Amerikaanse, Franse, Britse en Duitse leveranciers) die deze ban meedogenloos opleggen. Datzelfde Saoedi-Arabië roept op tot militaire interventie in Syrië.

Stof tot nadenken

Chomsky is en blijft een baken van gezond verstand en inzicht in de reële machinaties van de machtigen der aarde. Dat bevalt hen niet. Hoeft het te verwonderen dat geen enkele van de columns in dit boek werd overgenomen door de grote kranten van het vrije westen en dat ze hier enkel op kleine, alternatieve websites en publicaties te vinden zijn?

Buiten dat 'vrije Westen' is het net omgekeerd. Chomsky's columns staan op de voorpagina's van grote kranten in Latijns-Amerika, Afrika en Azië.

Dit boekje is de moeite waard. Zoals altijd zet het je aan tot nadenken. Elke column is goed voor 10-15 minuten lectuur, ideaal voor op de trein (zo heb ik het ook gelezen).

Lode Vanoost

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

3 reacties

  • door dan op maandag 26 maart 2012

    ‘k Weet niet naar welke tekst er hier verwezen wordt maar dit is niet het genuanceerde standpunt van Chomsky terzake. Voor zover ik weet voert hij aan dat, als je aanneemt dat staten geen heilig begrip zijn, zowel met als zonder Verenigde Naties resoluties R2P interventies gerechtvardigd kunnen zijn. Enkel (en helaas omvat deze “enkel” in de realiteit de grootste brok van het dossier) verzet hij zich tegen het gebruik van dit begrip door om het even welk land om zijn eigen belangen te behartigen… Of concreter: als verdediger van de Lybische revolutie heeft hij dan ook geen probleem met de initiële Nato interventie in het kader van UN Resolutie 1973 maar wel met de Nato interventie die vrij vlug een “regime change” tot doel had…

    • door Lode Vanoost op maandag 26 maart 2012

      Het standpunt van Chomsky vind je meer uitgebreid in zijn toespraak die hij op 23 juli 2009 mocht geven voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (dus niet de Veiligheidsraad). Ik heb die tekst toen vertaald voor Uitpers.be zie http://www.uitpers.be/artikel_view.php?id=2464. Dat standpunt is inderdaad genuanceerder dan uit deze korte boekbespreking zou blijken. Ik bedoel hier echter dat R2P voor Chomsky geen genade kent 'in zijn concrete toepassing door de VS en NATO'. In de praktijk blijken er immers slechts zeer weinig voorbeelden te bestaan van gerechtvaardigde R2P. Uw kritiek is zeker terecht en ik zal de zinsnede aanpassen. Van harte.

  • door Le grand guignol op maandag 26 maart 2012

    Chomsky zegt een aantal zeer belangrijke zaken en als aanvulling op het boek van Chomsky kan ik iedereen het boek van Andrew Feinstein - "Handelaren des doods" - warm aanbevelen. Het boek gaat over de inherent corrupte en illegale internationale wapenhandel alsook over de wijze waarop een kleine groep van mensen én bedrijven, o.a. door middel van wapenhandel, het ganse wereldgebeuren bepalen en doelbewust de democratie ondermijnen. Feinstein wijst onder andere op de dubieuze houding van de VS, Tony Blair en Saoedi-Arabië.

    * Feinstein, A. (2011). Handelaren des doods. De internationale wapenhandel. Amsterdam, NL: De Bezige Bij. [ http://www.debezigebij.nl/web/Boek-5/9789023464631_Handelaren-des-doods.htm ] * Feinstein, A. (2011). The shadow world - Inside the global arms trade. Retrieved from http://theshadowworld.com/ * VPRO: Gesprek op 2 (2012), Aflevering 12: Andrew Feinstein, http://programma.vpro.nl/gesprekop2/afleveringen/2012/aflevering-12-andrew-feinstein.html

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties