Een nieuwssite die

reclamevrij
onafhankelijk
kritisch
en gratis is?

Dat kan!

Maar enkel dankzij jouw steun

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

Recht op water blijft dode letter

Vorig jaar werd bij 4.497 gezinnen het drinkwater afgesloten omdat ze de rekening niet meer konden betalen. Dat is dubbel zoveel als in 2010, en in vergelijking met 2009 gaat het zelfs om een verzesvoudiging.
woensdag 21 maart 2012

Vraag is wat precies veranderd is: de politiek van de watermaatschappijen of het aantal mensen dat de rekening niet langer kan betalen. Volgens Thijs Callens van het Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen is het de combinatie van beide factoren die het aantal afsluitingen de hoogte doet ingaan. “Tussen 2005 en 2011 is de waterprijs met 61 procent gestegen”, zegt Thijs Callens. “Deze spectaculaire prijsstijging is te wijten aan de invoering van de integrale waterfactuur. Naast de levering wordt sinds 2005 namelijk ook de zuivering en de afvoer meegerekend.”

Bovendien spelen de watermaatschappijen volgens Guido Haezebrouck van vzw De Kier, die kansarmen ‘een luisterend oor en financiële hulp’ biedt, nu veel korter op de bal dan vroeger. Op die manier willen de watermaatschappijen naar eigen zeggen voorkomen dat de schulden voor de klant onoverzienbaar worden.

Het Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen wil dat er een sociale maximumprijs komt, zoals die er ook is voor gas en elektriciteit. Mensen met een laag inkomen kunnen op die manier genieten van een lager tarief. Ook Vlaams Minister van Leefmilieu Joke  Schauvliege wil ‘extra maatregelen voor bepaalde mensen’. Volgens Thijs Callens doelt ze daarmee op de mensen die via een speciaal statuut hun bovengemeentelijke bijdrage niet moeten betalen - personen met een handicap bijvoorbeeld. “Er zijn echter veel meer mensen die nood hebben aan een sociaal tarief”, zegt Callens. “Een betere maatstaf lijkt mij het aantal mensen dat volgens Armoedemonitor Vlaanderen onder de armoedegrens leeft. Als uitgegaan wordt van dat cijfer, wordt de groep rechthebbenden bijna twee keer zo groot.”

Hoe waterafsluiting in zijn werk gaat, weet Veerle uit Kortrijk maar al te goed. Op 23 maart 2011 kwamen bij de jonge moeder twee mannen van de watermaatschappij over de vloer. Veerle stond voor 1047 euro in het rood en kon de rekening niet langer betalen. “Vooraleer er tot afsluiting wordt overgegaan, zitten de drie partijen - klant, watermaatschappij en OCMW - samen”, legt ze uit. Het is de watermaatschappij die het verzoek tot afsluiting indient, maar het is het OCMW die dit verzoek goedkeurt. Zonder de instemming van het OCMW kan de watermaatschappij dus niks beginnen. “Omdat ik niet aanwezig kon zijn op die zitting”, vertelt Veerle, “werd ik bij wijze van spreken veroordeeld bij verstek. Mijn ma wou de mannen van de watermaatschappij nog tegenhouden door meteen de helft van de rekening te betalen, maar het was alles of niks.”

“Ik heb nochtans altijd zeer goed mijn plan kunnen trekken”, zegt Veerle, “maar toen mijn huwelijk op de klippen liep, zijn de problemen begonnen. Veel kosten stonden op mijn naam, maar alleen kon ik dat niet betalen. Sindsdien heeft het nooit echt meegezeten… Waterschade, mijn ma die werd opgenomen in het ziekenhuis, vrieskou door de slechte staat van mijn huis,… Onlangs kwam mijn broer onverwachts op bezoek. Vreselijk was dat. Ik wil niet dat iemand ziet waar ik nu woon. Ik wil niet dat iemand op bezoek komt. Ik schaam me te pletter.”

Zonder water en met jonge kinderen in huis, was het voor Veerle allesbehalve eenvoudig. “Het is erg confronterend om met je problemen naar buiten te komen”, vertelt Veerle. “Moeten toegeven dat je de rekening niet kan betalen, dat je er (weer) niet in geslaagd bent om op eigen benen te staan; dat doet pijn.”

Nadat Veerle zich drie dagen had beholpen met flessenwater, schoot vzw De Kier te hulp. “Het is beter voorkomen dan genezen, maar wanneer iemand bij ons voor de deur staat, is het in het merendeel van de gevallen al te laat”, zegt Guido Haezebrouck van vzw De Kier. “Onderhandelingen en afbetalingsplannen konden in Veerle’s geval nog weinig soelaas bieden, dus hebben we als vzw besloten om de rekening uit eigen zak te betalen. Op termijn betaalt Veerle ons terug, dat spreekt voor zich.”

“Of ik boos was toen ze het water kwamen afsluiten?”, zegt Veerle, “ja, hoe zou je zelf reageren? Ik had het gevoel dat me onrecht werd aangedaan.” En dat is ook zo. Alleen jammer dat het recht op water dode letter blijft in België. Er kan een voorbeeld worden genomen aan Nederland, waar watermaatschappijen de watertoevoer niet mogen afsluiten omdat afsluiting in strijd zou zijn met het ‘recht op water’.

“Toen de Limburgse Watermaatschappij het water wilde afsluiten van [een] nalatige afnemer”, schrijft Kiki Brölmann (1) , universitair hoofddocent internationaal recht aan de Universiteit van Amsterdam, “zei de Kantonrechter: ‘Gedaagde kan in casu niet om […] de regionale monopolist […] heen om een beroep te doen op zijn recht op water. Dit recht is besloten in reeds lang gecodificeerde en door Nederland erkende rechten, met name het recht op een adequate levensstandaard en het recht op gezondheid (respectievelijk artikel 11 en 12 van het Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten).’”

Wat in Nederland werkt, zou ook in België moeten lukken. Via hetzelfde verdrag - dat in België geratificeerd werd op 21 april 1983 - werkt het recht op water namelijk door in de Belgische rechtsorde.

Dit betekent niet dat water gratis moet zijn, maar wel dat de kosten afhankelijk moeten zijn van iemands financiële draagkracht. Zolang de economische toegankelijkheid voor iedereen gewaarborgd blijft, is water als economisch goed dus perfect verenigbaar met het mensenrecht op water.


Het aantal afsluitingen werd overgenomen uit:
http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=DMF20120205_015

(1) Brölmann, K. (2008, November 21). Mensenrecht op water biedt bescherming tegen waterafsluiting. Nederlands Juristenblad, p. 2583.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

7 reacties

  • door dw op woensdag 21 maart 2012

    “Tussen 2005 en 2011 is de waterprijs met 61 procent gestegen”

    In antwerpen steeg de prijs tussen 2004 en 2010 met 300% Ons verbruik zit rond de 140m3 per jaar.

    Prijs m3 : 2003/4 - 1.29€ 2005/6 - 2.33€ (incl waterzuivering) 2010/11 - 3.25€ (riooltoeslag stad erbij) Das 300%

    Ik hou alle verbruik en kost bij op spreadscheets (sedert 2001). Maandelijk controleer ik mijn verbruik. Voor gas en electriciteit heb ik dit goed kunnen terugdringen. Welteverstaan dat de inspanningen voor gas veel geld hebben gekost (dank aan de premies). Waterverbruik terugdringen is moeilijk, tenzij je stopt met douchen en wc doorspoelen, waar ik nog niet aan toe ben. Binnenkort stinken we allemaal?

  • door Karl Deckers op donderdag 22 maart 2012

    22 maart is Wereldwaterdag. 1,1 miljard mensen hebben geen toegang tot drinkbaar water. 6000 mensen sterven per dag door gebrek aan water. 2,4 miljard mensen vertonen een gebrek een hygiëne wegens te weinig proper water. Voor veel kinderen is water halen een dagtaak. Soms is er zelfs geen tijd meer om naar school te gaan of te spelen.

    http://www.youtube.com/watch?v=Av15BmnK8xA&list=UUgmVZxDA6sKY079LEqfllkQ&index=1&feature=plcp

  • door danny Gijselings op donderdag 22 maart 2012

    Als onderstaande gegevens waar zijn, dan kan het toch niet anders dat de OCMW's zich hier op moeten beroepen?? Hoe komt het dat dit niet gebeurt? Dit behoort toch tot de opdracht van het OCMW? zij hebben in ieder geval juridische specialisten in dienst die dit kunnen afdwingen bij de watermaatschappijen, of vergis ik mij?

    "het recht op gezondheid (respectievelijk artikel 11 en 12 van het Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten).’”

    Wat in Nederland werkt, zou ook in België moeten lukken. Via hetzelfde verdrag - dat in België geratificeerd werd op 21 april 1983 - werkt het recht op water namelijk door in de Belgische rechtsorde."

  • door aronjaco op donderdag 22 maart 2012

    Schande dat in een zgn. welvaartstaat zoiiets mogelijk is . Basisbehoeften moeten in handen zijn van de Staat en niet van Privé Ondernemingen .In een welvaartstaat dienen basisbehoeften altijd te zijn gegarandeerd.

    • door AtroX op maandag 26 maart 2012

      Waterleidingsmaatschappijen zijn intercommunales en dus zijn de gemeenten aandeelhouder. Dit zijn geen privé-ondernemingen.

  • door AtroX op maandag 26 maart 2012

    @dw : inderdaad, sinds de integrale waterfactuur is de prijs per m³ enorm de hoogte ingegaan. Hou er wel rekening mee dat de factuur voor de afvoer en de zuivering van afvalwater weggevallen is.

    Je berekening klopt dus niet. Haal de prijs van het water zelf uit die €3.25 en vergelijk dan. Je zult geen stijging hebben van 300%.

    En zeg nou zelf, het principe 'de verbruiker betaalt' is toch veel correcter. Vroeger betaalde iedereen evenveel voor de afvalwaterverwerking. Nu, met de invoering van de integrale waterfactuur met een prijs per m³ voor de afvalwaterverwerking, betalen de grootverbruikers meer dan de mensen die spaarzaam omspringen met water.

    Een extra voordeel met een eenheidsprijs voor water en afvalwaterverwerking is dat er maar 6% aangerekend wordt ipv 21% op de afvalwaterverwerking. Water is natuurlijk sowieso maar 6%.

    Stinken hoeven we niet te doen maar we kunnen wel allemaal ons steentje bijdragen door waterverspilling tegen te gaan.

  • door Piet De Pauw op maandag 26 maart 2012

    Recht op water kan worden toegevoegd aan het lijstje van de zaken waar iedereen recht op heeft. De Universele verklaring van de rechten van de mens is de uitdrukking van: "Iedereen heeft recht op vanalles wat je maar wenst". Vermits die rechten op door iemand dienen te worden betaald, hebt je steeds een politicus nodig die bepaald wie de gunsten krijgt, en het gelag betaalt. Dit is een belangrijke verantwoording voor het bestaand van een politieke klasse, die heerst over het uit te melken kiesvee. Het samenlevingsmodel dat hieraan beantwoord is dat van de free range farm, met politici in de rol van farmer, en het kiesvee in de rol van de dieren die uitgemolken worden.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties