Een nieuwssite die

reclamevrij
onafhankelijk
kritisch
en gratis is?

Dat kan!

Maar enkel dankzij jouw steun

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

Hoe democratisch zijn de Griekse verkiezingen?

Overgangspremier Papadimos heeft afgelopen vrijdag op de eurotop in Brussel aan José Manuel Barroso meegedeeld dat er op 29 april 2012 verkiezingen zullen worden gehouden in Griekenland. Zullen die iets veranderen?
zondag 4 maart 2012

Van bij zijn aantreden had Loukas Papadimos het al aangekondigd: hij zou premier blijven tot de haircut van de Griekse overheidsschuld achter de rug was. Die haircut zou de komende dagen rond moeten zijn en dat betekent dan ook dat de termijn van de interim-premier er op zit. Overigens werd afgelopen week bekend dat Papadimos zijn salaris als premier niet heeft opgenomen. Hij zou zijn job dus eigenlijk gratis hebben gedaan.

Het Griekse politieke landschap

Decennialang werd de Griekse politiek beheerst door twee partijen: het socialistische PASOK (Panhelleense Socialistische Beweging) en Nea Dimokratia (Nieuwe Democratie). De partijen wisselden de macht met elkaar af en haalden bij verkiezingen steeds de absolute meerderheid. Ze hebben de kieswet wel herhaaldelijk moeten aanpassen om zich te verzekeren van die absolute meerderheid. Er is daardoor geen analogie meer tussen het percentage stemmen en het aantal zetels in het parlement: een partij die 41,5 procent van de stemmen haalt, krijgt de absolute meerderheid in het parlement en krijgt nog eens 50 zetels cadeau.

Aan de linkerkant heb je een compleet versplinterd landschap met de Communistische Partij KKE die zich één keer aan de macht heeft verbrand in een coalitieregering met Nea Dimokratia van 1989 tot 1993 en die zich nu voornamelijk tot doel heeft gesteld om het spel van de twee grote partijen te saboteren. Verder is er nog het radicaallinkse SYRIZA, en Democratisch Links, dat zich afgesplitst heeft van dit SYRIZA. Een aantal andere linkse splinterpartijtjes zijn te klein om enige rol van invloed te spelen. De overeenkomst tussen al deze partijen is dat ze het niet eens zijn met elkaar.

Aan de rechterkant heb je LA.O.S., een extreemrechtse partij die vooral Griekenland voor de Grieken wil, en de traditionele waarden en de orthodoxie hoog in het vaandel voert. En nog iets verder rechts, waar het erg onfris wordt, heb je Chryssi Avgi, Gouden Dagenraad, met zijn stoottroepen, die er wel heel rechtse ideeën op nahoudt en van xenofobie een deugd heeft gemaakt.

Maar er zijn de voorbije weken heel wat nieuwe partijen opgekomen. Een aantal van de parlementsleden die uit PASOK en Nea Dimokratia zijn gezet, omdat ze de nieuwe leenovereenkomst met de troika niet wilden ondertekenen, zijn met hun eigen partijen begonnen. En een aantal van die kleine nieuwe partijtjes zouden wel eens redelijk wat stemmen kunnen wegsnoepen van de traditionele partijen. Maar heel overtuigend komen ze (nog) niet over; het gaat tenslotte om dezelfde politici die voordien in de traditionele partijen zaten. Oude wijn in nieuwe zakken dus. Een echt programma hebben ze niet, behalve dat ze zich verzetten tegen de politiek die op dit ogenblik wordt gevoerd.

De voorspellingen

Met verkiezingen in het verschiet, regent het natuurlijk opiniepeilingen in Griekenland. En die laten duidelijk merken dat zowel PASOK als Nea Dimokratia ver verwijderd blijven van de absolute meerderheid. De Griek is deze partijen meer dan beu en acht ze beide verantwoordelijk voor het feit dat Griekenland op de rand van het bankroet staat. Nochtans zijn er volgens de recentste opiniepeiling toch nog 28 procent van de Grieken bereid om voor Nea Dimokratia te stemmen. PASOK mag nog rekenen op 11 procent van de stemmen (ter vergelijking: bij de verkiezingen in oktober 2009 haalde partijen 44 procent van de stemmen).

PASOK heeft zich duidelijk verbrand aan de besparingspolitiek die de partij de voorbije 2 jaar gevoerd heeft. Binnen een kleine 2 weken wordt er een nieuwe partijvoorzitter verkozen en vermoed wordt dat de autoritaire Evangelis Venizelos, momenteel minister van Financiën, het zal halen. Daarmee weet de kiezer natuurlijk ook met welk programma PASOK naar de stembus zal trekken: meer van hetzelfde.

Nea Dimokratia pakt het anders aan: partijleider Antonis Samaras heeft dan wel de leenovereenkomst getekend, maar hij heeft al aangegeven dat hij opnieuw zou onderhandelen over de voorwaarden, indien hij premier wordt. Sommige Grieken geloven blijkbaar dat zoiets kan lukken, want anders is die 28 procent niet te verklaren. Samaras heeft ander wel al heel wat traditionele kiezers verloren tijdens de stemming over die leenovereenkomst. Twee parlementsleden van het extreemrechtse LA.O.S., beiden op een ministerpost, hebben toen, tegen de wil in van hun partijleider, voor de leenovereenkomst gestemd. Ze zijn nadien uit de partij gezet, maar stapten meteen over naar Nea Dimokratia. Dit wordt als een flinke ruk naar rechts gezien door de Griekse maatschappij en dit valt niet bij alle ND-kiezers in goeie aarde.

Naast deze twee partijen zouden nog 7 andere partijen de kiesdrempel van 3 procent halen. Dat zou betekenen dat we naar een parlement gaan met 9 partijen: du jamais vu in Griekenland. Eén van de grote winnaars zou de partij Democratisch Links zijn van de advocaat Fotis Kouvelis. Zijn discours is vrij beheerst en terughoudend, maar hij schaart zich zeker niet achter de leenovereenkomst. Hij weet daarmee de Griekse middenklasse aan te spreken die zich heeft afgekeerd van de traditionele grote partijen. Met 16 procent zou deze partij voorlopig de tweede grootste partij van het land worden.

SYRIZA is derde partij met 11 procent en ook KKE, de Communistische Partij, zou 11 procent behalen. De linkse partijen zouden dus 38 procent van de stemmen halen. Dat is niet weinig en het duidt op een verschuiving in de Griekse politiek die nooit eerder vertoond is.

Coalities?

Je zou je kunnen afvragen of de linkse partijen niet met elkaar willen gaan samenwerken. Maar traditioneel zijn de partijen aan deze kant hopeloos versplinterd, dus het is niet duidelijk in hoeverre een samenwerking mogelijk is. Stemmen vanuit KKE doen ons vermoeden dat deze partij traditioneel zal blijven dwars liggen. In het verleden is al duidelijk gebleken dat de communisten onder geen beding willen samenwerken met SYRIZA, wegens "ideologische verschillen" (die voor de meeste Grieken nooit echt duidelijk zijn geweest, behalve dan dat SYRIZA bereid is gebleken om in een regering te zetelen). Nu zet KKE zich ook scherp af tegen Democratisch Links van Kouvelis, die er van wordt beschuldigd een crypto-PASOK te zijn. Een coalitie van links zit er dus wellicht niet aan te komen. Nochtans heeft de voorzitter van SYRIZA de linkse bewegingen al opgeroepen om zich te verenigen. Er zijn heel wat kiezers die hier brood in zien. Nu nog de partijen meekrijgen.

Een tweede coalitie zal er zeer zeker komen. PASOK en Nea Dimokratia hebben elkaar gevonden in de interimregering van Papadimos en ze hebben al laten weten dat ze na de verkiezingen met elkaar verder zullen gaan. Wellicht zijn de postjes ook al verdeeld. Als je meer dan 30 jaar van de macht hebt geproefd, laat je die niet makkelijk meer los natuurlijk. Papadimos verdwijnt dan van het toneel en Samaras zou dan hoogstwaarschijnlijk premier worden.

De rol van de media

De Griekse media doen ondertussen ook aardig hun duit in het zakje. De Griek krijgt doemscenario's voorgeschoteld wat er met Griekenland zal gebeuren indien het land failliet gaat en zijn verplichtingen uit de leenovereenkomst niet nakomt. En dat dreigt te gebeuren in het geval er partijen aan de macht komen die deze leenovereenkomst niet hebben ondertekend.

Daar is nog maar eens duidelijk geworden dat de Griekse media totaal niet objectief zijn: de eigenaars van persgroepen hebben zich jarenlang weten te verrijken door lucratieve overheidsopdrachten binnen te halen (vaak zijn het aannemers die er een krant, een radio- en een TV-zender op nahouden) en om die stroom van opdrachten te garanderen, zorgen ze er voor dat zelfs hun nieuwsberichten bol staan van de propaganda voor de partij die hen gunstig gezind is. Deze media hebben vooral een grote invloed op de ouderen, die een belangrijk onderdeel van het kiespubliek vormen. Die mensen hebben vaak een elementaire scholing en zijn zeer makkelijk te beïnvloeden. Jaren geleden is hen zo bijvoorbeeld ingepeperd dat de communisten hun huizen in beslag zouden nemen, als ze voor de KKE stemden. Ondertussen hebben ze voor andere partijen gestemd, en dreigen hun huizen door de banken in beslag te worden genomen.

Democratisch?

En dus is de kans zeer groot dat we in mei een coalitieregering zullen krijgen van PASOK en Nea Dimokratia, die het huidige beleid gewoon zal verder zetten en meteen ook zal kunnen zeggen dat ze de wil van het volk uitvoeren, want een regering die aan de macht komt na verkiezingen, heeft uiteraard legitimiteit.

Logisch dat een groot deel van de Grieken zijn buik vol heeft van politiek. 27,5 procent van hen geeft aan niet te gaan stemmen, ondanks het feit dat de stemming in Griekenland verplicht is. Daarmee zouden ze zichzelf wel eens in de voet kunnen schieten, want met een groot percentage niet-stemmers, zal er sowieso een regering aan de macht komen die deze bevolkingsgroep niet vertegenwoordigt.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

25 reacties

  • door Denise Hendrikx op zondag 4 maart 2012

    Griekenland staat 32ste in de democratie-index en is een onvolledige democratie. Slechts 25 landen zijn volledige democratieën ... Dit artikel is voor mij een prima verklaring voor de Griekse rating.

  • door Jan Paesen op zondag 4 maart 2012

    De titel van dit artikel "Hoe democratisch zijn de Griekse verkiezingen?" wekt de indruk de verkiezingen niet correct zullen verlopen. Na lezing blijkt dat eigenlijk wordt bedoeld: "Hoe zullen de Linkse partijen scoren bij de volgende verkiezingen?" Aan het woord "democratisch" wordt inhoudelijk een andere betekenis toegekend dan deze: democratie is een bestuursvorm gebaseerd op het menselijk gelijkheidsideaal. Het doet ook denken aan dhr. Louis Van Geyt: in de zeventiger jaren voorzitter van de KP België. Deze sprak vaak over "de democratische krachten in ons land" waarmee hij dan syndicalisten, arbeiders, studenten bedoelde. De kiezer volgde hem daarin niet.

  • door R Smid op zondag 4 maart 2012

    De verkiezingen in Griekenland zullen net zo eerlijk verlopen als die onlangs in Rusland. Niet dus. De twee 'grote' partijen hebben er al voor gezorgd dat zij samen de meerderheid halen. De verkiezingen worden gemanipuleerd om een gewenste uitslag te krijgen voor Europa.

  • door petrel41 op zondag 4 maart 2012

    Bankers' and other fat cats' dictatorship threatens in Greece. See

    http://dearkitty1.wordpress.com/2012/03/03/fat-cats-dictatorship-in-greece/

  • door Trep op zondag 4 maart 2012

    Hoe democratisch zijn de Griekse verkiezingen? Als ik het goed begrijp hebben de Grieken de keuze tussen relatief veel partijen, kunnen ze vrij betogen (wat ze veelvuldig gedaan hebben trouwens) en hebben de mensen die op straat zijn gekomen binnenkort de kans om aan te tonen dat ze de meerderheid vormen. Het is te hopen dat de oppositie in Griekenland niet zo defaitistisch is als de auteur van dit artikel, want anders zal er niet veel verandering komen.

  • door Denise Hendrikx op maandag 5 maart 2012

    Ironisch genoeg is de bakermat van de democratie niet erg democratisch meer. Een grote keuze van partijen garandeert geen eerlijke verkiezingen. Wat heeft Yannis met de pet eraan als zijn stem niet meegeteld wordt. Toegegeven, Griekenland staat nog niet in het lijstje van dictaturen, maar het is nog niet zo heel lang geleden dat Griekenland bestuurd werd door een militaire dictatuur ... Voor zij die van mening zijn dat Griekse linkerzijde door dit artikel bevoordeeld wordt: het gaat er niet om of een partij links is of rechts. Er zijn zowel linkse als rechtse dictaturen in onze wereld. Ivm de vrijheid tot betogen: tot hiertoe kunnen we afleiden uit de beelden die ons bereiken dat er in Griekenland duchtig betoogd is. Vraag is hoe lang dit nog zal kunnen...

  • door Herman Luyckx op maandag 5 maart 2012

    Dat het politieke spectrum ter linkerzijde van PASOK zo versplinterd is dat die partijtjes niet kunnen wegen op de regeringsvorming wil toch niet zeggen dat het Griekse kiessysteem ondemocratisch is. Het democratisch deficit ligt hier niet zozeer bij rechts maar bij de zelf gekozen onmacht van links (uit angst om te moeten regeren?). Dat moeten we durven toegeven.

  • door Le grand guignol op maandag 5 maart 2012

    Het valt me op dat er in de meeste reacties een bepaalde invulling van democratie gehanteerd wordt die het democratisch gehalte van een overheidsbestuur afleidt uit de mogelijkheid om een stem te kunnen uitbrengen. Naar mijn mening is dat een ontzettend beperkte interpretatie van democratie die het democratisch gebeuren beperkt tot een parlementaire democratie die als een vaststaand model functioneert - een model dat bijvoorbeeld geëxporteerd kan worden naar 'voormalige' dictaturen. In theorie is een parlementaire democratie democratisch, maar in de praktijk blijkt zo'n parlementaire democratie aanleiding te geven tot een oligarchische staatsvorm waarbij een particratie het reilen en zeilen bepaalt. Ik vind het opmerkelijk dat er niet buiten de lijntjes gedacht wordt want in wezen leven wij - in België en Europa - evenmin in een democratie. Immers, democratie is 'au fond' een proces (bv. directe of kritische democratie) en niet noodzakelijkerwijs een vaststaand model (bv. 'incumbent' of ambtelijke democratie).

    In wezen bestaan er twee gepolariseerde visies op democratie: (1) een 'incumbent democracy' oftewel een ambtelijke, representatieve democratie waarbij de bevolking op eerder passieve wijze verplicht, moreel gebonden is aan haar 'leiders' (bv. parlementairen) binnen een min of meer stabiel regime; (2) een 'critical democracy' (bv. directe democracy) waarbij burgers actief participeren en niet verplicht, moreel gebonden zijn aan bepaalde leiders dan wel het beleid permanent kritisch onder de loep nemen, in vraag stellen, meebeslissen en mee vorm geven - niet (enkel) in het stemhokje waarbij men mag kiezen uit een door de politieke partijen naar voor geschoven selectie volgens het principe van een competitieve marktcontext, i.e., een 'kiesmarkt'. Beide visies geven dus een andere invulling aan democratie én democratisch burgerschap: bij een 'incumbent democracy' ligt de nadruk op de representativiteit binnen een vaststaand, institutioneel kader; bij een 'critical democracy' ligt de klemtoon op het procesmatige karakter: een soort van permanente anti-oligarchische opstand of verzet. Ter zijde: het burgerschap dat door alle Europese overheden gepromoot wordt en waaraan men heden ten dage veel aandacht schenkt in het onderwijs is een 'incumbent democracy' - ook wel 'engineerd democracy' genoemd. Het beeld en de interpretatie van democratie en burgerschap wordt desgevallend danig gemanipuleerd door diegenen die de macht in handen hebben. Op die manier legitimeert de overheid, i.e., de politieke elite, zichzelf door een vorm van democratie te promoten en te versterken die de macht van die politieke elite ondersteunt en bekrachtigt. Door onze democratische invloed te (laten) beperken tot het stemhokje geeft de bevolking in wezen een (groot) gedeelte van haar democratisch potentieel af. Een 'incumbent democracy' (bv. parlementaire democratie) is er in eerste instantie niet op gericht om de politieke macht te verdelen onder de bevolking dan wel om de bestaande instituties en hiërarchische stratificatie te behouden en te beschermen; het is tegelijkertijd een legitimatie én een in stand houden van het bestaande status quo. Men noemt dat de dynamiek van de macht: diegenen die de macht in handen hebben zijn niet geneigd om die macht uit handen te geven en zullen alles in het werk stellen om hun macht te kunnen behouden. Een parlementaire democratie is een staatsvorm die dat mogelijk maakt. Het is immers niet de kiezer die beslist wie er van die macht deel kan/mag uitmaken, maar wel de zittende macht (bv. politieke partijen en parlementairen) die bepaalt uit wie die kiezer mag/kan kiezen. Door zijn/haar keuze geeft de kiezer toestemming om geregeerd - of zelfs onderdrukt - te worden en hij/zij legitimeert hierdoor het uit handen geven van het eigen democratisch potentieel.

    Iets wat evenmin verteld wordt wanneer men het over het 'oude' Griekenland en democratie heeft is het gegeven dat 'dèmokratia' voor de Grieken een pejoratieve betekenis had en doelde op het anarchistische element dat als het ware in de aristocratische steden werd binnengeloodst op het ogenblik dat de massa ('demos') de mogelijkheid kreeg om politieke beslissingen te nemen, al dan niet, via representativiteit door hun leiders, de zogenaamde 'demagogen' (Canfora, 2005). Daarnaast bestond er in het 'oude' Griekenland wel een positieve benadering met betrekking tot politieke gelijkheid, namelijk: 'isonomia', i.e., 'gelijke rechten en vrijheden(!)'. De huidige vraag van de (Europese) bevolking naar meer democratie ('dèmokratia') is in wezen een vraag naar meer 'populisme', i.e., permanente inspraak en beslissingsmacht bij de bevolking, en tegelijkertijd een vraag naar meer 'isonomia'. De pejoratieve connotatie die 'populisme' heden ten dage heeft is te vergelijken met de pejoratieve connotatie van 'dèmokratia' bij de Griekse aristocratie. Een negatieve connotatie omdat vanuit het standpunt van de Europese aristocratie, i.e., de politieke elite, meer 'populisme' het risico vergroot dat de heersende macht in het gedrang komt. De vraag naar meer 'isonomia' heeft op zijn beurt te maken met de gevolgen van het (neo)liberale kapitalisme. 'Isonomia' en (loon)slavernij zijn maar moeilijk met elkaar te combineren. Het (neo)liberale kapitalisme heeft daar iets op gevonden: iedereen beschikt over een juridische 'isonomia', i.e., gelijke rechten maar ook plichten, terwijl de financiële, materiële en bijgevolg ook sociale ongelijkheid gelegitimeerd worden op basis van een kapitalistische marktwerking, die overigens een mate van ongelijkheid nodig heeft om te kunnen functioneren. Een kapitalistische (parlementaire) democratie legitimeert als het ware, met steun van de bevolking(!), de (sociale) ongelijkheid en uitsluiting die het zelf creëert (Canfora, 2005; Rancière, 2007). Desgevallend zijn de idealen van de 'occupy-movement' ontzettend belangrijk: enerzijds streeft deze naar een vorm van directe democratie - een vorm van 'populisme', i.e., permanente inspraak en beslissingsmacht bij de bevolking (cf. 'dèmokratia') - en anderzijds stelt deze het kapitalisme in vraag vanuit een pleidooi voor een effectieve 'isonomia' oftewel effectief 'gelijke vrijheden'. Naar mijn mening zal een directere vorm van democratie enkel mogelijk zijn wanneer er eveneens sprake is van 'isonomia'. Binnen het kapitalisme is dat, althans naar mijn mening, enkel mogelijk wanneer er sprake is van een geïndexeerd minimuminkomen dat iedereen in staat stelt om zich aan de loonslavernij te kunnen onttrekken. Dat geïndexeerd minimuminkomen dient bijgevolg gelijkgesteld te worden met het geïndexeerde minimumloon. Voor alle duidelijkheid, dit wil zeggen dat iemand die voltijds tewerkgesteld is aan het minimumloon eigenlijk zijn minimuminkomen verdubbeld: minimuminkomen + minimumloon. Dat is tevens de enige mogelijkheid om binnen een kapitalistisch bestel het ontstaan van een precariaat tegen te gaan. Zoiets is verre van utopisch en perfect te realiseren. Niettemin zal de tegenstand van de politieke, financiële en businesselite heel groot zijn omdat een geïndexeerd minimuminkomen dat op iedereen van toepassing is, binnen een kapitalistisch systeem, de enige mogelijkheid verschaft tot 'echte' democratie. Volgens een aantal personen die aan de G1000 hebben meegewerkt bestond/bestaat er een consensus op vlak van het minimuminkomen. We zullen zien wat er in maart/april uit de bus zal komen wanneer de resultaten van die G1000 gepubliceerd worden. Indien het minimuminkomen er komt is het wel belangrijk dat het geïndexeerd en gelijkgesteld wordt aan het minimumloon opdat de hiërarchische stratificatie van het kapitalisme kan tegengewerkt worden en op die manier kan bijdragen tot de 'vrije tijd' die volgens de Grieken nodig was voor een 'echte' democratie.

    Vanuit dat perspectief kunnen we stellen dat we - niet enkel in Griekenland - op dit ogenblik te maken hebben met een pseudo-democratische bestuursvorm op nationaal niveau en een totalitaire bestuursvorm op Europees niveau. De politici van de traditionele partijen in Griekenland zijn verantwoordelijk voor een slecht overheidsbestuur, dat kan niemand ontkennen. Het zou echter naïef zijn te zeggen dat wij wel te maken hebben met een goed democratisch politiek bestuur. Als we kijken naar de wijze waarop politici de financieel-economische crisis aanpakken door de verantwoordelijken voor die crisis (bv. financiële wereld) uit de wind te zetten en het oplossen van de crisis te verhalen op de bevolking, dan kunnen we toch niet zeggen dat we met een bestuursvorm te maken hebben die het welzijn en de welvaart van de bevolking laat primeren op privé belangen. Op dit ogenblik wordt er €11,6 miljard + €2 miljard = €13,6 miljard bezuinigd ten gevolge van de financiële crisis die naar de verschillende overheden werd geëxporteerd als een schuldencrisis. €13,6 miljard is gelijk aan ca. 548 miljard Bfr. (548.000.000.000 Bfr.). Dat is een astronomisch bedrag. Zou er een dergelijk bedrag bespaard kunnen worden op kap van de bevolking indien die bevolking permanent inspraak had en permanent mee kon beslissen? Komt de waarheid omtrent het Dexia-debacle aan het licht en worden de verantwoordelijken voor hun wandaden gestraft in een politiek systeem waarbij er sprake is van een politieke kaste (particratie) die zichzelf indekt? Zulke zaken zijn enkel mogelijk in een parlementaire democratie omdat in een parlementaire democratie de inspraak, beslissingsmacht en controlefunctie van de bevolking herleid wordt tot het stemhokje. Zoals ik reeds zei: Een kapitalistische (parlementaire) democratie legitimeert als het ware, met steun van de bevolking(!), de (sociale) ongelijkheid en uitsluiting die het zelf creëert. Dat is enkel mogelijk omdat een bevolking haar democratisch potentieel uit handen geeft en met zin voor naïviteit, of tegen beter weten in, gelooft dat er sprake is van een democratische bestuursvorm die het algemeen belang laat primeren op privé belangen.

    * Canfora, L. (2005). Democracy in Europe: A history of an ideology (vert. Simon Jones). Oxford, UK: Wiley-Blackwell. [ http://eu.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-1405111313.html ] * Rancière, J. (2007). Hatred of democracy (vert. Steve Corcoran). London, UK: Verso. [ http://www.versobooks.com/books/385-hatred-of-democracy ]

    • door Denise Hendrikx op maandag 5 maart 2012

      Het is inderdaad belangrijk om aan te geven wanneer je over democratie schrijft, over welke soort democratie je het hebt. Anders zorgt dit alleen maar voor misverstanden. Ook de historische context is belangrijk. Het is niet omdat het woord democratie Grieks is van oorsprong, dat de oude Griekse samenleving ook democratisch was. Het is zeer belangrijk om aan te geven wat voor de schrijver de maatstaf voor democratie is. Zelf zou ik de democratie-index hanteren of Amnesty International http://www.amnesty.org/en/region/greece/report-2011

      • door Le grand guignol op maandag 5 maart 2012

        Van oorsprong was de Griekse samenleving inderdaad niet democratisch. Het was namelijk door middel van slavernij dat de gegoede Griekse aristocratie de tijd kon vrijmaken om aan politiek te doen. Dat zorgde er niet voor dat de minder gegoede Grieken die geen deel uitmaakten van de slaven konden deelnemen aan de politieke besluitvorming. Ze hadden namelijk de tijd noch de middelen om aan politiek te doen. Heden is daar in wezen nog niets aan veranderd: het is niet de democratische soevereiniteit van het volk die bepalend is voor het gevoerde beleid, dan wel de macht van het kapitaal. Democratie en kapitalisme staan niet noodzakelijkerwijs haaks op elkaar, maar vandaag de dag zorgt het neoliberale kapitalisme ervoor dat democratische geplogenheden moeten wijken (zie bv. van Apeldoorn, 2011).

        Met betrekking tot de democratie-index van A.N. wil ik nog het volgende kwijt: niettegenstaande de desbetreffende index een goede richtlijn of indicator vormt voor het democratische gehalte van een nationale bestuursvorm, is hij niet in staat om een sluimerend totalitair staatsbestel vast te stellen en te duiden. Wanneer er geen noemenswaardige problemen zijn dan lijkt een parlementaire democratie ontzettend democratisch. Echter, wanneer er bepaalde problemen de kop opsteken (bv. financieel-economische crisis) en het verzet onder de bevolking groter wordt komt aan het licht dat een parlementaire democratie toch niet zo democratisch is als men de mensen wil voorhouden. Verzet - ook geweldloos verzet - wordt bijvoorbeeld met harde politionele repressie de kop ingedrukt. Het gebrek aan democratische inspraak komt met andere woorden pas aan de oppervlakte wanneer er sprake is van verzet vanuit de bevolking alsook aan de hand van de wijze waarop de overheid met het desbetreffende verzet omgaat. Hoe werd er door de politie omgegaan met een volksvergadering te Brussel? (1) Stokslagen op een wolkje van traangas; (2) preventieve aanhoudingen. Hoe gaat het stadsbestuur van Antwerpen om met directe democratie en volksvergaderingen? GAS-boetes. Het is aan de wijze waarop parlementaire democratieën omspringen met verzet vanuit de bevolking dat duidelijk wordt dat geen enkele van de parlementaire democratieën 'au fond' democratisch is. Een parlementaire democratie creëert de illusie een democratische bestuursvorm te zijn, maar wanneer puntje bij paaltje komt valt het democratische masker af en verschijnt het totalitaire aangezicht. Bovendien houdt die democratie-index geen rekening met het totalitaire Europese niveau. Hebben de Grieken kunnen beslissen over de aanstelling van het zakenkabinet van Papademos? Hebben vooraanstaande Europese 'leiders' (bv. Schaüble, Merkel, Sarkozy) zich te bemoeien met de toekomstige verkiezingen in Griekenland? Heeft de conservatieve Europese fractie, bij monde van Merkel, het recht om zich te bemoeien met de presidentsverkiezing in Frankrijk? De Europese conservatieven weigeren namelijk 'en plein public' elke dialoog met François Hollande omdat die het begrotingspact niet wil naleven en wil terugschroeven wanneer hij president van Frankrijk wordt. Wie beslist er in dergelijk geval: Europa of de Franse bevolking? Daarom hoop ik dat François Hollande de nieuwe Franse president wordt. In de nabije toekomst zal blijken dat het totalitaire Europa alles in het werk zal stellen om Hollande te dwarsbomen en mogelijk te discrediteren om op die manier Sarkozy in het zadel te houden. Hetzelfde zal eveneens spelen met betrekking tot de Griekse verkiezingen waarbij het totalitaire Europa er alles aan zal doen om PASOK en Nea Dimokratia opnieuw aan de macht te helpen. De mensen moeten eindelijk eens gaan beseffen dat Europese Unie een totalitaire staatsvorm is: Europa is een dictatuur in handen van een financiële en zakenelite (bv. ERT, Trilaterale Commissie); "European and US elites are asserting naked class interest, but in Europe now there's a more extreme neo-liberalism" (Lapavitsas: http://therealnews.com/t2/index.php?option=com_content&task=view&id=31&Itemid=74&jumival=7972 ).

        * van Apeldoorn, B. (2011). De macht van het kapitaal. Socialisme & Democratie, 67(7-8), s.f. Retrieved from http://wbs.nl/opinie/all/de-macht-van-het-kapitaal

  • door Bernard Claeys op maandag 5 maart 2012

    Wat een onzin... omdat de meerderheid van de bevolking niet zal stemmen voor de partijen die de auteur verkiest, is er dus geen democratie!

    • door BrunoT op maandag 5 maart 2012

      Even verduidelijke; het gaat me er niet om wie er wint, zolang het maar op een rechtvaardige manier verloopt. Maar het mag duidelijk zijn dat er vanuit Europa al voldoende signalen worden gestuurd dat men verder wil met de 2 partijen die de leenovereenkomst hebben getekend. Zoals Merkel ook al signalen heeft gegeven dat ze het niet ziet zitten dar Francois Holland in Frankrijk de presidentsverkiezingen zullen winnen. Ook de Griekse media sturen de bevolking zonder blozen in die richting. Het kiesvee volgt gedwee, of gaat gewoon niet stemmen, wat zeker ook geen oplossing is.

      De dichotomie links-rechts doet er niet toe. Was er maar een Griekse politieke partij die een constructief programma had, aan één van beide kanten. Die is er echter niet. Het gaat er om dat de politiek die zal worden gevoerd na april-mei in Griekenland niet zal worden gekozen door de Griekse bevolking (niet dat het voordien het geval was).

      • door GGG op maandag 5 maart 2012

        Democratisch verkozen politici hebben het verneukt in Griekenland. Diezelfde democratisch verkozen politici hebben de keuze gemaakt om hulp te vragen aan Europa. Democratisch verkozen regeringsleiders hebben daar voorwaarden aan gekoppeld. De democratisch verkozen Griekse politici hebben dat aanvaard, en leggen hun daden voor aan de Griekse kiezer. Een beetje meer vertrouwen in de democratie misschien? Als ik de termen zie die hier gebruikt worden... burgers zijn 'kiesvee', de Grieken zijn volgens bovenstaande reactie zelfs zo achterlijk dat ze er niet in slagen een deftige partij op te richten met een 'constructief programma'. Nog even en er roept iemand voor een Grote Leider...

        • door Le grand guignol op maandag 5 maart 2012

          ...

      • door Herman Luyckx op maandag 5 maart 2012

        Misschien kan een buitenlandse waarnemer nergens een constructief partijprogramma ontwaren, maar ik durf wedden dat bijna elke partij die in Griekenland meedingt ervan overtuigd is dat haar eigen programma erg constructief is. Het is aan de kiezer om dat te beoordelen en na de verkiezingen komt het erop aan een coalitie te vormen die een meerderheid van de kiezers vertegenwoordigt. Elke andere 'oplossing' om mensen te vinden die een land besturen is ondemocratisch.

  • door avarel Dalton op maandag 5 maart 2012

    Ik wil er mijn hand voor in het vuur steken dat er vanuit "Europa" weldra duidelijke signalen naar Griekenland zullen worden gestuurd in de vorm van regelrechte bedreigingen en chantage om toch maar niet te "extreem" te kiezen.

    • door Herman Luyckx op maandag 5 maart 2012

      Ik ben er niet van overtuigd dat de parlementaire democratie per se de gebrekkigste vorm van democratie is. Wat hadden de pleinbezetters in Tunesië en Egypte op het oog? Toch wel een volwaardige parlementaire democratie, dacht ik. Het alternatief is een autocratisch regime en de onderdrukking van de meningsuiting van velen. De burgerdemocratie zoals Verhofstadt en Van Quickenborne die ooit bepleit hebben, met "inspraak van alle burgers" is minstens zo manipuleerbaar als een parlementaire democratie. Het geeft de individuele burger de illusie dat zijn of haar persoonlijke mening meetelt tussen de verkiezingen door. Alsof er een objectieve instantie is die de persoonlijke mening van elke burger (via lezersbrieven, forumreacties, facebook, twitter...) registreert en op zijn waarde kan schatten en er een gemiddeld politiek programma uit kan afleiden. Het enige wat er uit die illusoire burgerdemocratie is voortgekomen is de gewoonte van journalisten om ten behoeve van radio- en tv-journaals de mening van hoogstens drie toevallige passanten op straat te vragen in plaats van een ernstig opinieonderzoek te organiseren of (een panel van) betrouwbare deskundigen aan het woord te laten. Die geïnterviewde 'burgers' (nu ja, ze mogen één half zinnetje zeggen, als antwoord op een vaak tendentieuze vraag) kunnen zich dan erg trots voelen dat hun mening als burger even meetelt in prime time, maar een echte kijk op wat de meerderheid wil of niet wil wordt, behalve via wetenschappelijk verantwoord opinieonderzoek, alleen geleverd door politieke verkiezingen. Hoe kwetsbaar en onvolmaakt dat systeem ook is. En hoe moeilijk het voor links ook is om in een (neo)liberale omgeving als Vlaanderen en Europa enigszins te wegen op de besluitvorming.

  • door Ron op maandag 5 maart 2012

    Is echte democratie stemmen kopen met allerlei postjes uit te delen?Ik denk eerder dat het mensen omkopen is om hun eigen rijkeluisleventje verder te zetten.Pak nu de democratie in de USA je moet minstens een miljard dollar hebben om campange te voeren. Wie wordt er dan verkozen? juist zij die de rijkdom voor enkelen willen bestendigen.Spijtig genoeg zijn de mensen zo dom dat als ze iets krijgen van zulke mensen denken dat ze iets moeten terugdoen. De moraal weet je wel. Diezelfde rijken stampen jou zonder pardon en scrupules op straat als je niet meer bruikbaar bent.En geloof maar niet dat ze er één minuut slaap voor laten.In de EU begint men dezelfde streken toe te passen door de mensen te manipuleren en onder druk te zetten. Als je niet stemt voor die of die partij gaan jullie compleet naar de verdoemenis en worden jullie veoordeelt tot de bedelstaf. Dus tracht te behouden wat je hebt en wees vooral niet te sociaal.Democratie bestaat allang niet meer het is de nieuwe dictatuur EU die zelf ontkent zo te zijn maar toch fijntjes vertelt wat wij moeten doen.Een eigen beleid mag je niet voeren als land want anders is het oneerlijke concurrentie tegenover een ander land in de EU.Tegelijkertijd mogen ze wel opleggen in Griekenland de lonen te verlagen en de bevolking te verarmen.Goldman Sachs weet je wel. Ze vervalsen eerst de boekhouding en bepalen nu vanuit de EU hoe erg ze de bevolking gaan verarmen. Daarna gaan ze zeggen Ziet es jongens die griekskes werken nog voor minder als het minimumloon nu is het de beurt aan de anderen want nu zijn jullie te duur. Degene die nog goed gaan betaald worden zijn zij die het systeem in stand moeten houden .De EU parlementsleden en de uitvoerende medewerkers in de lidstaten medewerkers.De rest mag uitgezogen worden en verarmen. Geef het volk brood en spelen.ze zijn toch onnozel geboren en zot gewiegd(zoveel mogelijk schuldgevoelens aangekweekt). Men mag niet ziek zijn,geen uitkering genieten niet werkloos zijn ,niet staken enz. De meesten zijn er nog van overtuigd ook.Ze vergeten één ding vroeg of laat komen ze ook aan de beurt.

  • door BrunoT op dinsdag 6 maart 2012

    U leest hier nog maar eens hoe democratisch het spel in Griekenland wordt gespeeld: http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2012/mar/05/greece-collapse-or-resurrection?INTCMP=SRCH

    • door Le grand guignol op dinsdag 6 maart 2012

      Op dit ogenblik wordt het 'democratisch spel' niet alleen in Griekenland op een dergelijke wijze gespeeld, maar vanwege de specifieke situatie van Griekenland komt het politieke spel meer aan de oppervlakte. Naar mijn mening wegen externe factoren (bv. EU, Eurozone) op dit ogenblik zeer zwaar door op de binnenlandse politiek en dat is zo voor alle Europese lidstaten: wie niet in de pas loopt wordt terecht gewezen. Toch ben ik van mening dat er voor de Griekse bevolking mogelijkheden zijn om hun democratische soevereiniteit duidelijk te maken en zelfs op te eisen. Dit kan bijvoorbeeld door niet op de traditionele partijen te stemmen en opiniepeilingen wijzen uit dat er van een dergelijke tendens sprake is. Dat brengt me bij een ander probleem: de verdeeldheid van links. Naar mijn mening is die verdeeldheid, op dit ogenblik, de grootste tegenstander voor de Griekse bevolking. Politiek links zou zijn verdeeldheid moeten overwinnen en met vereende krachten naar de verkiezingen gaan, maar dat ligt blijkbaar ontzettend moeilijk. Mogelijk versterkt het dogmatisme van de KKE die verdeeldheid en ik ben van mening dat de KKE water in de wijn zal moeten doen. Hetzelfde geldt voor Democratisch Links, dat in wezen een opgepoetste versie van PASOK is, en in zijn partijprogramma niet kritisch genoeg ten opzichte van Europa staat. SYRIZA promoot de samenwerking tussen de niet-traditionele linkse partijen en heeft daarenboven een evenwichtig programma dat tegelijkertijd kritisch staat tegenover Europa én perspectief creëert voor de Griekse bevolking door een alternatief aan te bieden voor het neoliberale Europese beleid. Op dit ogenblik staat de politieke en maatschappelijke situatie niet toe dat de niet-traditionele linkse partijen halsstarrig vasthouden aan hun eigen programma. Overigens, indien niet-traditioneel links met één stem spreekt zullen er naar mijn mening nog meer mensen geneigd zijn om voor die partijen te kiezen en kan de macht van de traditionele partijen, i.e., PASOK en Nea Dimokratia, gebroken worden. Achteraf, na de verkiezingen, kunnen de verschillende partijen op inhoudelijk vlak het debat meer ten gronde voeren en compromissen trachten te vinden waarbij ieder zijn eigen accenten kan leggen. Het politieke debat kan (dient) desgevallend binnen het partijpolitieke kader waarmee men eendrachtig aan de verkiezingen heeft deelgenomen gevoerd (te) worden. Niettegenstaande ik kritisch sta ten opzichte van managementtermen ben ik van mening dat niet-traditioneel linkse partijen op dit ogenblik toenadering moeten zoeken op vlak van 'missie' en 'visie' - een verhaal met perspectief. Met dat politiek-maatschappelijke verhaal kunnen de niet-traditioneel linkse partijen samen aan de verkiezingen deelnemen door inhoudelijk de nadruk op de overeenkomsten te leggen - die zijn zeker aanwezig - en niet op de verschilpunten. Indien de niet-traditioneel linkse partijen na de verkiezingen over een meerderheid beschikken kunnen ze samen hun missie en visie verder uitwerken. Mogelijk kan dat aan de hand van een directere vorm van democratie, waarbij de Griekse bevolking meer betrokken wordt bij het bepalen van de klemtonen van het beleid en daardoor de Griekse bevolking mee kan beslissen en participeren. Op die manier ontstaat er een nieuwe politieke cultuur die de democratische soevereiniteit van de bevolking in ere herstelt.

      • door Herman Luyckx op dinsdag 6 maart 2012

        Ik geef Le grand guignol grotendeels gelijk. Alleen: het feit dat de Europese instanties een rechts beleid aanhangen is geen schending van de democratie maar voor een groot stuk te verklaren door het stemgedrag van de Europese kiezers. Niet alleen bij de parlementsverkiezingen (ik stond er bijvoorbeeld van versteld hoeveel Vlaamse syndicalisten - zowel bij ABVV als ACV - in juni 2009 op Verhofstadt of Dehaene gestemd hebben!) maar ook bij de nationale verkiezingen in de meeste landen zijn de jongste jaren veel regeringen rechts of centrumrechts geworden. Merkel, Sarkozy en Berlusconi zijn de bekendste exponenten van de conservatieve EVP. Bovendien is de Europese Commissie ook vooral bevolkt met EVP'ers (zoals Commissievoorzitter Barroso) en liberalen (zoals 'onze' De Gucht en de bewaker van het besparingsbeleid, de Fin Olli Rehn). Hopelijk komen er in 2012 en 2013 wat verschuivingen naar links, o.a. in Frankrijk en Duitsland, maar ik zie voorlopig nog weinig aanwijzingen dat de publieke opinie in Europa naar een linkse meerderheid evolueert. Is Europa daarom ondemocratisch? Ik denk het niet. Het probleem is dat links (en dan wil ik daar gemakshalve nog de sociaal-democraten bij rekenen) er maar niet in slaagt de Europese kiezer te overtuigen. Laat staan dat de antikapitalisten (daar reken ik het gros van de sociaaldemocraten niet bij) de wind in de zeilen hebben. Sorry voor dit pessimistische vooruitzicht.

        • door Le grand guignol op dinsdag 6 maart 2012

          Het is inderdaad correct dat 'de Europese kiezer' de laatste jaren rechtser heeft gestemd en daarvoor zijn er waarschijnlijk verschillende oorzaken. Eén van de belangrijkste oorzaken heeft inderdaad te maken met het verwaterd partijprogramma van politiek links, in deze de sociaal-democraten en hun pogingen om de 'Derde Weg' te integreren. Dat is faliekant afgelopen omdat in de praktijk blijkt dat die 'Derde Weg' aanleiding geeft tot een overheersing van kapitalistische aspecten ten nadele van de sociale accenten. De 'Derde Weg' is een soort van neoliberalisme 'light'. Maar de koers die Europa vaart werd niet uitgetekend en bepaald door het Europese Parlement. Dat heeft te maken met de werking en procedures volgens dewelke de Europese instituties werken. Uiteraard heeft de samenstelling van het Europese Parlement wel een invloed op het beleid maar die invloed is niet determinerend en in wezen zeer beperkt. Ik zou zelfs durven zeggen dat indien de verdeling tussen links en rechts in het Europese Parlement evenwichtiger zou zijn dit nagenoeg van geen enkele invloed zou zijn en we nog steeds met een extreem neoliberaal Europees beleid te maken zouden hebben. Dit wil inderdaad zeggen dat Europa niet democratisch is en ook niet democratisch kan zijn volgens de huidige structuur en werking van de verschillende Europese instituties. Ten gevolge van dat gebrek aan democratische inspraak is men er zelfs in geslaagd om het neoliberalisme in te bedden in de Europese structuur. Het Europese neoliberalisme is bijgevolg geen louter ideologische kwestie maar ook een structurele (zie bv. Scharpf, 2009) en bijgevolg wordt het ontzettend moeilijk - om niet te zeggen onmogelijk - om de neoliberale Europese koers te wijzigen omdat het neoliberalisme op Europees niveau - en binnenkort op nationaal niveau - door het Europese Gerechtshof werd vastgelegd op structureel en juridisch vlak. Dat is iets waar vele mensen zich niet bewust van zijn en de toestand is veel ernstiger dan men denkt. Er werd met andere woorden van het gebrek aan democratie op Europees niveau misbruik gemaakt om - achter de schermen - de democratie definitief aan banden te leggen en een politiek-ideologisch, i.e., neoliberaal, project te verankeren in de Europese (juridische) structuur: "European legislation will forever have a liberalising bias" (Scharpf, 2009:231). De vooruitzichten op Europees niveau zijn desgevallend pessimistisch, temeer omdat een sociaal Europa bij voorbaat onmogelijk wordt en werd gemaakt. In wezen zou de Europese Unie opnieuw naar de tekentafel moeten en zal blijken dat de Euro een munt is die op termijn onhoudbaar is.

          * Scharpf, F. (2009). Europe's neo-liberal bias. In Hemerijck, A., Knapen, B., & van Doorne, E. (Eds.), Aftershocks. Economic Crisis and Institutional Change (pp. 228-234). Amsterdam, NL: Amsterdam University Press. Retrieved from http://dare.uva.nl/aup/en/record/341196. doi: 10.5117/9789089641922

      • door BrunoT op dinsdag 6 maart 2012

        Het klink mooi, @Le Grand Guignol, maar het probleem in de Griekse politiek is dat: 1. men niet gewend is om samen te werken - dat blijkt nu nog maar eens bij de huidige regering, waar een Nea Dimokratia regeringspartner is en tegelijk probeert de indruk te wekken dat ze oppositie voeren. Samen constructief werken is er niet bij. Misschien is de wil er gewoon niet. Compromissen sluiten ligt overigens niet in de Griekse aard, want het geeft het idee van verlies. 2. een aantal partijen totaal niet geïnteresseerd is om aan de macht te komen en daardoor dus enkel een programma heeft van "tegen" zijn. Deze partijen zullen dus zeker nooit aan een dialoog deelnemen.

        Maar het is een feit: het zou aan de Griekse kiezer kunnen zijn. Alleen volgt een groot deel van de Grieken wat hen wordt voorgeschoteld door de media en zal nu al zeker 1/3 van de kiezers thuis blijven. Het doet vermoeden dat er na de verkiezingen gewoon een beleid zal worden verder gezet dat van buiten af wordt opgelegd, zonder enig weerwerk van een regering, die bovendien ook niet in staat zal zijn om constructieve voorstellen te doen.

        Ik ben negatief, maar ik woon al lang genoeg in Griekenland om daar alle reden toe te hebben.

        • door Le grand guignol op dinsdag 6 maart 2012

          Ik vrees dat u het bij het rechte eind hebt en persoonlijk ben ik ook niet erg optimistisch op het vlak van de samenwerking op links. Anderzijds is het nooit te laat om het eigen perspectief, i.e., het perspectief van politiek links, bij te stellen. Zoiets is zelden vanzelfsprekend en mogelijk is dat nog minder vanzelfsprekend binnen de Griekse cultuur want, zoals u zegt, is de Griekse aard gevoelig voor het idee van verlies dat voortspruit uit het sluiten van compromissen.

  • door E Van Laecke op dinsdag 6 maart 2012

    Komen zij ook op met een verkiezingslijst? ... dat zou pas democratie zijn ... mits men uiteraard ook het recht heeft om op een andere partij te stemmen

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties