about
Toon menu

Werken, niet-werken en staken: een mondiaal perspectief

De crisis, de discussie over de schuldigen en over wie welke lasten moet dragen, de vragen naar welk beleid te voeren en hoe het maatschappelijk debat en conflict daarover best verloopt, dat is allemaal niet alleen Belgisch; er woedt een Europese crisis en wereldwijd plaatst de huidige economie meer dan één op drie werkenden in het verdomhoekje.
zondag 29 januari 2012
Protest tegen het EU-India-vrijhandelsakkoord in Delhi, maart 2010
Protest tegen het EU-India-vrijhandelsakkoord in Delhi, maart 2010

Welvaartstaat op het spel

Vele Belgen en Europeanen zijn kinderen van de welvaartstaat. Gelukkig maar, ze konden opgroeien zonder veel zorgen. Veruit de meesten hadden voldoende eten, een goed dak boven het hoofd, prima kleren, toegang tot gezondheidszorg, noem maar op. Ze konden studeren, heel lang zelfs, geraakten dikwijls snel aan een fatsoenlijk betaalde job, waren zeker van een inkomen om aan een of andere vorm van gezin of samenleven te beginnen of een woning te kopen, gingen graag op reis, konden genieten van tal van culturele evenementen, zagen kans om gezin en job te combineren zonder zich te veel pijn te doen, hoefden zich geen al te grote zorgen te maken voor als het leven hen minder toelachte, en ga zo maar door.
.
Wat in de huidige crisis op het spel staat, is meer en meer het overleven van die welvaartstaat. Moeten nu echt vrijwel alle burgers een of meer banken achteruit omdat de grootbankiers hun job zo slecht uitvoerden dat ze de staten verplichtten om met vele honderden miljarden euro bij te springen om de door die bankiers gegraven gaten te dichten?

Wie betaalt de prijs?

Wereldwijd zijn het in de eerste plaats werknemers die de prijs betalen. Ze betalen met hun inkomen en met hun job.

Drie jaar van financiële en economische crisis zadelen ons op met maar liefst 200 miljoen werklozen waarbij vooral jongeren zwaar zijn getroffen. Ruim anderhalf miljard werknemers die wel werk hebben, zijn echter allesbehalve zeker van hun werk, dat is een stijging met 136 miljoen sinds 2000.

Al even erg is dat 900 miljoen werknemers – en hun gezinnen – minder verdienen dan twee dollar per dag, een internationaal aanvaarde armoedegrens. Dat betekent dus dat één op drie mensen die werk zoekt, ofwel werkloos is, ofwel werk heeft maar toch arm is.

In feite is die kijk nog te optimistisch. Want in welk land kan iemand die 2,5 of zelfs 3 dollar verdient op een dag daarvan fatsoenlijk leven? Kent u zo ’n land?
Daarnaast is ook het aantal werklozen onderschat want in crisistijden raken mensen zo gefrustreerd dat ze zich minder aanbieden op de arbeidsmarkt.

Op de achtergrond speelt een fenomeen dat al dertig jaar toeslaat in tal van samenlevingen. Degenen die met werken hun boterham verdienen, krijgen een kleiner deel van de koek… degenen die van kapitaal leven, worden daarvoor beter beloond. Voeg die evolutie bij een slabakkende economie, en het wordt wel heel moeilijk om iedereen aan voldoende inkomen te helpen om te leven.

Lichtpuntje

Er zijn ook lichtpuntjes. Vooral in Latijns-Amerika en Oost-Azië groeide de werkgelegenheid, verhoogde op die manier de binnenlandse koopkracht en kon de economie daar haar voordeel mee doen.

Waar dat niet het geval is, betalen natuurlijk ook vele ondernemers voor de crisis. Na de roofoverval van de bankiers op het geld van de samenleving, van de staten en hun burgers, is immers in vele landen de koopkracht aangetast en daarmee ook de potentiële afzetmarkt voor tal van zelfstandigen, kleine en middelgrote ondernemers.

Dit fenomeen treft ook de grote bedrijven natuurlijk. Maar die voelen dat veel minder omdat ze er, net als de banken, in slagen om de factuur van de crisis door te schuiven. Ze betalen amper of geen belastingen wat hun winstcijfers meer dan goed op peil houdt.

Ook al wordt ze wat kleiner de voorbije twintig jaar, toch blijft er een immense productiviteitskloof tussen rijke en arme landen. In 2011 is de productie van een werknemer in de Europese Unie en andere rijke landen gemiddeld 72.900 dollar, in ontwikkelingslanden bedraagt het gemiddelde 13.600 dollar per werknemer.

En wat nu?

De Internationale Arbeidsorganisatie schat alvast dat er de komende tien jaar wel 600 miljoen jobs moeten bij komen om efficiënt de werkloosheid te bestrijden en werk te verschaffen voor de 40 miljoen mensen die er elk jaar netto bij komen op de arbeidsmarkt.

Zo kan men uit de sociale crisis geraken… met één belangrijke extra voorwaarde natuurlijk, namelijk dat we er tegelijkertijd in slagen om allemaal ook jobs te hebben – nieuwe en oude - die een inkomen opleveren waarmee men armoede vermijdt.

En daar wringt het schoentje. Want dat vereist dat de inkomensongelijkheid opnieuw gelijker wordt in plaats van ongelijker. Net omdat nu het omgekeerde gebeurt, is er mondiaal zoveel sociale beroering en beweging: daarom wordt er betoogd, gestaakt en bezet, in Arabische steden waar voedsel al te duur wordt, in Spanje en andere landen in Zuid-Europa waar de jeugd niet aan de bak komt, in nog meer Europese landen waar zoveel goeds van de welvaartstaat wordt bedreigd, in de Verenigde Staten en elders waar een stuitende zelfverrijking door een minieme minderheid de brandstof vormt voor Occupy.

reageer

27 reacties

  • door Gerd op zondag 29 januari 2012

    De veralgemening van het soort welvaartstaat uit de rijke landen is onmogelijk want steunend op een hoge economische omzet en dito kapitaalintensiteit en een situatie van ongelijke ruil met de perifere landen. De zogenaamde hoge productiviteit is slechts schijn stoelend op een realisatie van meerwaarde die zelf de uitdrukking is van een economische, culturele en politieke machtspositie. Onder het gewicht van de globalisering komen er barsten in het gepriviligeerde en overgedimensioneerde welvaartsgebouw.

    Het geglobaliseerde kapitalistische industriesysteem vreet vandaag reeds de aarde kaal en loopt op de klippen.

    De benedendekse passagiers van deze Titanic die vandaag nog leven van informele arbeid denken misschien dat een betaalde job hen kan redden. Zij hokken samen in de ongezonde favela's en krottenwijken van de polluerende megastorten die de grote steden van het Zuiden veelal zijn in de hoop er een job te vinden.

    De verwende welvarende hogere en gewone middenklasse bovendeks vinden dat zij een loon verdienen per maand dat de benedendeksen nog niet in een heel leven zien.

    De aan natuur en mens aangepaste productiemiddelen en de ecologische draagkracht van dit ruimteschip volstaan nu éénmaal niet om het model van de op loonarbeid gebaseerde welvaartstaat en het industrieel groeikapitalisme in stand te houden laat staan wereldwijd te implementeren.

    Loonarbeid is eerder het probleem dan wel de oplossing. Loonarbeid vormt samen met kapitaalaccumulatie de basis van een planeet en mens verwoestend economisch systeem.

    • door Ivo Demeulenaere op zondag 29 januari 2012

      het wordt duidelijk dat bedrijven zoals we die nu kennen gewoon niet meer kunnen, niet voor de mensen, niet voor de bedrijven zelf.

      Lees de 'Shift Index 2011'

      http://www.deloitte.com/view/en_US/us/About/Catalyst-for-Innovation/Center-for-the-Edge/the-shift-index/index.htm

      we zijn aan een totaal nieuwe soort innovatie toe

      Ivo

    • door Bennie Janssens op maandag 30 januari 2012

      Gerd, kun je wat literatuurverwijzing geven?

      • door Gerd op maandag 30 januari 2012

        otto-ullrich.de vandanashiva.org http://socialsciences.arts.unsw.edu.au/tsw/ ( = the simpler way )

        • door Tom Lauriks op dinsdag 31 januari 2012

          [title]Beste, ik heb dit gegoogeld[/title]Beste,

          ik heb dit gegoogeld en dit lijkt mij wetenschappelijk. Is dat zo? Ik wil dit namelijk zelf ook in argumentaties gebruiken.

    • door personal loans in singapore op donderdag 14 juni 2012

      Wow, wonderful weblog layout! How lengthy have you ever been running a blog for? you made running a blog glance easy. The total glance of your website is fantastic, as smartly as the content!

  • door Marc Vandepitte op maandag 30 januari 2012

    Voor Oost-Azië zet China duidelijk de toon. De afgelopen twintig jaar was er voor de stedelingen een reële loonstijging (rekening houdend met de inflatie dus) van 11 à 12%; voor de boeren was dat 8 à 9%. De seizoenarbeiders (interne migranten) hadden de laatste vijf jaar een reële loonstijging van 5 à 6%. Die loonstijgingen zijn twee tot meerdere keren hoger dan die van landen uit de regio. Vandaag is het Chinese minimumloon ongeveer het dubbele van het Indische. Het gemiddelde loon in China is viermaal hoger dan in Vietnam, driemaal hoger dan in de Filipijnen, tweemaal zo hoog als in Indonesië en anderhalve keer het gemiddelde loon van Thailand. De lonen van de Chinezen zijn dusdanig toegenomen dat heel wat bedrijven in China volop aan het delokaliseren zijn naar buurlanden als Vietnam, Bangladesh en zelfs naar Afrika. Als deze trend zich verder zet dan zullen op korte termijn zelfs jobs ‘terugkeren’ naar de VS.

    Bronnen: ‘Ontwikkeling in ijltempo. Bespiegelingen bij een reis door het Chinese platteland’, http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2010/11/25/ontwikkeling-ijltempo-bespiegelingen-bij-een-reis-door-het-chinese-platteland; Financial Times, 13 mei 2011, p. 15; The Economist, 21 mei 2011, p. 67-8.

    • door Gerd op maandag 30 januari 2012

      Wil je nu het Chinese ontwikkelingsmodel aanprijzen of wat bedoel je ? Dat de financial times en zelfs The Economist dit toejuichen kan ik begrijpen...

      • door Marc Vandepitte op maandag 30 januari 2012

        Beste Gerd, 1. Ik vermoed dat je FT en The Economist niet leest, want dan zou je weten dat het ‘China bashers’ zijn. Voordeel is wel dat ze redelijk betrouwbaar cijfermateriaal geven, ze schrijven nu eenmaal niet voor de 'plebs' (zoals de mainstream media) maar voor zakenlui, en die willen nauwkeurig op de hoogte zijn; kwestie van veilig te kunnen investeren of handel te drijven. En dat levert soms heel interessant materiaal op die je elders niet of nauwelijks vindt. 2. Qua ontwikkelingsmodel kan China wel tellen. Het heeft tussen 1981 en 2005 meer dan zeshonderd miljoen mensen uit de extreme armoede gehaald ($1,25 PPP). Dat is nooit gezien in de wereldgeschiedenis. In zwart Afrika zijn er in die periode 182 miljoen armen bijgekomen, in Zuid-Azië 48 miljoen en in Centraal-Europa en Centraal-Azië 17 miljoen. Het aantal Chinezen dat de middenklasse heeft bereikt (meer dan $10 per dag) is ook spectaculair toegenomen: van 15% naar 62% van de bevolking tussen 1990 en 2005, tegenover India: van 3% naar 5%. China zal ook grotendeels de millenniumdoelstellingen halen. Een VN rapport van 2008 daarover: ‘Globaal genomen heeft China grote vooruitgang geboekt in het bereiken van de millenniumdoelstellingen. De meeste doelstellingen zijn zeven jaar op voorhand bereikt of overschreden. Het gaat over armoede, honger, analfabetisme en kindersterfte. China is ook op weg om de moedersterfte te verlagen en om HIV, aids en tuberculose onder controle te brengen, met goede hoop om de MDG doelstellingen tegen 2015 te bereiken.’ 3. Wil dat zeggen dat alles er koek is, natuurlijk niet. Dat kan ook niet. Zo is er (te) grote kloof tussen stad en platteland, tussen Oost en West. Zo is de ecologische uitdaging enorm. Maar het is wel een gegeven dat het zogenaamd Beijing Consensus Model op meer en meer waardering en zelfs bewondering kan rekenen vanuit de Derde Wereld, terwijl het Washington Consensus Model (het neoliberaal, Westers model) stilaan heeft afgedaan.

        Bronnen: (resp.) Shaohua Chen S. & Ravallion M., The Developing World Is Poorer Than We Thought, But No Less Successful in the Fight against Poverty, World Bank Policy Research Working Paper 4703, Washington augustus 2008, p. 34. The Economist, 14 februari 2009, Special report on middle classes; p. 4 & 9. The World Bank, An East Asian Renaissance: Ideas for Economic Growth, Washington 2006, p. 226 en 229; The World Bank, World Development Report 2005, Washington 2005, p. 3. ‘Ontwikkeling in ijltempo. Bespiegelingen bij een reis door het Chinese platteland’, http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2010/11/25/ontwikkeling-ijltempo-bespiegelingen-bij-een-reis-door-het-chinese-platteland.

        • door Gerd op dinsdag 31 januari 2012

          Beste Marc,

          Sommigen ter linkerzijde menen nog altijd een " juiste(re)" kant te moeten of kunnen kiezen tussen de geopoliteke antagonisten de VS en China die elkaar naar kroon steken in hun economische en ecologische roofzucht.

          Het mag nu toch stilaan duidelijk zijn dat China als fabriek van de wereld de steunpilaar is van het geglobaliseerde groeikapitalisme.

          China gedraagt zich tegenover andere derde wereld landen als een gewiekste imperialistische rover of tapijtenmarchand van grondstoffen i.h.b. in Afrika. Of houdt tyrannieke mensenrechtenschendende regimes in het zadel als dat het Chinese belang dient. In het licht van de aanstormende wereldwijde klimaatchaos dreigt een regionale wateroorlog in de Himalaya. De gletsjers en brongebieden van zowat alle grote Aziatische rivieren liggen daar. In dit grensgebied tussen India en China heeft de Volksrepubliek zich ook al weinig diplomatisch getoond wat betreft de controle over deze zoetwatervoorraden. De grote Chinese rivieren zijn zoals bekend herschapen tot open industriële riolen en de deformatie van de natuurlijke waterhuishouding op Chinees grondgebied is megalomane waanzin. Over de schandalige aanslag op mens en landschap door de inplanting van als paddestoelen uit de grond rijzende megasteden en industriële sites met de onvoorstelbare Drie Klovendam als voorlopige climax moet ooit de geschiedenis in al haar brutaliteit nog geschreven worden.

          Er worden nu bijna even veel mensen ziek door de milieuvervuiling in China als er zogezegd uit de armoede werden getrokken. Zieke fabrieksarbeiders en voedselschandalen zijn legio. Als ooit de vogelgriep pandemisch wordt zal ze naar alle waarschijnlijkheid uit de Chinese opgeklopte kwekerijen komen. De Argentijnse pampa wordt volgeplant met soja als veevoer voor de vleesetende opkomende Chinese middenklasse. De Chinese voetafdruk heeft al een poosje de eigen landsgrenzen overschreden. Duizenden (!) koolmijnarbeiders laten jaarlijks het leven om in precaire gezondheidsvernietigende werkomstandigheden aan de onstilbare Chinese energiehonger te proberen te voldoen. De ondergrondse permanente onblusbare mijnbranden zorgen voor een reusachtige extra koolstofuitstoot. Maar China is vandaag ook de belangrijkste buitenlandse consessiehouder van Australische en Amerikaanse koolmijnen en gasbellen.

          China heeft niet verwonderlijk al twee jaar terug rivaal USA voorbij gestoken als grootste broeikasgasuitstoter.

          De nachtmerrie van de groene beweging al daterend uit de zeventiger jaren voltrekt zich vandaag : alle Chinezen ook een auto. Welke krankzinnige ideoloog in de Chinese KP decreteerde ooit dat de fiets aan de haak moest en vervangen door de vierwielige monsters. Peking bouwt nu zijn zesde of was het zevende ringweg rond de stad. Mond-en neusmaskers tegen de erwtensoep dikke smog en het minder zichtbare maar nog venijnigere fijn stof zijn er dan ook onontbeerlijk. Volgens het officiële meetsysteem is er geen vuiltje aan de lucht. Of had je het anders verwacht ? De toestand beperkt zich niet tot Peking. Het hele Oosten van China kleurt bruiner dan eender waar op de wereldkaart van de luchtpollutie. De westerse automarkt is verzadigd. Alle grote multinationals hebben nu megafabrieken in China. Over de aanleg van autostrades in China wordt je bijna lyrisch : “Het gaat daar blijkbaar iets rapper dan met onze Lange Wapper. We reden op een autostrade met vier rijstroken, die ze aan het verdubbelen waren.Gespreid over tientallen kilometers, het kunnen er meer dan honderd geweest zijn, zagen we honderden, duizenden arbeiders die uitbreiding aanleggen. Het hield gewoon niet op. In 2008 bedroeg de lengte van de autostrades 35.000 km. Het plan is om dat in de nabije toekomst op te trekken tot 85.000 km. Ter vergelijking, in de VS ligt er 75.000 km.”

          Je lijkt wel propangandist van het wegenfonds, de betonboeren of de european round table of industrialists, lobbies die het Belgische en Europese landschap tot een puinhoop hebben herschapen ter meerdere eer en glorie van de vooruitgang ,de kapitaalgroei en de winst. Ik twijfel er overigens niet aan dat het iets rapper gaat dan met de Lange Wapper. Ze zullen het in Antwerpen graag horen. Enfin, sommigen toch.

          De westerse economische pers is al even enthousiast over China zoals je zelf aanhaalt in je ijltempo verhaal en doet helemaal niet aan China bashen zoals je hier wil beweren. Het economisch vertragende westen rekent met name op het aantrekken van de Chinese consumptie om de wereldeconomie te stimuleren. Wereldeconomie die vandaag reeds twee planeten veronderstelt om de verschroeiende globale megamachine aan de gang te houden.

          Ondertussen is de ongelijkheid tussen rijk en arm nergens zo groot als in de Volksrepubliek, is er de dominantie van de stad over het platteland verpletterend met het gekende ontwrichtende aanzuigeffect (daarin is China wel een typisch derde wereld land ), bestaat er de interne kolonisatie van Tibet, is het leger er het ultieme machtsbastion in de éénpartijstaat die geen vrijheid van pers of vereniging toelaat. Het jaarlijkse Amnesty International rapport over het arbeidersparadijs is geen opbeurende lectuur.

          Het mag rampzalig genoemd worden dat China het industrialistische en (staats)kapitalistische ontwikkelingsmodel heeft gekopiëerd. Niet alleen voor China maar voor de hele wereld.

          China zet inderdaad het ritme en de toon ... van de planetaire destructiemars. Nu nog even voorafgegaan door dirigent USA, maar weldra de maatstok overnemend.

          • door Marc Vandepitte op dinsdag 31 januari 2012

            Je geeft een mooie opsomming van alle clichés over China die in de mainstream media dagelijks worden opgevoerd. Je doet dat op een oppervlakkige, ongenuanceerde en onterechte wijze. Een voorbeeld. De ‘ecologische roofzucht’ van China moet blijken uit het gegeven dat het de ‘grootste broeikasgasuitstoter’ is. Je vergeet daarbij dat er in China 4 tot 5 maal zoveel mensen wonen als in de VS, dat het de historische cumulatie van CO2 uitstoot is die telt en dat China het ‘vuile werk’ voor een groot gedeelte voor ons opknapt (de helft van hun productie is voor de export voor een groot deel naar de rijke landen). De uitstoot per inwoner in China is 5 ton per inwoner, in de rijke landen is dat 14 ton. De rijke landen (die qua inwoneraantal gezamenlijk onder dat van China zitten) hebben een historische cumulatieve uitstoot van 74%. In China is dat een goede 8%. China heeft strikt genomen evenveel recht om ook minstens die 74% nog uit te stoten, maar dan zijn we er (de planeet bedoel ik) natuurlijk aan. Je pleit ervoor dat de Chinezen, en dus ook de Indiers, enz. met de fiets blijven rijden, en dan beschuldig jij de Chinezen van koloniaal gedrag als ze dat niet willen. Vreemde kronkel. Je beschuldigt me China voor te stellen als een paradijs. Dat staat er nergens, integendeel, ik wijs juist op een aantal serieuze problemen. Maar ik probeer de proporties in acht te nemen. In ons boek ‘Made in China’ (2006), dat ik samen schreef met Ng Sauw Tjhoi, interviewen we de directeur van Greenpeace China. Daarin stelt hij dat terecht dat China de sleutel in handen heeft voor het ecologische vraagstuk van de planeet: ‘Indien het China niet lukt een duurzame toekomst uit te bouwen, dan zal de wereld er ook niet in slagen.’ In ons boek vind je ook een opsomming van die voornaamste ecologische uitdagingen, weliswaar onderbouwd met wat steviger cijfermateriaal. De Chinese overheid is terdege bewust van de grote uitdaging waarvoor ze staat, maar je moet deze kwestie zien in zijn sociaaleconomisch geheel en vanuit historisch perspectief, tenzij je je natuurlijk wil beperken tot wat ‘bashen’. China streeft een delicaat evenwicht na tussen een snelle economische groei enerzijds en de ecologische randvoorwaarden anderzijds. De snelle economische groei is nodig om jaarlijks zo’n 20 miljoen jobs te creëren (en dus sociale onrust te voorkomen), om de economische onderontwikkeling te overstijgen (in de afgelopen 30 jaar meer dan 600 miljoen mensen uit de extreme armoede gehaald) en om een economische/technologische achterstand t.o.v. het Westen ongedaan te maken. Dat moet gebeuren met relatief weinig middelen: bnp per inwoner nog steeds minder dan een vijfde van het onze, en met het ontbreken van de nodige technologie (die het Westen niet wil leveren). Dat maakt het evenwicht delicaat en precair. Op ecologisch vlak gebeurt in China heel wat. Op een aantal vlakken is het zelfs wereldleider. Ik zeg zeker niet dat de Chinese overheid niet meer zou kunnen doen, maar je moet wel de proporties en de startsituatie zien van waaruit het land dat moet waarmaken. Ik verwijs daarover graag naar het artikel van Frank Willems: ‘Chinezen en de klimaatconferentie in Durban’, http://www.chinasquare.be/dossiers/chinese-en-de-klimaatconferentie-in-durban/.

            • door Gerd op zaterdag 4 februari 2012

              [title]Beste Marc, Je antwoord neigt[/title]Beste Marc,

              Je antwoord neigt een beetje naar demagogie en is niet gespeend van interne tegenspraak.

              De " cliche's " zoals je ze noemt hebben wel desastreuze gevolgen. Het is niet door iets een cliché te noemen dat het niet bestaat. Ik stel vast dat je dat ook niet ontkent. Ziehier een recent bericht over één van deze "cliché's": http://www.guardian.co.uk/environment/2012/jan/31/china-freshwater-lake-dries-up?INTCMP=SRCH

              De enige - inderdaad cruciale - kwestie waar je op in gaat is de broeikasgasuitstoot , maar je loopt er in een wijde boog omheen om je er van af te maken met het van kwade wil getuigende verwijt van kolonialisme. Ik heb nergens gepleit voor het recht van de rijke landen of van wie dan ook om de atmosfeer van de planeet én het lokale milieu te blijven vervuilen en de globale hulpbronnen te blijven verspillen door het bezit en gebruik van de particuliere gemotoriseerde vervoersmodus. De hele wereld moet ( terug ) op de fiets, niet alleen China. Het tragische is wel dat een centraal en autoritair geleid reusachtig land tot voor een goede decade nog de nefaste massale en individualistische optie voor het vierwielige monster had kunnen vermijden - zoals het tot zijn verdienste ooit wel met de autoritaire maar voor zijn overleving noodzakelijke één kind politiek een interne bevolkingsexplosie durfde indijken. Het verbieden van de particuliere auto was mij dunkt minder controversieel geweest. Niet dus. Dat zeer bewust - gepland - de andere keuze werd gemaakt heeft diepe ideologische en politiek structurele oorzaken. Dat je dat niet wil of kan zien zou er kunnen op wijzen dat je zelf vast zit in het groei-industrialistische op egoïstische consumptie gerichte paradigma. Of dat je slaafs de grote beleidslijnen van de Chinese politiek goedkeurt . Ik heb in mijn tekst trouwens niet gezegd dat jij China een paradijs noemt , maar je vind het wel nodig dat te ontkennen. Je gaat liever door als een kritische sympathisant. Ooit heette dat fellow traveller. Nu wordt je dat niet alleen van de erfgenamen van het mao-stalinisme , maar meteen van het globale kapitalistische en industrialistische megasysteem dat bezig is mondiale eco -en genocide te plegen.

              Ja, de Chinese uitstoot van koolstof is de grootste ter wereld én zit reeds ruim boven het gemiddelde per aardbewoner : 5,8 ton per hoofd voor China tegenover 4,5 ton voor de wereld in 2009 en dit zal ondertussen nog gestegen zijn want 2010 was al een nieuw recordjaar voor de werelduitstoot vooral door de stijging in de opkomende landen. India doet nog minder dan 2 ton. En inderdaad, van wat China uitstoot wordt veel door ons, de rijke landen geconsumeerd. De Chinese waanzinnige productie komt slechts ten dele toe aan de eigen inwoners. De Chinese economische politiek vergroot inderdaad de ongelijkheid in de wereld en in eigen land . Maar wie heeft China verplicht tot het model van export-geleide groei met hoge en intensieve binnenlandse concentratie van kapitaal en een doorgedreven verschroeiende industrialisering. Waarom heeft het China de wijsheid ontbroken voor een alternatief autarkisch ontwikkelingsmodel ? Zoals gezegd zitten de oorzaken diep. ( zie ook hieronder het sterke artikel aangehaald door Dan, geschreven door een lucide(re) anti-kapitalist ). Ten gronde maakt het zelfs niet uit hoe de uitstoot momenteel verdeeld is : de broeikasgasproductie moet zo snel mogelijk wereldwijd gestopt worden ! Alle fossiele brandstoffen die vandaag nog in de aardbodem zitten moeten daar blijven. De huidige concentratie van bijna 400ppm CO2 moet OMLAAG naar 350 en liefst 300 om het klimaat te stabiliseren. Dat is wat ook de groep der minst ontwikkelde landen en de kleine eilandstaten eisen daarin ALLERMINST gesteund door China, maar wel tegengewerkt. De echt arme landen waar vandaag reeds de klimaatchaos dood en vernieling zaait zijn op het diplomatieke oorlogspad tegen de Volksrepubliek naar aanleiding van de klimaatonderhandelingen. Zoals gezegd, het Chinese regime gedraagt zich vaak crimineel tegenover de derde wereld inbegrepen de interne derde wereld. Het raamakkoord van de klimaattop van Durban werd door iedereen onderschreven omdat het in wezen niets betekent : tegen 2015 beslissen wat vanaf 2020 zou moeten van kracht worden. Op papier blijft de twee graden maximale temperatuurtoename weerhouden, maar de klimaatwetenschap weet dat nu reeds niet meer haalbaar is.

              Fundamenteel is dat de Chinese economie integrerend deel uitmaakt van het geglobaliseerde industriële kapitalisme. Ik noemde het één van de belangrijkste steunpilaren. Jij gaat in je bijdragen over zowat alles daar gewoon aan voorbij. Omdat het niet strookt met je dogma van het communistisch alternatief dat China zou vormen ?

              Zo heb ik eens lovend gereageerd op een aanklacht van je tegen de totaal onvoldoende maatregelen op de klimaattoppen. Maar ook daar stelde je dat het om een kapitalistisch komplot ging. Alleen vergeet je China bij de complotteurs te rekenen. China was zonder meer de hoofdverantwoordelijke voor de mislukking van Kopenhagen, in wezen de top van de laatste kans, uit schrik voor het moeten nakomen van enige groeibeperking - minstens even geobsedeerd door energiehonger als de Amerikanen. Het doet erg denken aan de analyse van het klimaatprobleem door de PVDA-studiedienst die op DWM verscheen, waarin in essentie gesteld wordt dat het eigenlijk geen probleem is : even het kapitalisme vervangen door de almacht van de Partij en de zaak is opgelost - VOOR HET OVERIGE BUSINESS AS USUAL VOOR DE WERKENDE CONSUMENT. Die kan rustig in zijn autootje blijven rijden naar de uitpuilende supermarkten en een goedkoop vliegtuigreisje maken naar een Turkse costa. Iets anders krijgt ook de pvda niet electoraal verkocht mogen we aannemen. En zo is de cirkel rond met de door jou bejubelde Chinese autostrades. Voorwaar een hoogtepunt van beschaving : méér kilometers autostrades dan de USA. Van wie was ook weer de aansporende leus : " Het kapitalisme inhalen en voorbijsteken !" ?

              Je vertelt als toemaatje de onzin alsof het überhaupt mogelijk zou zijn te streven naar een " delicaat " (! ) evenwicht tussen snelle ( lees massale, grootschalige, hoogtechnologische, industrialistische, kapitaalintensieve ) groei en het vrijwaren van de ecologische productievoorwaarden. Dat is pas een kronkel. Eén waar je niet meer uit komt, vrees ik.

              Dat China én a fortiori de hele wereld met het heersende globale productiesysteem een duurzame toekomst voor de mensheid zou kunnen realiseren - i.e. de menselijke soort voor extinctie behoeden - is een domme en gevaarlijke illusie.

  • door Lievepepermans op maandag 30 januari 2012

    x aantal jaren geleden circuleerde de zegswijze dat 75% van de rijkdom op aarde in handen was van 25% van haar bevolking. Vandaag zou 90% van die rijkdom in handen zijn van 10% van de totale wereldbevolking. Hallucinant, onhoudbaar, onleefbaar. Alternatief: de samenleving, het ondernemerschap van een redelijk aandeel, het genoeg.

  • door jasper op maandag 30 januari 2012

    Het verschil tussen het 'Bejin Consensus Model' en het 'Washinton Consensus Model', is dat het eerste sterk staatsgeleid is en het andere minder of niet..., dat wil zeggen het verschil is quasi nihil, want ze hanteren beide dezelfde economische parameters, waarden en normen, zijn beiden even autoritair en mens-en natuurvernietigend,.... Het is het onderscheid tussen de oude staatscommunistische en vrije markt ideologieën: valse tegenstellingen, want beide zijn gestoeld op dezelfde uitgangspunten en denkwijzen. De Karl Marx was in vele opzichten een bourgeoiseconoom, de neoliberalen van vandaag hanteren een in vele opzichten marxistisch denkkader... Het wordt tijd dat we dit denken definitief achter ons maten, dat we gaan inzien dat kapitaal en arbeid twee zijden zijn van dezelfde munt, dat enkel een maatschappij voorbij geld en loonarbeid enig soelaas zal kunnen brengen...

    • door Gerd op dinsdag 31 januari 2012

      Inderdaad Jasper,

      "... ze hanteren beide dezelfde economische parameters, waarden en normen, zijn beiden even autoritair en mens-en natuurvernietigend,...." Ik had het niet beter kunnen formuleren.

      Om een voor mij enigszins duistere reden wil iemand als Marc Vandepitte deze evidentie niet inzien : het zijn in essentie dezelfde systemen. Wedijverend in destructieve efficiëntie en meestal hypocriete, vaak ook openlijke brutaliteit.

      • door Tom Lauriks op dinsdag 31 januari 2012

        Zeg, Jasper of Gerd, of allebei. Ik zou graag eens met u spreken via mail ofzo. Is dat mogelijk?

    • door Marc Vandepitte op woensdag 1 februari 2012

      Dat de twee modellen nauwelijks van elkaar verschillen klopt niet. Zeshonderd miljoen mensen (op dat moment de bevolkingsgrootte van Afrika) uit de armoede of de honger tillen is geen bagatel of detail. Je stelt dat ‘enkel een maatschappij voorbij geld en loonarbeid enig soelaas zal kunnen brengen’. Dat is waar, maar lang niet zo eenvoudig. In China hebben ze dat geprobeerd en zelfs gerealiseerd in de jaren 55-78 onder Mao. Dat is toen bijna faliekant afgelopen. Ze hebben daar lessen uit getrokken; misschien niet de juiste, maar we moeten ons hoeden om te betweterig te zijn. Theorieën zijn geduldig, maar de werkelijkheid is iets weerbarstiger. Toch is het inderdaad belangrijk om alternatieven te formuleren, voorbij de huidige kapitalistische logica. Ik heb daartoe een poging gedaan voor een lezing in Rome: http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/08/20/de-crisis-van-het-kapitalisme-een-andere-economie-noodzakelijk-n-mogelijk.

      • door Tom Lauriks op woensdag 1 februari 2012

        [title]Beste Marc, ik begrijp wat[/title]Beste Marc, ik begrijp wat jij wil zeggen. Alternatieven zijn belangrijk.

        Verder denk ik dat het kapitalisme ook "veel mensen uit de armoede heeft gehaald", in de Westerse wereld dan. Dat wil niet zeggen dat beide systemen in wezen misschien wel eens hetzelfde zijn.

        Volgens mij zeggen jullie, Marc, Jasper en Gerd, in het algemeen ongeveer hetzelfde hoor. Alleen is de invulling een beetje anders. Daarom zou ik graag weten waar ik meer informatie kan vinden over de "stroming" waar Gerd en Jasper hun kennis vandaan halen. Ik zou daar meer over willen weten.

        • door Tom Lauriks op woensdag 1 februari 2012

          Mijn middelste paragraaf is precies nogal knullig opgesteld, maar je snapt wel wat ik bedoel...

          • door Tom Lauriks op donderdag 2 februari 2012

            [title]Nogmaals beste Marc, ik heb[/title]Nogmaals beste Marc, ik heb nu twee artikels van jouw gelezen, systeemcrisis van het kapitalisme en één dat er heel erg op trekt. (Ik heb trouwens voor een onderzoek naar Cuba "De factor Fidel" gebruikt). Ik kan niet anders zeggen dan dat ik het schitterende artikels vind. Ik denk dat ik snap waarom jij China en de USSR verdedigt. Ik denk echter dat je een averechts effect in de hand werkt. Ik snap het dat jij Cuba gebruikt om aan te tonen dat het anders kan (de cijfers liegen er niet om). Ik snap het echter niet waarom jij stelt dat China zo veel verschilt van het kapitalistisch systeem. Mijn argument uit mijn bovenstaande opmerking blijft geldig. Het is niet omdat 600 miljoen mensen uit de armoede worden gehaald dat de achterliggende ideologie juist is. (Naar mijn mening is de ideologie van Fidel wel erg mooi, alhoewel hij waarschijnlijk toch fouten heeft gemaakt).

            • door dan op donderdag 2 februari 2012

              komende van een auteur die zich op dezelfde ideologie beroept als de kommunistische partij in China... maar tot diametraal andere conclusies komt.... aan de belangstellenden te oordelen

              http://monthlyreview.org/2010/02/01/the-u-s-economy-and-china-capitalism-class-and-crisis

              • door Gerd op zaterdag 4 februari 2012

                Bedankt voor de referentie,dan.

                Het volgende weerlegt zelfs de eerste vrolijke jobstijding ( sic ) van Marc.

                Perhaps most noteworthy is that the country’s rapid export-led growth has failed to generate adequate employment opportunities. According to the International Labor Organization (ILO), total urban (regular) manufacturing employment actually declined over the period 1990-2002, from 53.9 million to 37.3 million.24 Thus, Chinese manufacturing workers, like their U.S. counterparts, have suffered from declining employment opportunities.

                Although there was a small increase in total urban employment over this period, almost all the growth was in irregular employment, meaning casual-wage or self-employment—typically in construction, cleaning and maintenance of premises, retail trade, street vending, repair services, or domestic services. More specifically, while total urban employment over this thirteen-year period grew by 81.7 million, 80 million of that growth was in irregular employment. As a result, irregular workers in China now comprise the largest single urban employment category

                De volgende conclusie bevestigt mijn stelling over de integratie van China in het globale industrialistisch kapitalisme voor wat betreft de arbeidsverhoudingen op scherpe wijze.

                As we have seen, the United States and Chinese economies have become intertwined in complex ways. Conventional wisdom is that this outcome was largely shaped by an aggressive Chinese export policy that has benefited China but left the United States with a weakened and unbalanced economy. In reality, as argued above, this outcome was forged by global capitalist dynamics and, as such, it reflects core class realities: transnational capital and those allied with it (in both countries) have gained, while workers (from both countries) have been forced to compete against each other, to their collective detriment.

                Reflecting this reality, the current world crisis has had, at best, minor effects on current U.S. and Chinese economic strategies and, by extension, bilateral trade relations. Governments in both countries have implemented stimulus programs that were designed to sustain growth without transforming existing patterns of economic activity. In fact, both have engaged in major efforts to reinforce those patterns. The Chinese government has actively intervened (restructuring labor markets) to strengthen the competitiveness of its exporters, and the U.S. government has actively intervened (with massive subsidies) to support leading financial enterprises

        • door Gerd op zaterdag 4 februari 2012

          Het argument dat de Chinese politiek honderden miljoenen mensen uit de armoede heeft gehaald snijdt inderdaad geen hout. Zoals je zegt beroepen ook het kapitalisme in het algemeen en zelfs regelrechte dictators zich daar op om zich te legitimeren. Nooit worden de slachtoffers en de ecologische destructie die de zogenaamde ontwikkeling heeft gekost aan het plaatje toegevoegd. Zoals aangestipt is daarenboven de rijkdom in China zowat het slechtst verdeeld van alle landen. Zie ook mijn antwoord op het antwoord van Marc.

          Als je je e-mail adres hier wil vermelden in een reactie, dan wil ik je wel eens mailen.

        • door Gerd op zaterdag 4 februari 2012

          Tom,

          Gelieve verder door te scrollen voor mijn antwoord.

  • door Gerd op zaterdag 4 februari 2012

    Nog een citaatje uit de revelerende China-tekst gesignaleerd door dan. En één van de verklaringen voor de Chinese groei-obsessie.

    Ter attentie van Marc, ik was nog het cliché vergeten over de Verboden Stad, maar dat wordt ruim gecompenseerd door dit citaat.

    An obvious reason that those in the leadership of the Communist Party have steadfastly pushed and defended China’s growth strategy—despite its accompanying inequalities and structural distortions—is that they have been among its biggest beneficiaries. They have been able to take advantage of the reform process (and the country’s resulting international embeddedness) to use state assets for personal gain, place family and friends in lucrative positions of authority in both the state and private sectors, and ensure that the rapidly growing capitalist class remains dependent on the Party’s good will. This, in turn, has led to a fusion of party-state-capitalist elites around a shared commitment to continue the advance of China’s capitalist restructuring.

    Many of the children of leading Party officials (known as the “princelings”) were appointed to key positions in “China’s most strategic and profitable industries: banking, transportation, power generation, natural resources, media, and weapons. Once in management positions, they get loans from government-controlled banks, acquire foreign partners, and list their companies on Hong Kong or New York stock exchanges to raise more capital. Each step of the way the princelings enrich themselves—not only as major shareholders of the companies, but also from the kickbacks they get by awarding contracts to foreign firms.” Thus, more than 90 percent of China’s richest twenty thousand people are reported to be “related to senior government or Communist Party officials.”

  • door Marc Vandepitte op zondag 5 februari 2012

    1. Voor de eerste keer in de moderne geschiedenis speelt een arm land (met alle bijbehorende ontwikkelingsproblemen) een toonaangevende rol op het wereldtoneel. We kunnen daar blijkbaar niet goed mee om. 2. China zal zijn eigen weg blijven gaan, ongeacht van wat wij daarvan van vinden. De periode dat wij aan de landen van het Zuiden dicteerden wat ze moesten doen is voorbij. Tot spijt van wie’t benijdt. Ook dat ligt blijkbaar moeilijk. 3. Maar misschien nog het meest moeilijke is het gegeven dat het Westen zijn superioriteit (qua model) is kwijt gespeeld. Dat is precies niet te verkroppen en verklaart al dat hardnekkig bashen. We zijn het vijfhonderd jaar gewoon geweest van te denken dat wij de beste waren en het centrum van de wereld. Dat zit diep gegrift in ons collectief bewustzijn. Maar de realiteit trekt zich van dat bewustzijn niets aan, gelukkig maar.

    De reacties hierboven zijn een mooi staaltje van westerse vooringenomenheid en eurocentrisme. Ze zijn heel bruikbaar als toepassing in mijn cursussen over Azië en China, waarvoor mijn dank.

    Nog iets over ‘model’. Ik verdedig nergens China als model, integendeel. Een van de grootste fouten van de twintigste eeuw bestond erin om bepaalde landen of revoluties als na te volgen modellen op te vatten, of die revoluties zelfs te exporteren. Ik stel alleen vast dat het Westers model in het Zuiden meer en meer heeft afgedaan en dat het Chinees voorbeeld meer en meer navolging krijgt. Opnieuw tot spijt van wie’t benijdt.

    Een aantal auteurs van Monthly Review hebben heimwee naar de Maoperiode. Het boek ‘China and Socialism. Market Reforms and Class Struggle’ van 2005 is daar een goed voorbeeld van. Ik gun ze die heimwee, maar ik deel ze allerminst.

  • door Gerd op zondag 5 februari 2012

    De aanvankelijk nog lichte demagogie gaat een versnelling hoger.

    " Westerse vooringenomenheid , eurocentrisme, niet verkroppen van superioriteitsverlies, bashen, ... "

    Mag ik vragen uit welke reactie precies dat zou blijken.

    Als je beargumenteerde kritiek daarmee wil gelijkstellen dan zegt dat meer over jou dan over de kritiekgevers.

    "De westerse economische pers is al even enthousiast over China zoals je zelf aanhaalt in je ijltempo verhaal en doet helemaal niet aan China bashen zoals je hier wil beweren. Het economisch vertragende westen rekent met name op het aantrekken van de Chinese consumptie om de wereldeconomie te stimuleren. Wereldeconomie die vandaag reeds twee planeten veronderstelt om de verschroeiende globale megamachine aan de gang te houden."

    "Het mag rampzalig genoemd worden dat China het industrialistische en (staats)kapitalistische ontwikkelingsmodel heeft gekopiëerd. Niet alleen voor China maar voor de hele wereld."

    "Fundamenteel is dat de Chinese economie integrerend deel uitmaakt van het geglobaliseerde industriële kapitalisme. Ik noemde het één van de belangrijkste steunpilaren. Jij gaat in je bijdragen over zowat alles daar gewoon aan voorbij. Omdat het niet strookt met je dogma van het communistisch alternatief dat China zou vormen ?"

    Zoals uit bovenstaande citaten blijkt contesteer ik met enige nadruk dat China een " eigen weg " zou volgen, maar integendeel een ( nog slechtere, want geforceerde ) doorslag is van het Westerse economische model.

    Het laat mij en anderen perplex dat iemand dat niet wil zien.

    Ik ben zo vrij hier Dirk Barrez te citeren uit zijn laatste bijdrage op DWM :

    "Het komt er op aan, waar ook ter wereld en op alle mogelijke niveaus, elke bestaande bewegingsruimte te gebruiken om andere modellen uit te bouwen. Meest fundamenteel is dat deze modellen ecologisch, sociaal en democratisch zijn."

    Ik meen dat het voor iedere geïnformeerde waarnemer zo klaar als een klontje is dat de Chinese Volksrepubliek aan geen van deze drie basiscriteria voldoet, om niet te zeggen er totaal aan voorbijgaat.

    Voor alle duidelijkheid nogmaals : de westerse " democratische " rijke landen ( de Oeso dus ) cumuleren op deze criteria historisch een nog groter deficit en schuld. China is de kloof wel snel aan het overbruggen. Het is in zijn doelstellingen daarvoor voldoende expliciet.

    Nieuwsgierig of deze visie op China ook in je cursussen aan bod komt.

    Je kan misschien beginnen met je cursisten het artikeltje uit The Guardian over de Drieklovendam te laten lezen. The Guardian is zoals je ongetwijfeld weet één van de zeldzame kwaliteitskranten die het milieu zeer ernstig nemen.

Lees alle reacties