about
Toon menu

Wist je dat in Libië flink gefolterd wordt en dat de uitroeiing van de wereldhonger een fluitje van een cent is?

De hongerproblematiek toont aan in welke surrealistische wereld we leven. Presidentskandidaat Mitt Romney, maar ook U2 ontduiken gretig belastingen. En in Libië worden gevangenen doodgefolterd.
vrijdag 27 januari 2012
U pay tax 2

Wist je dat?

- er meer dan negenhonderd miljoen mensen honger lijden en dat er nog meer mensen overgewicht hebben? [1]

- die honger alleen al kan worden gestild met hetgeen jaarlijks in de VS aan voedsel wordt weggegooid? Honger is dus niet het gevolg van te weinig voedselproductie. [2]

- ondanks al dat weggegooid eten er in de VS 49 miljoen mensen voedsel tekort komen? Dat is één op de zes. [3]

- India met kop en schouder het grootste hongerland is? Een kwart van de Indiase bevolking heeft honger, dat is meteen goed voor 30 procent van het wereldtotaal. [4]

- er in hetzelfde India een voedseloverschot is van 10 procent? 40 procent van het fruit en de groenten rot op de velden of onderweg naar de markten. Duizenden tonnen graan en rijst moeten worden weggegooid omdat ze niet gekoeld of knaagdiervrij bewaard worden. [5]

- de kostprijs om honger wereldwijd uit te roeien belachelijk laag is? Het gaat om 30 miljard dollar; dat is 3,3 procent van wat de VS jaarlijks aan bewapening uitgeeft. Dat is ook goed voor één zevende van de landbouwsubsidies in het Noorden, die zelf verantwoordelijk is voor de ontwrichting van de landbouwmarkten in het Zuiden en dus voor de wereldhonger. [6]

- het vooral grote bedrijven, machtige politici en leden van vorstenhuizen zijn die van die landbouwsubsidies profiteren? Het gaat onder anderen om de Engelse koningin, prins Charles en de Grimaldi’s van Monaco. [7]

- VS-presidentskandidaat Mitt Romney in 2010 zo’n slordige 7,4 miljoen dollar aan bonussen gekregen heeft? Een gemiddelde Amerikaan zou 224 jaar moeten werken om dat bedrag te verdienen. [8]

- hij bovendien een deel van zijn geld parkeert op een belastingsparadijs? [9]

- U2, je weet wel, die ‘sociaal bewogen’ popgroep, het minstens zo bruin bakt? Tussen mei 2010 en 2011 verdiende de groep 195 miljoen dollar. Een deel van dat inkomen parkeerde ze in Nederland wegens een gunstiger belastingtarief. Op een van haar optredens liet een groep protesteerders een reusachtige ballon op met de tekst: ‘U Pay Tax 2?' [10]

- volgens een VN-rapport in Libië mensen dood worden gefolterd, en Artsen Zonder Grenzen daarom haar werk heeft gestaakt in de stad Misurata? In de gevangenissen zitten voor een groot deel zwarte Afrikaanse migrantenarbeiders. [11]

Citaat van de week

Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz vergelijkt de aanpak van de eurocrisis met een middeleeuwse aderlating:
“En zoals vaak bij een aderlating, werd de patiënt nog zieker. Het antwoord was nog meer bloed te trekken tot de patiënt erin bleef. Wat met Europa gebeurt, is een collectief zelfmoordpact.” [12]

In deze rubriek brengt veellezer Marc Vandepitte markante feiten, cijfers of quotes van over heel de wereld die in de andere media weinig of geen aandacht kregen, maar zeker het vermelden waard zijn om de chaotische wereld van vandaag te begrijpen.

Bronnen

[1] Cijfers van 2010. 2011 World Hunger and Poverty Facts and Statistics; Financial Times, Special Report: Managing Climate Change, 28 november 2011, p. 3.

[2] Financial Times, Special Report: Managing Climate Change, 28 november 2011, p. 3.

[3] ‘USDA Reports 49 Million are Food Insecure’, 7 september 2011.

[4] Wikipedia.

[5] Financial Times, 26 januari 2012, p. 9.

[6] ‘The Price of hunger’, 23 juni 2008; ‘OECD points its finger at high EU farm subsidies that “distort markets”’, 22 september 2011; Financial Times, 22 september 2011, p. 5.

[7] ‘So that's where the 100 billion went’, 22 januari 2007.

[8] ‘Romney’s tax returns show $21.6 million income in ‘10’, 25 januari 2012;  Wikipedia.

[9] ‘Romney taxes: The Caymans controversy’, 24 januari 2012.

[10] Ernst & Young, T Magazine, 06, januari 2012, p. 21; ‘Our Glastonbury U2 protest was a call for an ethical tax culture’, 28 juni 2011.

[11] ‘Libya: UN alarmed over failure to stop torture of detainees’, 26 januari 2012; ‘Libya: Competing claims over Bani Walid fighting’, 24 januari; ‘Libyan detainees die after torture, says Amnesty International’, 26 januari 2012.

[12] ‘Stiglitz says European austerity plans are a “suicide pact”’, 17 januari 2012.

reageer

7 reacties

  • door job buhck op zaterdag 28 januari 2012

    nog maar eens blijk van goede wil die ontbreekt, maar we mogen niet spreken over complotten van de elite. houd allen uw kop in het zand, consumeer, kijk tv op uw nieuwe 3d breedbeeld en denk vooral niet na over het feit dat je zelf een tandwieltje bent van een systeem dat deze planeet gasplancé naar de verdoemenis helpt.

    iemand een oplossing in hapklare brokken?

    • door Marc Vandepitte op zaterdag 28 januari 2012

      Het gaat inderdaad niet om een complot van de elites, ze veroorzaken niet met opzet of met voorbedachte rade de honger van miljoenen mensen. Maar daarmee is niet alles gezegd. Die honger is het gevolg van onrechtvaardige structuren en mechanismen, die die elites goed uitkomen. Daarom doe ze er ook alles aan om de zaken te houden zoals ze zijn. Zo worden de voorstellen om de landbouwsubsidies in het Noorden af te bouwen of de dumpingpraktijken van voedsel in het Zuiden te verbieden steevast afgeblokt door machtige lobby’s. Dat is geen complot, maar het zit er wel dicht tegen. Idem voor de patentenregeling van ggo’s die honderden miljoenen boeren afhankelijk maakt van firma’s als Monsanto, die daardoor superwinsten maakt. Het punt is dat het winstbejag van die grote multinationals voor alles komt en dat de politieke elite daar grotendeels voor plooit. Een recent goed voorbeeld in de sfeer van voedsel was het wetsvoorstel van Obama om kinderreclame voor ongezond eten (frisdranken ed.) te verbieden om de grote plaag van zwaarlijvigheid tegen te gaan. Door toedoen van machtige lobby’s is dat ongedaan gemaakt. (http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/11/26/wist-je-dat-duitsland-een-lageloonland-geworden) Een ander voorbeeld dat aantoont dat de structuren goed mis zitten en dat de elites totaal niet bereid zijn om dat ten goede te veranderen is een recente studie van de FAO, de Voedsel en Landbouworganisatie van de VN. Die berekende dat een jaarlijkse publieke investering van 24 miljard dollar, aangevuld met privé-investeringen, de honger wereldwijd zou uitroeien, miljoenen mensenlevens zou redden. Het te investeren bedrag is niet meer dan 8% van wat de boeren uit het Noorden jaarlijks aan subsidie ontvangen, een subsidie die de markten in het Zuiden ontwrichten en daardoor honger veroorzaken… 24 miljard dollar, dat is ook 0,004% van het zakencijfer van de derivatenmarkten. (http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/08/20/de-crisis-van-het-kapitalisme-een-andere-economie-noodzakelijk-n-mogelijk) Een peulschil dus, maar die voorbeelden tonen wel aan dat we die zeer onrechtvaardige machtsstructuren moeten ongedaan maken.

      Jij focust daarentegen op individueel gedrag. Daar valt inderdaad heel wat over te zeggen. Maar je moet je toch hoeden om niet te veel te moraliseren. Ons consumptiegedrag wordt heel sterk gestuurd door de marketingindustrie. Die besteden daar meer geld aan dan er wereldwijd aan bewapening wordt uitgegeven. Als je het consumptiegedrag van mensen wil veranderen dan zal die marketingindustrie moeten ontmanteld worden. Met preekjes alleen zal dat niet lukken, daarvoor heeft die industrie een te grote greep op ons. Bovendien heeft ons persoonlijk consumptiegedrag weinig of geen impact op het hongerprobleem als zodanig. Er is voldoende voedselproductie wereldwijd, zelfs als we het weggegooide eten of de overconsumptie in rekening brengen. Het probleem ligt daar niet, wel in het gebrek aan koopkracht bij de hongerende mensen, zowel in het Noorden als in het Zuiden. En daar zit je weer bij die onrechtvaardige machtsstructuren. Ons voedselgedrag is vooral problematisch op ecologisch vlak, met name de consumptie van vlees. En het is nu juist op dat vlak dat je tegenwoordig ziet dat meer en meer mensen, vooral de jonge generatie, overschakelen naar vegetarisch eten. Ik heb geen hapklare oplossing, maar daarover wel eerste aanzetten geschetst: http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/08/20/de-crisis-van-het-kapitalisme-een-andere-economie-noodzakelijk-n-mogelijk

    • door jan peeters op zaterdag 28 januari 2012

      In de kosmos is ontstaan en vergaan de normaalste zaak van de wereld in een eeuwigdurende kringloop. Of men daar nu over nadenkt of niet maakt geen zier uit. De planeet onstond enkele miljarden jaren geleden als gloeiende bol, en zal over enkele miljarden jaren ook als gloeiende bol vergaan. Op enkele graden minder of meer komt het niet aan. Geniet ondertussen van uw bestaan en bekijk het een beetje positief, er is ook veel waar we ons in kunnen verheugen.

      • door Marc Vandepitte op zondag 29 januari 2012

        De wil om te overleven is de krachtigste van alle menselijke drijfveren. Hoe verklaar je dat de winstlogica in staat is om dit instinct uit te schakelen? Hoe verklaar je dat de bekommernis bij de publieke opinie over de klimaatopwarming gedaald is terwijl de situatie er nog verder op achteruit gaat? In zijn laatste boek geeft Erich Fromm een interessante verklaring. Hij geeft het relaas van een merkwaardige ervaring van een bekend filosoof, Arthur Koestler. Op een goede dag verbleef die man tijdens de Spaanse oorlog in een comfortabele villa van een vriend. Er kwamen berichten binnen van het steeds nader oprukken van de Franco-troepen. Er was geen twijfel aan dat zij die nacht het huis zouden bereiken, en zeer waarschijnlijk zou geëxecuteerd worden. Hij kon zijn leven redden door te vluchten, maar de nacht was koud en nat en het huis was warm en behaaglijk. Daarom bleef hij ter plekke. Hij werd gevangen genomen en mocht van geluk spreken dat zijn leven gespaard bleef doordat na verloop van enkele weken sympathiserende journalisten het voor hem opnamen. Dit is hetzelfde soort gedrag dat sommige zieke mensen vertonen die liever het risico lopen te sterven dan een medisch onderzoek te ondergaan waaruit zou blijken dat een zware operatie noodzakelijk is. Laat ons hopen dat de collectieve mensheid zijn overlevingsinstinct tijdig weer weet te activeren. Er is maar één planeet.

        Uittreksel uit ‘Hebben de kapitalisten het klimaat opgegeven?’, http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2010/12/10/hebben-de-kapitalisten-het-klimaat-opgegeven.

        • door Leo Germeys op maandag 30 januari 2012

          De maatschappij is een omschreven groep die door haar economie zorgt voor het voortbestaan van al haar leden. In de gehele maatschappij zijn er altijd onderdelen geweest die er een verengde kijk op nahouden wat de maatschappij is, gaande van het eigen ik, het gezin, de familie, de beroepsgroep , over tot de stam, de natie, de mensheid en tenslotte de gehele maatschappij zelf ( die dus noodzakelijk groter is dan de mensheid en namelijk het gehele ecosysteem omvat ). De kijk is individueel bepaald en de verengde kijk op wat maatschappij is ontstaat door tekortkomingen in de ervaringswereld, door onvermogen tot ontvangen of verwerken van de impulsen uit andere delen, door karakteriële stoornissen zoals narcissisme, door hersenspoeling en door sociale onderwerping. Het onderwijs vervult hier een bijzonder belangrijke rol en faalt wereldwijd vaak doordat het een zeer beperkte ervaringswereld aanbiedt, zeer sterk gericht is op hersenspoeling en sociale onderwerping, eerder de jonge mensen hindert om hun karakteriële beperkingen te doorgroeien en de gevoeligheid voor impulsen vanuit andere delen van de gehele maatschappij afstompt. Dit is ruwweg samengevat veroorzaakt omdat het onderwijs zich niet zozeer ten dienste stelt van de ontwikkeling van de jonge mensen op hun levensweg maar om een heersend maatschappelijk systeem te voorzien van de nodige middelen om te overleven, om de levenswegen van de jonge mensen aan te passen aan dit systeem.

          Eén van de karakteriële beperkingen is de roversstoornis, die erin bestaat te menen dat de gehele maatschappij samenvalt met het eigen ik zodat het maatschappelijk zeer verantwoord is naar believen te roven van alles wat daarbuiten valt ( naargelang de verenging andere mensen, stammen, beroepsgroepen, de natuur... ) en dat dit leidt tot het hoogste geluk. In een primitieve maatschappij zonder erkend ruilmiddel is het altijd draaglijk geweest dat er een minderheid rovers bestonden omdat hun lichamelijke vermogens niet toelieten zich alles toe te eigenen waardoor er veel middelen niet geroofd werden en konden opgebouwd worden om een doelmatigere economie voor de gehele maatschappij te ontwikkelen. De huidige maatschappij kunnen we echter omschrijven als dat één deelgroep, de mensheid, alle andere deelgroepen in het gehele ecosysteem overheerst en dat er binnen de mensheid een algemeen erkend ruilmiddel, het geld, gevestigd is en waarmee bijna alle activiteiten en middelen voor het voortbestaan kunnen bekomen worden. Activiteiten en middelen die niet geruild kunnen worden zijn vandaag: de lucht, het water van de zeeën, het zonlicht, de regen, maar ook het inzicht wat de gehele maatschappij is en in het algemeen levenservaring en kennis; deze laatsten moeten individueel verworven worden door eigen gerichte activiteit. Na het ontstaan van een algemeen erkend ruilmiddel hebben de toegepaste ruilmethodes ervoor gezorgd dat er een systeem ontstaan is waarin dwangmatig gezocht wordt zoveel mogelijk ruilmiddel als eigen bezit te verzamelen met het enige doel er steeds meer van te verzamelen. Dit systeem noemen wij vandaag ons economisch systeem - enerzijds geheel onterecht want het dient niet voor het voortbestaan van de mensheid en nog minder van de gehele maatschappij, anderzijds geheel terecht want het komt tussen bij het overgrote deel van de activiteiten en middelen die nodig zijn voor het voortbestaan van de mensen en beheerst de grote meerderheid van de mensheid. De mogelijkheid om ruilmiddel bijna onbeperkt te verzamelen heeft geleid tot enkele voordelen die de gehele maatschappij ten goede kunnen komen: namelijk heeft dit mogelijk gemaakt dat productie van werktuigen en energie kan gebeuren op een onvergelijkbaar grotere schaal waardoor uiteindelijk hetzelfde resultaat bekomen wordt met veel minder middelen dan vroeger. Ook is het inzicht en de kennis omtrent taakverdeling er veel op vooruitgegaan als gevolg van de algemene verspreiding van een globale markt. Men kan zich afvragen of dezelfde ontwikkeling of betere ontwikkeling ook had kunnen tot stand komen bijvoorbeeld door afgesproken vrijwillige samenwerking, maar doorgaans neemt men aan dat dit in de nasleep van een feodaal maatschappelijk stelsel om allerlei redenen niet mogelijk zou zijn.

          Het roverstype van mens is in onze maatschappij een anachronisme geworden: door de schaal van de geldverzameling volstaat het dat er 1 rover bestaat die de hele markt naar zich toe trekt om bijna het hele economische systeem te doen ontsporen. Het roverstype is dus onaanvaardbaar geworden voor de stabiliteit van de gehele maatschappij. Anderzijds worden er elke dag opnieuw mensen geboren die het in zich hebben om minstens gedurende een fase van hun leven als roverstype te bestaan. Bovendien heeft deze systeembehoefte tot dwangmatig verzamelen van ruilmiddel ertoe geleid dat er een hele verafgodingscultus van het roverstype ontstaan is, enerzijds om de mensheid mee te slepen in bewondering van hun aristocratie, anderzijds om deze aristocratie een illusie van menselijke individualiteit te verschaffen door hen voor te stellen als de heersers over hun bezit terwijl ze er in werkelijkhied de slaaf van zijn. Eén en ander heeft voor gevolg dat er inderdaad roverstypes aangetrokken worden tot de top-bank-en-onderneming-ceo-functies net zoals de systeembehoefte ervoor zorgt dat de politieke wereld bevolkt wordt door mensen met een ziekelijke behoefte aan populariteit waardoor bij stemming het ( koopbare ) uiterlijk van de kandidaat belangrijker wordt dan het ( niet-koopbare) maatschappelijke programma. Waarbij het meestal ondenkbaar geacht wordt voor deze functies die over het leven van veel mensen beslissen te eisen dat er een doordachte screening van hun maatschappijvisie gebeurt, tenzij op hun onderwerping aan het winstmotief in het geval van de meeste bank-en ondernemingsfuncties en verder op hun vermogen deze reeds verengde maatschapppijvisie te paren aan een zekere graad van handigheid tot het verwerven van bijkomend bezit ( ook wel eens goed beheer genoemd).

          Evenmin als het een toeval is dat de heilige katholieke kerk herders met pedofiele neigingen aantrekt, is het dan ook niet te verwonderen dat de overlevingsbehoefte van de gehele maatschappij en van de mensheid in het bijzonder uitgeschakeld wordt door de winstlogica: de psychische kenmerken van de ideale herder vallen dank zij de celibataire plicht ongeveer even goed samen met het pedofiele type als de psychische kenmerken van de ideale ceo dank zij de winstplicht samenvallen met het roverstype.

          Hoe het komt dat winst in wezen samenvalt met roven werd al vroeger onderzocht maar wordt toch vaak uitsluitend geassociëerd met sociale wantoestanden daar waar het roven zelf een eenvoudig marktmechanisme is dat werkt zonder dat er sprake moet zijn van sociale wantoestanden. De ruil van waren vooronderstelt een gelijkwaardigheid in de subjectieve waardebeoordeling van de ruilende partners. Door de schaal van de ruilhandel kan het niet anders dan dat na verloop van tijd deze subjectieve waardebeoordeling plaats maakt voor een objectieve waardemaatstaf, waarvoor enkel de in de waar opgeslagen hoeveelheid gebruikte productiemiddel ( in wezen menselijke arbeid ) kan dienen. Volgens Marx is de arbeidsmarkt net zo goed een ruilmarkt, waar elk van de ingrediënten van de ruil bemeten wordt naargelang de hoeveelheid arbeid die nodig was voor de aanmaak. De tewerkgestelde levert een hoeveelheid werk, waarbij deze een stuk van zijn leven, handigheid, kennis, inzicht, vaardigheid, aanpassingsvermogen, samenwerking... gebruikt bemeten naar de hoeveelheid arbeid die in al die eigenschappen opgeslagen zijn. Minstens moet zijn prijs hem in staat stellen ten eeuwige dage dezelfde hoeveelheid werk te leveren, hetzij in eigen persoon, hetzij door zijn nakomelingen. Het loon of de vergoeding die aangeboden wordt geldt hier als pure abstracte vorm van een bepaalde hoeveelheid waren die dus moeten inhouden: voeding, huisvesting, kleren, onderwijs, medische verzorging, ontspanning, sport, sociaal leven... Het resultaat, het werk zelf, heeft een andere waarde. En daar zit de winst: de hoeveelheid opgeslagen arbeid in de producten is groter dan de hoeveelheid opgeslagen arbeid die nodig is voor de aanmaak van de productiemiddelen. Dat dit zo moet zijn onder alle omstandigheden wordt bewezen door de geschiedenis van de mensheid, niet als een absoluut gegeven maar als een ervaring van de mensheid dat verdere groei alleen kan mits op een bepaalde manier te werken en samen te werken. Tot hiertoe lijkt er geen sprake van een roof. Door de werkverhouding geeft de werknemer stukje bij beetje zijn leven af aan de werkgever en krijgt er in ruil stukje bij beetje het leven van zijn nakomelingen mee terug - vooropgezet dat het resultaat van zijn werk gebruikt wordt voor het aanbod van voeding, huisvesting, kleren, onderwijs, medische verzorging, ontspanning, sport, sociaal leven ... want dat was uiteindelijk de niet-bedongen maar o zo levensnoodzakelijke voorwaarde waarom de werknemer dergelijk contract aangaat. Evenwel gaat het resultaat van het werk, de geproduceerde waren of wat het ook zij, een andere weg: het wordt de volle eigendom van de werkgever die het mag gebruiken naar believen. En daar zit de roof. De levensbehoeften van de werkgevers zijn van een heel ander type dan de levensbehoeften van de werknemers. In plaats dat het resultaat van het werk dient voor het vervullen van maatschappelijke behoeften van de werknemers, heeft de koper van de arbeid volledig vrije beschikking over het resultaat, waardoor de werkgevers een ontzaglijke sociale macht verwerven. Zij kunnen ermee oorlog maken, met voorraden speculeren, vlug verslijtende producten maken, het milieu vernietigen net zo goed als ze er vrede mee kunnen stichten, hongersnood oplossen, nuttige duurzame producten maken en het milieu zuiveren. De tegenstelling tussen de wil tot overleven en de winstlogica zit dus besloten in elk arbeidscontract. Vandaag merken wij dit door de systematische aanval van werkgevers en banken op de sociale rechten van de werknemers. Wij zien dit in de voortlopende degradatie van het leefmilieu. In de manier waarop gelden gebruikt worden tot speculeren. Wat wij beleven is in feite de toename van het roverstype in de leiding van bedrijven en banken, niet direkt uit vrije wil, maar omdat als zij het niet doen, dan doet iemand anders hetzelfde in hun plaats, en gaat hun loopbaan of hun bedrijf op de fles, een overlevingsreactie op hun eigen manier; kortom een normale reactie van een systeem dat ontdekt dat er objectieve grenzen zijn en poogt deze grenzen voor zich uit te schuiven door de gevolgen van die grenzen af te wentelen op de werknemers. En hierbij speelt het een heel grote rol welke maatschappijvisie de individuele werkgevers hebben of zij uiteindelijk zullen aansturen op een individueel overleven, een collectief overleven van hun eigen soort ( naargelang in te vullen als sociale klasse, opleidingsprofiel, beroepsgroep, land ...), dan wel voor zover nog mogelijk zullen aansturen op een overleven van het geheel. Het is alvast duidelijk dat steeds meer grote bedrijven afglijden in een kortzichtig beleid omdat zij de speelbal geworden zijn van financiële markten. Dit als gevolg ervan dat de direkte winst uit arbeid kleiner geworden is dan winst uit speculeren ( die veelal bestaat uit voorafgenomen dwz virtuele winst uit arbeid ). Blijkbaar geldt dit ook voor staten zoals USA en veel Europese staten. Het is meer dan hoog tijd de basis van het systeem, het arbeidscontract, te herzien zodat de nodige bepalingen opgenomen worden bij wet of individueel betreffende de bestemming van het werk om ervoor te zorgen dat het werk gebruikt wordt voor de overleving van het geheel. En dat de vakorganisaties mondig worden over wat er met het resultaat van het werk gebeurt. En dit zowel bij bedrijven als bij banken.

      • door svdl op maandag 30 januari 2012

        Beste Jan Peeters, Gelieve de "Champis" en de "weet" te laten voor wat het is tijdens het schrijven van een reactie op DWM. De levitatie-coefficient van uw woorden, overtreffen al verwachtingen. ... bespeur ik daar zelfs wat laat-avond nihilisme?

      • door svdl op maandag 30 januari 2012

        Beste Jan Peeters, Gelieve de "Champis" en de "weet" te laten voor wat het is tijdens het schrijven van een reactie op DWM. De levitatie-coefficient van uw woorden, overtreffen al verwachtingen. ... bespeur ik daar zelfs wat laat-avond nihilisme?

Lees alle reacties