Reeds acht jaar is DeWereldMorgen.be de alternatieve en kritische stem in de Vlaamse media.

Wij zijn volledig gratis en reclamevrij.

Maar dat kan enkel via uw steun.

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

Antwerpse haven, Chinese aannemers, Karel De Gucht en sociale bescherming

Gehoord op de radio. Kan een Chinees bedrijf enorme opdrachten binnenslepen voor de Antwerpse haven en daarvoor massaal staal aanslepen van de andere kant van de wereld? Is dat geen oneerlijke concurrentie door goedkope lonen, subsidies en niet verrekende milieukosten? Karel De Gucht, blijkbaar een abonnee in De Ochtend, repliceert dat handelsvrijheid cruciaal is. En sociale bescherming dan?
vrijdag 20 januari 2012

We plukken bijna allemaal graag de vruchten van handel, of het nu om goedkope elektronica dan wel om koffie of bananen gaat. Maar hoe zorg je ervoor dat in een globale economie mensen overal van hun werk kunnen leven? Bij de Internationale Arbeidsorganisatie bepleiten ze een sokkel van sociale bescherming voor alle mensen.

Al heel lang appreciëren mensen de voordelen van het ruilen of verhandelen van goederen en diensten. Voorwaarde is wel dat alle betrokkenen daar voordeel uit halen. Als dat niet zo is, gaat het eigenlijk om uitbuiting, wat we hier buiten beschouwing laten.

Echte handel is dan in principe een goede zaak omdat iedereen er beter van wordt. Maar in plaats van kritisch te blijven onderzoeken of er toch geen nadelen opduiken, kon handel uitgroeien tot een heilige koe. En zeker de globalisering van de economie en de bijbehorende wereldhandel blijven - ondanks allerhande crises - in hoge mate boven elke verdenking staan.

Vraagtekens bij evidentie van steeds uitbreidende wereldhandel

Toch zorgt net de economische mondialisering voor enkele grote vraagtekens bij de evidentie dat alsmaar meer handel vanzelfsprekend en goed is. Hoe houdbaar bijvoorbeeld zijn onze olieverslaafde economie en handel nu energie en grondstoffen echt schaars en dus duur worden (nadat we overigens al veertig jaar gewaarschuwd zijn voor die evolutie)? Blijft het normaal dat garnalen tweemaal het vliegtuig nemen om elders gepeld te worden? Of dat een haven wordt gebouwd met staal dat van de andere kant van de wereld wordt aangesleept?

En hoe valt een mondiale economie, waarin ook de vrijheid heerst voor geld om te gaan waar het wil, te rijmen met het recht van alle mensen om van een inkomen te genieten waarvan ze kunnen leven?

Het is die laatste vraag waar we wat dieper op ingaan. Want naast de nog altijd te goedkoop geprijsde energie vormen al te lage lonen en gebrekkige sociale zekerheid die andere grote reden waarom bijvoorbeeld garnalen pellen en staal produceren in grote mate buiten Europa gebeuren.

Wedren richting goedkoopste arbeid

In de mondiale economie is kapitaal altijd op zoek naar de goedkoopste en minst beschermde arbeid. Anders dan vroeger hoeft dat kapitaal zich van nationale grenzen niets aan te trekken. En dus zien fabriekswerknemers uit de Verenigde Staten zich uitgespeeld tegen die uit Mexico en China, zijn boerinnen uit Afrika geconfronteerd met Braziliaanse grootgrondbezitters en bevinden softwareontwikkelaars uit Centraal-Azië zich net als Indiase of Europese allemaal in dezelfde virtuele fabriekshal die het internet is.

Men kan al snel beseffen dat de zaken op zijn beloop laten zelden betekent dat er hogere lonen en betere arbeidsvoorwaarden worden geboden. Eerder ontstaat er een wedren richting steeds lagere lonen en slechtere arbeidsvoorwaarden. Wordt China te duur, dan trekken we toch naar waar het nog goedkoper kan?

Kan daar dan niets aan gebeuren? De beste oplossing zou geweest zijn om samen met het vrijmaken van de wereldhandel en van de geldhandel meteen ook afspraken te maken over de minimale bescherming en verloning van werknemers. Dat is jammer genoeg niet het geval en dat is een zware fout van de betrokken politici die dit algemeen belang uit het oog zijn verloren. Even terzijde, net zoals ze overigens 'vergeten' zijn de rechten van het milieu te beschermen.

Een sokkel van sociale bescherming

Wat niet is, kan echter nog altijd komen. Er ligt alvast een voorstel op tafel van de Internationale Arbeidsorganisatie, een organisatie van de Verenigde Naties waarin ook werkgevers en werknemers zijn vertegenwoordigd.

Bedoeling van de IAO is om wereldwijd te komen tot een basissokkel van sociale bescherming. Op die manier wordt het mogelijk voor alle mensen hun rechten op sociale zekerheid te garanderen. Uitgangspunt daarbij zijn de universele rechten op onder andere voedsel, wonen, water, gezondheidszorg, onderwijs, culturele participatie en kennis.

Dat is hard nodig. Want van de 7 miljard mensen die de wereld telt, kunnen meer dan 5,5 miljard niet genieten van die rechten.

Waar staat Europa voor?

Niemand zal ontkennen dat vele Europeanen nog altijd bij de gelukkigen horen, voorlopig toch. Maar ook in Europa vallen gaandeweg meer mensen uit de boot.

Zo mogelijk nog erger is dat de Europese politici makkelijk lippendienst bewijzen aan de noodzaak van sociaal beleid maar ze maken daar allerminst een topprioriteit van binnen de Europese Unie, en ze komen daar internationaal evenmin voor op. Bij de steeds verdere uitbreiding van bijvoorbeeld de Wereldhandelsorganisatie - onder andere met China - hebben ze nooit geijverd voor een even sterke globalisering van sociale rechten en sociale zekerheid als van handelsvrijheid.

Heel opvallend is dat de huidige dynamiek voor meer sociale zekerheid en bescherming zich meer op het mondiale niveau afspeelt – bijvoorbeeld in de IAO en bij de ministers van Werk van de G20 (de grootste economieën van de wereld) - dan in het Europese continent dat nochtans het meest uitgebreide sociale zekerheidsbouwwerk creëerde en dus meest te verliezen heeft.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

7 reacties

  • door jacquet yves op zaterdag 21 januari 2012

    Antwerpen een vooruitgeschoven Chinees speerpunt je kan bijna van kolonisatie spreken vermits de schepen laat ons zeggen leeg teruggaan. We kunnen misschien stoppen met betalen voor hun rommel.

  • door Marc Vandepitte op zaterdag 21 januari 2012

    China kreeg in 2007 een nieuwe arbeidswet (van kracht vanaf 2008). Met die wet wilde de Chinese overheid de arbeidsomstandigheden van de arbeiders gevoelig verbeteren en de vakbonden meer slagkracht geven. (Zie hierover het uitstekend boek van Ng Sauw Tjhoi: China Express: http://www.epo.be/uitgeverij/boekinfo_boek.php?isbn=9789064454929.) Op Indymedia, de voorloper van Dewereldmorgen stond volgend bericht: ‘De wet, die het onder andere moeilijker maakt om arbeiders te ontslaan, stuitte op hevig protest van Westerse multinationals die actief zijn in China. De Amerikaanse Kamer van Koophandel, die bedrijven als Microsoft, General Electric en Nike vertegenwoordigt, weerde zich als een duivel in een wijwatervat. Ook de Europese Kamer van Koophandel liet zich niet onbetuigd. “Deze wet zal de Chinese productiekosten de hoogte in jagen en buitenlandse bedrijven dwingen om hun huidige of nieuwe investeringen te herzien,” klonk het dreigend.’ (http://www.indymedia.be/index.html%3Fq=node%252F13300.html) Er is ondertussen blijkbaar nog niet veel veranderd.

  • door John op zaterdag 21 januari 2012

    Poolse wegenbouw heeft laatst ook een contract aan China moeten geven, echter het was misslukt. Nu proberen ze het met Antwerpen.

    Waarschijnlijk zullen publicaties over zijn financieen hier mee te maken kunnen hebben.

  • door frank willems op maandag 23 januari 2012

    Dirk Barrez stelt pertinente vragen bij de internationale handel. Maar het voorbeeld van Chinees staal is naast de kwestie. China heeft in de eerste 11 maanden van 2011 netto minder dan 4% van zijn staalproductie uitgevoerd. Japan 30%. (bron: International Steel Statistics Bureau) Mittal in Luik sluit niet omwille van de Chinezen. En voert Japan uit omwille van lage lonen en zwakke milieubescherming? Overigens is de Chinese staalsector grotendeels staatseigendom: de lonen liggen er hoogst, de sociale zekerheid is vergelijkbaar met de onze en de milieunormen eveneens. De energiekost is er lager maar dat heeft meer te maken met de woekerwinsten van de energiereuzen bij ons dan met subsidies van de Chinese regering.

  • door frank willems op maandag 23 januari 2012

    Dirk Barrez stelt pertinente vragen bij de internationale handel. Maar het voorbeeld van Chinees staal is naast de kwestie. China heeft in de eerste 11 maanden van 2011 netto minder dan 4% van zijn staalproductie uitgevoerd. Japan 30%. (bron: International Steel Statistics Bureau) Mittal in Luik sluit niet omwille van de Chinezen. En voert Japan uit omwille van lage lonen en zwakke milieubescherming? Overigens is de Chinese staalsector grotendeels staatseigendom: de lonen liggen er hoogst, de sociale zekerheid is vergelijkbaar met de onze en de milieunormen eveneens. De energiekost is er lager maar dat heeft meer te maken met de woekerwinsten van de energiereuzen bij ons dan met subsidies van de Chinese regering.

  • door a op woensdag 25 januari 2012

    Hopelijk antwoordt u eens. Ook op bovenstaande opmerkingen, die ik toch zeer interessant vind. Mijn vragen: 1) Uw inschatting van de problemen kan correct zijn, maar u misschat het mechanisme. U doet alsof er iemand aan de knoppen zit, die al of niet uw teksten leest, en u blijft schrijven tot deze persoon deze leest. Zo werkt het niet (helaas). Politici kijken niet vooruit, werken niet samen, en zullen dat ook nooit doen. U kan gelijk hebben, maar dat hebben er zo veel, die even weinig bereiken. Communisme of meer Staat is daar ook geen antwoord op. Een alternatief ligt niet voor de hand. 2) De balans kan ook overslaan. U bent zeer 'eurocentrisch'. Neen, Europa is niet de norm. Ja, een gewoon mens is bereid meer dan 36 uur per week te werken. Deels daarom wordt Europa met rasse schreden ingehaald door de rest van de planeet. Bovendien leidt onze gemakzucht en onze luxe ons naar een vadsige, luie mentaliteit, waardoor wij niet zomaar op korte, maar zelfs op lange termijn met een uitgesproken probleem zitten. Mijn inschatting is dat wij effectief door de zure appel gaan moeten heen bijten, incasseren, verarmen. Een remedie daarvoor zou ik graag hebben, maar heb ik nog niet gevonden. Noch bij u, noch elders.

    • door catteeuw op maandag 6 februari 2012

      1. U hoopt naar eigen zeggen zelf op vraag1.

      2. Dat is nogal eurosimplistisch. Productie is gestegen terwijl koopkracht is gedaalt. Meer werken, minder luxe dus. Onze politicie hebben besloten dat het onze plicht is om een oneindige groei van het privé kapitaal op de beurzen te bekostigen met zowat alles wat ons ooit een beschaving maakte. Zelf het eigenlijke werk moeten we afgeven voor de procentjes van de CEOs. Wat is daarvan de bedoeling? Is dat een zuivering? Geloof jij dat ziekte kan genezen? Is het een Darwinistische straf?

      Waarom organiseren we geen avondje met de duizenden arbeiders die dit jaar op straat belanden, dan kan je even uw visie uit de doeken doen en gaan we eens zien hoe hard JIJ bent.

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties