Neem nu het Amerikaanse stadje Centralia, in de Noordwestelijke staat Washington. Volgens de plaatselijke milieubewegingen boekten zij hier in 2011 een opvallend succes in de strijd tegen fossiele brandstoffen. Want ze slaagden er niet alleen in om TransAlta’s steenkoolcentrale te laten sluiten. Ze deden dit met de medewerking van de vakbonden en het bedrijf zelf.
Zo zal de centrale, goed voor 1340 megawatt per uur, de eerste van z’n twee boilers sluiten tegen 2020. De tweede moet dan volgen in 2025. Milieuactivisten wilden de centrale al dicht tegen 2015. Ze voerden daarvoor een hevige strijd tegen het bedrijf en haar werknemers.
Maar volgens Bruce Niles van The Sierra Club biedt de uitgestelde sluiting ook een aantal nieuwe kansen: ‘Aanvankelijk ging TransAlta de steenkool vervangen door aardgas. Maar tegen 2025 zouden we genoeg energie moeten winnen uit plaatselijke wind- en zonnekrachtcentrales. En kunnen we volledig overschakelen op hernieuwbare energie.’
Bovendien zorgt het uitstel ook voor een ruimere overgangsperiode voor de 250 werknemers. Die waren aanvankelijk fel gekant tegen de sluiting. Bob Guenther van de plaatselijke Arbeidersraad: ‘Wij waren bereid om tot het bittere einde actie te voeren. Maar toen men op de proppen kwam met een overgangsperiode, die ook nog eens het algemeen belang van de gemeenschap dient, beschouwden we dit als een niet te missen kans.’
Tegen de definitieve sluitingsdatum zal zo’n 40 procent van de werknemers op pensioen kunnen. En de rest heeft minstens 8 jaar om zich voor te bereiden op een andere job. TransAlta belooft bovendien 55 miljoen dollar te investeren in innovatie en energie-efficiënte projecten in de regio.
Zowel de bevolking als de milieu-organisaties en de bedrijven lijken in dit dossier te winnen. Jobzekerheid en inkomensgarantie voor de arbeiders. Propere lucht voor de inwoners. En een opgekuist imago voor de met ‘Dirty Coal’ besmeurde energie-industrie.
Maar steenkoolcentrales sluiten, is nog geen overwinning voor het milieu. Je moet er ook in slagen ze stuk voor stuk te vervangen door minder schadelijke krachtcentrales.
Want de Verenigde Staten verminderen onder Obama wel hun afhankelijkheid van buitenlandse olie en binnenlandse steenkool. Maar ze halen tegelijkertijd meer fossiele brandstoffen uit teerzand. En drijven de olieboringen op in de Golf van Mexico en voor de kusten van Alaska.
De Amerikaanse president maakte in 2008 heel wat beloftes rond milieubehoud. Maar hij moet natuurlijk ook rekening houden met de economische realiteit van vandaag. Qua nominale output waren de Verenigde Staten in 2011 nog altijd de grootste industriële macht, met 15,4 procent van de wereldwijde productie. Maar China sluit nauw aan met 15,2 procent. Qua CO2-uitstoot liggen beide landen verder uiteen: ongeveer 17 procent in de VS, terwijl China voor zo’n 24 procent van de wereldwijde uitstoot zorgt (cijfers van 2010).
Dit verschil is deels te verklaren door het bevolkingsaantal: China heeft met 1,33 miljard mensen meer dan vier keer zoveel inwoners dan de V.S. Dit zorgt onvermijdelijk voor een grotere CO2-uitstoot. Maar als we kijken naar de uitstoot per inwoner, dan vervuilen de Amerikanen drie keer zoveel als de Chinezen. De vakbonden en milieubewegingen in de V.S. hebben dus nog heel wat werk voor de boeg om hun economie groener en leefbaarder te maken.
