Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu
Boekrecensie

Peter Mertens 'Hoe durven ze?': een hoop lectuur

"Inzake de crisis krijgen we nauwelijks andere stemmen dan diegene die de globale tendens ondersteunen. Een boek zoals dat van Peter Mertens voorziet in een heel andere stem, een stem van onderuit, een stem van de miljoenen die door de crisis diep geraakt worden." "Zelfs wie kritisch staat ten opzichte van links zal in dit boek een schat aan informatie en denkstof vinden." aldus Jan Blommaert
donderdag 29 december 2011

Een hoop lectuur

Er is geen tekort aan lectuur over de crisis. Sinds 2008 zijn we gebombardeerd met boeken waarin economen en andere deskundigen de oorzaken en gevolgen van de financiële meltdown uit de doeken doen. Sterren zoals Joseph Stiglitz, Paul Krugman, Robert Skidelsky en Nassim Taleb richtten zich daarbij vooral op de zwakheden van de economische theorie die de economieën in de wereld aanstuurde, op ondoordachte beleidsbeslissingen en op het gebrek aan regulering. Samen zorgden die ervoor dat financiële speculanten vanaf de jaren '90 de wereld domineerden, fenomenale bubbels schiepen en uiteindelijk zelf geen controle meer leken te hebben over het ineenklappende systeem. In de opmerkelijke boeken van Michael Lewis, ‘The Big Short’ en ‘Boomerang’ komt de klemtoon dan weer te liggen op de bemanning van de ontspoorde financiële sector, en zien we immorele en criminele activiteiten van een groep mavericks, amateurs die met bitter weinig kennis van zaken enorme geldstromen controleerden.

Eén kenmerk dat deze explosie van analyses sinds 2008 karakteriseert, is dat auteurs zich allemaal bewegen binnen wat we gemakshalve de kapitalistische hegemonie kunnen noemen. Ze vallen Friedman en Greenspan aan en breken een lans voor Keynes en andere zogeheten ‘heterodoxe’ kapitalistische economen (een groep waartoe ze zelf behoren, doorgaans). Ze vallen ‘uitwassen’ aan, vormen van ‘ontsporing’ die mits een betere markttheorie en meer regulering kunnen weggewerkt worden, waarna kapitalisme (zeker in de visie van bijvoorbeeld Stiglitz) weer dat systeem kan worden dat voor iedereen overal op aarde welvaart schept. Deze visie werd meteen na de aanvang van de crisis in het najaar van 2008 door zowat alle politieke spelers, waar ook ter wereld, overgenomen: repareer het kapitalisme zodat het zijn weldaden opnieuw kan tentoon spreiden.

Een ander kenmerk, samenhangend met het vorige, is dat men de crisis van 2008 als een fenomeen op zichzelf analyseert. In zoverre men achterom kijkt, schenkt men aandacht aan de genese van de foute ‘software’ in het kapitalistische systeem – de slechte wetten en de afbouw van regulering die ervoor zorgden dat bankiers volmaakt hun zin konden doen. De historische diepgang hiervan overstijgt zelden een paar decennia. Het cyclische karakter van dergelijke crises, en het feit dat dergelijke crises enkel maar kunnen optreden omwille van hét systemische kernelement van kapitalisme – het feit dat kapitaal steeds nieuwe markten zoekt, bijvoorbeeld de ‘leveraging’-markt in het Amerikaanse hyoptheeksysteem – worden zelden of nooit aangekaart. Het is opmerkelijk dat er net in de huidige crisis een heruitgave verschijnt van Galbraiths klassieke analyse van de beurscrash van 1928. Nog opvallender is het stilzwijgen over dit déjà-vu in het kapitalistische systeem. Ook dit is een vast element geworden in de politieke reactie op de crisis: neen, we kijken niet naar structurele eigenschappen van het economische paradigma, we lossen deze tijdelijke en unieke crisis op.

Wie betaalt de crisis?

De manier waarop men deze crisis oplost, krijgt duidelijk gestalte van zodra de zogeheten ‘Euro-crisis’ uitbreekt. Deze uitloper van de gigantische Europese reddingsoperatie voor de bankensector in 2008-2009 wordt aangepakt via een uitgesproken korte-termijndenken – deze crisis deint voort op het ritme van krantenberichten en rapporten van ratingbureaus – gekoppeld aan een zogenaamde ‘structurele hervorming’ die de Europese welvaartstaten reduceert tot ‘caretaker states’, skeletstaten die alle openbare middelen naar de markten hebben verplaatst en die elke vorm van publieke sociale steun afbouwen. De banken en hun Euro worden gered door een enorme afbouw van de welvaart van alle gewone burgers. Om het scherper te stellen: de winsten van een kleine groep aandeelhouders worden gewaarborgd door de verliezen in het inkomen van de massa.

Het is op dit punt dat we moeilijk rond de ‘shock-doctrine’ van Naomi Klein heen kunnen: een economische crisis wordt gehanteerd als argument voor een veel ruimer ideologisch offensief, dat samenlevingen verandert van sociaal-democratische en Verlichtings-constructies in neoliberale en anti-Verlichtings-constructies. Vele economen waarschuwen met de grootste nadruk voor het gevaar dat uitgaat van een te rigide begrotingsbeleid in tijden van crisis. Aangezien in een crisis het rechtvaardigheidsvraagstuk vanzelf zeer hoog op de agenda komt te staan, moet een staat tekorten durven aangaan om de noden van haar bevolking te lenigen. Keynes spreekt hier: mensen blijven op die manier consumeren en dus een vraag naar goederen creëren – wat de economie aanzwengelt en de armoede met de daaraan gekoppelde sociale en politieke instabilteit afremt.

Welnu, wat doet de EU? Ze stelt een nieuw handvest op waarin overheidstekorten ongrondwettelijk worden. De reden is dat de financiële markten centraal staan in wat men nu onder ‘economische stabiliteit’ verstaat: het geld moet profijtelijk circuleren, daarvoor zijn stabiele munten nodig en daarvoor moeten de begrotingen in orde zijn. Geen enkele toekomstige regering kan nog afwijken van de neoliberale koers die men heeft genomen. Het grondwettelijke dogma van de EU heeft de speculant tot haar voornaamste burger verheven; de andere burgers moeten zichzelf hieraan aanpassen. De wereld van de burger wordt volledig ‘geflexibiliseerd’: we zijn nu allemaal individueel verantwoordelijk voor ieder aspect van ons leven, en we moeten ons voor elk van die aspecten in een concurrentie met anderen begeven.

Bezoldigde arbeid is nog de enige raison d’être voor de burger; lonen moeten omlaag en pensioenen, werkloosheidsuitkeringen en andere vormen van steun aan ‘niet-actieve’ burgers moeten worden teruggebracht tot een minimum. Alles wat in een samenleving geld kost – openbaar vervoer, gezondheidszorg, onderwijs – moet door de burger (die nu ‘de klant’ wordt genoemd) zelf worden betaald. Werk tot je erbij valt, koop verzekeringen bij de banken voor alles wat een risico inhoudt in je leven, en ga er bij dit alles van uit dat je een ‘hoger belang’ dient – de welvaart! Zij het niet meteen die van jezelf – dat is de ideologie die men ons nu voorstelt.

De prijs die aldus wordt betaald voor het criminele geknoei in de financiële sector, is fenomenaal geëscaleerd, van een probleem binnen de economie naar een probleem binnen de hele samenleving en de democratie. De samenleving wordt afgeschaft, en in de democratie geldt het kapitaal nu als de te beschermen waarde, het enige belang dat nog moet worden gediend. De rest van de samenleving moet borg staan voor de welstand van de financiers. Iedereen betaalt daarom een enorme prijs voor het gepruts van sommigen – Van Quickenborne (iemand die we enkele decennia geleden vlotweg en accuraat als ‘lakei van het kapitaal’ zouden hebben omschreven) begint prompt de pensioenen af te bouwen. Andere besparingen liggen op tafel. De verarming die in dit land al een zeer ernstig probleem was, zal in de komende jaren een dominante trek van ons systeem worden, een permanent en absoluut risico dat elk van ons loopt, tenzij we ons volledig inschrijven in deze nieuwe neoliberale en anti-Verlichting hegemonie. De banken kosten ons onze samenleving.

Hoe durven ze?

Het bovenstaande is bedoeld als context waarin we het werk van Peter Mertens moeten lezen. Eén van de opvallende zaken tijdens de crisis van 2008-2009 was het stilzwijgen van de sociaal-democratie in Europa. Er kwamen geen analyses vanuit die hoek, die afweken van degene die ik boven heb beschreven. Er kwamen ook geen gefundeerde en fundamenteel alternatieve voorstellen uit die hoek. Integendeel, het leek er eerder op dat Vande Lanotte zich begroef in de rapporten van de Onafhankelijke Denktank Itinera, terwijl Vandenbroucke als vanouds richting het werk van Rawls trok, en Bruno Tobback nu de pensioenplannen van Van Quickenborne steunt (deze laatste heeft zich uiteraard ook diepgaand ingewerkt in het oeuvre van de genoemde Onafhankelijke Denktank). Terwijl de financiële wereld, zoals voorspeld door Marxistische economen ineenstortte, verloor de arme Caroline Gennez zich in epische lofgedichten bij de verkiezing van Obama.

Deze stilte tijdens de storm is voor Mertens het ultieme démasqué van de sociaal-democratie. Meer nog, het is een voortzetting van de totale inzet van sociaal-democraten in Europa voor het neoliberale project. Het was onder Schröder dat de Duitse arbeidsmarkt werd hervormd tot één van de meest onbarmhartige en ontmenselijkende in Europa. Dit kwam immers de Duitse concurrentiepositie ten goede. Blair en Brown hebben zich uitgebreid onderscheiden in de uitvoering van het programma van Thatcher – de afbouw en uithongering van de Britse openbare sector. En de ideeën inzake ‘flexicurity’ – de volledige flexibilisering van de arbeidsmarkt, zonder CAO’s, minimumwedden en dergelijke – werden bedacht door sociaal-democratische leiders van het slag van Rasmussen en Vandenbroucke. Ze volgden allemaal in de sporen van Jacques Delors, Held van de Sociaal-democratie, onder wiens leiding de EU de omslag maakte naar een doorgedreven neoliberaal systeem. Karel Van Miert was daar, zoals we weten, een zeer enthousiast uitvoerder van.

Mertens vult de stilte van links eindelijk in met een analyse van de crisis die uitvoerig gedocumenteerd is en bovendien een perspectief meegeeft. Dat perspectief is een visie ‘van onderuit’: de crisis zoals die beleefd en aangevoeld wordt door de werkenden en de werklozen, door degenen die deze crisis uiteindelijk moeten betalen. Rechtvaardigheid en sociale veiligheid staan centraal in die visie. Wat die veiligheid betreft, geeft Mertens aan dat het risico op armoede in deze tijden oneindig veel groter is dan dat op moord – het gevaar dat men z’n pensioen ziet verdampen ten gevolge van fout afgelopen speculaties is veel en veel groter dan het risico dat men slachtoffer wordt van een handgranaat in Luik of een messteek van Kim De Gelder.

Het is vanuit dit perspectief ‘van onderuit’ dat men de titel begrijpt: wie de effecten van deze crisis en de manieren waarop die wordt aangepakt, realistisch betrekt op het eigen leven en dat van de kinderen, vraagt zich snel af ‘hoe durven ze!’ Met uitroepteken eerder dan met vraagteken.

De feiten: België

Om deze realistische kijk te ontwikkelen, moet men wel de feiten kennen. Eén van de meest opvallende zaken aan dit boek is dat Mertens erin slaagt gigantisch veel controleerbare gegevens bijeen te brengen, die men zelden of nooit hoort in de grote media, het publieke debat of de politieke besluitvorming. Nochtans heeft Mertens niet de Onafhankelijke Denktank ter beschikking – hij moet het rooien met een kleine groep medewerkers die geen toegang hebben tot geprivilegieerde bronnen. Topbankiers in dit land rekenen Peter Mertens niet meteen tot hun vriendenkring. Maar de feitelijke basis en de kwaliteit van de analyses in dit werk is zonder meer buitengewoon.

Hoe Durven Ze?’ is een stevig boek en telt vijf delen. In deel 1 doet Mertens de crisis in België uit de doeken. We krijgen een uitstekende analyse van de manier waarop de grootste bedrijven in ons land erin slagen géén belastingen te betalen. Terwijl de bedrijfswinsten van deze bedrijven systematisch toenemen en de laatste twee jaar alle records breken (en de consumptieprijzen van hun goederen ook steeds stijgen en records breken, bekijk je telefoonfactuur van Belgacom, of je electriciteitsfactuur van Electrabel) dragen deze bedrijven vrijwel geen Euro bij tot de staatskas. De miljarden die zelfs een zeer bescheiden belasting aan deze bedrijven zou opleveren, moeten nu opgehoest worden door de gewone burger.

Idem met de miljonairs. Hun aantal neemt over de hele EU spectaculair toe, alsook hun vermogen, precies terwijl de crisis de rest van de bevolking zeer hard treft. Niet iedereen blijkt dus de crisis mee te moeten betalen, want de grote vermogens in dit land onstnappen, net als de grote bedrijfswinsten, aan de belastingen. Dit zal nog zo snel niet veranderen, want nieuwbakken Staatssecretaris voor Fiscale Fraude Crombez deelde onlangs mee dat het langverwachte vermogenskadaster – een voorwaarde om vermogens op te sporen en te belasten – er nu toch niet komt. Immense rijkdom wordt derhalve vrijgesteld van solidariteit met zij die veel minder hebben, en de veel minder gefortuneerden betalen de hele kost van de ‘reddingsoperatie’.

Het in stand houden van deze zaken – het niet belasten van grote bedrijfswinsten en grote vermogens – rust op geen enkel houdbaar argument. Niemand heeft een deugdelijke uitleg waarom megawinsten en megafortuinen vrijgesteld worden van de billijke aanslag ten voordele van de samenleving, waarom degenen die ze beheren en bezitten vrijgesteld zijn van de plicht tot solidariteit die het systeem in een samenleving zoals de onze karakteriseert. Belastingontduiking is een strafbaar feit; de weigering van de overheid om winsten en vermogens te belasten is dan ook een ethisch zeer betwistbare zaak. Zoals gezegd, zeker in tijden van crisis komt rechtvaardigheid opduiken als centraal vraagstuk. Deze onrechtvaardigheid is niet uit te leggen, anders dan met puur ideologische en machtsargumenten: het argument dat de rijken hier toch de lakens uitdelen; of nog, in de woorden van Siegfried Bracke, het feit dat het een ramp zou zijn voor de armen als er geen rijken meer waren.

Evenmin uit te leggen, is het feit dat de bankiers die in 2008 getuigden van een verbluffende incompetentie en arrogantie en wiens gokverslaving verantwoordelijk is voor de rampen die toen en daarna gebeurden, ook nu nog rustig en zelfverzekerd aan het roer van de economie staan. Ze zetelen in allerlei adviesraden, schrijven via lobbykantoren hun eigen EU-richtlijnen en doen dus rustig verder aan het spel dat ze graag spelen. De verliezen van 2008 en 2011 worden afgewenteld op de bevolking – een schier eindeloze pot geld kan dienen als buffer voor het gokken – terwijl de winsten naar de aandeelhouders gaan. Precies dezelfde experts en analisten maken de dienst uit voor, tijdens en na de episode waarin hun expertise aantoonbaar, definitief en in volle glorie – excusez le mot – te kakken werd gezet. De hold-up (het beeld dat Mertens steevast gebruikt in deze context) op de publieke middelen houdt daardoor niet op.

De feiten: Europa

Het tweede deel van het boek, over Europa, is het meest indrukwekkende deel. Dat heeft te maken met de ergerlijke afwezigheid van grondige informatie over Europa in onze mainstrem-media: we krijgen karikaturen en oppervlakkigheden aaneengeregen door de diepgravende analyses van lichtgewichten zoals Hendrik Vos, Pascal Paepen of Lucas De Vos en besprenkeld met uitspraken van zij die de Europese lijnen mee uitzetten: Van Rompuy, Leterme en Reynders.

Mertens geeft glasheldere analyses van de toestand in Duitsland, Griekenland, Ierland, Letland en Portugal. Vooral de bespreking van de twee landen die de afgelopen jaren voortdurend als model werden gehanteerd door de neoliberalen is de moeite waard. Mertens legt uit hoe Duitsland is geëvolueerd tot een laag-loonland waarin sociale bescherming nagenoeg volledig is afgebouwd, en waarin bijgevolg een aanzwellende massa van ‘working poor’ een belangrijk sociaal kenmerk aan het worden is.

Mensen combineren diverse jobs, maar leven nog steeds onder de armoedgrens. Er worden wel jobs geschapen (het neoliberale argument voor het Duitse model), maar die jobs zijn deeltijds of interim, en steeds aan verbijsterend lage lonen. Door deze hervorming van de arbeidsmarkt – de institutionalisering van armoede als permanent risico, met andere woorden – is Duitsland erin geslaagd zijn exporteconomie weer te doen groeien. Met name Griekenland (een land zoals België, waar de superrijken evenmin belastingen betalen) is daarvan het slachtoffer geworden. Griekse bedrijven verloren de concurentie met de Duitse, en Griekenland betaalde zich blauw aan Duitse importproducten.

Ierland werd tot 2008 bewierookt als een voorbeeld van hoe een neoliberale economie een land vanuit het niets kon optillen tot een economisch wonder. De crisis van 2008 toonde echter aan dat Ierland een ‘bubbel’economie was, volledig afhankelijk van conjunctuurschommelingen en intussen rijkelijk levend op goedkoop krediet. In weinig plaatsen had de crisis zo’n vernietigend effect als in Ierland, en de Ieren reageren erop als vanouds: met massale emigratie naar landen als Australië en Nieuw-Zeeland (hetgeen, paradoxaal, goed is voor de Ierse werkloosheidsstatistieken). Het is opvallend hoe zelden men thans nog verwijzingen hoort naar het ‘Ierse model’. Mertens wijst er juist wél op: Ierland geeft ons een goed voorbeeld van hoe fout een neoliberaal economisch beleid wel kan zijn.

Het is in het deel over Europa dat we stilaan een tweede duidelijk thema zien groeien in het boek, naast een analyse en duiding van de crisis. Dit thema is het groeiende democratische deficit dat zich in het zog van de economische crisis installeert. In essentie berust dit deficit op het afzonderen van de economie uit het bereik van de democratie. Regeringen hebben in wezen niets meer te zeggen wanneer het over economische thema’s gaat: de EU decreteert via haar structuren van ‘economic governance’, geleid door neoliberale technocraten in dialoog met de banken en ratingbureaus, en nationale regeringen en parlementen hebben maar te volgen.

Zo kan Van Rompuy botweg stellen dat de Portugese Eerste Minister maar net zo vaak naar het Parlement moet trekken tot wanneer hij de Europese plannen goedgekeurd krijgt; en Premier Rutte mag vlakaf stellen dat “we geen tijd hebben voor zulke spelletjes” wanneer de Griekse premier een referendum over de Europese maatregelen overweegt. Knikken en slikken is de boodschap, ook al is datgene wat moet geslikt worden veel meer dan een louter economisch beleid, maar gaat het om niets minder dan een neoliberale revolutie die de hele samenleving blijvend hertekent. Vaarwel democratie als het over de grote dingen gaat.

De ideologen

Die revolutie wordt uitgedragen door een reeks ideologen wiens sterren de laatste jaren hetzij herrezen hetzij gerezen zijn. In deel 3 bespreekt Mertens er drie: Ayn Rand, Theodore Dalrymple en Edmund Burke. De scherpzinnige lezer heeft al begrepen dat alledrie deze auteurs tot de canon behoren van het nieuwe extreem-rechts waarvan Bart de Wever de voorman is, en deze Europese versie van het Amerikaanse neoconservatisme zal in dit en het volgende deel centraal staan.

Ayn Rand, schuilnaam voor een emigrante uit Rusland, was een obscuur auteur van een boek uit de Koude Oorlog, “Atlas Shrugged”. Jaren na haar dood werd het boek opgepikt en werd het de bijbel van de neoliberalen. Het boek beschrijft een wereld waarin de vrije ondernemers worden beknot en uiteindelijk zichzelf afzonderen in een gesloten gemeenschap. Er ontstaat uiteraard algemene armoede en miserie, en tegen het einde van het boek redden deze vrije ondernemers de wereld. De ideologie van de hebzucht en het eigenbelang wordt het dogma dat iedereen gelukkig maakt, onder de bezielende leiding van een totalitaire heerser, de ultieme Ondernemer.

Dalrymple is welbekend als de auteur van boeken waarin hij (om een lang verhaal kort te maken) beweert dat armoede en marginalisering zich tussen de oren van de mensen bevindt, een kwestie is van persoonlijke attitude die wordt aangemoedigd door een verzorgende (of ‘knuffel’-) staat. Het wegwerken van armoede doe je dan ook best door een attitudeverandering, gekoppeld aan de afbouw van de hangmatcultuur van de staat.

Edmund Burke was dan weer de achttiende-eeuwse oerconservatief en grondlegger van wat men de anti-Verlichting is gaan noemen. Burke stond voor onderdanigheid en gezagstrouw, voor de onbreekbaarheid van de traditie, het geloof en de staatsstructuur. Vanuit die optiek verzette hij zich bijzonder heftig tegen de Franse Revolutie en haar waarden: universele broederschap, gelijkheid, individuele vrijheid, scheiding van Kerk en Staat, en een verkozen regering. Voor hem was dat het einde van de beschaving.

We weten dat De Wever in 2003 de Edmund Burke lezing heeft gegeven, ingericht door de Edmund Burke Stichting – een neoconservatieve denktank wellicht gefinancierd door Amerikaans Rechts, die duidelijke banden heeft met Wilders en z’n PVV. We weten eveneens dat Dalrymple in dit land de Prijs voor de Vrijheid kreeg, en bij die gelegenheid ook de lofrede van De Wever in ontvangst mocht nemen. Wie het boek van Patrick Janssens ‘Voor Wat Hoort Wat’ heeft gelezen, moet concluderen dat de invloed van Dalrymple niet bij De Wever ophoudt.

Deze drie ideologen hebben zich de afgelopen jaren opnieuw een prominente plaats weten te verwerven in de Rechtse wereld. Ze staan voor egoïsme en hebzucht (Rand), minachting voor armoede en ontkenning van de sociale dynamiek daar achter (Dalrymple), en een reactionaire houding die de Verlichtingswaarden volstrekt ontkent (Burke).

Nationalisme

Daarmee heeft Mertens een canvas klaargemaakt waarop hij in deel 4 van het boek de heropstanding van het nationalisme kan schetsen. In diverse Europese landen zien we de terugkeer van een uitgesproken nationaal chauvinisme in het zog van de crisis: bij ons, in Nederland, in Denemarken, Finland, Hongarije om er maar enkele op te noemen. Telkens is dit nationalisme uitgesproken rechts in ideologische termen: het is xenofoob, keert terug naar een cultureel essentalisme, wijst de ethische en politieke verworvenheden van Mei '68 radicaal af, en staat voor een neoliberaal sociaal-economisch beleid dat de principes van Dalrymple lijkt te volgen.

Dit mengsel van nationalisme en sociaal-economisch extreem-rechts is opmerkelijk, zij het verklaarbaar. De crisis en de daarop volgende maatregelen doen de interne concurrentie binnen de samenleving toenemen. Mensen worden verder geïndividualiseerd door de afbouw van sociale zorgsystemen, en deze ‘vrijheid’ houdt een enorme onzekerheid en een enorm besef van nieuwe risico’s in: zal ik mijn baan houden? Zal ik nog een pensioen hebben? Zal ik mijn kinderen nog naar school kunnen sturen? Partijen en organisaties die in een dergelijk klimaat de suggestie bieden dat een deel van die onzekerheid kan opgelost worden door het elimineren van de Ander, die scoren goed. De Wever wil de Vlamingen verlossen van de Waal, want die laatste consumeert mee van de schaarser wordende goederen; Orban, Wilders en de Ware Finnen richten zich op de zogeheten tsunami aan migranten die onze jobs afpakken en onze sociale zekerheidskassen leegmaken.

Het is dit soort van chanvinistische politiek die de grond vrijmaakt voor een neoliberaal beleid, en er hand in hand mee loopt. De toegenomen competitie onder mensen speelt zich af op alle schaalniveaus, individueel, tussen groepen en gemeenschappen, en tussen natie-staten en werelddelen. Het weinge wat er nog te verdelen valt moet onder zo weinig mogelijk mensen verdeeld worden – het is via dit argument dat de hedendaagse nationalisten beweren het sociale systeem te verdedigen tegen al te grote rampen.

Mertens wijst erop dat precies zo’n houding ingaat tegen het enige defensieve middel in een crisis: solidariteit. Zoals herhaaldelijk gezegd: in een crisis is rechtvaardigheid cruciaal, en een dergelijke rechtvaardigheid kan men niet organiseren via uitsluiting, wel, en enkel, via solidariteit. In die solidariteit betrekt men zij die genoeg hebben – of overschot, want winsten en vermogens moeten bijdragen – en zij die niet genoeg hebben, om zo een basispakket van welvaart voor allen te voorzien. Wanneer de beschikbare middelen inkrimpen is enkel solidariteit een recept voor sociale en politieke stabiliteit. Nationalisten zoals De Wever, Wilders en Orban daarentegen installeren politieke conflicten in het hart van de samenleving; ze creêren een permanente voet van oorlog tussen ‘ons’ en de ‘andere’. En deze spanning dient enkel zij die ze wensen uit te buiten.

Naar voor

Men wordt niet bepaald vrolijk van de analyses die Mertens in ‘Hoe Durven Ze?’ biedt. Maar men kan ze niet ontwijken en evenmin doen alsof ze er niet zijn of geen belang hebben. Mertens deelt met alle andere auteurs die ik eerder heb vermeld, de bevinding dat deze crisis van buitengewone omvang en diepte is. Maar hij gaat veel verder in zijn analyse dan de andere auteurs doordat hij de crisis definieert als een economisch èn sociale, politieke en ideologische crisis, die bovendien niet tijdelijk en uniek is maar systemisch. Deze crisis begon in één sector van de economie, hij dreigt te eindigen in alle facetten van de samenleving, en de samenleving te hertekenen naar een heel andere.

Het voornaamste middel waarmee men deze ontwikkeling aandrijft is, merkwaardig genoeg, stilte. Men neemt de standpunten van de experten simpelweg over, en men stelt onomwonden (zoals Van Quickenborne na zijn lezing van de rapporten van Itinera) dat ‘er geen andere weg is’. Het publieke debat over deze evolutie wordt ontweken, stilgelegd of stilgehouden. Mertens roept dan ook in deel 5 van zijn boek op tot méér maatschappelijk debat – debat over de maatschappij, haar waarde en waarden, de systemen die erin werkzaam zijn, de krachten die erop inwerken. En op dit punt gaat het boek open in een zeer brede ruimte van onderwerpen – duurzaam ondernemen, de democratische structuren, de zwakte van de leidende partijen, het belang van sociale organisaties, noem maar op. Hij roept op tot een Algemene Mobilisatie van iedereen, in eerste instantie om zich te informeren en na te denken, in tweede instantie om te ageren. In dat opzicht eindigt het boek zowel optimistisch als wanhopig: het is nog niet te laat om uit dit dal te kruipen, maar het is wel de allerhoogste tijd.

Tot slot

Zelfs wie kritisch staat ten opzichte van links, zal in dit boek een schat aan informatie en denkstof vinden. Het is gewoon een zeer goed boek over de crisis. Mertens doet nergens een oproep om zich aan te sluiten bij de PVDA of ervoor te stemmen: dit is geen boek van een partijleider, maar van een intellectueel die aan de basis werkt en van daaruit een realistisch perspectief op de crisis ontwerpt. Men hoeft dan ook niet bevreesd te zijn: lectuur van dit boek maakt je niet meteen PVDA-er, en je moet geen PVDA-er zijn om het boek te begrijpen en te waarderen.

Het valt overigens op dat een reeks ideeën en argumenten uit de keuken van Mertens stilaan ook op een breder front beginnen door te dringen. Groen! bedient zich graag van cijfers en feiten aangereikt vanuit de hoek van Mertens, de vakbonden eveneens, hier en daar ook een SPA-er, en (stel je voor) zelfs Trends bracht onlangs verslag uit over het feit dat de grootste Belgische bedrijven geen duit belastingen betalen. Een heel bataljon professoren en deskundigen gaven hierop hun verontwaardiging prijs over deze wantoestand.

We leven in een vreemd land, waarin kampen vastliggen en ideeën in hun eigen silo’s circuleren. Enkel wanneer Trends zegt wat de PVDA zegt, krijgt het nieuwswaarde. Wellicht zal men dit boek absoluut willen lezen als een pamflet van de PVDA en er bijgevolg geen belang aan hechten. Dat is jammer, want net deze ziekte plaagt ons maatschappelijk debat en maakt het tot een steriele kermis van woorden en uitspraken. Indien feiten niet kunnen ontdaan worden van de a priori sympathieën en anthipathieën die men tegenover hun dragers heeft, dan raken we met z’n allen nooit uit dit dal. Ik roep iedereen op om deze a priori’s even opzij te zetten en met een onbevangen blik dit boek ter hand te nemen. Het zal je slimmer maken, meer inzicht geven in de toestand waarin we ons bevinden, en heel andere types van debat losmaken.

Dit is echt wel nodig. In de laatste dagen van de regeringsformatie blokletterde De Tijd dat er ‘onrustwekkende geruchten’ de ronde deden over de vermogensbelasting. Onrustwekkend voor wie? Zeker niet van de modale belastingsbetaler die een bijdrage vanuit de grote fortuinen allicht best aardig zou vinden. En toen op dinsdag 20 december de eerste stakingsacties werden gevoerd als antwoord op de aangekondigde pensioenhervormingen, werd het avondnieuws van de VRT gedomineerd door items over mensen die een spontane campagne waren begonnen tegen die stakingen. De stemmen van enkelingen en bepaalde fracties van de samenleving klinken systematisch luider dan die van anderen. Inzake de crisis krijgen we nauwelijks andere stemmen dan diegene die de globale tendens ondersteunen. Een boek zoals dat van Peter Mertens voorziet in een heel andere stem, een stem van onderuit, een stem van de miljoenen die door de crisis diep geraakt worden. Ook die stem is van belang, zelfs voor mensen als Van Quickenborne.

(Jan Blommaert is hoogleraar Taal, Cultuur en Globalisering aan Tilburg University en publiceerde onder andere ‘De Crisis van de Democratie’ en ‘De Heruitvinding van de Samenleving’)

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

55 reacties

  • door Ninke op vrijdag 30 december 2011

    Zonder extra media-aandacht gaan we niet ver komen. De ideeën moeten verspreid worden door de basis maar ook door de media. Trends heeft het goede voorbeeld gegeven ;) Waarop wachten de anderen?

    Extra kiezers voor de PVDA zou fijn zijn, maar als we realistisch zijn, mogen we geen mirakel verwachten. Ideeën verspreiden is dus de boodschap.

    • door ivo wagemans op vrijdag 30 december 2011

      ZIE / evenement VELOLUDIE op facebook. Puur idee,door geen enkele partij te recuperen,vermits het iedereen aangaat. Doe er maar iets mee ! ivo

  • door Jvm op vrijdag 30 december 2011

    jezus christus, kan deze website niet gewoon bij PVDA.be gevoegd worden?

    • door J. Blommaert op vrijdag 30 december 2011

      "Wellicht zal men dit boek absoluut willen lezen als een pamflet van de PVDA en er bijgevolg geen belang aan hechten. Dat is jammer, want net deze ziekte plaagt ons maatschappelijk debat en maakt het tot een steriele kermis van woorden en uitspraken."

    • door svdl op vrijdag 30 december 2011

      "Eerst lezen dan lullen" Het omgekeerde getuigt van intellectuele luiheid, vooringenomenheid en kinderlijke argumentatiekracht. Arme JVM...

  • door Dirkadriaensens op vrijdag 30 december 2011

    Indrukwekkende analyse van Peter Mertens, inderdaad, maar wat oorverdovend afwezig is: de invloed op de huidige crisis van de strijd van de volkeren tegen de rooftochten van het kapitaal (de zgn “globalisering”) . Er werden en worden zoveel middelen gedraineerd naar bewapening, oorlog en vernietiging… Geen enkel imperium kan zich handhaven als het geconfronteerd wordt met sterke en aanhoudende verzetsbewegingen zoals deze in Irak, Afghanistan en andere plaatsen. Dat hebben we gezien in Vietnam (zie oliecrisis 1972-1973), Frankrijk (Napoleon in Spanje) enz… Is Duitsland ten onder gegaan aan een “systeemcrisis”? Of aan het verzet van de Sovjet-Unie? Is Portugal ten onder gegaan aan een “systeemcrisis” of aan de strijd van de volkeren in Mozambique, Angola enz…? De voorbeelden zijn legio. Alle imperiums worden begraven door “systeemcrisissen”, dat klopt uiteraard, maar het is een zeer “eurocentristische” redenering om daarbij helemaal geen rekening te houden met de strijd van de mensen in het Zuiden tegen de ongebreidelde uitbuiting en vernietiging ter wille van die “globalisering”. Wat is de invloed van hun strijd op de algemene crisis van de VS/Europa?

    De strijd tegen de globalisering is dezelfde in Zuid en Noord. Alleen halen de mensen in het Zuiden, geconfronteerd met een onhoudbare graad van uitbuiting en oorlogen, ook voor ons de kastanjes uit het vuur, door hun moedige strijd. Dit is een element dat tegenwoordig in de meeste analyses wordt vergeten. En dat is niet echt correct, noch eerlijk.

    Hun strijd zou ook een voorbeeld moeten zijn voor de protestbewegingen die er bij ons aan zitten te komen als we onze verworvenheden inzake loon en sociale voorzieningen willen vrijwaren en de vermogens eerlijker willen verdeeld zien. In de VS bv. is de kloof tussen de top een procent en de resterende 99% van de Amerikaanse bevolking uitgegroeid tot een recordhoogte sinds de crisis begon. De economische top een procent van de bevolking bezit nu meer dan 70% van alle financiële activa, een all time record. Dat wil zeggen dat 400 mensen meer rijkdom bezitten dan 155 miljoen mensen samen. Dat is uiteraard onhoudbaar. En de VS proberen hun crisis af te wentelen op Europa. Maar hoe is dat zo gekomen? Heeft het Iraaks verzet de VS dan niet vastgepint in Irak? Is het VS imperium dan niet in een neerwaartse spiraal terechtgekomen GEDURENDE de bezetting van Irak en Afghanistan? Heeft het volksverzet in Irak en Afghanistan daar dan echt geen enkele invloed op gehad?

  • door Jeff Vda op vrijdag 30 december 2011

    Bovenal geeft het boek van Mertens (maar ook dat van Blommaert over de heruitvinding vd. samenleving) terug zuurstof, argumenten en munitie aan het debat. Zoals ik ook al onder het stuk over de vakbonden zei, vele mensen beseffen dat er iets aan de hand is, dat er werkelijke zaken veranderd zijn in hun dagelijks leven maar de media geven heen geen enkel argument meer om dat aan te tonen. Integendeel, de meeste macromedia zijn compleet tegen de vakbonden gekeerd, en de woede van de meeste burgers richt zich dus totaal de foute kant op.

    Het is te verwachten dat het boek van Mertens inderdaad enkel aandacht zal krijgen in de 'micromedia' en dat is uiteraard te betreuren. Nochthans is er niet diezelfde terughoudendheid t.o.v. andere boeken geschreven door politieke kopstukken, kijk maar hoeveel er elk jaar breed smilend zitten te signeren op de boekenbeurs.

    • door Antoine op vrijdag 30 december 2011

      Soms heb je toch wel de indruk dat het verhaal dat Mertens vertelt bedoeld is voor het zeg maar nietswetende grote publiek, maar dat er intern in de PVDA andere verhalen de ronde doen... zie de recente Noord-Korea folklore door een PVDA lid op canvas http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/mediatheek/programmas/terzake/2.19117/2.19118/1.1180428 Hoe rijm je dit bij elkaar met een pleidooi voor democratisch socialisme?

      • door Jeff Vda op vrijdag 30 december 2011

        Ter informatie; dat "partijlid" in kwestie is door Peter Mertens zowel op zijn facebook account als via een officiele mededeling op de PVDA website teruggefloten. Het is ook zo dat niet de geinterviewde, maar wel de interviewer deze als "pvda lid" introduceerde. Dat was totaal irrelevant voor de verdere discussie. De macromedia hanteert al sinds Bracke de Stalin, Pol Pot en Noord Korea strategie om alles wat naar links ruikt af te doen als extremisme. Ik vind dat waarlijk zielig, en van een heel slechte deontologie getuigend.

        • door bernard marc op zondag 1 januari 2012

          Ja dat den Bracke zelf in een partij zit met oostfront-likkers daar heeft hij geen probleem mee,als je weet wat die" gasten"daar gaan doen zijn!

  • door Antoine op vrijdag 30 december 2011

    Maar natuurlijk zal meneerke Bracke dat breed uitsmeren, maar toch heeft de PVDA die reputatie aan zijn eigen te danken: - Noord Korea. Tot in 2008 regelmatig lofzangen in Solidair. Wikipedia schrijt ook dit: In hetzelfde jaar 1994 bezocht (PVDA-voorzitter) Martens de Democratische Volksrepubliek in het noorden van Korea en hield daar en aan het thuisfront een lofzang over de stalinistische leider Kim Il Song, die zich gevleid toonde. - Stalin: we kennen de boeken van Ludo Martens - en ik wil de huidige voorzitter dan eens eerst hardop horen vertellen dat Ludo Martens dik fout zat - Rode Kmer: zal je niet vinden op internet, maar wie de oude Solidair nummers gaat opduikelen in de bibliotheek zal versteld staan. Als de PVDA serieus is met haar venieuwing dan lijsten ze dat eens allemaal op (en ook zaken zoals steun aan Unita in Angola, of steun aan Van Den Boeynants want hij ging ons verdedigen tegen "De Russen"), en vooral, leggen ze eens uit wat er mis was met hun intern functioneren dat al zulke wereldvreemde praat mogelijk was.

    • door Jeff Vda op vrijdag 30 december 2011

      Er bestaat zoiets dat de antropoloog Johannes Fabian de "denial of coevalness" noemde. Dit betreft het systematisch en volhardend ontzeggen aan medeburgers, in andere delen van de wereld of in andere sociale klassen dan de onze, van het in dezelfde tijd als de onze te leven. Dit duikt regelmatig op in nieuwsdiscoursen allerhande over bvb. Noord-Korea: "zie die mensen nu toch eens bezig", "in welke tijd leven die nog zeg" of nog "daar leven ze nog in de middeleeuwen", tot het absoluut bijna onvaardbare "zijn dat nog mensen, of zijn dat robots". Door op dergelijke manier met beeldvorming om te gaan, versterken de media het beeld van de absoluut verschillende en volledig ontoegangbare Andere, waardoor het bij voorbaat al onmogelijk wordt om een adequate mening te vormen over de politieke gang van zaken in een bepaald land.

      Laat er geen misverstand over verstaan: er is ongelooflijk veel mis in Noord-Korea, en het feit dat de huidge pvda-voorzitter in erg sterke termen afstand neemt van deze politieke praktijken geeft aan hoezeer een "democratisch socialisme" nu heel hard nodig is.

      referentie:

      Johannes Fabian, Time and the Other. How Anthropology Makes Its Object, New York 1983, p. 3

      • door J. Blommaert op zaterdag 31 december 2011

        Ja, juist, er zijn mensen die Noord-Korea een voorbeeld van democratie en een 'misbegrepen natie' vinden. Ik behoor daar niet bij. Maar denk eens even door.

        Er zijn er die Lenin een historisch genie vinden, en er zijn er die hem een maniakale bandiet vinden en beweren dat hij door zijn atheïsme als straf van God een dodelijke ziekte heeft opgelopen. Churchill werd onlangs nog tot 'grootste Brit' verkozen, terwijl velen hem ook een oorlogsmisdadiger (in twee wereldoorlogen en de Boerenoorlog) vinden, alsook een aarts-imperialist en super-parvenu. Idem over Hitler, Stalin, noem maar op. Er zijn er weinigen die over gepolariseerde figuren of thema's een genuanceerd standpunt hebben, want zeer weinigen zoeken naar nuances over dergelijke themata. bekijk de discussie over Israël elders op deze site voor illustraties. En herbeleef in gedachten de licht ridicule uitlatingen die we de laatste weken hebben gehoord over Zizek en Freud, evengoed als over Vermeersch, SKEPP en andere wetenschapsfilosofen. IK HAAAAAT JE - waarom? - OMDAT JIJ MOET GEHAAT WORDEN. Punt.

        Ik kreeg onlangs een groffe en beledigende email van iemand omdat ik in een eerder stuk hier 'Hitler en Bush in één adem had genoemd'. Die adem was, om zeer precies te zijn, het argument dat allebei hun land na hun regeerperiode ernstig beschadigd hadden achtergelaten. De man in kwestie vond dat ik mijn geschiedenis niet kende wanneer ik deze twee figuren in één (wel heel specifieke) adem durfde vermelden. De persoon had allicht de Patriot Act niet gelezen en was allicht ook niet vertrouwd met Guantanamo, maar enfin. Het punt is hier dat men simpelweg veel en veel te snel in zwart-wit redeneringen stapt, geen uitleg geeft voor z'n standpunt omdat men de overtuiging heeft dat dat standpunt absoluut vanzelfsprekend is en onwankelbaar, en derhalve stopt met denken.

        Wie een oordeel wenst te vormen dat iet of wat gebalanceerd is, over eender welk thema, moet eerst feiten kennen, weten waarover het gaat, en er een evenwichtige interpretatie van maken. Over Noord-Korea bijvoorbeeld, is het sterk aanbevolen minstens wat te weten over de Koreaanse Oorlog en de zeer merkwaardige 'rise to power' van Kim Il-Sung en zijn dynastie. Wie een oordeel over Stalin wenst te vormen betrekt daar best alles bij, dus ook de periode van de tweede wereldoorlog. Wie Nixon wil beoordelen kijkt best niet enkel naar Watergate en de Kerstbombardementen maar ook naar de détente met de USSR en China tijdens zijn regeerperiode. Ik zag net de 'Fog of War', waarin Robert McNamara terugblikt op z'n leven en loopbaan. Hij is zonder twijfel iemand die enorm veel kwaads heeft gedaan - ik groeide op met een beeld van hem als super-smeerlap omwille van Vietnam - maar je hoort hem zeer kritisch reflecteren over die tijd en over zichzelf, zijn houding, en zijn zekerheden uit die tijd, en ik bewonder zijn intellectuele moed (en medelijden met het slechte geweten waarmee de man in z'n graf gestapt is). Mensen zijn doorgaans zeer complexe wezens; slechts weinigen zijn volkomen slecht of volkomen goed; volkomen juist of volkomen fout. Als ze tot die gepolariseerde categorie horen discussieer je er niet mee, want dan is er geen hoop op gedachtenwisseling (in de zin van 'wisseling van gedachten').

        En ga zo maar voort. Wanner men ergens zeker van is is de eerste reactie: zijn hier geen tegenvoorbeelden van? Geen tegenargumenten voor? Enkel wanneer het standpunt die kritische test overleeft, is het een stevig standpunt.

        Het is die nuance en kritiek die zo broodnodig is, en ze staat zoals gezegd geen robuust standpunt in de weg. Men kan met de grootst mogelijke zekerheid spreken over iets wanneer alle argumenten in overweging genomen zijn. De zeer snelle associatie 'PvdA = steun aan Noord-Korea = antidemocraten = bende gekken' overleeft zo'n oefening niet wanneer niet elke stap degelijk onderbouwd is. Ze is dan een voorbeeld van politieke correctheid.

        • door geertpeeters op woensdag 30 mei 2012

          Mijnheer Blommaert. Fijn om hier te ontedekken dat ik jouw een beledigende mail zou hebben gestuurd. Dat jij deze beledigend vond zegt meer over jezelf dan over mij. En dat ik deze repliek ten midden van een andere blog moet terugvinden, is nog meer stijlvol. Mag ik u er ook even op wijzen dat ik juist wel iemand ben die hier op deze website zo veel mogelijk probeer geargumenteerd te repliceren. Maar dat zal u wellicht ook nog niet opgevallen zijn, vrees ik. Maar goed, wat mij betreft no hard feelings. Maar evenmin onder de indruk van uw beschuldigingen over kwetsen. Wat ik hier juist probeer te doen is op basis van concrete kennis mijn standpunten uit de doeken te doen. En niet op basis van vooringenomenheid. U zal wellicht wel vermoeden aan welke kant van het politieke landschap ik mij bevindt. Maar dat mag nog geen aanleiding zijn om mij te ridiculiseren. Ik werk heel hard mee aan een sociale democratie omdat ik geloof in de verscheidenheid van mensen. Helaas zijn er politieke strekkingen die ons denken zo veel mogelijk proberen te standariseren. De hedendaagse mainstream media is hier het mooiste voorbeeld van

    • door Steven Frans op zaterdag 31 december 2011

      Ik ben een twintiger dus ben uiteraard niet het best geplaatst om uitspraken te doen over het (verre) verleden maar zoals ik de PVDA nu ken, is er ondertussen toch veel veranderd, en als ik www.ethesis.net/radicaal_links/radicaal_links_inhoud.htm mag geloven, werd de lijn die voor de zeer foute analyses waarop u wijst, al deels afgewezen eind jaren '80... Je kan Ludo Martens volgens mij toch geen star dogmatisme of gebrek aan zelfkritiek verwijten als je ziet wat streng maoïstisch AMADA vandaag geworden is?

      Dat neemt niet weg dat hammer en sikkel nog steeds verkozen zullen worden boven rood/zwart maar ja, ze zijn wel de enigen ter linkerzijde die met frisse analyses komen en op een brede, actieve achterban kunnen rekenen. Al slepen ze dus inderdaad een bedenkelijk verleden mee, ze doen er m.i. toch veel aan om dit (u zal dan misschien vragen: oprecht?) achter zich te laten.

  • door Ruben Lanckriet op vrijdag 30 december 2011

    De volgende reactie(s) door mij werden op www.deredactie.be verwijderd: Hoewel ik respect heb voor Marc Eyskens, vooral voor de 'ziel' en het hart die hij in zijn woorden steekt, waarden die de wereld broodnodig heeft, ga ik inhoudelijk niet akkoord over de financiële maatregelen die nodig zijn. Zij gaan mijns inziens niet naar het probleem en vergroten het zelfs nog. Met de notie dat de New Deal in de US een oplossing was, ga ik niet akkoord. Het heeft volgens veel economen de recessie verlengd. Zoals in een andere reactie reeds gezegd, ligt het probleem net bij de centrale banken die in privaat eigendom zijn. Men moet maar een klein beetje onderzoek doen naar de aandeelhouders van de centrale banken om te zien dat het hier op meerdere continenten over dezelfde selecte groep aandeelhouders gaat. Is het normaal dat op elke nieuwe geldschepping een kleine intrest is? Hoe betaalt men zoiets terug? Door meer geld te printen? "I believe that banking institutions are more dangerous to our liberties than standing armies. If the American people ever allow private banks to control the issue of their currency, first by inflation, then by deflation, the banks and corporations that will grow up around [the banks] will deprive the people of all property until their children wake-up homeless on the continent their fathers conquered. The issuing power should be taken from the banks and restored to the people, to whom it properly belongs" Thomas Jefferson

    Mijn klacht is dus zeker niet gericht op dewereldmorgen.be. Ik wil de censuur van de mainstream media aan kaarten als een heel heikel punt.

    • door Jvm op zaterdag 31 december 2011

      Wat ik best grappig vind aan de heer Blommaert is dat hij hier beweert dat zijn lofzang over Peter Mertens's boek niet mag gelinkt worden aan de PVDA, maar dat hij enkele dagen eerder wel snel de associatie maakt tussen het gedachtegoed van BDW en N-VA. Leest u even mee:

      "Het gedachtegoed van De Wever, en bij uitbreiding de N-VA, ...." "Het doel van de N-VA bestaat met andere woorden uit een verdeel-en-heersstrategie ...cf. band tussen N-VA en Voka) en niet voor de emancipatie van het 'Vlaamsche volk'. De N-VA hanteert daarbij een nationalistische, en dus reactionaire... bij velen gaat het N-VA-discours er als zoete koek in"

      Meneer Blommaert, kom aub politiek uit de kast want dit hypocriet gedoe is echt te belachelijk voor woorden:)

      • door Jvm op zaterdag 31 december 2011

        En de opinie bij de PVDA over Noord-Korea betreft is het heel bizar dat een groot aantal artikels over het land die eerder in solidair zijn verschenen een dag na het hallucinante interview met een PVDA-lid niet meer terug te vinden zijn op de website (wel nog in cache uiteraard). Tiens, heeft PVDA iets verbergen?

      • door J. Blommaert op zaterdag 31 december 2011

        Alles begint bij juist lezen zeker? Ik heb gezegd dat het boek geen oproepen bevat om bij de PVDA aan te sluiten, dat je geen PVDA-er hoeft te zijn om dit boek nuttig te vinden, en dat lectuur van dit boek je geen PvdA-er zal maken. Dat laatste geeft eenvoudigweg m'n eigen ervaring weer, en ik ga ervan uit dat ook anderen opvattingen hebben die stevig genoeg zijn om dit boek en andere niet als pamflet of recruteringsbrochure te lezen.

        Wat de standpunten van de PvdA over Korea betreft: het heeft me echt niet veel moeite gekost om het volgende op te duikelen: http://www.pvda.be/nieuws/artikel/pvda-kwaad-over-korea-uitzending-terzake.html

        Wat de uitbreidbaarheid betreft van de retoriek van de Wever naar die van de NVA in haar geheel, lees de uitvoerige studie hierover, gratis te downloaden op http://www.kifkif.be/actua/het-rijpen-van-de-geesten. U zal dit wellicht meteen van de hand wijzen omdat het weeral uit de 'foute hoek' komt. Maar de gegevens die erin staan zijn moeilijk te ontkrachten, zelfs door U.

        En daarmee hoop ik nu dat we het kunnen hebben over de intrinsieke waarde van een boek. want daarover gaat het artikel waarop U reageert.

      • door J. Blommaert op zaterdag 31 december 2011

        Jvm, een deel van de citaten die U geeft zijn trouwens niet van mijn hand.

        is er een probleem met Uw naam? U gebruikt de burka van de vrije meningsuiting: een onherkenbaar pseudoniem dat U toestaat geen enkele verantwoordelijkheid te nemen voor wat U zegt. Dat vind IK steeds weer uiterst grappig.

  • door dan op zondag 1 januari 2012

    Prof Blommaert merkt terecht op dat de (Europese) sociaal democraten niet eens afwijkende analyses naar voor brachten, laat staan alternatieve oplossingen… En inderdaad, ook ik stam uit een eeuw waar ooit sociaal democraten en vakbonden het falen van het kapitalistisch systeem aan de kaak stelden maar waar communistische leiders zich onderscheiden door, althans van zodra er het minste spoor van krisis was, op te roepen om dergelijk systeem naar de schroothoop van de geschiedenis te verwijzen en het te vervangen door een communistische maatschappij. Was het niet Lenin die zei dat het kapitalisme slechts de genadeslag toegebracht kon worden als er een communistisch alternatief aangeboden werd? Dit lijkt mij andere koek dan een miljonnairesbelasing of een nieuwe ASLK waarvoor Peter Mertens nu ijvert.

    Als de communistische beweging zich nu tot dergelijke defensieve eisen beperkt lost ze op in het geheel van de linkse beweging die, bij gebrek aan beter, staat voor een Keynesiaanse bijsturing door de staat. En daarover bestaat eensgezindheid, niet alleen van de sociaal democraten tot in Beijing, maar zelfs de FN van Marine Le Pen staat nu voor een Franse Republiek waarin de staat de “heights of the economy” controleert. En voor haar omvat dit treinen, water, gas, gezondheidszorg, opvoeding… En als de 20ste eeuw ons al iets geleerd heeft is het wel dat uiterst rechts met dergelijk programma (dat in essentie de socialistische waarden overnam) van de krisis kon profiteren via de democratische verkiezing van o.a. Mussolini en Hitler, iets wat de kommunistische beweging nooit kon realiseren. Dat dergelijk falen zich thans thans onvermijdelijk lijkt te herhalen zou communisten tot zelfkritiek en verdubbelde inzet voor hun eigen alternatief moeten aanzetten…

    • door david van peteghem op zondag 1 januari 2012

      Ik vind de kritiek (in de commentaren) hier op pvda nogal wat uit de lucht gegrepen. Je kan voor of tegen de partij zijn. Maakt mij niet uit. . Een kort les voor dummies lijkt me hier op zijn plaats Je heb een politieke partij, de statuten, het programma en de leden. Je moet de verschillen en de verhoudingen daartussen leren begrijpen om te kunnen spreken van een al dan niet gezonde,bruisende partij.

      Je kan lid worden van een partij als je die statuten aanvaardt. Dat spreekt voor zich. Als je voor rode appels bent, is het niet interessant om lid te worden van de partij van groene appels. In de heersende politiek verandert men natuurlijk geregeld van partij, maar dan meestal als men plots zijn eigen bevoorrechte plaats in duigen ziet vallen (voor diegene die het niet weten : een politieker spelen op een postje verdient goed geld) - de partijen van de heersende politiek verschillen trouwens al lang niet meer in de kern.

      Ik heb de statuten van de PVDA nu even niet bij de hand (ze zijn vrij verkrijgbaar!!!) Maar er staat ergens ongeveer geschreven dat je in grote lijnen akkoord moet gaan met wat er in de statuten is opgenomen. Het spreekt voor zich dat je akkoord gaat met de bestaandsreden en poltiieke doelstellingen van een politieke partij of beweging om er lid van te worden. Het spreekt eveneens voor zich dat je de partijlijn volgt. De neuzen moeten nu eenmaal in dezelfde richting staan, anders maak je er maar een boeltje van. Vergelijk het met een keukenploeg. Als iedereen zijn eigen zinnetje gaat doordrijven, wordt het een chaos. Ik spreek hier dus ook niet in de naam van de PVDA - ik spreek slechts ten persoonlijke titel en ik kan zeggen dat er nochtans heel veel openheid en ruimte voor dialoog, discussie en eigen voorstellen mogelijk is. Dat komt omdat de partij verschillende mensen herbergt. Ze delen allemaal dezelfde grondovertuiging. maar ze kunnen van mening verschillen. Dat kan wel eens botsen. Maar er is ook ruimte voor open dialoog en het inbrengen van eigen ideeën - kortom ik ervaar de PVDA als een open en veelkleurige partij...

      ps: in statuten staat niets over Stalin, Pol Pot of Kim Il Sung.... De discussies gaan daar echt niet over... De PVDA houdt zich bezig met België en Europa en hoe ze op de beste mogelijke manier kunnen bouwen aan een sociaal rechtvaardige samenleving.

      ps : Er lijkt mij ook een cruciaal verschil te bestaan tussen koningsgezindheid en voor de eenheid van België zijn.

      ps : wat weten de mensen eigenlijk over Noord-Korea??? Zijn zij er al geweest? Verstaan ze de taal? Ben je automatisch voor NK als je wil proberen te begrijpen hoe de dingen ginderachter in elkaar steken?

      • door Dirkadriaensens op maandag 2 januari 2012

        Ik had gedacht dat zich een volwassen discussie zou ontspinnen over de thema's uit het boek van Peter Mertens, dat ik dus wèl indrukwekkend vind. Maar wat gebeurt er steeds weer: een ontsporing door Antoine en andere gelijkaardige lieden die over Noord Korea beginnen en er niet bij vertellen dat dat land werd aangevallen en vernield door de VS en kompanen, mét de hulp trouwens van ex Nazi's (waaronder ex Oostfrontstrijders vanuit Vlaanderen, jaja). Lieden die over Pol Pot beginnen zonder er bij te vertellen dat dat land eerst werd aangevallen door de VS en dat die bombardementen zo'n 500.000 slachtoffers hebben geëist. Pol Pot is later gekomen. Unita in Angola werd nooit gesteund door de PVDA (bij mijn weten) Enz... Komaan jongens, een beetje geschiedenislessen zouden goed van pas komen, toch? Halve waarheden en verdachtmakingen: wat wil je daar mee bereiken? Verder. Bestaat er niet zoiets als het recht op zelfbeschikking van naties? Moeten we Libië niet verdedigen als het illegaal wordt gebombardeerd door NAVO troepen? Syrië? Iran? Wil Antoine eens duidelijk zijn mening geven hierover? Sancties tegen Noord-Korea, Cuba, Iran.... betekenen een aderlating voor het volk en maken ontelbare slachtoffers, EN zijn bovendien illegaal volgens internationaal humanitair recht. Humanitaire interventies, R2P (Right to protection): illegaal volgens internationaal recht. Preventieve oorlogen: illegaal volgens internationaal recht. Wie lapt die internationale regels aan zijn laars? De VS en het kleine broertje Europa. Verschiet dus daar je kruit op, Antoine. Maar daar ging het boek van Peter Mertens niet over. Wil Antoine en andere scherpschutters (met losse flodders weliswaar) zich uit de discussie houden als hun schrijfsels niet over het boek gaan? Want het is eigenlijk een zielige vertoning. En dan kunnen de mensen die over de thema's van het boek willen discussiëren misschien iets bijleren.

        • door J. Blommaert op maandag 2 januari 2012

          Volledig terecht: het is schieten met spek, wat losse woorden die geen enkele zin hebben. UNITA, geleid door de illustere Jonas Savimbi, was een creatuur van de CIA, actief gesteund door het Zuid-Afrikaane apartheidsregime dat militaire adviseurs en commandanten verschafte, alsook veel geld en wapens. Hij was tijdens de regering Reagan één van die grote 'freedom fighters' waarover men in Washington niet kon zwijgen en voor wie de geldbeugels makkelijk open gingen. Op Wikipedia is het volgende te vinden:

          As the MPLA was supported by the "Soviet block" since 1974, and declared itself "Marxist-Leninist" in 1977, Savimbi repealed his earlier Maoist leanings, and contacts with China, posing on the international scene as a protagonist of anti-communism. The war between the MPLA and UNITA, whatever its internal reasons and dynamics, thus became a sub-plot to the Cold War, with both Moscow and Washington viewing the conflict as important to the global balance of power. In 1985, with the backing of the Reagan administration, Jack Abramoff and other U.S. conservatives organized the Democratic International in Savimbi's base in Jamba, in Cuando Cubango Province in southeastern Angola.[8] The meeting included several of the "anti-communist" guerrilla leaders of the Third World, including Savimbi, Nicaraguan contra leader Adolfo Calero, and Abdul Rahim Wardak, then leader of Afghanistan's mujahideen who now serves as Afghanistan's Defense Minister.[9] Equally important, Savimbi also was strongly supported by the influential, conservative Heritage Foundation. Heritage Foundation foreign policy analyst Michael Johns and other conservatives visited regularly with Savimbi in his clandestine camps in Jamba and provided the rebel leader with ongoing political and military guidance in his war against the Angolan government. Savimbi's U.S.-based supporters ultimately proved successful in convincing the Central Intelligence Agency to channel covert weapons and recruit guerrillas for Savimbi's war against Angola's Marxist government, which greatly intensified and prolonged the conflict. During a visit to Washington, D.C. in 1986, Reagan invited Savimbi to meet with him at the White House. Following the meeting, Reagan spoke of UNITA winning "a victory that electrifies the world." Two years later, with the Angolan Civil War intensifying, Savimbi returned to Washington, where he was filled with gratitude and praise for the Heritage Foundation's work on UNITA's behalf. "When we come to the Heritage Foundation", Savimbi said during a June 30, 1988 speech at the foundation, "it is like coming back home. We know that our success here in Washington in repealing the Clark Amendment and obtaining American assistance for our cause is very much associated with your efforts. This foundation has been a source of great support. The UNITA leadership knows this, and it is also known in Angola."

          Dit komt van Wikipedia, niet moeilijk te vinden dus. Het artikel staat niet gemarkeerd als controversieel, dus wat hier staat is historisch robuust. Tot zover het feitelijke gehalte van sommige uitspraken hier.

          Nog even het volgende meegeven. Men kan van Ludo Martens zeggen wat men wil; ook ik was nooit echt ingenomen door de man. Maar sommige van zijn werken gelden internationaal als standaardwerk voor bepaalde historische figuren of perioden. Zijn boek over Mulele, bijvoorbeeld, werd wereldwijd gewaardeerd als een uiterst belangrijke bijdrage tot de postkoloniale geschiedenis van Congo en de vroege jaren van het Mobutu-regime. Men neemt zo'n man best au sérieux, en dat zelfde geldt voor Peter Mertens en zijn boek.

          • door dan op maandag 2 januari 2012

            Wat deze beschrijving van UNITA hier komt te doen ontsnapt me volledig. Voor zover ik kon zien vermelt Dirk Adriaensens als eerste UNITA om daar onmiddellijk aan toe te voegen dat "bij zijn weten" AMADA UNITA nooit gesteund heeft... Daarin vergist hij zich. Midden de jaren zeventig, toen er nog geen internet bestond, heb ik één volledige eerste trimester verspeelt aan in natrekken in de 6 recentste jaargangen van Le Monde, van iets dat ik wel degelijk reeds wist, namelijk, dat noch de FNLA en nog UNITA bevrijdingsbewegingen waren. Voor China, de Portugese MLers alsook AMADA en MLB was de MPLA als des duivels wegens hun Sovjetlink en vormde Savimbi het alternatief....

          • door dan op maandag 2 januari 2012

            Wat deze beschrijving van UNITA hier komt te doen ontsnapt me volledig. Voor zover ik kon zien vermelt Dirk Adriaensens als eerste UNITA om daar onmiddellijk aan toe te voegen dat "bij zijn weten" AMADA UNITA nooit gesteund heeft... Daarin vergist hij zich. Midden de jaren zeventig, toen er nog geen internet bestond, heb ik één volledige eerste trimester verspeelt aan in natrekken in de 6 recentste jaargangen van Le Monde, van iets dat ik wel degelijk reeds wist, namelijk, dat noch de FNLA en nog UNITA bevrijdingsbewegingen waren. Voor China, de Portugese MLers alsook AMADA en MLB was de MPLA als des duivels wegens hun Sovjetlink en vormde Savimbi het alternatief....

            • door J. Blommaert op maandag 2 januari 2012

              beste Dan, ik reageerde op een standpunt van 'Antoine', zie boven. Deze passage betrof het: "Als de PVDA serieus is met haar venieuwing dan lijsten ze dat eens allemaal op (en ook zaken zoals steun aan Unita in Angola, of steun aan Van Den Boeynants want hij ging ons verdedigen tegen "De Russen"), en vooral, leggen ze eens uit wat er mis was met hun intern functioneren dat al zulke wereldvreemde praat mogelijk was."

              Wat Uw opzoekingswerk betreft, zal dat wel kloppen met de geschiedenis: Savimbi maakte eerst deel uit van MPLA, scheurde zich daarna af, en zwoer zijn Marxisme-Leninisme af na de breuk met MPLA en zeker na de onafhankelijkheid van Angola, dus in 1975. Vanaf dat moment werd hij de baby van de CIA, de Zuid-Afrikanen en zo meer. Ik denk niet dat Ludo Martens vanaf dat moment nog veel edele gevoelens over had voor UNITA. Onlangs werd ook duidelijk dat Savimbi in het geheim voor de Portugezen werkte tijdens de onafhankelijkheidstrijd, hetgeen zijn vijandschap met MPLA (en zelfs FNLA) verklaart.

              • door JefVG op maandag 2 januari 2012

                Er was toch een kampanje "Rode anjer voor Angola" opgezet door de Wereldwinkels ter ondersteuning van MPLA midden jaren 1970 - en als uitzondering op alle progressieve organisaties deed AMADA niet mee aan die kampanje, want het MPLA stond aan de kant van het sociaal-imperialisme (DE HOOFDVIJAND!). Dus werd er alternatief gekozen voor steun aan UNITA, gezien die ook gesteund werden door China. Ja, zo ging dat toen. Op zulke zaken is de PVDA gelukkig al lang terug gekomen maar het heeft destijds jammerlijk veel kwaad bloed gezet. Ik zou wel durven stellen dat veel van de huidige extreme anti-PVDA praat tot die periode terug te voeren is.

              • door dan op dinsdag 3 januari 2012

                ‘k had erover gekeken… Uw antwoord legt terloops tevens één van de problemen van Amada bloot: het suivisme van de partij tov Ludo Martens (die z’n visie autoritair kon opleggen) en op zijn beurt het suivisme van Martens tov van China. Beijing zag toen het sociaal imperailisme als de grootste bedreiging voor de mensheid en de mensen van de Derde Wereld Beweging konden, enkel en alleen al in Zuidelijk Afrika, hun sympathie voor de MPLA in Angola inruilen voor FNLA en UNITA, in Mozambique switchen van Frelimo naar Coremo, in Zimbabwe van ZAPU(toen nog Nkomo en Mugabe) naar ZANU, in Namibië van SWAPO naar SWANU en in Zuidafrika van ANC naar PAC… Al deze bewegingen hadden op z’n minst 3 kenmerken gemeen; ze werden door Beijing gesteund, ze waren anti-URSS en hun teksten verschenen plots in Amada….

              • door dan op dinsdag 3 januari 2012

                ‘k had erover gekeken… Uw antwoord legt tevens één van de problemen van Amada bloot: het suivisme van de partij tov Ludo Martens (die z’n visie autoritair kon opleggen) en op zijn beurt het suivisme van Martens tov van China. Beijing zag toen het sociaal imperialisme als de grootste bedreiging voor de mensheid en de mensen van de Derde Wereld Beweging konden, enkel en alleen al in Zuidelijk Afrika, hun sympathie voor de MPLA in Angola inruilen voor FNLA en UNITA, in Mozambique switchen van Frelimo naar Coremo, in Zimbabwe van ZAPU(toen nog Nkomo en Mugabe) naar ZANU, in Namibië van SWAPO naar SWANU en in Zuidafrika van ANC naar PAC… Al deze bewegingen hadden op z’n minst 3 kenmerken gemeen; ze werden door Beijing gesteund, ze waren anti-URSS en hun teksten verschenen plots in Amada….

          • door Jan D op maandag 2 januari 2012

            Ik heb het boek ondertussen /mogen/ lezen. Het is een verhelderend zeer begrijpelijk boek geworden over de huidige crisis. Het legt van naaldje tot draadje uit hoe de OESO, het IMF en de Europese commissie de publieke eigendommen privatiseert. Hoe men overal de sociale welvaartstaat aan het slopen is om een heel kleine heel rijke toplaag nog rijker te maken. Het boek geeft inzichten in mechanismen die men in de mainstream pers nooit zal tegenkomen en als je als individu ze allemaal moet gaan uitzoeken ben daar fulltime mee bezig. En Peter Mertens ondersteunt zijn verhaal met een enorm scala verifieerbare bronnen. Lees eerst dit boek alvorens aan de toog te gaan hangen, want het kan uw café- en toogpraat er alleen maar interessanter op maken...

            • door svdl op maandag 2 januari 2012

              Nagel op de kop! Ik had het eerder al zo geformuleerd: "eerst lezen dan lullen!" :-)

              • door Jvm op dinsdag 3 januari 2012

                De PVDA steunde in 2002 (!) openlijk het Noord-Koreans regime met grote woorden in de "verklaring van Brussel". Lees en huiver: http://archive.indymedia.be/news/2002/02/17333.html

                • door J. Blommaert op dinsdag 3 januari 2012

                  Hier is nu echt wel genoeg tijd aan besteed. Doe rustig verder, ik ga wat interessanter dingen lezen.

                  • door Jvm op dinsdag 3 januari 2012

                    Zo is het eenvoudig om het debat te ontvluchten natuurlijk...maar veel leesplezier gewenst.

                    • door svdl op dinsdag 3 januari 2012

                      Je staat al geruime tijd "naast de pot te pissen"... Kijk eens naar beneden. :-) "Eerst lezen dan lullen"... maar je leest niet omdat je niet wil. Veel blah blah blah naast de kwestie dus. Herhaling: Het gaat om de inhoud van het boek "Hoe durven ze". Probeer nog eens opnieuw....

  • door Karel op woensdag 4 januari 2012

    Ayn Rand moet toch wel de meest overroepen auteur van de twintigste eeuw zijn. Ik hoop dat meneer Blommaert het boek gelezen heeft, want zo zie je dat het eigenlijk niet veel voorstelt. Om er de bijbel van de neoliberalen van te maken: evenzeer een voorstelling die ver weg staat van de werkelijkheid. Het gezin van Paemel is ook niet de bijbel van de socialisten.

    • door Jvm op woensdag 4 januari 2012

      [title]Dag Sdvl, Ik raak niet echt[/title]Dag Sdvl,

      Ik raak niet echt wijs uit je pispot-verhaal, maar ik denk dat je bedoelt dat ik naast de kwestie praat. Dat weet ik toch zo niet. Het artikel gaat over het wereldbeeld van de voorzitter van een politieke partij die openlijk het N-Koreaanse regime steunde tien jaar geleden. Wel ja, dan vind ik dat toch relevant. Misschien kan jij dan wat meer in de pot pissen door te antwoorden op deze feiten? Dat is niet simpel, ik weet het.

      • door J. Blommaert op donderdag 5 januari 2012

        "Het artikel gaat over het wereldbeeld van de voorzitter van een politieke partij die openlijk het N-Koreaanse regime steunde tien jaar geleden." Even overlopen: (a) het wereldbeeld, d.i. het artikel boven, (b) van een voorzitter, Peter Mertens (c) van een partij, de PvdA (d) die tien jaar geleden verliefd was op Noord Korea. Een element vier cijfers na de komma. Is dat echt relevant in deze discussie?

      • door svdl op donderdag 5 januari 2012

        Ok, ik geef u even het referentiekader mee, kwestie van uw grijze massa te ijken: De pot is de inhoud van het boek. Ik spel u I-N-H-O-U-D. Is het concept u duidelijk? Misschien het latste hulpmiddel: http://nl.thefreedictionary.com/inhoud Naast de pot is een discussie over Noord Korea. :-) Jabbedabbedoe....

        Iedereen kan nog eens lezen wat je schreef en constateren dat er ergens is mis is in uw cognitief centrum: "Het artikel gaat over het wereldbeeld van de voorzitter van een politieke partij die openlijk het N-Koreaanse regime steunde tien jaar geleden"

        Ik besef dat dit een hele intellectuele uitdaging is, maar je komt er wel ooit, als je maar niet opgeeft.

    • door tom op donderdag 8 maart 2012

      Hans Achterhuis heeft in 2010 een boek geschreven dat bewijst van wel. Rand (een pseudoniem) was goed bevriend met o.a. Alan Greenspan, om maar iemand te noemen. Dat het literair niet veel zou voorstellen, betekent nog niet dat het boek en de auteur geen enorme invloed konden hebben, bijvoorbeeld op de Chicago boys. Het boek heeft de (m.i. misleidende) titel 'de utopie van de vrije markt'. Aanrader. Peter Mertens verwijst er trouwens naar in 'Hoe durven ze!'

  • door Steven Mannaerts op donderdag 5 januari 2012

    Beste Mr. Blommaert, Ik vind het ontgoocheld om een kritische geest als uzelf een zo ongenuanceerde en inaccurate passage te zien schrijven over Ayn Rand's boek Atlas Shrugged. Ik moet hieruit concluderen dat u oftewel het boek niet hebt gelezen (en u dus baseerd op tweedehands informatie), oftewel het zo bevooroordeeld hebt gelezen dat u een groot deel van de betekenis ervan hebt gemist. Of, een derde optie (maar één die ik moeilijk kan geloven), dat u opzettelijk een verwrongen beeld geeft van de betekenis van het boek. Het is een aantal jaar geleden dat ik het boek heb gelezen (en ik heb het nier bij de hand om te checken), maar ik ben er vrij zeker van dat het laatste deel van uw omschrijving ('onder de bezielende leiding van een totalitaire heerser, de ultieme Ondernemer.') simpelweg fout is. Ook het eerste deel van die zin ('De ideologie van de hebzucht en het eigenbelang wordt het dogma dat iedereen gelukkig maakt') is op z'n allerminst half fout. Hebzucht wordt door Rand niet naar voor geschoven als iets wat de mens gelukkig zou maken en aan het concept eigenbelang of egoisme geeft Rand zozeer een eigen invulling dat het uit de context rukken ervan, geen juist beeld kàn geven van haar ideologie. Uw samenvatting is zo kort dat het maar een uiterst povere omschrijving is van het verhaal, dat heel rijk is en niet zo kan worden vereenvoudigd. Het verhaal gaat vooral over menselijke integriteit en de schending hiervan. Ik wil niet beweren dat Ayn Rand's ideologie volledig juist is of dé oplossing biedt, niet op persoonlijk vlak en zeker niet op economisch of maatschappelijk vlak, maar ik vind Atlas Shrugged, net zoals vele anderen een bron van inspiratie voor mijn persoonlijke ontwikkeling en kijk op de wereld (de overeenkomsten tussen de samenleving die zij schetst en de onze zijn trouwens niet zo ver te zoeken) en vind uw neoliberale verenging ervan misleidend en ontgoochelend.

    Met iets minder achting dan voordien,

    Steven

    • door J. Blommaert op donderdag 5 januari 2012

      Beste Steven, het artikel waarop U reageert is een boekbespreking van het boek van Peter Mertens, niet dat van Ayn Rand. Over dat laatste boek wil ik U gerust bij een andere gelegenheid een tijdje onderhouden, vooral aangezien ik merk dat U het boek vanuit het perspectief van Hayek hebt gelezen. Deze discussie gaat echter over 'Hoe durven ze?'. Hebt U dat gelezen?

      • door Jvm op donderdag 5 januari 2012

        Ik vind het eerder van intellectuele armoede gesproken om kritiek uit de weg te gaan met een "dit is niet relevant". Maar goed, het zal dan wachten zijn op het artikel "PVDA en hun bizarre opvattingen over Noord-Korea" op deze website om jouw weerlegging van de feiten te weten te komen. As if...

        • door svdl op donderdag 5 januari 2012

          Wat hebt gij toch met Noord Korea? Gaat ge slapen me schrik en staat ge er mee op ofzo? Angstfobie? Ik denk dat ge gerust zo eens wat geestelijke gezondheidszorg moogt overwegen. Het artikel gaat over de inhoud van de het boek "Hoe durven ze".... Zoals reeds gezegd, dat is"de pot" Noord korea is "naast de pot" en ge pist er dus ferm naast. Arme JVM.

        • door J. Blommaert op donderdag 5 januari 2012

          Ik heb niet de plicht over alles te discussiëren wat anderen relevant vinden, en jvm heeft niet de macht of het recht me daartoe te verplichten. Dus jvm (alweer een burka-naam), schrijf dat artikel maar.

        • door Dirkadriaensens op donderdag 5 januari 2012

          Wat is het nut van een forum over het boek van Peter Mertens als er zo grondig wordt gemanipuleerd van hier tot in Pyongyang. Ik heb me hier de voorbije dagen serieus aan geërgerd. Ik vind dat de moderator moet tussenkomen en alle reacties die geen betrekking hebben op het boek moet verwijderen. Dat gebeurt ook op andere fora, overal ter wereld. Wie wil de onzin die zich ontspint onder het artikel van Jan Blommaert nog lezen? Afleidingsmanoeuvers om het toch niet over het boek te moeten hebben. Droevige vertoning.

          Zouden we het bijvoorbeeld even kunnen hebben over "0,5% van de volwassen wereldbevolking bezit 2 x zoveel als 91,2% van de rest van de volwassen wereldbevolking. Ze controleren 40% van alle rijkdom in de wereld. Ze hebben geen last van de crisis: hun vermogen groeide het laatste anderhalf jaar met 29% aan. (Global Wealth Report 2011, Crédit Suisse) ", citaat uit het boek van Peter Mertens? Kunnen we de wereld rechtvaardiger maken als we beginnen te leuteren over Noord Korea? Gaat het daar over? Neen, uiteraard niet

          Om op de nonsens van Jvm te reageren: Respect voor de soevereiniteit en zelfbeschikking van landen, niet-inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van andere landen, zijn principes die verankerd zijn in het internationaal humanitair recht. Persoonlijk vind ik dat wij ons niet te moeien hebben met de interne keuken van Noord Korea en dat we dat land bijgevolg moeten verdedigen als het onrechtvaardige sancties en een dreigende oorlog door de strot geramd krijgt. Da's alles.

          Om het even met de woorden van William Blum te zeggen: "The U.N. Security Council voted unanimously Saturday to impose limited sanctions on North Korea for its recent missile tests, and demanded that the reclusive communist nation suspend its ballistic missile program." (Associated Press, July 15, 2006) ... Internet commentator: "Test some missiles that land harmlessly in the ocean? Unanimous condemnation. Fire some missiles at targets on land, kill hundreds of people, and destroy hundreds of civilian targets including power plants, airports, roads, bridges, TV stations, etc., all in violation of the Geneva Convention? Hey, no problem." Nogmaals: de massavernietigingswapens van de VS/NATO oorlogsmachine dreigen de planeet te vernietigen, niet Noord-Korea. Dus hierbij een warme oproep aan de moderator: schrap de niet-relevante bijdragen, zodat de mensen die werkelijk geïnteresseerd zijn in de inhoud van het boek, daarover van gedachten kunnen wisselen. Dankewel.

          • door svdl op donderdag 5 januari 2012

            Ik heb de stukken van Griekenland, Duitsland en Ierland gelezen! Miljaar, wat een ontluistering. Ik ben verbijsterd van de cijfers! de info komt eigenlijk allemaal van de Oeso, ECB of van andere europese instituten zelf. Ik wist er al wat van, maar dit slaat echt alles. Geen nuance blijft overeind en diegenen die toch proberen, zijn ofwel totaal omwetend over de omvang of liegen dat ze zwart zien.

            Ook de stukken waarin de filosofie van E.Burke, T.Dalrymple en Rand wordt uit de doeken gedaan zijn... brrrrr... om kippevel van te krijgen. Wat een mens- / wereldbeeld! Haast niet te geloven. Overtreft mijn verbeelding. Enfin, lezen, echt lezen!

  • door Dirkadriaensens op zondag 8 januari 2012

    Vandaag heb ik op de 7de dag Peter Mertens gezien samen met Dimitri Verhulst. Way to go, Peter.... Heel duidelijke uitleg, ook al duurde het maar 16 min. De interviewer had wel scherpe vragen, maar die gingen wel allemaal over het onderwerp van het boek. Een verademing. En een les voor dit forum.

    • door SAMIR op maandag 9 januari 2012

      Een "ander geluid" is broodnodig,en de vlamingen te laten beseffen,wat voor toekomst ze ECHT willen voor BELGIE,... De intellectuele visie van de heer Mertens Peter,is duidelijk,Maar zal spjitig genoeg niet haalbaar zijn,de mainstream van de kiezers is duidelijk,...

      We krijgen in boeken,meestal de up-bottom visie,en analyse, waar dit boek pleit voor een bottom-up visie,zeer verlichtend en a-politiek. Waar we voor hopen,dat links Vlaanderen,zich GEZAMELIJK,focust naar haar haalbare doel,en waarom niet officieel een pact tekent, om de "slag om Vlaamse geesten te HERwinnen"

      Eendracht maakt macht,het is geen tijd meer,om zich alleen te manifesteren als socialist,groene militant,of linksgezinde,vrijdenkende,enz.,... Er moet eens gedacht worden aan een nieuw concept,een overkoepelend "partij" die de gezamelijke visies,herenigt,....

      Het vernieuwende zal moeten zijn dat de "basis", ECHT haar leiders mag kiezen,..

      Aan alle mensen,vlamingen,"allochtonen,enz een Hopelijk GELUKKIG NIEUWJAAR EN GOEDE GEZONDHEID

      • door svdl op maandag 9 januari 2012

        [title]geen nood Samir. Ook al staat[/title]geen nood Samir. Ook al staat de storm voor de deur, de geschiedenis is nooit af. Wat vandaaag nog niet is kan morgen wel zijn.

  • door Christian Lebis op zaterdag 25 februari 2012

    Namelijk dat de wereld verandert is en dat ze voornamelijk kleiner is geworden. Hij kan pleiten voor solidariteit wat hij wilt, hij kan klagen over de financiële wereld wat hij wilt. en over bedrijven en rijken die amper belasting betalen. Maar hij moet niet vergeten dat regeringen amper nog iets kunnen doen, met de moderne transport technologie is het niet moeilijk voor een bedrijf om een land in Europa waar de productie kosten hoog liggen omdat de productiegoederen allerlei (dure) garanties en bonussen en aangename werkomstandigheden willen hebben te verruilen voor een land waar de productiegoederen voor een zielige 2 euro per uur werken, geen extra bijdragen krijgen, waar men ook geen limieten op werkuren etc... stelt. Bedrijven vervullen geen sociale behoefte, hun taak is; "het zo goedkoop mogelijk produceren van een goed of dienst om dit dan aan de consument te verkopen." Loonkosten, en belastingen drijven de productiekosten op waardoor de consumptieprijs stijgt waardoor er minder wordt verkocht, of minder wordt verdiend aan een verkoop indien men geen prijsstijging voor een product of dienst doorvoert. Daarom moeten regeringen met incentives komen om bedrijven hier te houden (zoals lage of geen belastingen)

    Tenzij men er in slaagt sociaal democratie over heel de wereld in te voeren, is het spijtig genoeg gepasseerd op dit moment omdat zij die voor werk en kapitaal zorgen altijd nog de optie hebben om te vertrekken. Waarom denk je dat London garanties en uitzonderingen wilt als er een Tobin tax komt? Zweden heeft met een Tobin tax geëxperimenteerd en is het grootste deel van haar financiële dienstverlening aan London kwijtgeraakt in de jaren 70

    • door hendrik1729 op maandag 20 augustus 2012

      Het klopt dat er hallucinante mistoestanden zijn aangericht door bankiers die casinopraktijken beoefenen met spaargeld en grote bedrijven die geen belastingen betalen. Het klopt ook dat delocalisatie de dag van vandaag zeer gemakkelijk geworden is en dat de loonkost een grote driver is om dit te doen. Maar waar meneer Mertens zedig over zwijgt is wel het feit dat het de regeringen binnen de EU en de EU commissie zelf zijn die nalaten om hun wetgeving desbetreffende aan te passen. Of dat diezelfde overheden door hun continue diarree aan regeltjes en wetjes voor Jan en alleman de kosten van alles en niets de hoogte injagen. Of dat als gevolg van die regelneverij het aantal ambtenaren exponentieel stijgt en dus ook de belastingsdruk op de rest van de economie. Dat de overheden dringend een zware afbouw van hun waterhoofden, overbetaalde ambtenaren en bemoeizucht moeten organiserenen en tegelijkertijd de belastingen stevig moeten verminderen met het vrijgekomen geld teneinde de economie terug in gang te krijgen, daar zijn ze nog niet uit. Het is perfect mogelijk delocalisaties omwille van de loonkost te stoppen door aan de EU grens hoge invoerrechten te heffen of door transport zeer duur te maken, de productie keert onmiddellijk weer. Dat er werk moet gemaakt worden van een zinnig immigratiebeleid ( heb je een arbeidscontract of een, dan kan je komen, heb je dat niet dan blijf je weg ) wordt ook nergens vermeld. Ik vind het ook raar dat er zogezegd een "vijandsbeeld" opgehangen wordt indien de NVA een punt maakt van de onverantwoorde transferts tussen Vlaanderen en Wallonie. De statistische Waal is niet dommer of zieker dan een statistische Vlaming maar ze slagen er wel in in Wallobrux om dubbel zo veel werkloos te zijn, nauwelijks talenkennis te hebben, de taalwetgeving aan hun laars te lappen werken en dan te beweren dat ZIJ gediscrimineerd worden. Dit is geen vijandsbeeld ophangen, dat is bepaalde gemakzuchtige bevolkingsgroepen een spiegel voorhouden - iets wat Dalrymple OOK doet. Dalrymple heeft lang in ontwikkelingsgebieden gewerkt en heeft daar kunnen vaststellen dat de wil om uit de miserie te geraken soms hallucinant veel groter is dan in onze westerse pampermaatschappij. Om af te ronden : er zijn zware mistoestanden ontstaan in de EU, maar de ECHTE verantwoordelijken blijven de politici. Indien die liever permanent en quasi in het openbaar ( zoals Dehaene, Verhofstad, Reynders, Martens, Vandenbossche enz ) hun zakken laten vullen dan aan beleid te doen tegen rijke belangengroepen in zal er niets veranderen totdat men opnieuw guillotines opstelt op elke marktplaats.

  • door michel vandeweghe op maandag 5 november 2012

    Bedankt voor deze bijdrage ... we (de massa) is zich niet bewust waar we naartoe gaan! Een boek als dat van Mertens , een tekst als deze recensie .. werken als "De Utopie van de vrije markt" van H.Achterhuis , "De val van Prometheus" van T.Lemaire .... van al die (zgn linkse) intellectuelen bewijst dat het ethische, het bewustzijn van de verplettering van de solidariteit en de ontwenselijking door het Neoliberalisme wel degelijk "gezien" wordt .... maar zoals Huizinga reeds in 1935 schreef : We wereld is bezeten en we weten het !

  • Het is niet langer mogelijk om te reageren.

    Lees alle reacties