Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu
Opinie

Prostitutie, neoliberalisme en realiteit

Prostitutie wordt vaak te simplistisch benaderd. Men zegt dat het een vorm van uitbuiting is zoals andere en verklaart de behoefte eraan als natuurlijk. De media houden ons een romantisch plaatje voor; de ideologieën van neoliberalisme en seksisme beschermen het systeem en verbergen de machtsrelaties die erachter zitten. Er is een andere kijk nodig om de problemen zichtbaar te maken.
woensdag 7 december 2011

"Over the last few decades, pornography and prostitution have become more and more socially acceptable, more 'mainstreamed'. We are generally told that this process is a positive sign of the liberalization of society, a movement away from restrictive social norms associated with the Fifties and earlier decades. The acceptability of pornography and pimping is tied closely in the public mind with tolerance for lesbians and gays, improved sex education, improved access to birth control technologies, etc. We are told it is a package deal."  D. A. Clarke, 2004 (i).

Inleiding

Zijn mensen die zeggen dat prostitutie “een job als een ander is”, seksueel bevrijde denkers of wegrationaliserende oogklepdragers? Waarom is de meerderheid van de prostituees vrouw? Wat is er verborgen achter het begrip 'sekswerker'? Wat is het effect van het bestaan van een systeem van prostitutie? Welke ideologie beschermt het bestaan van dit systeem?

Met zo weinig feministische denkkaders en discussie beschikbaar in de samenleving is het niet gemakkelijk om ergens een serieuze mening of debat over te kunnen hebben. Neoliberale waterdragers, een uitverkocht media-apparaat en antifeministische masculinisten zijn te goed vertegenwoordigd en hebben een hegemonie bereikt waardoor we sommige meningen haast niet meer kunnen denken.

Is er eigenlijk nog iemand tégen prostitutie tegenwoordig? Met al die hippe films en boeken – in wat je het middenklasse-callgirl genre kunt noemen – die subtiel en onsubtiel prostitutie ten hemel prijzen als het meest bevrijdende en/of glamoureuze wat je als vrouw maar kan doen en pooiers die vlot de media bespelen, lijkt het alsof iedereen het erover eens is: prostitutie is best wel leuk, romantisch, een eigen vrije keuze.

In sommige Ladyfests (feministische bijeenkomsten met muziek en workshops) geven pooiers nu workshops over pornografie en prostitutie als bevrijdende vormen van seksualiteit – wat zij dan onder de noemer seks-positivisme plaatsen (ii). In plaats van beschouwd te worden als de uitbuiters van vrouwen, krijgen ze spreektijd op feministische plaatsen – hoe is de wereld zo kunnen veranderen?

En dan nu: de realiteit

"In prostitution, there is always a power imbalance, where the john has the social and economic power to hire her/him to act like a sexualized puppet."  Farley et al., 2003 (iii)

Prostitutie is een van de meest verschrikkelijke, uitbuitende, dodelijke en vrouwenhatende systemen in deze wereld. Er is een hiërarchie van uitbuiting en dwang in prostitutie. Volgens onderzoek is aan de top van de piramide ongeveer een 2 procent van de vrouwen werkzaam in de sector die veel geld krijgen van enkele mannen, op een korte tijd en vrij snel kunnen wegraken of stoppen, of uitgekocht worden door een man die hen ondersteunt.

Daaronder vinden we zo'n 38 procent van de vrouwen werkzaam die in de prostitutie zijn gekomen door geldnood en doordat prostitutie voor hen een optie werd gemaakt door een geschiedenis van seksueel misbruik, incest en dergelijke. En daaronder bevindt zich de 60 procent vrouwen die het armst is, die enorm beperkte keuzes hebben in hun leven en vaak fysiek gedwongen worden tot prostitutie (iv).

Het meest walgelijke aan het debat rond prostitutie is dat de onderklasse van meest uitgebuite prostituees bijna nooit aan het woord komt hoewel zij de overgrote meerderheid van vrouwen in de prostitutie vormen. Vrouwen die door mensenhandel naar westerse landen zijn gebracht en worden opgesloten en/of fysiek bedreigd, kunnen helemaal niet aan het woord komen (tenzij achteraf als ze kunnen ontsnappen). Het is meestal die geprivilegieerde bovenste 2 procent die spreekt of boeken schrijft (v).

Tegenwoordig gebruikt men vaak de term 'sekswerker' om te spreken over prostituees. Er zijn ook pooiers die zich uitgeven voor sekswerker en op die manier het debat proberen te beïnvloeden – ze krijgen vaak een sympathiek luisterend oor, want het zijn “mensen van in het beroep”, “prostituees die zelf aan het woord komen”, enzoverder. Het doet sterk denken aan managers die eigenlijk enkel bezig zijn met de aandeelhouders meer winst te bezorgen, maar zich toch gaan proberen voorstellen als een werker als een ander, “één van jullie”.

De opkomst van de neoliberale globalisering heeft ook een impact gehad op de prostitutie. Om maar enkele voorbeelden te geven: er is steeds meer 'sekstoerisme' waarbij mannen met geld reizen naar andere landen; de ecologische crisis draagt ook bij tot problemen van armoede en delocalisering en heeft mede hierdoor bijgedragen tot een enorme toename van prostitutie (vi).

De omstandigheden in de prostitutie zijn verschrikkelijk, prostituees hebben extreem veel kans op verkrachting, soa's, mishandeling en geweld zowel door de pooiers als de klanten-uitbuiters en soms ook de politie. Legaliseren van prostitutie heeft als effect – wat de bedoeling ook is – de legalisering van dit geweld.

Studies verschillen qua exacte cijfers, maar altijd blijkt dat een overgrote meerderheid van vrouwen (80 – 95 procent) dit beroep niet zou uitoefenen moest het anders kunnen – ook in landen waar het gelegaliseerd is. Als prostituees gevraagd wordt of ze zouden willen dat hun dochters dit beroep uitoefenen, antwoorden ze allemaal 'neen'.

Er is een groot verband tussen seksueel misbruik op jonge leeftijd en prostitutie. Heel veel prostituees hebben last van posttraumatische stressstoornis en andere geestelijke en lichamelijke problemen veroorzaakt of getriggerd door prostitutie (vii).

In het neoliberalisme is het ook moeilijk om op een andere manier te denken dan in economische termen. Het aanbieden van koopwaar door een partij, gekocht door een andere partij, is de norm, wat die koopwaar dan ook is. De neoliberale ideologie verkoopt ons een sprookje van een vrije markt waarop iedereen zich vrij kan bewegen zonder beperkingen, zonder problemen.

Armoede wordt een keuze, je eigen schuld. Mensen met problemen hebben er zelf om gevraagd, want de wereld is rechtvaardig zoals die is, werklozen zijn allemaal profiteurs, etcetera. Als we op die manier blijven denken en kijken, kunnen we de dwingende krachten die op mensen inwerken niet meer zien – ze worden onzichtbaar en zo kunnen ze blijven bestaan.

Bewuste manipulatie: de pooier

"We, the survivors of prostitution and trafficking gathered at this press conference today, declare that prostitution is violence against women. Women in prostitution do not wake up one day and “choose” to be prostitutes. It is chosen for us by poverty, past sexual abuse, the pimps who take advantage of our vulnerabilities, and the men who buy us for the sex of prostitution." Manifesto, Joint CATW-EWL Press Conference, 2005 (viii)

Pooiers zijn een diverse groep mensen die op maximale winst uit zijn; daarvoor kiezen ze op zeer rationele wijze die methoden die nodig zijn om dat doel te proberen te bereiken. Ook pornografie past netjes in het plaatje: op die manier kunnen pooiers de vrouwen die ze gebruiken niet slechts enkele keren verkopen, maar tienduizenden keren.

Prostituees worden vaak gefilmd waardoor hun pooiers nog meer winst kunnen realiseren, langs de andere kant is pornografie steeds gewelddadiger geworden en vragen klanten – die meestal ook naar pornografie kijken – van prostituees steeds meer om extreme, lichaamsbeschadigende seksuele handelingen.

Joe Parker stelt in How prostitution works (ix), dat veel mensen zich vaak geen echte voorstelling kunnen maken van hoe pooiers werken. Die realiteit is gruwelijk: hoe pooiers zich organiseren, hoe ze vrouwen zoeken die bijvoorbeeld al zware ervaringen hebben gehad in hun jeugd, seksueel misbruik, geestelijke problemen, etc. Hoe ze vrouwen kraken en voorbereiden op prostitutie.

Een vrij ontnuchterende kijk voor mensen die nog geloven in de glamour die de media ons voorspiegelen en belangrijk om de discussies over 'vrije keuze' in hedendaagse linkse / feministische kringen nog enigszins te verbinden met de realiteit.

In enkele landen, zoals Nederland, werd gepoogd de omstandigheden voor prostituees te verbeteren door een verregaande legalisering. Ondertussen is duidelijk dat dit beleid gefaald heeft. De pooiers en klanten hebben geprofiteerd van deze legalisering. Pooiers waren plots zakenlui als een ander. Hun vermogen om winst te maken schoot de hoogte in, gezien ze nu meer dan vroeger legaal konden werken.

Achteloos verklaart een pooier in een interview dat zijn doel is om 500 bordelen open te hebben (x). Zonder boe of ba wordt bordeeluitbater Theo Heuft als een sympathieke zakenman voorgesteld in de zelfverklaarde kwaliteitskrant De Morgen (xi).

In de landen of steden waar prostitutie gelegaliseerd is, groeit meestal ook het illegale gedeelte van de prostitutie – nog meer winsten voor pooiers, nog meer geweld tegen vrouwen. Karina Schaapman beschrijft in Hoerenlopen is niet normaal (xii) overtuigend het falen van het Nederlandse beleid. Het is duidelijk dat een andere aanpak nodig is.

Verdringing en outsourcing van geweld: de klant-uitbuiter

"Judith Lewis Herman, Professor of Clinical Psychiatry at Harvard University Medical School, is perplexed at what she calls ‘mass social dissociation’ or the social denial about prostitution in society. She asks how we live knowing and not knowing about it – ‘a worldwide enterprise that condemns millions of women and children to social death and often to literal death, for the sexual pleasure and profit of men’ and that thrives everywhere." (xiii)

Een belangrijk probleem bij het debat over prostitutie is dat we niet genoeg naar de rol van de klant kijken in het voortbestaan van dit systeem. Klanten zijn mensen die hun eigen plezier als absoluut belangrijk stellen en de wensen van de prostituees volkomen negeren.

Het kan niet anders dan een extreme verdringing eisen om naar bordelen te gaan, wetende dat de meeste vrouwen daar gedwongen of toch zwaar tegen hun zin werken in walgelijke omstandigheden. Maar de hedendaagse ideologie van de vrije keuze maakt dat verdringen vast gemakkelijker, net als het feit dat het beroep in sommige landen legaal is – als de overheid het ook erkent, wat kan er dan nog mis zijn? En veel boeken en films zeggen dat prostituees een luxeleventje leiden en er zelf voor kiezen, niets aan de hand dus ...

Klanten betalen, via een omweg, de pooiers. Waarvoor betalen klanten eigenlijk? Zij betalen o.a. voor het geweld dat nodig is om vrouwen op de plaats te houden, beschikbaar te maken. Dit geweld wordt deels uitbesteed aan de pooiers (xiv), zodat de klanten-uitbuiters hun handen kunnen wassen in onschuld en zij zichzelf kunnen wijsmaken dat het OK is wat ze doen.

Er is een massieve sociale dissociatie op allerlei vlakken: mensen hebben vaag wel een idee van dat er een probleem is met prostitutie, maar de realiteit van het geweld wordt voor hen verborgen gehouden (het geweld wordt voor hen gedaan door de pooiers, de media stellen alles rooskleurig voor) en er is een ideologie beschikbaar, een discours waardoor ze de schuld en de eventuele schuldgevoelens in hun hoofd kunnen afwentelen.

Een lid van een groene partij (jawel) die ik tegenkwam, begon te schelden op “die studentes die te veel luxe willen – ze willen allemaal op vakantie, een gsm, auto, stereoketen ... en daarom prostitueren ze zich, en gezien er aanbod is, zijn er ook klanten” – op die manier wordt alle schuld netjes weggewassen.

In een Cosmopolitan die ik kocht, stonden interviews met mannen die naar bordelen gingen – van de eerste tot de laatste hebben ze eigenlijk door dat er iets niet klopt, maar ze duwen het weg, dat is zelfs uit die simpele interviews duidelijk. Klanten-uitbuiters kopen hun schuld weg, het roept herinneringen op aan de aflaten voor zonden die de katholieke kerk vroeger kon toestaan.

Maar de kern van de zaak blijft dat klanten-uitbuiters geweld plegen op de prostituees en verantwoordelijk zijn voor dat geweld, of ze zich er nu bewust van zijn of niet, of ze zich er nu schuldig over voelen of niet.

Individualisme

"Sexuality is to feminism what work is to marxism: that which is most one's own, yet most taken away." Catharine A. MacKinnon (xv)

Prostitutie is geen job als een ander. Mensen die denken dat dit wel zo is, zijn duidelijk mensen die niet de problemen in die industrie hebben gezien, die niet de lijken en de gewonden hebben kunnen tellen, de door mensenhandel erin gedwongen vrouwen, de vrouwen die gekraakt, gemanipuleerd en 'klaargemaakt' zijn door pooiers.

Natuurlijk 'kiezen' mensen soms voor prostitutie. Dat is nogal logisch: als je van bepaalde groepen van de wereldbevolking hun keuzes inperkt en hun identiteiten kneedt en hen ondergeschikt maakt via allerlei vormen van onderdrukking – ja, dan zullen heel wat vrouwen de keuze maken om in de prostitutie te stappen.

Of ze die keuze ook zouden maken in een wereld waarin er geen economische noodzaak of dwang zou zijn, een wereld waarin vrouwen niet als minder behandeld worden en daardoor vaak minder keuzes hebben in het werk dat ze kunnen doen, dat is iets anders.

Het is zeer pijnlijk om te zien dat de neoliberale ideologie die ons omringt ook de geesten van linkse en feministische mensen besmet. Op een bepaald niveau gaan we geloven in individuen vrij van de impact van allerlei sociale krachten, individuen die volledig vrij hun leven kunnen leiden en vrij keuzes maken, niet gehinderd door structurele barrières.

Op die manier krijgen we een belachelijke karikatuur van de realiteit – mensen bestaan niet zomaar als individu los van elkaar. Allerlei sociale mechanismen werken in op mensen en beïnvloeden hen en daardoor komen ze bijvoorbeeld vaker dan anders terecht in bepaalde beroepen.

Het neoliberale paradigma van individuele vrijheid wordt gebruikt tegen massabewegingen en kritische analyses op groepsniveau. Die kunnen niet meer, worden niet meer aanvaard. Door die ideologische omkering zijn feministes die kritisch staan tegenover bepaalde praktijken – of dat nu het huwelijk is of carrièrefeminisme of pornoficatie – beschuldigd van censuur en het inperken van de vrijheid van vrouwen. De bankiers, pooiers en pornomakers daarentegen zijn plots degenen die die meest individuele expressie helpen mogelijk maken (xvi).

Feministische blik

Waarom is de uitbuiting in prostitutie eigenlijk anders dan de uitbuiting die mensen verduren door bijvoorbeeld werk bij een bank of een hamburgermultinational? Er is een belangrijk onderscheid tussen het verkopen van je arbeidskracht en van je lichaam, prostitutie moet veeleer gezien worden als een vorm van slavernij.

Van de andere kant zou je prostitutie als een zeer normaal verschijnsel kunnen beschouwen binnen het kapitalisme. Steeds verdergaande commodificatie betekent dat uiteindelijk alles een product kan zijn dat gekocht en verkocht kan worden. Op die manier bekeken, is prostitutie de ultieme normale seks die volledig binnen kapitalistische paradigma's verloopt. Als feministes zouden we moeten beseffen dat dat niet iets is dat we moeten vieren, maar iets dat we moeten bestrijden.

Omdat de overgrote meerderheid van prostituees vrouw is, is een specifiek feministische analyse nodig; prostitutie is een symptoom van de scheve machtsverhouding tussen vrouwen en mannen in onze samenleving.

Gedwongen seks is geen seks, maar verkrachting. Alle vormen van dwang tellen hierbij mee: rechtstreekse fysieke dwang, dwang door de dreiging met geweld, economische dwang en allerlei subtiele sociale mechanismen.

Feministes werken aan een bevrijdende kijk op seksualiteit en zien gedwongen vormen van 'seks' als hindernissen voor echte seksuele bevrijding. Prostitutie is een fenomeen waarin twee onderdrukkingen op een unieke manier samenkomen: economische onderdrukking, die de meeste mensen in het kapitalistische systeem ondervinden, en onderdrukking op basis van sekse / seksualiteit, die vrouwen treft (xvii).

Het is geen toeval dat het overwegend vrouwen zijn die in de prostitutie terechtkomen en dat de mannen die te vinden zijn in de prostitutie vaak uit lagere sociale klassen of andere zwakke posities komen.

Dat prostitutie acceptabel wordt gemaakt, wil zeggen dat de boodschap wordt gebracht dat vrouwen koopwaar zijn, objecten om te gebruiken. Ikzelf en andere vrouwen die ik ken, zijn al lastiggevallen op straat, hebben al te horen gekregen “hoeveel vraag je?” – in hoeverre komt dat doordat klanten niet strafbaar zijn en doordat dit soort gedrag zo acceptabel wordt gemaakt?

Het is tevens zo dat prostituees vaak ook nog mishandeld worden door de politie. Veel mensen zijn daarom voorstander van een systeem waarbij de vrouwen legaal hun werk kunnen doen. Tezelfdertijd, zoals in het Zweedse model, kunnen we voorstander zijn van criminalisering van de klant-uitbuiter, want prostitutie is een vorm van uitbuiting.

Wij zijn voor de bevrijding van alle vrouwen. Maar dat wil niet zeggen dat we niet tegen pooiers, klanten of prostitutie als systeem kunnen zijn. Prostitutie als geheel is een systeem dat mee de onderdrukking van vrouwen in stand houdt.

Naar een oplossing

Bij het werken naar een oplossing moeten we enkele principes en realiteiten in acht nemen. Ten eerste, oplossingen of wetsaanpassingen mogen geen nadelen inhouden voor prostituees. Ten tweede, gezien de ongelofelijk precaire realiteit waarin de meeste prostituees zich bevinden, moeten we een oplossing vinden die hiermee rekening houdt.

Ten derde, we kunnen niet volstaan met een zeer nauw bekeken oplossing, maar moeten naar de bredere context kijken: normativiteit, mensenhandel, de economische staat van het wereldsysteem.

Wat we tevens moeten doen voor een oplossing is het loslaten van elke hypocrisie of oneerlijkheid of drang naar het hebben van een goed imago, coolheid of de angst om tegen bepaalde media of heersende denkbeelden in te gaan.

We kunnen als feministes niet één groep van vrouwen opofferen voor de rest – een lagere kaste creëren die de problemen moet oplossen, waardoor andere vrouwen dan zogezegd minder last hebben van geweld of verkrachting. Het is ethisch niet aanvaardbaar, het werkt trouwens ook niet en er lijkt een sterke vorm van chantage van dit argument uit te gaan: als we prostitutie afschaffen, krijgen we dan meer geweld op ons dak?

Het is ook niet omdat er belachelijk veel boeken en films en professoren en journalisten prostitutie als iets 'anders' proberen voor te stellen dat wij ons daarbij moeten neerleggen – geweld en mensenhandel zijn nooit acceptabel.

Daarom zijn “lichte aanpassingen ter verbetering van de toestand van de prostituees” op de lange termijn ook niet acceptabel. Prostitutie willen verbeteren, is hetzelfde als verkrachting willen verbeteren – het kan niet, het is totaal de verkeerde weg om in te slaan.

Tezelfdertijd is het belangrijk rekening te houden met de ongelofelijk precaire situatie waarin de meeste prostituees zich bevinden. Daarom zijn er hand in hand met andere maatregelen allerlei uitstapprogramma's nodig die prostituees kunnen helpen met het vinden van andere jobs, financiële bijstand, etc.

Het Zweedse model

Het Zweedse model dat in 1998 is ingevoerd, gaat uit van een visie waarbij prostitutie wordt gezien als een aspect van geweld van mannen tegen vrouwen en kinderen (xviii). De vrouwen worden niet gecriminaliseerd, de kopers wel – deze zijn strafbaar.

Het Zweedse model begint langzaam meer en meer ingang te vinden. Het model is recent ingevoerd in Noorwegen – wel met een andere focus dan in Zweden (xix), in andere landen komt een nieuwe discussie op gang vaak omdat gebleken is dat het huidige beleid gefaald heeft, zoals in Ierland en Nederland – ook in België is er recent opnieuw discussie.

Dit model is niet perfect. Het is niet zo dat Zweden een utopisch land is waar er plots geen seksisme meer is, geen patriarchaat, geen objectificatie of geweld, geen kapitalisme dat mensen dwingt tot allerlei onmenselijke handelingen.

Maar op zijn minst geeft de Zweedse wet een signaal: geweld tegen vrouwen wordt niet geaccepteerd. En het geeft de mogelijkheid om geweldplegers te vervolgen. Prostituees daarentegen moeten niet bang zijn voor vervolging. Een dergelijke wet is wat mij betreft een baken in de duisternis.

Conclusie

Als feministes moeten we verzet bieden tegen een systeem waarin uitbuiting goedgepraat wordt als een vorm van werk, waarin een bepaalde groep verhandeld kan worden, waarin geweld met allerlei neoliberale excuses toegedekt wordt.

Wetten die het kopen/uitbuiten criminaliseren, geven op zijn minst een signaal dat het bestaan van dit systeem niet acceptabel is. Vormingscampagnes voor mentaliteitswijzigingen zijn nog een belangrijk element in een strategie voor een wereld zonder prostitutie.

Het aanpakken van vrouwenhandel, de economische structuren en seksistische systemen in onze wereld zijn noodzakelijk om echt een einde aan prostitutie te kunnen maken.

Prostitutie als geheel, als systeem, geeft een krachtig signaal naar de buitenwereld, namelijk dat het aanvaardbaar is dat er een kaste van vrouwen bestaat die kunnen verhandeld en verkocht worden voor het gebruik en het plezier van mannen. Dit systeem moet verdwijnen, willen we ooit in een wereld kunnen leven zonder geweld, zonder uitbuiting en zonder vrouwenhaat.

Evie Embrechts

Evie Embrechts is actief bij Feministisch En Links (FEL). Met dank aan Karin Werkman en de andere leden van FEL.

Voetnoten:

  • (i) D.A. Clarke. 2004. Prostitution for everyone: Feminism, globalisation and the ‘sex’ industry. Not For Sale, Christine Stark & Rebecca Whisnant (eds). Spinifex Press. Beschikbaar online: http://genderberg.com/docs/Prostitution%20for%20Everyone%20carnifinal.pdf
  • (ii) Het moge duidelijk zijn dat deze term bijzonder slim tactisch gekozen is: het definieert mensen die voor prostitutie zijn als mensen die voor seksuele bevrijding zijn, en de tegenstanders hebben dus geen hokje meer over behalve dat van oubollige-preutse-seuten. Merk de analogie op met het abortusdebat, waar mensen die tegen abortus zijn zichzelf als pro-leven klasseren.
  • (iii) Prostitution & Trafficking in Nine Countries: An Update on Violence and Post-Traumatic Stress Disorder. Farley, M., Cotton, A., Lynne, J., Zumbeck, S., Spiwak, F., Reyes, M.E., Alvarez , D., Sezgin, U. 2003. Online beschikbaar op http://www.prostitutionresearch.com/pdf/Prostitutionin9Countries.pdf
  • (iv) Prostitution's Hierarchy of Coercion, 2008, meta-analyse door Melissa McFarley, beschikbaar online http://www.prostitutionresearch.com/ProstitutionCoercionHierarchy.pdf
  • (v) Mooie uitzonderingen zijn bijvoorbeeld Not For Sale – Feminists Resisting Prostitution and Pornography, 2004, Christine Stark & Rebecca Whisnant [eds], Spinifex Press en de documentaire Not For Sale, te vinden op o.a. http://videosift.com/video/Not-For-Sale-A-Documentary-About-Sex-Workers of http://www.youtube.com/watch?v=TQydMMjbL5o – in die laatste komen ook Nederlandse prostituees en pooiers aan het woord.
  • (vi) Bijvoorbeeld beschreven in Joel Kovels boek The Enemy of Nature.
  • (vii) Prostitution & Trafficking in Nine Countries: An Update on Violence and Post-Traumatic Stress Disorder. Farley, M., Cotton, A., Lynne, J., Zumbeck, S., Spiwak, F., Reyes, M.E., Alvarez , D., Sezgin, U. 2003. Online beschikbaar op http://www.prostitutionresearch.com/pdf/Prostitutionin9Countries.pdf (last accessed April 26th, 2011); en Zimmerman, C., et al. (2006). Stolen Smiles. The physical and psychological health consequences of women and adolescents Trafficked in Europe. The London School of Hygiene and Tropical Medicine. London 2006.
  • (viii) The Links between Prostitution and Sex Trafficking: A Briefing Handbook, Monica O’Connor And Grainne Healy, 2006
  • (ix) Joe Parker, How Prostitution Works. te lezen in Not For Sale – Feminists Resisting Prostitution and Pornography, 2004, Christine Stark & Rebecca Whisnant [eds]. en beschikbaar online: http://www.prostitutionresearch.com/parker-how.html
  • (x) Not For Sale, documentaire, cf. supra.
  • (xi) Theo Heuft – Nederlandse pooier-kapitalist wil bordeel openen in Brussel. 2009. Tikara. http://tweedesekse.wordpress.com/2009/11/02/theo-heuft-nederlandse-pooier-kapitalist-wil-bordeel-openen-in-brussel/
  • (xii) Hoerenlopen is niet normaal – twijfels bij een liberaal prostitutiebeleid. 2007. Karina Schaapman. Uitgeverij Balans.
  • (xiii) Robb 2006: 359
  • (xiv) Met dank aan Andrea Dworkin voor dit inzicht
  • (xv) Catharine A. MacKinnon. 1989. Toward a feminist theory of the state. Harvard University Press.
  • (xvi) Nancy Fraser bijvoorbeeld beschrijft op boeiende wijze het proces waarbij kapitalisme een aantal aspecten van feminisme geperverteerd heeft, aspecten die nu helpen het kapitalisme te laten bestaan. Nancy Fraser. 2009. Feminism, Capitalism and the Cunning of History. New Left Review # 56.
  • (xvii) Voor een werkelijk fantastische analyse hierover, zie Catharine A. MacKinnon. 1989. Toward a feminist theory of the state. Harvard University Press.
  • (xviii) Karin Werkman. 2009. Sex trafficking in Europe: Prostitution regimes and trafficking victims. Thesis voor MsC Humanitarian Action, University College Dublin.
  • (xix) Ibidem.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

16 reacties

  • door Koen Calliauw op woensdag 7 december 2011

    Boeiende opinie. In Antwerpen vecht reeds lange tijd de vzw De Ketelpatrouille voor de rechten en levensvoorwaarden van vooral Afrikaans prostituees. Haar website bevat veel info vergaard 'op de straat' en van uit de theorie. (De Ketelpatrouille) (1)

    Het Vlaamse 'gezin als hoeksteen van de maatschappij' is niet zelden een vorm van legale prostitutie. De mens is niet monogaam en zoekt zijn 'gerief ' overal. Brave huisvaders trekken naar de hoeren, vrouwen hebben 'slippertjes' op het werk of met de buurman. Keuze zat.

    'Het gezin' is de reproducerende kern van kinderen. In de kapitalistische maatschappij toekomstig uit te buiten werkvolk en kanonnenvlees. Kerk en staat legden hun dwingende hypocriete regels op.

    Luister naar de verhalen van prostituees over hun klanten. Sullen die met een bezoekje trachten te ontsnappen aan een niet leefbare werkelijkheid. Soms zijn het de prostituees die het spel beheersen en in die zin 'vrij' zijn. Ze kunnen het feminisme veel leren. ('C'est le metier, le trotoir...') (2)

    De legale prostitutie die vele Vlaamse gezinnen kenmerkt legt de basis voor de gedwongen illegale prostitutie die in overgrote meerderheid 'wreed' is. In beide gevallen zijn veelal de vrouwen het slachtoffer van mannen die 'niet beter weten'.

    Het aantal alleenstaande ouderen en jongeren stijgt in de steden naar de vijftig procent. Deze singels brengen nieuwe normen en waarden inzake seksualiteit in de maatschappij binnen. Dat is een goede zaak op voorwaarde dat hun rechten en levensvoorwaarden niet gediscrimineerd worden.

    Linkse vrouwen en mannen kiezen al honderd jaar voor een vrije seks beleving. Het moet om 'kameraadschappelijke' relaties gaan. De theorie lijkt makkelijker dan de praktijk...'Het gezin' wordt terecht begrepen als een gevangenis. Daarom moet de strijd voor de rechten van prostituees gezien worden binnen het geheel van het feminisme, de bevrijding van alle vrouwen.

    Met respect voor de eigenheid van de prostituees. Zonder puritanisme of betutteling, wat het feminisme vreemd is. Dat is in het voordeel van vrouwen én mannen.

    1 - 'De Ketelpatrouille' www.ketelpatrouille.be

    2 - 'C'est le metier, le trotoir...' www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/03/01/prostitutie-cest-le-m-tier-la-rue-le-trottoir

  • door Lucie Evers op donderdag 8 december 2011

    Ik ben een vrouw. En ik ben ervaringsdeskundig. Ik heb niet eens de hele tekst gelezen, wegens rabiaat en pamfletair. Ik ben het eens dat er binnen de sector 'prostitutie' heel veel geweld, uitbuiting, armoede, etc. plaats vindt en dat dit de meerderheid van de sexwerkers, en niet alleen de vrouwen, treft. De feiten zelf vertellen ons dat. Ik ben het niet eens met de rabiate houding tegen prostitutie. Meer nog, schaf de sexwerker af en het geweld doet zich elders voor, met nog meer dramatische gevolgen en zonder 'gecontroleerde' omstandigheden. Natuurlijk is het mijn wens dat alle geweld ophoudt, maar hier is de wens de vader van de gedachte... Het mechanisme achter deze fenomen van uitbuiting en geweld is niet deze of gene sector of beroepsactiviteit, maar de kansarmoede van grote delen van de bevolking die extra zichtbaar wordt in enkele sectoren. Prostitie is een vak, een hulpverleningsvak dan nog wel, en naast de aberaties - die er wel degelijk zijn- is het goed dat dit soort diensten wordt aangeboden. Een aantal mensen zou anders nooit tot intimiteit komen of sexueel voorgelicht geraken... Ik wens echter niemand toe onder dwang dit vak uit te oefenen. Het is trouwens slecht voor de kwaliteit van de dienstverlening. De sector moet zichzelf opnieuw uitvinden, en legalisering is daarbij voorwaarde scheppend maar niet de echt oplossing. In kansarmoede, dus ook bij bij prostituees én pooiers, zit altijd een persoonlijke component en een structurele component. De overmatige vermarkting, het consumentisme en het gebrek aan sociaal en emotioneel kapitaal in een gemeenschap doen het aantal klanten en de frequentie stijgen. De globalisering heeft niet alleen mensenhandel binnen gebracht in de sector, maar nog veel meer kwalijke zaken. Let wel, het zijn veelal kansarmen die kansarmen uitbuiten. Er is een enorme geweldspiraal die dit alles voedt en in stand houdt. Het bovenstaand pamflet wil die uitbuiting en armoede afschaffen door de kansarmen zelf af te schaffen en wie ze zijn en wat ze doen. Dat is behoorlijk elitair en ondemocratisch. Meer dan de strijd tegen prostitie hebben hoeren en klanten behoefte aan emancipatie binnen (!) die werkelijkheid die hen samenbrengt. Dat er ook gewerkt kan worden aan het doorbreken van die geweldspiraal, aan de eigen (sexuele) emancipatie. Het is een typische humanistische, elitaire illusie dat we met zijn allen moeten 'meer mens worden, weg van de driften die ons leiden'. Een typisch voorbeeld van 'verlichtingsdenken'. En zijn de mensen die niet tot zoveel ontwikkeling in staat zijn, dan 'minder mens'? Kortom, ook ik ben nog steeds geraakt door zoveel geweld en uitbuiting door economische transacties , welke ook het voorwerp van de transactie is, als gevolg van een totaal gebrek aan ethisch handelen. En zowel structurele transitie als innerlijke transitie moeten bijdragen tot emancipatie weg daarvan. Maar meteen een sector willen afschaffen is strijden tegen fenomenen, misschien wel omdat je de lelijkheid ervan niet kan uitstaan, dan strijden tegen mechanismen die de fenomenen voortbrengen. Jezelf bevrijden uit kansarmoede heeft veel meer te maken met bestaansrecht, de geweldspiraal doorbreken, ervaren dat je kan kiezen en zelfs moet kiezen, en je bevrijden van verlangen dan met geld, op de sector waarin je actief bent. Meer nog, ik wens dat prostitutie een vak wordt waarin kwalitatieve arbeidsvoorwaarden ervoor zorgen dat de dienstverlening op een juiste manier tot stand komt. In geen enkele sector kunnen we toelaten dat zelfs de ILO standaarden voor werkomstandigheden niet worden gerespecteerd. De sector is toe aan grondige hervormingen, aan de-crimininalising, aan institutionalisering en aan een bevrijding uit het 'moralisme' waarmee zowel voorstanders als tegenstanders, over de hoofden heen, het debat voeren.

    • door Timothy op donderdag 8 december 2011

      Dus om een geweldspîraal te doorbreken wilt u het gaan legaliseren en goedkeuren i.p.v. het te bestrijden en veroordelen? Laten we dit dan ook maar toepassen op andere fenomenen van deze zieke maatschappij: kinderarbeid, slavernij, moord, genocides, diefstal,... Een bestrijding van deze is een bestrijding van een fenomeen i.p.v. een directe bestrijding van de mechanismen erachter en volgens u dus onzinnig? Een bestrijding van prostitutie is een bestrijding van het beeld dat vrouwen koopwaar zijn en dus meteen een bestrijding van het mechanisme achter prostitutie en ander geweld: het idee dat vrouwen koopwaar zijn. Maar dit werd op een veel betere manier uitgelegd in haar tekst, de tekst die u bekritiseert zonder gelezen te hebben.

      En wat is er mis met het afschaffen van kansarmoede, als de schrijfster dit echt van plan zou zijn? Is dat niet een nobel doel, is het niet wat elitair en ondemocratisch van u i.p.v. haar om dit te veroordelen. Als iemands doen en zijn verkrachten is vind ik toch dat dit veranderd moet worden, dat men daar geen respect voor moet hebben en dat men het niet moet gaan legaliseren en beschermen alsof het cultureel erfgoed is. Trouwens de schrijfster stelt niet dat kansarmoede de reden is waarom iemand klant-uitbuiter word, dat is iets dat u stelt: het is u eigen elitaire visie die stelt dat de klant-uitbuiters kansarmen zijn die hulp nodig hebben. Elke economische/sociale klasse van deze maatschappij buit vrouwen en mannen in de prostitutie uit, u gaat me toch niet zeggen dat die allemaal kansarm zijn want dan wil ik u definitie van dat woord wel eens weten. En als ze kansarm zijn geeft hun dat niet het recht om iemand anders te kwetsen.

      Iemand die over 'gecontroleerd' geweld spreekt als goedkeuring voor prostitutie moet zichzelf dan maar dagelijks door tientallen laten gebruiken als sekspop. Zo kan men meteen zelf er op toezien dat die klanten hun seksuele voorlichting en gekochte 'intimiteit' krijgen die u zo belangrijk vind.

      Lees de schrijfster haar tekst alvorens met stenen te beginnen smijten.

    • door TC op donderdag 8 december 2011

      Als analyse van het maatschappelijke discours terzake 'pamfletair' is, dan weet ik het ook niet meer... Uw stekelige reactie op een tekst die u niet eens gelezen hebt, daarentegen... Uw probleem met deze tekst, beste Lucie, bewijst dat uw progressisme alle denk- en grijpbare inhoud in de strijd verloren is. "De sector is toe aan grondige hervormingen, aan de-criminalisering, aan institutionalisering en aan een bevrijding uit het moralisme..." Da's in een notendop toch wat het huidige gedoogbeleid meent te zijn? U bent te laat geboren, vrees ik, om nog enige invloed te hebben op de politieke agenda... Er rest u nog dit alternatief: of aandelen kopen in de porno-industrie, of politica worden in een neoliberale partij.

  • door Anoniem op donderdag 8 december 2011

    Prostitiutie is een vorm van slavernij. Het is beschamend dat hier en nu nog steeds aan misbruiken en mistoestanden die prostitutie met zich meebrengt, geen eind is gemaakt. Inzien dat geweld op vrouwen verboden moet zijn, is al een eerste stap. Langzaam maar zeker moeten we komen tot een algemeen verwerpen/afschaffen van prostitutie. Als vrouwen van kindsbeen af weerbaar en zelfbewust worden opgevoed, zullen ze, dankzij de wetgeving die aan hun kant moet staan, in staat zijn 'nee' te zeggen tegen elke vorm van uitbuiting. Mannen moeten inzien dat seks tegen betaling niet gelukkig maakt. Alleen armer en eenzamer worden de mannen ervan. Seks met respect, is de enige vorm die partners kan bevredigen.

    • door Geerte op zondag 1 januari 2012

      [title]Slavernij? Ik werk al sinds[/title]Slavernij?

      Ik werk al sinds een jaar of twee in een bordeel in Duitsland, een zogeheten saunaclub. Ik heb diverse collega's uit landen als Roemenië en Bulgarije. Dat zijn landen waar het gemiddeld maandinkomen rond de € 250 ligt. De kosten van levensonderhoud zijn ongeveer € 500 per maand,.

      Bij mij in het bordeel verdien je snel € 500 per dag.

      En dat zou slavernij zijn????

      • door Geerte op zondag 1 januari 2012

        En overigens: wij hoeren verkopen onze lichamen niet. Wij verhuren onze tijd. Ik heb mijn lichaam nog altijd bij me, als ik in de auto stap om terug naar Nederland te rijden na een paar dagen werken.

        Ik word zo doodmoe van die zogenaamde feministische zusters, die mijn vak en mijn plezier zwart lopen te maken. Die mijn collega's uit armere landen als zielepoten proberen af te schilderen.

        En ja, verdomme, er zijn vrouwen die graag veel neuken en er ook nog voor betaald willen worden, ook. Wij bestaan en wij hebben het recht om niet gehinderd te worden door de vrouweliojke pastoors van links met hun samengeknepen geslachtsdeeltjes.

        Ik ben als hoer in twee jaar tijd vaker klaargekomen dan menige feministe in haar hele leven. Mannen kunnen echte schatten zijn.

        • door Geerte op zondag 1 januari 2012

          Bovendien; ik verdien goed € 8000 - 10.000 in de maand. Daarvan leg ik de helft opzij voor later. Ik heb niet eens een pensioenfonds nodig, en kan een leuk autootje rijden! En ik ben beslist niet de enige. Ik heb een collegaatje, die rijdt eens in de vier maanden met haar sport-Audi naar pa en ma in Boekarest. Koopt goede kleren voor ze.

          Hoezo uitbuiting?

        • door edin op dinsdag 3 januari 2012

          Jij bent een perfect voorbeeld van het pijnlijke feit dat zelfs vrouwen zélf meegaan in die verkeerde mentaliteit. Je pretendeert dat feministes allemaal preuts zijn en niet van seks houden, wat echt nergens op slaat. Daar gaat het helemaal niet om. Je kan graag seks hebben, maar dat is dan leuk voor jou. Er klopt gewoon iets niet in de mentaliteit "ik heb graag seks, dus ik laat mij betalen zodat mannen mij kunnen gebruiken". Het is perfect mogelijk om graag en veel seks te hebben zonder ervoor betaald te worden, geloof me. Hou je zielige vooroordelen over 'pastoors van links met samengeknepen geslachtsdeeltjes' maar voor jezelf. Jij kan er niet tegen dat er van uit wordt gegaan dat alle prostituees op een bepaalde (onrechtstreekse) manier worden gedwongen. Je komt echter wel af met een even groot vooroordeel over feministische vrouwen. Triestig. Er bestaat heus nog een weg tussen tégen seks zijn of jezelf laten betalen, wat misschien inderdaad niet altijd even gedwongen aanvoelt (zoals in jouw geval, good for you) maar wat in se wel het resultaat is van een totally fucked up samenleving. Desondanks besef jij dit zelf helaas niet, want je denkt dat het feit dat je zelf de keuze maakt alles verantwoordt. Als ik zelf de keuze maak om te stelen zodat ik kan overleven, is stelen dan verantwoord? Natuurlijk is stelen wel crimineel, maar ik bedoel dat het zogenaamde vrijwillige van een activiteit niet het bestaan ervan goedpraat.

        • door Steven Haerens op vrijdag 8 juni 2012

          Ik denk dat ik eruit ben, Evie. Je kunt prostitutie niet a priori veroordelen. Je moet verkrachting veroordelen, en je kunt iets proberen te doen aan de economische ongelijkheid die ervoor zorgt dat vrouwen die dat niet willen gedwongen worden in de prostitutie te gaan. Maar met prostitutie op zich is niets verkeerd: 'seks kopen' is inderdaad even weinig verwerpelijk als 'een brood kopen' (er zijn vast ook heel wat bakkers die tegen hun zin heel hard moeten zwoegen in een job die hun niet bevalt, net zoals er sekswerksters als Geerte zijn die van hun job houden). Als je maar vriendelijk bent tegen je bakker en je sekswerk(st)er. Voor seks betalen kan ook zó bevrijdend zijn! De eerste keer dat ik naar een sekswerkster ging - Alexsandra! Ik vergeet haar nooit! - voelde ik me ook zó bevrijd... Alles is eenvoudig en helder, er hoeft niet gekonkelfoesd, gemanipuleerd of onder druk gezet te worden: je komt - idealiter - tot een overeenkomst en geniet ervan. Mannen zijn ook helemaal niet de monsters die jij van hen lijkt te maken, hoor! Als ik voel (!) dat een sekswerkster zich niet goed voelt tijdens mijn bezoek, houden we op met vrijen en praten we gewoon wat over wat haar bezighoudt. Jaja: op mijn kosten. Net zoals ik bij de bakker informeer naar hoe zijn kinderen het stellen. Maar dan véél diepgaander.

          • door Evie Embrechts op vrijdag 8 juni 2012

            Nee, je bent er helemaal niet "uit"! Al wat je doet is je eigen gedrag goedpraten.

            Alles is idd eenvoudig als je ethiek de deur uit gooit en de markt (geld) laat spelen ja. Als je echt iets nuttigs wil doen voor de bevrijding van de wereld: er zijn wel meer paradigma's dan enkel antikapitalisme, als je echt denk dat prostitutie hetzelfde is als brood verkopen dan moet je nog veel bijleren. En terwijl je dat doet, kan je alvast stoppen met naar prostituees gaan en daardoor toch al iets goeds doen voor de wereld. Je kan het geld dat je uitspaart doneren aan organisaties tegen trafficking, voor uitstapprogramma's...

            Ik maak geen monsters van mannen, ik geloof in hun menselijkheid ondanks zoveel bewijs van het tegendeel.

  • door sabine craenen op donderdag 8 december 2011

    Ik denk dat het toch goed is om in heel dit debat eens het oor te luisteren te leggen bij de vrouwen over wie dit gaat. Ik kwam ooit een erg geëngageerde dame tegen, zelf ex-prostituee, woordvoerster voor de organisatie SCOT-PEP, die niet te spreken was over het Zweedse model. Haar belangrijkste reden was inderdaad: je duwt prostituees in de illegaliteit en de onveiligheid. http://www.scot-pep.org.uk/. Haar boodschap, als ik het me goed herinner, was: prostituees worden niet geholpen door repressie en moralisme. Wel door respect en pragmatische antwoorden op hun noden. Hoewel ik zelf heel weinig vertrouwd ben met het onderwerp, heeft deze dame een erg grote indruk op me gemaakt en me behoedzaam gemaakt voor al te simplistische betogen over prostitutie.

    • door Geerte op zondag 1 januari 2012

      Je hebt helemaal gelijk: er zou meer naar ons, hoeren, geluisterd moeten worden. Maar het lage is, wat je ook in dit schotschrift ziet gebeuren: diegenen die dat dan doen, worden weggezet als de happy few. Dan zijn het net toevallig die 2% die het wel leuk vinden, en de rest zouden allemaal slavinnen zijn. Deze zogenaamde feministes (ik ben vrijer en onafhankelijker dan de gemiddelde femipastoor) lopen met enorme borden voor de kop.

      Zo, en nu houd ik mijn mond. Morgen moet er weer flink gewerkt worden!

  • door Geerte op zondag 1 januari 2012

    Drie sites die een ander licht kunnen werpen op de zaak...

    http://www.lauraagustin.com/

    http://www.swaay.org/index.html

    http://www.sexworker.at

  • door Steven Haerens op vrijdag 8 juni 2012

    Mijn mening over pornificatie (haar aspect 'oversekstheid' is subjectief; haar aspect 'druk tot oversekstheid' is, net zoals 'druk tot het dragen of niet dragen van een hoofddoek' negatief, maar kan niet met maatregelen, maar enkel met woorden, bestreden worden; haar aspect 'seksisme' is negatief, en moet met maatregelen bestreden worden) staat in mijn derde post onder je artikel over 'De leugens van de pornocultuur'. Achter die mening sta ik nog steeds.

    In mijn tweede post heb ik ook zijdelings opgemerkt dat 'seks kopen' even (weinig) verwerpelijk is als 'een brood kopen'. Sta me toe dat ik die mening even opschort, je artikel(s) dienaangaande en de reacties eronder eens grondig lees, er eens goed over nadenk en dan met een wat uitvoeriger argumentatie op de proppen kom.

    • door Evie Embrechts op vrijdag 8 juni 2012

      "Sta me toe dat ik die mening even opschort, je artikel(s) dienaangaande en de reacties eronder eens grondig lees, er eens goed over nadenk en dan met een wat uitvoeriger argumentatie op de proppen kom."

      Dat lijkt me een goed idee :-)

      PS ik ben het helemaal niet eens met je "het is natuurlijk" redenering ivm mannen en vrouwen, ik heb daar al eens een stuk over geschreven (wel iets te lang, tsja...) http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/12/16/het-allemaal-natuurlijk-genetisch-evolutionair

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties