Advertentie

maandag 14 november 2011

Een krachtige 40ste Vrouwendag

Ik was vijftien toen ik het boek 'Eens in een brandend huis' las, een autobiografisch verhaal over een kind dat opgroeit in een huishouden gekenmerkt door geweld. Het greep me verschrikkelijk aan en liet een diepe indruk na. Maar de titel stelde me ook gerust. Eens. Uitzonderlijk. Het ging om een extreem en zeldzaam fenomeen. Eens. Niet nu. Niet vandaag, niet in deze geëmancipeerde samenleving.
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -
DeWereldMorgen.be -

Het is ondertussen alweer veertig jaar geleden, dat de eerste Belgische Vrouwendag plaatsvond. Vanaf de eerste editie trouw georganiseerd door het Vrouwen Overleg Komitee op 11 november, omdat centrale gaste Simone De Beauvoir alleen die dag nog vrij was. Gezien de doeleinden van de vrouwenbeweging had deze datum haast een symbolisch toeval kunnen zijn. Op deze verjaardagseditie blijkt echter dat de wapens in gendergerelateerd geweld nog lang niet tot stilstand zijn gekomen.

Naar Leuvense traditie stond de derde Vrouwendag binnen haar stadswallen, voor een derde maal in het teken van geweld. Sinds de vorige Vrouwendag in Leuven in 2002 is er al heel wat gebeurd. Maar hoewel een oud thema, blijft het buitengewoon actueel en maatschappelijk relevant. Nog steeds wordt één op de zes vrouwen in België geconfronteerd met partnergeweld. Ook de bestraffingsgraad van verkrachtingen is ontstellend laag: nauwelijks 14 procent. En maar liefst de helft van de aangiftes wordt geseponeerd.

Deze Belgische cijfers liegen er niet om. “Het is een illusie om te denken dat wij een cultuur hebben die vrij is van gendergerelateerd geweld, dat het bij ons toevallig af en toe eens misloopt en dat het in andere landen structureel is”, zegt VOK voorzitster Els Flour. “Als het bij ons zo wijd verspreid is moet het ergens in onze cultuur zitten. We moeten in de spiegel kijken.”

Dankzij de vrouwenbeweging is de cultureel-structurele dimensie van geweld vandaag meer aanvaard, toch blijft de bestraffing en opvolging ervan nog steeds achter. Daarom pleit het VOK voor een meer gerichte en consequente aanpak van partnergeweld en verkrachting in onze samenleving. Zo heeft de lage veroordelingsgraad in verkrachtingszaken veelal te maken met slecht bewijsmateriaal. Het kan niet dat de procedures die hiervoor bestaan, zoals de Set Seksuele Agressie, stof liggen te vergaren.

Maar toch was het vooral een gevoel van hoop dat deze Vrouwendag kleurde. Voornamelijk de kracht van vrouwen om steeds opnieuw in verzet te gaan tegen geweld stond centraal. Er werd opgeroepen tot een nultolerantie tegenover geweld, om het niet te pikken voor jezelf en je omgeving.

Verspreid over drie locaties, konden meer dan 1300 bezoek/st/ers talrijke beklijvende getuigenissen bijwonen over geweld binnen relaties en tegen lesbische vrouwen. Vaak kwam het tot een hartverwarmende dialoog, wanneer ook vanuit het publiek eigen ervaringen en vragen gedeeld werden.

Doorheen haar panelgesprekken tracht het VOK bij te dragen tot nieuwe ontwikkelingen binnen en complementair aan de hulpverlening. Hulpverlening moet verder worden uitgebouwd, met de autonomie van het slachtoffer als vertrekpunt. Inspirerend zijn de eigen-kracht-conferenties, zoals toegepast in Nederland. Het betrekken van het netwerk van familie, vrienden en buren bij het zoeken naar een oplossing staat daarbij centraal. 

Naar goede gewoonte toonden de Belgische vrouwen zich solidair met vrouwen elders in de wereld. Vrouwen vertelden over hun ervaringen in oorlogssituaties, waar verkrachting frequent wordt gebruikt als oorlogswapen. Zij getuigden over waar zij de kracht vonden hun eigen leven en gemeenschap terug op te bouwen. Ook ging er aandacht naar de belangrijke rol van vrouwen in de Arabische lente.

In het debat ‘Geweld kent geen grenzen’ gingen Eva Brems (prof. mensenrechten UGent), Sultan Balli (psychotherapeute – docente) en Maureen Luyens (psychologe – relatietherapeute) de dialoog aan omtrent culturele dimensies van geweld tegen vrouwen. Is intrafamiliaal geweld tegen vrouwen universeel of krijgen sommige vrouwen in onze samenleving meer geweld te verduren dan andere? In het geval van een eremoord wordt immers een beschuldigende vinger uitgestoken naar de hele gemeenschap van de ‘vreemde cultuur’, terwijl een passionele moord eerder gezien wordt als een uit de hand gelopen conflict binnen een koppel.

Maar worden beide dan niet gekenmerkt door dezelfde achterliggende machtsverhouding waarbij een man controle wil houden over ‘zijn’ vrouw? Eva Brems benadrukte het pandemische karakter van geweld tegen vrouwen. “Geweld is inherent cultureel, verbonden aan man-vrouw relaties en mentaliteiten verbonden aan gender. Maar het is niet eigen aan één cultuur.” Volgens het VOK moet dit niet tot cultuurblindheid leiden, maar wel tot een cultuuroverschrijdende aanpak, met oog voor specificiteit zonder te stigmatiseren.

Allerlei ludieke acties plaatsten de kracht van vrouwen verder in de spotlights. Doorlopend kon men genieten van een reeks workshops en tentoonstellingen, theater, film en muziek. Zo traden 6 kunstenaressen met hun werk in dialoog met 4 dichteressen, waren er levensgrote portretten van Congolese vrouwen en een retrospectieve met foto’s en affiches van de vorige Vrouwendagen ter ere van haar verjaardag. Meer dan 30 organisaties stelden zich met een aanstekelijk enthousiasme voor op de standenmarkt. Rond het middaguur was er een herdenkingsoptocht ter ere van vrouwen in oorlogssituaties. Onder tromgeroffel werd er naar het oorlogsmonument aan het Leuvense station getrokken, waar geluisterd kon worden naar getuigenissen van vrouwen uit conflictgebieden.

Bij afloop van de dag werd het eisenpakket krachtig uiteen gezet door woordvoerster Sofie De Graeve. Het VOK pleit voornamelijk voor een verdere verdieping en betere toepassing van de bestaande verwezenlijkingen. Voor meer specialisatie en middelen, met bijvoorbeeld een specifieke magistraat voor seksueel geweld en gespecialiseerde centra met multidisciplinaire teams in centrumsteden. Partnergeweld moet een prioriteit in het Nationaal Veiligheidsplan blijven.

Tot slot werd iedereen getrakteerd op het amusante en warme optreden van Lady Angelina. Bij het publiek zat de sfeer er alvast goed in. Hopelijk worden de inspanningen van het VOK ook elders met een vergelijkbaar enthousiasme opgevolgd.

Verslag: Marjolein Van Bavel
Foto's: Lieve Snellings

Vond u deze bijdrage de moeite waard? Geef ons dan uw fair share.

Klik hier om DeWereldMorgen.be te steunen via overschrijving.

Reageer (Spelregels)

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Reacties

Van een Vrouwendag mag men

Van een Vrouwendag mag men toch verlangen dat hete aardappels OOK bereid worden en niet doorgeschoven… Maar nee, het is aan Eva Brems en consoorten toevertrouwd om zand in de ogen te strooien en “eremoorden” te vergoeilijken door er “passionele moorden” bij te sleuren die –zoals elkeen weet- enkel door onze vermaledijde mannen worden began. En natuurlijk, elke cultuur is even schuldig aan geweld op vrouwen! Neen dus! Hoé ver moet men afstaan van de werkelijkheid om niet te willen zien dat geweld op vrouwen en meisjes veel meer voorkomt in allochtone milieus en bij nieuwe Belgen…? Er zijn toch cijfers over vrouwen in vluchthuizen –het topje van de ijsberg bovendien! Er zijn toch cijfers, min of meer, over genitale verminkingen en gedwongen huwelijken! Er zijn er geen over incest –toch niet in België- maar ook daar zou het voor de hand liggende wel eens waar kunnen zijn. Zijn er cijfers over wie verkracht wie en waar? Hoe komt men er bij om geplande moorden op meisjes, koelbloedig uitgewerkt door dikwijls een hele familie, en goedgepraat en goedgekeurd door heilige teksten, gebruiken en schriftgeleerden, op dezelfde hoogte te plaatsen met moorddadige opwellingen van drift en bezitsdrang, wraak of geldbejag !? En wat meer is: onze maatschappij en onze rechtsregels en onze sociale leefregels keuren dit geweld ten sterkste af, het wordt niet gelegitimeerd door zogezegde eeuwenoude gebruiken of door een omerta van een stilzwijgend goedkeurende omgeving. Er mag niet gestigmatiseerd worden dames…? Mag er dan toch wel man en paard benoemd worden a.u.b. Het is bovendien een schandelijk in de steek laten van alle vrouwen en meisjes die het slachtoffer zijn/gaan worden van wat in deze tekst een “vreemde cultuur” wordt genoemd. En dat door voorvechtsters van vrouwenemancipatie en dat op een vrouwendag –nee, sedert de hoofddoeken er met applaus onthaald werden en elke kritiek daarop monddood werd gemaakt, hoeft de vrouwendag voor mij niet meer. Het geweld op vrouwen is sedert de massale immigratie in België zeker toegenomen nadat de tweede feministische golf er voor zorgde dat dit geweld bespreekbaar en strafbaar werd. Dat feit openlijk te berde brengen, is geen fobie van welke soort dan ook, maar een eerste stap tot remediëring.

'Man en paard noemen'

U hebt groot gelijk. Mevrouw Brems zal er alles aan doen om dit thema te vermijden of naar haar hand te zetten. Ze zit gevangen in haar eigen PC discours.
Zeggen dat agressie en onderdrukking van vrouwen in de Westerse cultuur dezelfde vormen aanneemt als in andere traditionele culturen.... daarvoor moet je ofwel heel dom zijn ofwel van slechte wil zijn. Ik denk dat mevr Brems intelligent genoeg is.

Andere tekst gelezen?

Ik zie nergens in de tekst dat bepaalde culturen niet gewelddadig zijn of zelfs dat bepaalde culturen niet meer gewelddadig zijn dan anderen. In tegendeel er staat duidelijk dat het wel degelijk zo is. Ik citeer:
“Geweld is inherent cultureel, verbonden aan man-vrouw relaties en mentaliteiten verbonden aan gender. Maar het is niet eigen aan één cultuur.”
Men stelt duidelijk dat geweld aan cultuur gebonden is en dus logisch gezien zal de ene cultuur gewelddadiger zijn dan de andere. Maar men stelt gewoon dat vandaag de dag elke cultuur gewelddadig is tegenover vrouwen, dit omdat cultuur opgebouwd word door de bestaande machtsverhoudingen of de machtsverhoudingen naar waar men wil streven. Het enige dat de tekst wel stelt is dat we vooral meer geweld in ander culturen zien omdat we blind zijn voor het seksisme in de eigen cultuur, daarom het vb van de zogezegd 'passionele' moord.

Het brengt niets op om een bepaalde cultuur er uit te nemen en die te bestrijden mits de oorzaak dat die cultuur seksisme in zich heeft ook in elke andere cultuur te vinden zal zijn, enkel de uitvoering van dit seksisme is soms anders. Om bv seksuele mutilatie er terug bij te halen: wat met de cosmetische ingrepen die we op onze vrouwen, en dochters opdringen. Is bv een schaamlippenverkleining, borstvergroting, neuscorrectie,...opdringen aan je dochter of vrouw om haar een betere sekspop te maken dan geen seksisme? De tekst stelt duidelijk dat men een gerichte aanpak wil van seksueel geweld, dit houd dus wel degelijk in dat men rekening moet houden met de culturele verschillen bij seksueel geweld.

Racisme wil steeds de strijd van vrouwen kapen om diens eigen perverse ambities na te streven. Ik kan begrijpen dat vrouwenorganisaties wanneer ze seksueel geweld willen bestrijden, beide in de westerse en in andere culturen, dat ze proberen zo min mogelijk over cultuur te praten naar het publiek toe (terwijl hun programma's uiteraard wel cultuurgebonden zijn) uit vrees dat er enkel maar racisme uit zal gehaald worden. Verder is het uiteraard nodig om een globale cultuuronafhankelijke aanpak te hebben voor seksueel geweld om alle vrouwen te kunnen helpen en omdat cultuur niet vast staat: het veranderd met de tijd en ze overlapt met andere culturen.
Uiteraard moet men de soms gruwelijke vormen van seksueel geweld bij bepaalde culturen zeker vernoemen en bestrijden, maar het is eerder het racisme buiten de vrouwenbeweging dat dit tegen houd dan de politieke correctheid binnen de vrouwenbeweging.

Andere reactie gelezen?

Vele vrouwen in dit land die opgroeien in een traditionele/patriarchale/religieus geïnspireerde omgeving hebben het onnoembaar veel moeilijker om zelf hun leven te bepalen. Als je dit niet wil zien dan is het zo. Blijf dan blind.
PLASTISCHE CHIRURGIE ONDERGAAN IS NIET HETZELFDE ALS UITGEHUWELIJKT WORDEN. (voor mij toch)

Ik begrijp u woede, maar niet u doelwit

Noch ik, noch de tekst beweren het tegendeel van wat je zegt. In bepaalde culturen/gemeenschappen/gezinnen is het voor vrouwen inderdaad heel wat moeilijker. De vormen die seksisme aannemen zijn zeker niet overal even erg, maar de oorzaken zijn wel steeds dezelfde.Zo is elke cultuur seksistisch mits elke cultuur controle wil hebben over vrouwen, het seksisme binnen een cultuur is dus niet een gevolg van een bepaald aspect van een bepaalde cultuur maar is het gevolg van de vorming van cultuur op zich.

Uw commentaar en die van de andere persoon klagen over het feit dat men de gruwelijke vormen van seksisme zou negeren/verbergen op de vrouwendag (en bij bepaalde vrouwenorganisaties), dit terwijl de tekst enkel het tegengestelde zegt en de ideologie, beleidsplannen en geschiedenis van de betrokken organisaties ook eerder het tegengestelde aanwijzen.

Uitgehuwelijkt worden is iets dat in onze westerse maatschappij niet meer word aanvaard, wel toch niet als het over een westers meisje gaat, het word wel aanvaard als ze bv uit een catalogus besteld word uit een ander land, dan is het plots geen seksisme meer.

Er word enkel in de tekst ingegaan over het blind zijn als het gaat over seksisme binnen de eigen cultuur/gemeenschap. Zo was er de 'passionele' moord die identiek is aan de eer-moord van andere culturen. Zo is er de schaamlippenverkleining en andere verminkende ingrepen die opgelegd werden aan vrouwen, en de geslachtsmutilatie in andere culturen. En in u geval de uithuwelijking in u gemeenschap en bij ons de mail-order-brides en de duizenden vrouwen die gevangen worden gehouden als seksslaven in bordelen. We veroordelen dat van de andere cultuur maar vinden dat binnen onze eigen cultuur perfect normaal. De opmerkingen hadden niet het doel om iets als minder/niet erg te bestempelen, maar ironisch genoeg om te wijzen op erge dingen die genegeerd worden.
Als men de mensen in u (vroegere) gemeenschap zou vragen of uitgehuwelijkt worden seksistisch is zullen er genoeg zeggen dat dit niet zo is, dat het zelfs een voordeel is voor vrouwen, complete onzin uiteraard. Zij negeren ook hun eigen seksisme.
Uithuwelijking en andere vormen van seksisme die niet in onze cultuur voorkomen moeten wij inderdaad ook bestrijden maar we moeten niet vergeten ook het eigen seksisme te bestrijden, anders vervalt de strijd naar niets meer dan racisme en wisselen we de ene vorm van seksisme gewoon om met een andere. De hoofddoek is zo een passend voorbeeld: vrouwen worden in een andere cultuur gedwongen zich aan bepaalde kledijvoorschriften te houden zodat mannen controle hebben over de seksualiteit van 'hun' vrouwen, dit is uiteraard seksistisch en moet gestopt worden. Maar wat doet de westerse man dan, i.p.v. de mannen te bestraffen gaat ie zelf andere kledijvoorschrften opleggen aan vrouwen die passen in de westerse man zijn beeld van hoe men om moet gaan met de seksualiteit van vrouwen: men ruilt het ene gewoon in voor het andere, men bestrijd het seksisme zelf niet.

U richt u terechte woede op seksisme en de persoonlijk gevolgen die je er hebt door geleden op de verkeerde personen denk ik (wat ook een middel is van de seksistische maatschappij). U mag en moet zelfs zeer kritisch zijn tegenover de acties en meningen van de vrouwenorganisaties, maar ik denk dat het hier in dit geval verder gaat dan een kritische geest van u kant. U hebt inderdaad veel sterker te lijden gehad door seksisme dan vele van de vrouwen in deze maatschappij, het is dan ook begrijpbaar dat u wilt dat er meer aandacht komt voor het soort situatie waarin u hebt gezeten en dat u het gevoel hebt dat het genegeerd word (en het verdiend vast ook wel meer aandacht). Persoonlijk vind ik bv dat de vrouwenorganisaties te weinig doen/zich uitspreken voor/over het lot van de vele prostituees in dit land, een lot dat ik persoonlijk ook wel erger vind dan een hoofddoek. Wanneer ik de kans er toe zie dan wijs ik er hun ook op, vaak ook niet op de meest vriendelijke manier door mijn eigen woede, maar dat betekend niet dat ik hun andere strijdpunten onnodig vind of dat ik hun zal tegenwerken.

Maar ik ga u toch gedeeltelijk tegemoet komen. Het kan heel wat beter, er is inderdaad de politieke correctheid die binnensluipt (zeker als er politiek bij gemoeid geraakt) en nog belangrijker de afscherming van andere gemeenschappen waardoor zij niet zozeer blind worden voor seksisme binnen de eigen cultuur maar voor die binnen de andere. Het is makkelijk om uithuwelijking of bv prostitutie minder aandacht te geven wanneer je zelf er niet onder te lijden hebt. En het gezaag van één of andere woordvoerder van een bepaalde cultuur zal inderdaad beter te horen zijn dan het geschreeuw van de vrouwen die moeten lijden als gevolg van een uithuwelijking bv. Maar het is verkeerd om te zeggen dat ze het volledig negeren of afschermen, en het risico dat het kan overgaan naar niets meer dan racisme en geen enkele vrouw geholpen word is ook reëel. En ik denk ook niet dat de meesten binnen die vrouwenorganisaties kwaadwillig zijn, dat die niet om u lot geven.
Als u iets verkeerd vind aan het huidige beleid daar dan stel ik voor dat u in de eerste plaats voorstellen indient om dit te beteren, word lid of zelfs leider, zorg dat u situatie daar beter gekend geraakt (en uiteindelijk in de hele maatschappij beter gekend word), geef voorstellen hoe ze u en anderen als u kunnen helpen. En als ze u weigeren te helpen omdat ze blijken echt kwaadwillig te zijn dan verbind ik me ertoe om te proberen om elke actie van hun te gaan saboteren om zo plaats te maken voor een betere vrouwenorganisatie. Maar tot dan schiet ik liever niet al te veel op de bestaande vrouwenorganisaties, ze kwijt geraken zal vrouwen in elke cultuur kwetsen.
Tot slot moet je niet vergeten in de eerste plaats de daders van seksisme aan te vallen i.p.v. de al dan niet slechte bestrijders van seksisme. Het is makkelijker een vrouwengroep aan te vallen dan een patriarchaat, zoals het ook om een voorbeeld te geven makkelijker is als vegan een vegetariër i.p.v. een vleeseter aan te vallen.

Man, gij hebt veel tijd ;)

Man, gij hebt veel tijd ;)

Timothy... Ik blijf beleefd,

Timothy... Ik blijf beleefd, maar wat een woordenbrij! Spontaan komt me in de geest wat mijn moeder altijd zegt: "Eén dwaas kan meer onzin vertellen dan 100 wijzen kunnen recht zetten". Het zij dus zo. Maar het is dus werkelijk waar, u bewijst het , dat de verblindheid en de hersenspoeling van wat de goedmenende linkerzijde uitmaakt -cfr de Wereld morgen als typevoorbeeld- dusver gevorderd is, dat genezing misschien niet mogelijk zal zijn.

Advertentie