Meer dan ooit heeft de wereld nood aan onafhankelijke journalistiek.

Meer dan ooit is het nodig om een tegengeluid te laten horen.

Steun daarom DeWereldMorgen.be

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Kleine theologie van het activisme. Een standbeeld voor Barbara van Dyck

Wat betekent de zaak-Barbara van Dyck in het licht van de eeuwigheid? Waarom moeten mensen van goede wil, en vooral ook christenen, Barbara van Dyck, de ontslagen onderzoekster van de KU Leuven, verdedigen? Lieven De Cauter licht toe.
maandag 20 juni 2011

In het kader van de aan de gang zijnde discussie over de K van KU Leuven, wil ik toch ook daar even op ingaan. Ook voor de moraalridders en de Verlichte zedenprekers.

Eerst even voor de christenen. Er is, vooreerst, de Bergrede, deze onvoorstelbare tekst bevat een aantal onsterfelijke uitspraken; woorden die wat mij betreft - al ben ik natuurlijk voorstander van het droppen van die K, dat spreekt voor zich – zowat boven alle woorden verheven zijn, of toch in mijn persoonlijke top tien aller tijden staan, en ik ken toch wel een paar citaten.

"Er is, vooreerst, de Bergrede, deze onvoorstelbare tekst bevat een aantal onsterfelijke uitspraken"

Hier komen ze: “Zalig zij die hongeren en dorsten naar gerechtigheid, want zij zullen verzadigd worden”. Tja, ik moet het toegeven: magere troost voor Barbara die nu gebroodroofd is. Ze kan niet eens gaan doppen. Verzadigd zal zij voorlopig niet worden.

Maar goed. Op naar het vervolg: “Zalig zij die omwille van de gerechtigheid vervolgd worden” – dat klinkt al beter. Yes, Barbara, volhouden en de moed niet verliezen – ... “want hen behoort het rijk der hemelen”.

Tedju, hum, ja, ... ik denk dat de schrijver even niet goed wist hoe hij met het tweede deel van zijn zin kon wegkomen. "Zalig zij die omwille van de gerechtigheid vervolgd worden, want"... vul dat maar eens aan. Zonder ontslagen te worden. Er is volgens het evangelie een verlangen naar rechtvaardigheid dat hoger staat dan de wet, kennelijk. En dat is men in deze tijd helemaal vergeten. Nochtans is de Bergrede, toch een van de belangrijkste teksten uit de hele christelijke traditie, daar heel duidelijk over.

"Er is volgens het evangelie een verlangen naar rechtvaardigheid dat hoger staat dan de wet"

Even verder spreekt de Nazareër deze fantastische, maar enigszins raadselachtige zin (hier in een parafrase van Paulus): “Ik ben niet gekomen om de wet op te heffen, maar om hem te vervolledigen.” Aha. Interessant. Zou het dat niet zijn? Dat is wat activisten doen: de wet een klein beetje opheffen, om hem te vervolledigen.

Nu, ik ga hier geen erudiete discussie beginnen over antiwettelijkheid en heilsverwachting, over antinomisme en messianisme in het judeo-christianisme, omdat ik al de helft van mijn lezers kwijt zou zijn voor het einde van mijn zin. Ik heb dat elders gedaan (ja, lezers onderweg verliezen ook).

Maar het is simpel. Het is de liefde voor de gerechtigheid (voor de mensheid en voor de planeet) die soms de wet doet overtreden om hem uiteindelijk te verbeteren. Burgerlijke ongehoorzaamheid is daar een vorm van.

"Het is de liefde voor de gerechtigheid die soms de wet doet overtreden om hem uiteindelijk te verbeteren"

En of onze ‘aardappeloorlog’ (moet je die beelden zien, het is meer een rugbymatch) nu een vorm van burgerlijke ongehoorzaamheid was of niet, laat ik aan specialisten over, maar het was een vorm van geweldloze directe actie, in de lijn van het stakingsrecht, dat de laatste tijd overigens ook gejuridiseerd en gecriminaliseerd wordt, en van Greenpeace, dat ook totaal ten onrechte vervolgd is voor bendevorming.

Dezelfde evangelische basisgedachte vindt men overigens ook terug in de magnifieke spreuk over de sabbat: “De sabbat is gemaakt voor de mens, de mens niet voor de sabbat”. Of toegepast: de wet is gemaakt voor de mens, de mens niet voor de wet. Het gaat om de geest van de wet, niet om de letter van de wet.

Je moet de dingen in context en in perspectief plaatsen. En je moet vergevingsgezind zijn, juist omdat de wet gemaakt is voor de mens en de mens niet voor de wet. Waar blijven al die goedmenende christenen van onze Alma Mater?

En dan is er nog de scène in de tempel. Miljaar, wat heb ik daar als kind van genoten. Die Christus gaat daar nogal te keer: hij ranselt de handelaars uit de tempel, hij schopt ze gewoon de deur uit. “Niet in het huis van mijn vader!”.

Een activist die kerel; en nog behoorlijk gewelddadig ook. Of toch niet echt geweldloos. Bijna. Maar wat een activist! Mensen die de handelaars uit de tempel van de wetenschap verdrijven  - dat is wat we nu nodig hebben. “Niet in het huis van Moeder aarde!”. Te gevaarlijk voorlopig.  We hebben wel tienduizend jezussen nodig om dat te doen.

"'Niet in het huis van Moeder aarde!'. Te gevaarlijk voorlopig.  We hebben wel tienduizend jezussen nodig om dat te doen"

Maar dat is het: het zijn jezussen! Die activisten van de Field Liberation Movement hebben iets van jezussen. Wat? Met dat lange haar, die wat hippe kleren en die prille baardjes? Sprekend. Bekijk de beelden nog maar eens goed op YouTube. Die gaan we toch niet criminaliseren? Laat die gasten toch lopen. Ze komen op voor de planeet en voor de mensheid. Kan je je nu een betere zaak indenken?
Was heel de jeugd maar zo geëngageerd (en dat zeg ik als iemand die er al jaren met enthousiasme tussen staat en niet als Louis Tobback).

De universiteit zou, in alle stilte natuurlijk, trots moeten zijn op mensen als Barbara van Dyck. Uiteraard moet de universiteit dit openlijk afkeuren. Natuurlijk. Dat zie je van hier. Ik zou het ook doen als rector. Misschien zelfs in de strengste bewoordingen. En als het gaat over de principes van de Verlichting, kan ik wel een donderpreek of twee afsteken. Maar ontslag? Geen haar op mijn hoofd dat er zou aan denken. En in stilte zou ik trots zijn op onze Barbara Van Dyck.

En dan is er nog mijn vader. Dat is natuurlijk de hoogste theologie. Zelfs de heidenste heidenen zullen dit begrijpen. Hij heeft mij minstens drie dingen geleerd: om op te komen tegen onrecht, de zwakken te verdedigen door dik en door dun en voor niets of niemand te zwijgen of te buigen, als je in eer en geweten overtuigd bent van je gelijk in een zaak van algemeen belang.

Niet voor de leraar, niet voor de directeur, niet voor de sergeant, niet voor generaal. Niet voor de koning. Zijn woorden. Bij de koning, kreeg hij het altijd even lastig. Ik ook. Zijn fout. Awel, zo iemand nu is Barbara Van Dyck. Zij neemt haar engagement niet terug. Het siert haar. Ik zou haar misschien blameren. Maar ontslaan? In Godsnaam!

Ben ik dan,  net als die gasten van de Field Liberation Movement, een fundamentalist, die tegen elk menselijk ingrijpen in de schepping Gods, tegen al het gemorrel aan de natuurlijke orde is (zoals die goede Johan Braeckman suggereert in zijn stuk tegen ecofundementalisten)? Neen. Ik weet dat de mens ingrijpt op de natuurlijke orde. Voor mij als filosoof is dat een oergegeven: de mens is een cultuurwezen. Het feit dat hij spreekt, is al onnatuurlijk en kunst, kunde, techniek en technologie zijn al helemaal onnatuurlijk.

"Ik weet dat de mens ingrijpt op de natuurlijke orde. Voor mij als filosoof is dat een oergegeven: de mens is een cultuurwezen"

Allemaal omdat we spreken. Ik wil maar zeggen: ik weet het, collega Braeckman: de mens is onnatuurlijk. En het is door de rede en alleen door de rede dat de mensheid zal overleven. Dus laat ons redelijk zijn.

Dat betekent: de actie zien in haar context. Een aan de gang zijnde patentering en privatisering van gentechnologie, en allerlei mogelijke effecten op de biosfeer en de volksgezondheid, waar ook onder wetenschappers heel wat discussie over bestaat, is een actie waard. Dus is activisme begrijpelijk en, in deze, zelfs aangewezen.

Save our Science? Ja, dat moeten we doen. De universiteit moet dringend bevrijd van haar neoliberale carcan. We moeten de handelaars de tempel uit jagen!

Kortom, Barbara verdient nu al een standbeeld, omdat ze zoveel debatten tegelijk heeft aangezwengeld: het debat over genetisch gemodificeerde organismen en de privatisering van zaaigoed, het debat over de onafhankelijkheid van de wetenschap en de neoliberalisering van de universiteit en natuurlijk ook het debat over het recht op vrije meningsuiting en de criminalisering van activisme.

Een standbeeld op het Ladeuzeplein voor Van Dyck, niet de schilder maar de bio-ingenieur. Ik zie het al staan. Met als opschrift: ‘Ik ben niet naar het aardappelveld gegaan om de wet op te heffen, maar om hem te vervolledigen’.

Lieven De Cauter

Lieven De Cauter is filosoof verbonden aan de KU Leuven.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

25 reacties

  • door Piet De bisschop op maandag 20 juni 2011

    En de burgemeester zal het ongetwijfeld onthullen.

  • door lexmaniac op dinsdag 21 juni 2011

    Leuke tekst, Lieven. Maar o zo juist, scherpzinnig en met rake metaforen.

    Wat dat standbeeld betreft:zou het ondertussen niet beter zijn dat iemand, of een of andere betrouwbare groep een fonds opstart om mevrouw Van Dyck financieel te steunen, zodat zij een procedureslag kan opstarten en haar ontslag juridisch kan aanvechten? Ik ben alvast bereid bij te dragen.

  • door melanie op dinsdag 21 juni 2011

    Heb er van genoten. Dit is alvast een standbeeld-in-woorden. Als er een echt onthuld wordt, kom ik er voor naar Leuven! Ik ben van verre een beetje 'trots' op deze onverzettelijke dame, die heeft bewezen dat ze op vele gebieden inzicht heeft, prioriteiten kan stellen en zich daar consequent naar gedraagt. Hopelijk zijn er nog vele jongeren zoals zij!

  • door BERNARD DESMET op dinsdag 21 juni 2011

    Beste Lieven,

    Niet overdrijven. Ik hoop dat Barbara gesyndiceerd is en dat haar vakbond haar alle juridische steun geeft om deze veel te zware sanctie met alle wettelijke middelen te bestrijden. Voor de rest zijn er geen standbeelden op te richten. Wetenschappelijk onderzoek moet niet aangevallen worden omdat het commercieel misbruikt wordt. Want dan mogen we straks ook de labo's van de farmaciegiganten en nog veel meer kot en klein gaan slaan. De discussie moet gaan hoe wetenschappelijk onderzoek ten goede laten komen van diegenen die nog altijd het gros van het wetenschappelijk onderzoek financiert,, met name de gemeenschap.

    • door Johan Leman op dinsdag 21 juni 2011

      Beste Bernard, ik denk dat je het heel juist zegt: totaal disproportioneel, die sanctie... Een goeie babbel van Barbara met de rector en vice-rector, en nadien een steengoed debat, in Piet De Somer, volle bak... met goede voor- en tegenstanders. Dàt is het wat je van een Alma Mater na zulke actie verwacht. Gemiste kans. Doodjammer. Voor de rest heb ik wel van de tekst genoten... jl

    • door Rita Van 't Veld op woensdag 22 juni 2011

      Wetenschappelijk onderzoek wordt vooral gefinancierd door harde bedrijven, denk ik. Multinationals, belanghebbenden. Als de onderzoeksresultaten niet de beoogde resultaten zijn, is er gedonder. Is er nog geld voor objectief wetenschappelijk onderzoek? (retorische vraag)

  • door marijke walgraeve op dinsdag 21 juni 2011

    ;-)

  • door j.dermauw op dinsdag 21 juni 2011

    Een van de beste reacties in gans het ggo-debat. Nog van dat... Als er een fonds nodig is om haar te steunen, steun ik haar van harte.

  • door Huysmans A. op dinsdag 21 juni 2011

    Wetten zijn door mensen gemaakt = onvolmaakt.

    De meeste mensen volgen meestal best die wetten op. Niet (alleen) omdat ze anders 'in de bak' geraken, maar omdat ze daar goed mee doen : er moet nu eenmaal orde zijn in de maatschappij.

    Wetten hebben meestal een 'houdbaarheidsdatum' : de omstandigheden evolueren, de wetten moeten de nieuwe omstandigheden 'verwerken'. Dat zou best gebeuren door de wetgever zelf, maar daar struikelen we over de vele ego's en vaak de storende effecten van een grondige herziening van wetten.

    Dat wordt meestal aangevoeld door de samenleving : eerst door enkelingen, die worden vaak uitgespuwd en/of uitgelachen. Dan door meerderen, ook door wetenschappers die er dan interessante theorieën over schrijven. Door bewuste burgers die zich uitsloven in brieven naar de minister en...

    Een volgend stadium is vaak : manifestaties en betogingen vaak gepaard met onverantwoord geweld dat dan een zwak punt vormt voor 'de zaak' en de afremmers een populair wapen in handen geeft om ze tegen te werken of af te breken.

    Dan komt 'burgerlijke ongehoorzaamheid aan de beurt : weigering om belastingen te betalen, huizen kraken, niet gaan kiezen.....

    Als deze acties nog niet volstaan is een volgende stap soms echt geweld, revolutie.

    Deze fases gaan telkens 'tegen de wet' in om die aan te passen, te verbeteren. Dat is niet 'legitiem' (=wettelijk), maar wel noodzakelijk omdat wetten nooit volmaakt zijn en wetgevers de wetten liefst onaantastbaar houden.

    Goede burgers houden zich aan de wet.

    Dappere en 'helderziende', alerte burgers gaan er soms tegenin. Dit is geen (mag niet zijn) een verzetje, maar een eerbiedwaardige inzet.

    Petje af voor Barbara.

  • door Luc Reychler op dinsdag 21 juni 2011

    Beste Lieven

    Prachtig ! Akkoord. Het verstoren van het aardappelexperiment is een belangrijke kwestie , maar niet de enige . Waar is de big picture ? Bovendien, worden adaptieve conflkten niet opgelost door uitsluiting of het opvoeren van zondebokken.

    LR

  • door Stefan Detrez op dinsdag 21 juni 2011

    Van Dijck is terecht ontslagen. Een universiteit hoeft niet te pikken dat haar medewerkers elkaars werk saboteren. Als ze van Dijck in dienst hadden gelaten zou dat een impliciete instemming zijn met dat soort acties. Een student, tot daaraan toe, maar een wetenschappelijk medewerker? Njet. Van Dijck heeft impulsief en ondoordacht gereageerd en het daardoor alleen maar erger gemaakt. Met haar actie is het einde van de genmod niet ingeluid, en daardoor faalt haar impuls ook. Ze is ook helemaal geen martelaar, want daarvoor heeft ze niet de juiste ethos. De sabotage is ook niet het eindresultaat van mislukte pogingen om ggo-onderzoek te verhinderen, maar is veel te vroeg getimed en daardoor strategisch een fiasco. Burgerlijke ongehoorzaamheid kan, maar als alle andere pogingen mislukken. Resultaat: Van Dijck kan haar eigen kruis dragen. En terecht.

    • door melanie op dinsdag 21 juni 2011

      Geen martelares ... een visionaire en rebelse dame, en bovendien iemand die niet gekraakt kan worden. Let op mijn woorden: de geschiedenis zal haar gelijk geven, zeker weten. Haar actie: niet te vroeg, en gelukkig ook niet te laat. Wees gerust: vanaf nu kijken we bijzonder alert en kritisch toe hoe dit 'onderzoek' verder evolueert. En te zien aan alle reacties steeds weer, zijn we in bijzonder goed gezelschap ... Haar 'eigen kruis' hoeft ze niet te dragen. Hierbij sluit ik me aan bij degene die hier eerder opriep tot een betrouwbaar fonds ter ondersteuning. Voor elke persoon die haar veroordeelt, is er één die haar verdedigt. Barbara, je zal niet lang zonder werk zitten! (Domme KUL, die zo'n figuur laat gaan...)

      • door Stefan Detrez op woensdag 22 juni 2011

        Dus als jij wetenschappelijk onderzoek doet en dat zint mij niet, dan mag ik jouw werk saboteren?

        • door melanie op woensdag 22 juni 2011

          Hangt af van de context. Als ik wetenschappelijk wil onderzoeken hoe goed jouw kind tegen pijn kan, dan mag je me saboteren. Beetje minder duidelijk, want gebaseerd op reëel onderzoek: als ik wil onderzoeken hoe goed een aap tegen pijn kan, dan mag je me saboteren. Als jij leerling-tovenaar wil spelen, en je krijgt een enorme som om iets uit te werken waarvan enkelen beter van zullen worden, maar waar je de gevolgen op termijn niet kan overzien, laat staan stoppen, dan hoop ik dat daar iemand vragen rond stelt. En als die vragen niet gehoord worden, hoop ik dat er actie wordt ondernomen, zodat de gemeenschap zich hierover kan uitspreken en er beter gecontroleerd wordt wie hier beter van wordt.

          • door BR op woensdag 22 juni 2011

            [title]Beste Melanie, bij mijn weten[/title]Beste Melanie,

            bij mijn weten gaat het hier over aardappelen, niet over mensen, laat staan andere levende wezens. Ik denk dat dat de ethiek ervan ook in een ander daglicht plaatst.

            Ten tweede, is voor jou alles wat je niet begrijpt magie? De technieken die toegepast werden zijn onderzocht en goed gekend, dus helemaal geen hocuspocus. Ik veronderstel dat de de werking van bepaalde medicijnen die u neemt/ooit heeft genomen ook niet ten volle doorheeft (er vanuit gaande dat u, net als ik, geen opleiding in de farmacie gevolgd heb), is dit dan ook magie en slecht?

            Verder spreekt u ook over het recht om mensen te saboteren die grote sommen geld krijgen. Vindt u dan dat wetenschappelijk onderzoek op vrijwillige basis gebeurd moet worden? Ik heb het sterke vermoeden dat dit het aantal wetenschappers en de vooruitgang drastisch zal doen dalen. Ah, maar ik zie dat u de zin genuanceerd hebt. Het is ook fout omdat er enkelen beter van worden, en omdat de gevolgen op termijn niet te overzien zijn. Mag ik er daardoor vanuit gaan dat vooruitgang in uw ogen ofwel iedereen moet dienen, ofwel niemand? Medicijnen dienen ook maar enkele mensen, namelijk de zieken. Sommige medicijnen zoals die voor de ziekte van Pompe zijn trouwens een mooi voorbeeld van gentech. En indien men minder pesticide hoeft te spuiten door gebruik te maken van deze aardappelen, komt dit dan niet het leefmilieu, en daarmee ook iedereen, ten goede? En het stukje over de gevolgen op termijn inzien: denkt u dat men de consequenties nauwkeurig kon inschatten toen men de auto uitvond, of het dynamiet, of de televisie of eender welke grote uitvinding? Dat is pas magie: de toekomst voorspellen. Aangezien wetenschappers echter geen leerlingtovenaars zijn, moeten zij hun heil zoeken in veldproeven.

            Verder zegt u nog dat er vragen gesteld moeten worden, en als er geen antwoorden gegeven worden, men moet actie ondernemen. Ik vind dit zeer correct, maar volgens mij houdt het FLM zich hier niet aan. Wanneer en aan wie hebben zij vragen gesteld vooralleer ze het veld vernield hebben? Zoald Stefan Detrez al eerder zei: burgerlijke ongehoorzaamheid als een laatste optie.

            U spreekt in een vorige post over het kritisch en alert bekijken van het onderzoek. Misschien is het ook nodig dat u uw eigen woorden en de acties van het FLM kritisch en alert bekijkt.

            Verder verwijs ik u ook graag door naar een facebook-groep die ik gevonden heb: Save Our Science - Stop violence against science. Daarin staan interessante posts van zowel voor- als tegenstanders en wordt er debat gevoerd in plaats van gewoon zaken vernield. Beide groeperingen bieden ook een meer kritischer blik op de zaak dan ik kan.

            Graag hoor ik verder van, met vriendelijke groeten.

            PS: niets in deze post is schreven om u te beledigen, maar enkel om de nuancering in u woorden te zoeken.

            • door melanie op woensdag 22 juni 2011

              Beste BR, Dynamiet is inderdaad vooral een zegen gebleken voor de mensheid, dat moet ik u nageven. U plaatst de patatjes in goed gezelschap. Daarnaast is het belangrijk een tekst te lezen in de context, (nl hier als antwoord op een vraag) en een argument niet in stukjes te kappen, dan wordt de nuancering u vanzelf duidelijk.

              Uiteraard heb ik als weldenkend mens niks tegen onderzoek dat geld kost, of tegen onderzoek dat slechts een specifieke groep mensen dient, voor zover dit leidt tot een middel dat iedereen dient die tot die specifieke categorie mensen behoort, met andere woorden: onderzoek aan onze universiteiten hoort maatschappelijk gewenst en relevant te zijn; onderzoeksresultaten horen open te zijn. Met 'enkelen' bedoelde ik niet individuen, maar bedrijven als BASF.(Dat nog eens specifiëren werd een beetje afgezaagd - ik dacht dat iedereen het intussen wel al wist. Niet dus). Uit andere teksten op deze (en andere sites) blijkt dat er hoe-ge-naamd niet minder pesticiden worden gebruikt bij bijvoorbeeld ggo soja, dat resistent wordt gemaakt tegen pesticiden - wel integendeel. Jammer genoeg worden die ggo's vaak samen verkocht met de pesticide waartegen ze resistent zijn en wordt er nog meer pesticide gespoten dan voorheen, met desastreuze gevolgen voor mens en milieu: http://www.beyondpesticides.org/dailynewsblog/?p=5414 http://www.organic-center.org/science.pest.php?action=view&report_id=159 Ik denk dat het wetenschappelijk erg uitdagend moet zijn om kennis over bepaalde specialismen steeds verder te verdiepen. Tegelijk hoort de wetenschap zich steeds de vraag te stellen naar het grotere geheel, naar de maatschappelijke consensus over haar onderzoek, zoniet zet ze de deur open naar misbruik. Of wat dacht u van deze: http://www.setyoufreenews.com/2011/05/monsanto-pesticide-found-to-infect.html Ik weet niet op welke manier het FLM in het verleden haar vragen heeft gesteld (voor de bewuste Wetterse zondag had ik nog nooit over hen gehoord), maar alleen al op deze site, en verder op het internet, vindt u vele stukken over de impact en het misbruik van gentech. Greenpeace bijvoorbeeld stelt hier al jaren kritische vragen over. http://www.greenpeace.org/belgium/nl/wat-doen-we/landbouw-ggo/ Maar los daarvan, is het niet de taak van een groep burgers om de vraag naar maatschappelijke wenselijkheid en relevantie van het onderzoek kritisch te stellen, maar is dit eerst en vooral de taak van de wetenschappers zelf. Zoals blijkt is dit niet gebeurd en wordt, wie die vragen wel aankaart, afgestraft. Verder vind ik veel heil in het voorzorgsprincipe: als je de gevolgen niet echt overziet, blijf er af of doe je proef in een strikt gecontroleerde omgeving. (Voor alle duidelijkheid: hiermee bedoel ik labo, en niet hek + camera...) Kent u overigens het verhaal van de leerling-tovenaar?

              • door BR op vrijdag 24 juni 2011

                Beste Melanie, ik ben bezig een antwoord te formuleren, maar wegens tijdgebrek zal het maar voor ergens in dit weekend zijn.

                Met vriendelijke groeten

                • door BR op zaterdag 25 juni 2011

                  Beste Melanie,

                  Mijn excuses voor het late antwoord. Ik had het woensdag niet meer na gezien, en ik had donderdag geen tijd. Ik wou ook zeker zijn dat mijn antwoord zo gefundeerd mogelijk was.

                  Over het dynamiet en de aardappelen: ja, inderdaad, dynamiet is een uitvinding waarvan de toepassingen eerder negatief dan positief zijn gebleken, hoewel het een belangrijk explosief was in de mijnbouw.

                  U gaat er vanuit dat BASF de enige is die hiervan profiteert, en dat dit voor iedereen duidelijk is. Voor mij is dat echter niet duidelijk. De aardappellijn van BASF is, op vraag van de boeren, in de proef opgenomen, en is slechts 1 van de 27 lijnen. BASF betaalde mee voor bewaking en beveiliging, net zoals andere partners. De bron van deze informatie is Lieve Gheysen. Verder worden de resultaten niet aan BASF gegeven of verkocht. Hiervoor verwijs ik naar de site van het Dhurp-project, en meer bepaald: http://www.durph.wur.nl/NL/exploitatie/. Waar u vandaan haalt dat enkel BASF zal profiteren van dit onderzoek, is mij geheel onduidelijk.

                  U haalt vervolgens uit verschillende sites, waarvan u de bron niet vermeld, dat GGO Soja het herbicide spuiten bevorderd. Peer reviewede artikels zoals die van Brookes and Barefoot tonen juist aan dat er minder herbicide gespoten wordt, en dat er een verschuiving is naar breedspectrumherbicide die gemakkelijker afgebroken worden in de grond. En dit is nog niet enige want dit versterkt ook de bodem en verminderd CO2 uitstoot omdat ploegen minder noodzakelijk is. Dit wil niet zeggen dat GGO Soja volledig positief is, maar de problematiek ligt hem eerder in het gebruik van Soja als een monocultuur, en dit staat los van het GGO zijn. Verder vind ik dat het niet, maar dan ook totaal niet, “kritisch en alert” blijkt dat u zomaar alle GGO’s over eenzelfde kam scheert. In deze proef ging het over aardappelen die resistent zijn gemaakt tegenover een plaag door genen in te planten van andere aardappel soorten. Herbicide gebruik staat hier los van. En door de resistentie aan de plaag, Phytophthora of aardappelziekte, zal er vele minder gespoten moeten worden. Voor deze plaag alleen wordt er 10 tot 15 keer per seizoen gespoten, en dit hoeft met deze aardappel niet meer. Er zal nog gespoten moeten worden, 1 a 2 keer per jaar tegen Alternaria, maar in plaats van 1000 ton fungiciden zal er slechts 200 ton gebruikt worden.

                  Nu komt er een deel waar u opnieuw naar glyfosfaat, het actieve bestandsdeel van roudup, verwijst, en dit aan de hand van een site van bedenkelijke aard. En wederom toont u een gebrek aan een kritische blik. Als u zou doorklikken naar de bron waarop het artikel gebaseerd is, staat er letterlijk dit: “Of course, all this is merely anecdotal. Whether it can be scientifically proven that farm animals are suffering because they’re eating Roundup Ready soy and corn is another story.” Met andere woorden: er is geen wetenschappelijk bewijs van gevaar voor de volksgezondheid.

                  De volgende bron die u vermeld is Greenpeace. Hoe nobel de doelen van deze organisatie ook mogen zijn, ook zij is niet zonder schande. Zo hebben ze ten onrechte beweerd dat het gebruik van bt-maïs slecht zou zijn voor de Monarch vlinder, maar wetenschappelijk onderzoek heeft reeds aangetoond dat dit niet zo is. Het probleem met organisaties zoals Greenpeace is dat ze een artikel opzoeken dat hun standpunten steunt, (of gewoon voorlopige reslutaten, zoals hier te lezen: http://www.demorgen.be/dm/nl/2461/De-Gedachte/article/detail/1090636/2010/04/09/Greenpeace-helpt-eigen-publieke-geloofwaardigheid-naar-de-vaantjes.dhtml ) en verder de wetenschappelijke context en consensus afwijst. Dat is niet kritisch of alert zijn, dat is gewoon tegen zijn voor het tegen zijn zelf. Hier vind je bronnen van enkele zaken die Greenpeace beweert, maar zijn tegengesproken: http://www.facebook.com/home.php?sk=group_229068687108309&view=permalink&id=232396190108892. Interessant is ook hoe Greenpeace een wetenschapper van bedenkelijk allure op haar loonlijst heeft staan om “onafhankelijk” onderzoek te voeren…

                  Verder spreekt u over maatschappelijk relevant. Het Durph project wordt gesteund door verschillende boeren en organisaties als ondermeer de boerenbond. Maatschappelijk relevant betekend niet “wat u wilt”, maar wat mensen die er mee te maken hebben willen.

                  Wat u vervolgens schrijft, vind ik beledigend: “Maar los daarvan, is het niet de taak van een groep burgers om de vraag naar maatschappelijke wenselijkheid en relevantie van het onderzoek kritisch te stellen, maar is dit eerst en vooral de taak van de wetenschappers zelf. Zoals blijkt is dit niet gebeurd en wordt, wie die vragen wel aankaart, afgestraft.” Waar haalt u de informatie dat dit niet is gebeurd? Ik vind het zeer kort door de bocht dat u dat stelt. Het project zelf heeft vele stadia van controle en goedkeuring doorlopen alvorens het uitgevoerd mocht worden en was volledig in orde met de betreffende wetgeving. Veronderstelt u dan niet dat er tijdens dit proces geen kritische reflectie is geweest? Ik vind vooral dat u zich niet kritisch opstelt: u neemt maar aan wat dergelijke “groengekleurde” sites stellen zonder zelf op zoek te gaan naar het wat en hoe van de zaken. Wetenschappelijke kennis is openbaar en objectief. En niemand die deze vragen aankaart is afgestraft: mensen die zicht richten tot geweld vooraleer ze zelfs maar willen debatteren over de zaak (het FLM weigerde een uitnodiging van de vrt) om onafhankelijk onderzoek te vernielen zijn gestraft. Het ontslag van de ingenieur Van Dyck (burgerlijk ingenieur architect dacht ik, maar nu wordt ze ineens aangesproken als bio-ingenieur?) is niet meer dan logisch. Stel dat u een wetenschapster bent, en ik het niet eens ben met uw onderzoek, mag ik dan al uw resultaten wissen? Ook als blijkt dat er kritisch over nagedacht is en het niemand schade toe brengt, zoals duidelijk wel het geval is bij het aardappelveld?

                  U bent er een voorstander voor dat dergelijke proeven in een labo moeten gebeuren, en niet op het veld. Wel, deze proeven zijn ook eerst in een labo en een serre gebeurd, maar men moet toch eens de overstap maken naar een natuurlijke situatie. Hebt u dan niet het liefst dat dit op kleine schaal gebeurd, in omstandigheden waarbij de risico’s ingeschat kunnen worden? Hebt u het dan echt liever dat het direct op grote schaal zou verspreid worden? Neen, ik vind dat men eerst goed moet weten waarmee men bezig is en kijken of de plant wel goed gedijd vooraleer men dergelijke inspanning aangaat. En hoe anders kan men deze kennis bereiken dan met een veldproef? Stel u voor dat medicijnen zomaar op de markt mochten komen zonder eerst grondig gecontroleerd te worden?

                  Uw opmerking over het voorzorgsprincipe en de leerling-tovenaar bewijst hoe weinig u weet over GGO’s en over de GGO aardappelen specifiek. Het is geen schande om daar weinig over af te weten, maar wel om meningen te fulmineren en uzelf kritisch te noemen zonder dat u eigenlijk ook maar iets van opzoekwerk gedaan hebt. U noemt wetenschappers die GGO creëren leerling-tovenaars, maar hoe noemt u mensen die nieuwe plantenvariëteiten maken via de klassieke veredelingstechnieken? Prutsers? Kent u eigenlijk wel het verschil tussen klassieke veredeling en GGO’s? Mogen volgens u boeren wel klassiek veredelde planten op hun velden hebben staan, of moeten zij dat ook in labo’s hebben staan? En wat eigenlijk met de Toluca aardappel?

                  Wederom vraag u met aandrang om verder onderzoek te doen vooraleer u de meningen van andere zomaar napraat. Ik raad u opnieuw aan om u lid te maken van de facebook groep: Save our science (http://www.facebook.com/home.php?sk=group_229068687108309&view=doc&id=230200803661764#!/home.php?sk=group_229068687108309). Daar kan u naar hartelust alle vragen stellen die u mocht hebben. Er staan ook interessante documenten naar samenvattingen en wetenschappelijk verantwoorde links. Er is daar een heus debat ontstaan tussen onderzoekers en voorstanders (ondermeer Lieve Gheyses) en tegenstanders (ondermeer Anja Hermans) dat op een vriendelijke(re) en informatieve toon gevoerd wordt. Ik raad u aan om u daar te informeren. Als u echt kritisch wilt zijn, is dat toch de eerste stap die u moet ondernemen.

                  Met vriendelijke groeten.

                  • door Leo Van Echelpoel op zondag 26 juni 2011

                    Het lijkt alsof de biotechniekers alles onder controle hebben: ze plukken een stukje gen hier, ze weten perfect waar dat voor dient, ze plakken dat stukje elders, ze zeggen dat ze dat perfect kunnen plakken waar ze willen en ze weten ook perfect wat dat voor effect zal hebben…. Ik ben zelf ook wetenschapper (evenwel geen bioloog), maar ik heb wel serieus wat vragen bij de controle die de biotechniekers beweren te bezitten. Het plakken schijnt nogal ‘at random’ te gebeuren Waar het geknipte stukje terecht komt, is blijkbaar niet altijd goed te voorspellen. (zie http://www.gentech.nl/info/wetenschap ). Een ander item waar ik vragen bij heb, zijn de zogenaamde ‘neveneffecten’ zoals blijkt uit het rapport Unintended Effects of Genetic Manipulation (http://natureinstitute.org/nontarget/report_class.php ). Blijkbaar worden eigenschappen niet bepaald door één gen, maar door een constellatie en door 'het geheel'. Misschien zijn die neveneffecten zo een gevolg van het at random geplak, of een reactie van het organisme op de nieuwe context die gecreëerd werd? Als ik die twee items bekijk, lijkt me de kennis over genen, DNA en hoe het leven gestuurd wordt, nog eerder beperkt, vind ik dat sommige wetenschappers in deze materie blijk geven van een grote mate van arrogantie en zogezegde al-wetendheid, en vind ik dat er met het voorzorgprincipe zeer lichtzinnig wordt omgegaan. Verder kan ik dit gebeuren niet loskoppelen van een maatschappelijke evolutie naar een agro-industrie, waarvan de motor het grote geldgewin is, en wat o.a. in India tot grote drama’s heeft geleid (zie http://www.chrgj.org/publications/docs/every30min.pdf ). Die maatschappelijke evolutie is hier ook al herhaaldelijk aangehaald en aangeklaagd. Als ik de actie in die contexten bekijk, kan ik niet anders dan haar mijn volledige steun geven en vind ik het ontslag van Barbara Van Dijck getuigen van een enge visie en / of partijdigheid.

                    • door Leo Van Echelpoel op zondag 26 juni 2011

                      En nog even dit ... kan BR zich ook kenbaar maken? Waarom die anonimiteit?

                  • door melanie op zondag 26 juni 2011

                    - Over het toegenomen gebruik van herbicide in het ggo-soja verhaal:

                    'Glyphosate is an essential element in the GM RR soy farming system. Because of this, the rapid expansion of GM RR soy production has led to large increases in the use of the herbicide.(...)The widespread spraying of glyphosate on GM RR soy, often carried out from the air, has been linked in reports and scientific research studies to severe health problems in villagers and farmers. A recently published study links glyphosate exposure to birth defects. The cultivation of GM RR soy endangers human and animal health, increases herbicide use, damages the environment, reduces biodiversity, and has negative impacts on rural populations.' Bron: GMSoy. Responsibe? Sustainable? http://www.gmwatch.org/files/GMsoy_Sust_Respons_FULL_ENG_v8.pdf-

                    - Ik heb de FBpagina, waar u naar verwijst, opgezocht en daar niet veel opgestoken. Interpretaties als 'Greenpeace liegt', gebaseerd op een subjectieve bewering, is volgens mij minder betrouwbaar dan bijvoorbeeld de info uit bovenvermelde bron, waarin elke bevinding zorgvuldig werd gedocumenteerd.

                    - U stelt zeer terecht: 'Stel u voor dat medicijnen zomaar op de markt mochten komen zonder eerst grondig gecontroleerd te worden?' Dat is in het verleden gebeurd, met vreselijke gevolgen. De Softenonstory is daar één van de bekendste voorbeelden van. Het is dan ook de belangrijkste reden waarom er met ggo's, waarvan men de gevolgen op termijn niet kent, uiterst voorzichtig omgesprongen moet worden. Dus ja, in een labo en enkel daar. Ons milieu is namelijk geen proefterrein. (Tussen haakjes: het milieu is niet enkel van de boerenbond, maar ook van u en ik, als burger. 'wat ik wil' en wat anderen willen, mag hierin een stem krijgen. Toch?)

                    - Velen die hier en elders pro-ggo standpunten verdedigen, zijn wetenschappers die al jaren met het onderwerp vertrouwd zijn. Toch slagen ze er niet in te overtuigen. De gentechwetenschappers zijn gefascineerd door nieuwe inzichten en door mogelijke nieuwe toepassingen daarvan. Maar velen blijven blind voor de context. Deze wetenschapstak schijnt er van uit te gaan dat men kenmerken kan isoleren, alsof dit statische elementen zijn, die men zich bovendien ook nog eens kan toe-eigenen (patenteren, kolonisatie in high techkleedje: ik heb het ontdekt, dus het is van mij). Welnu, de essentie van leven is dynamiek, interactie, beweging. Ook tussen genen bestaat interactie, die veel verder reikt dan het 'opnemen van een kenmerk' . Deze dynamiek wordt niet in kaart gebracht. Het valt bovendien te verwachten dat er interactie zal zijn tussen die wijziging en de dynamische processen in andere levende organismen (plant, dier, mens, bodem, ...) In het hele ggo-verhaal mis ik vooral één ding en dat is bescheidenheid. Het is bescheidenheid die de wetenschappers zou moeten aanzetten tot voorzichtigheid en hen ervoor zou moeten behoeden leerling-tovenaars te worden. Maar de meesten onder hen lijden aan wat ons milieu heeft verziekt: het korte-termijndenken. Gelukkig zijn er ook andere...

                    PS - Sta me bovendien toe u te wijzen op een resem d/t foutjes. Sub specie aeternitatis zijn deze uiteraard verwaarloosbaar, maar onzorgvuldig formuleren wijst soms op een gebrek aan aandacht voor (grammaticale) context...

                    • door BR op woensdag 29 juni 2011

                      Ook deze week heb ik het nogal druk, en zal het antwoord op zich laten wachten tot (ten vroegste) het weekend. Mijn excuses hiervoor.

            • door svdl op donderdag 23 juni 2011

              Het gaat wel over mensen, over zeer veel mensen trouwens! Het gaat wederom over de volgende stap in technologie die het mogelijk maakt om in nog meerdere mate 3de wereld landen te binden aan gepatenteerde zaden en genen.... Daarover gaat het in de kern. Ik ben niet tegen wetenschap, integendeel , ik ben er absoluut voor... maar wanneer dit tendienste staatvan nog meer uitbuiting en ongelijkheid op termijn, ben ik er tegen... Duidelijk niet?

  • door Rudi Dierick op woensdag 26 december 2012

    Om van te gieren, de verdediging van Barbara Van Dyck proberen te voeren, maar het niet eens aandurven om een koe ook 'koe' te noemen en stront 'stront'.

    Waarom negeren dat deze dame schuldig is aan geweld, aan het met geweld proberen zijn mening op te leggen aan anderen, en aan bendevorming. Eigenlijk behoorlijk primair, de werkwijze van B. van Dyck & Co..

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties