about
Toon menu

Luc Coene, de Bank en de index

Luc Coene, oud-kabinetchef van Guy Verhofstadt, heeft nog maar pas Guy Quaden opgevolgd als gouverneur van de Nationale Bank, of hij neemt al een ingrijpend persoonlijk initiatief: een onderzoek naar de indexering van de Belgische lonen.
zondag 19 juni 2011

Origineel kan men Coene niet noemen: de OESO, de Europese Commissie, De Europese Centrale Bank, de patroonsorganisaties UNIZO, VOKA en VBO (lijst nog aan te vullen!) hebben ook al onze automatische aanpassing van de lonen aan de prijsindex bekritiseerd.

Zelfs onze ontslagnemende minister van Financiën, Didier Reynders, zei onlangs in De Morgen (11/6) dat het indexmechanisme niet moet afgeschaft, maar aangepast worden: voor de grootverdieners geen procent maar een vast bedrag. “Want wat is de index? Een bescherming tegen koopkrachtverlies, toch?”. Wat een wijsheid en tevens slimmigheid bij deze (oud)voorzitter van de Mouvement Réformateur.

Waarom nog een studie?

Wat verwacht Luc Coene van deze studie? Dat blijkt eigenlijk al duidelijk uit zijn schets van de Belgische economie. Onder meer moet er gekeken worden “hoe indexeringsmechanismen de prijsvorming beïnvloeden”. “De prijzen stijgen sneller dan in de buurlanden. Als dat doorgerekend wordt via indexeringen, dreigt er een loon-prijsspiraal die onze concurrentiekracht ondermijnt”. “De prijzen in ons land stijgen te snel waardoor het risico op een prijs-kostenspiraal toeneemt via de loonindexeringen”.

Zoals vele andere experts verwisselt Coene dus oorzaak en gevolg: zogezegd stijgen de prijzen door de indexering. In werkelijkheid stijgt de index maar NA de prijsstijgingen. Het zijn deze laatste die de primaire oorzaak zijn. En waarom stijgen de prijzen in de eerste plaats? Doordat producenten en handelaars ze verhogen – dat is nogal duidelijk. En waarom doen ze dat? Om hun rentabiliteit en hun winstmarge te vergroten of te behouden, tiens.

Verstaat Coene zoiets eenvoudigs niet? Natuurlijk wèl. Maar hij ziet het duidelijk als zijn taak de winstmarges te verdedigen. De koopkracht (denk aan de uitspraak van Reynders!) is van secundair belang, hij spreekt er zelfs niet over. Evenmin behoort de enorme schuldenberg van de privésector tot zijn zorgenkind.

Prof. Paul De Grauwe onderlijnde dat de overheidsschuld niet de oorzaak was van de kredietcrisis. Die schuld daalde, zelfs ingrijpend in Ierland en Spanje (Griekenland is de enige uitzondering). Daartegenover stond de explosie van de schuld van de banken tot in 2008 en in mindere mate de groei van de schulden van de gezinnen. http://www.ceps.eu/book/mechanism-self-destruction-eurozone  

God is een ratingbureau

Luc Coene heeft nog een andere prioriteit: “Het komt er niet alleen op aan de financiële markten en de ratingbureaus gerust te stellen...”. Hier zijn “de markten” weer! Wie zijn dat toch, die heren Markten (geen mevrouwen vermoed ik) waar de media en analysten dagelijks over spreken? Ze zijn de verpersoonlijking van in feite complexe computerprogramma’s die op een tiende van een seconde beslissen massaal overheidsobligaties of andere effecten te verkopen, of andersom.

Verstaat iemand nog hoe die programma's eigenlijk precies werken? Sommige verbeteren zichzelf aan de hand van de resultaten. Eén kenmerk staat echter vast: hun doel is winst te maken op de beurzen. Winst is het criterium om te bepalen welke beursorder beter, of minder goed is.

Coene wil ook de ratingbureaus geruststellen. Standard and Poors, Fitch en Moody’s zijn vandaag belangrijker geworden dan nationale regeringen, ja zelf dan de VS, Europa of het IMF: alle worden ze de les gelezen door anonieme computerfreaks die ruimschoots bewezen hebben hoe onbetrouwbaar hun voorspellingen zijn (ze gaven de Amerikaanse rommelhypotheken de hoogste veiligheidsrating).

Elders heb ik al voorgesteld deze agentschappen buiten de wet te stellen omdat ze staatsgevaarlijk zijn: ze duwen meerdere landen, zelfs de euro, in het faillissement. Het zijn "weapons of mass destruction". Personen worden voor veel minder in Guantanamo opgesloten. Zelf dragen de ratingbureaus geen enkele verantwoordelijkheid.

Dient gouverneur Coene het algemeen belang?

Hijzelf denkt ongetwijfeld van wel. Als de bedrijven groeien, is dat in het voordeel van iedereen, het is een bekende ideologie. De koopkracht kan dalen, maar dat is slechts tijdelijk en voor een minderheid. Wat goed is voor Ford, is goed voor Amerika. Wie toch uit de boot valt (werklozen,...) zal dat wel aan zichzelf te wijten hebben. Ieder moet zijn verantwoordelijkheid kunnen opnemen, responsabilisering heet dat. Klinkt u dit vertrouwd in de oren?

Dat de prijsstijgingen ('bij ons hoger dan in de buurlanden’) aan de basis liggen van de zogenaamde spiraal doet elk denkend mens de vraag stellen: kunnen we die prijzen niet onder controle houden? Bijvoorbeeld: maximum 0,3% over twee jaar – zoals nu voor de lonen wettelijk is vastgelegd, na de laatste CAO. 

Lang geleden bestond er een prijzencommissie, die elke verhoging van elektriciteit, brood, melk...moest goedkeuren. En het gebeurde dat een verhoging niet gerechtvaardigd werd bevonden. Dat was betutteling van de vrije ondernemers, inderdaad, in het belang van de klanten en van andere bedrijven, want die betalen allemaal wanneer de loonindex blijft stijgen. Uiteraard remt zo’n prijzencommissie de winsten enigszins af, althans op heel korte termijn. Maar er is toch méér.

Centrale banken heersen over de regeringen

Slechts heel onlangs leerde ik dat de centrale banken (bij ons heet ze Nationale Bank) geen overheidsinstellingen zijn. Ze zijn onafhankelijk van regering en parlement, en zetten “onafhankelijk” hun beleid uit – zopas geïllustreerd door Luc Coene door zijn bestelling van de index-studie. Alleen de benoeming van de bestuurders is een politieke beslissing, een specifiek beleid mag daar niet aan gekoppeld worden.

Historisch zijn het privébanken, die de naam centraal gekregen (of genomen) hebben. Ook de Europese Centrale Bank wordt niet beheerd door de Europese Commissie of het Europees Parlement, maar is onafhankelijk. Het bestuur bestaat uit afgevaardigden van de centrale banken. Op wereldniveau komen de centrale banken samen in Basel, Zwitserland, waar ze richtlijnen opstellen, opnieuw buiten de bevoegdheid van de democratisch verkozen parlementen. Zie hieronder citaat uit de statuten van de ECB; en website.

Op dit ogenblik zitten we aan de richtlijn Basel III, die o.m. handelt over de verhoging van het minimum eigen reservekapitaal dat een bank moet aanhouden, waarmee dus niet mag gespeculeerd worden. Het is meteen duidelijk dat Basel II de bankencrisis niet heeft verhinderd, en dus zijn nutteloosheid bewezen heeft voor de bescherming van de spaarders, en zelfs van het eigen overleven van de banken. De Basel richtlijnen streven prioritair naar een maximale vrijheid om winsten te maken voor de eigenaars van de bank en grote beleggers die klant zijn.

Nobelprijswinnaar Paul Krugman: “De doctrine van groei door soberheid had geen grotere voorstander dan Jean-Claude Trichet, de voorzitter van de Europese Centrale Bank. Onder zijn leiding begon de bank soberheid als een universeel economisch wondermiddel te verkopen dat onmiddellijk en overal moest worden toegepast.(…) …dat een sterke munt en een begrotingsevenwicht het antwoord op alle problemen zijn. Die stelling berust op economische fantasieën”.

Pikante info: Jean-Claude Trichet zou opgevolgd worden door Mario Draghi, tot 2005 managing director worldwide van Goldman-Sachs, die de vorige Griekse regering in 2002 hielp de staatsschuld te verbloemen (en waar de bank zelf 735 miljoen euro aan verdiende, volgens Bloomberg). Draghi zat ook bij de Wereldbank, was daarna Italiaans minister van Financiën (een land met een enorme overheidsschuld) en vervolgens voorzitter van de Italiaanse Centrale Bank.  

Internationaal netwerk van banken

Er bestaat dus, naast de democratisch aangestelde regeringen, een wereldwijd netwerk van centrale banken, die hun eigen onafhankelijk beleid voeren, dat wel over de nationale staten heen afgestemd is. Regeringen zijn afhankelijk van de banken: deze zorgen voor de leningen die de meeste regeringen nodig hebben en ze beslissen samen met bieders over de intrest die de staten moeten betalen.

Het voorbeeld van Luc Coene toont aan dat aan regeringen een specifieke sociaaleconomische ideologie opgedrongen wordt, die geen weerspiegeling is van een parlementaire meerderheid. In zijn eenvoudigste vorm komt deze ideologische keuze hierop neer: winsten krijgen voorrang op koopkracht. Dat macro-economisch de winsten afhangen van onder meer de koopkracht, houdt Coene en consoorten niet tegen.

Volgende week (?) stemt het Europees Parlement over een voorstel van de Commissie, dat aan nationale staten stringente eisen stelt inzake begroting, staatsschuld, loonoverleg, pensioenleeftijd, werkloosheiduitkering, e.a. Voor Luc Coene zal dit een nieuw argument zijn. Prof. Paul De Grauwe zegt: dit is geen goed bestuur. De drie Belgische vakbonden hebben in een gezamenlijke tekst het asociale karakter van dit supranationaal economisch bestuur aangekaart; ze betogen volgende week in Luxemburg op 21/6. 

http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/06/16/werknemers-in-gevaar 

http://www.abvv.be/web/guest/news-nl/-/article/277993/;jsessionid=2COlzFBHWl0JG7NyeA0S_cZ&p_l_id=10187

ECB onafhankelijk van verkozen parlementen: "Bij de uitoefening van met het Eurosysteem verband houdende taken mogen de ECB en de nationale centrale banken geen instructies vragen aan dan wel aanvaarden van instellingen of organen van de Gemeenschap, van regeringen van EU-lidstaten of van enig ander orgaan. De instellingen en organen van de Gemeenschap en de regeringen van de lidstaten mogen op hun beurt niet trachten de leden van de besluitvormende organen van de ECB of van de nationale centrale banken bij de uitoefening van hun taken te beïnvloeden. De Statuten van het ESCB en van de ECB voorzien in een zekerstelling van de benoeming van de Presidenten van de nationale centrale banken en van de leden van de Directie van de ECB, en wel op de volgende wijze:  • een minimum ambtstermijn van vijf jaar voor presidenten van nationale centrale banken; • een ambtstermijn van acht jaar voor leden van de Directie, zonder mogelijkheid van herbenoeming". zie site ECB.

Toegevoegd op 10/8: Luc Coene, toen al gouverneur van de NB, nam deel aan de Bilderbergconferentie.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

16 reacties

  • door Rik op maandag 20 juni 2011

    Zou het Parlement ook niet beter een 'onafhankelijke' studie opstarten en bestellen over de noodwendigheid van de Nationale Bank ?

    • door Guy Denutte op dinsdag 21 juni 2011

      Er bestaan op dit moment slechts 5 naties zonder een centrale bank naar het Rothschild model : Noord Korea, Iran, Soedan, Cuba en Libië.

      Enkele jaren geleden waren er nog twee andere landen zonder dat soort centrale bank, Afghanistan en Irak. Na de neokoloniale invasies door het VS-imperium beschikken ze nu ook over zo'n fantastische instelling...

      Robert Wenzel schreef in de Economic Policy Journal naar aanleiding van de spikspinternieuwe Libische centrale bank, die onmiddellijk door de "rebellen" in het leven werd geroepen : "I have never before heard of a central bank being created in just a matter of weeks out of a popular uprising. This suggests we have a bit more than a rag tag bunch of rebels running around and that there are some pretty sophisticated influences."

  • door donquisjot op maandag 20 juni 2011

    Europa smijt met geld en de bevolking moet grondig besparen, langer werken, extra taksen. Het gelach betalen. http://www.express.be/business/nl/economy/europa-smijt-met-geld/147926.htm

    Mooi het leven is mooi, voor de mannen in ivoren torens.

    Luc Coenen, gouverneur in een privébedrijf de Nationale Bank dat geld bijdrukt alsof het flyertjes zijn, heeft vorige week naar de Bilderberg meeting geweest en met zijn vriendjes Davignon en Leysen o.a. besproken dat de burgers nog meer moeten afdragen. http://nederlandvrij.com/2011/06/bilderberg-2011-full-official-attendee-list/

    De huidige impasse is al niet schrijnend genoeg meer. De burger zal bloeden en op zijn knieën vallen tot we hier terug kapi-communistisch systeem hebben. En daar zijn we niet ver meer van.

    Het volk blijft maar slapen. We zien het onder onze ogen gebeuren, maand na maand, dag na dag. Ik raad iedereen aan zijn voorzorgen te nemen. Wat dat is mag ieder voor zich beslissen, deze raad is al zovele keren gegeven, maar telkens weer belachelijk gemaakt.

    • door donquisjot op maandag 20 juni 2011

      Ondertussen staan de europese, amerikaanse en midden-oosterse pleinen vol met mensen die het niet langer pikken. Die woedend zijn. Hier noemen ze zich de verontwaardigden. Vele zijn al lang niet meer verontwaardig maar woedend. Dit weekend nog in Brussel 40000 man op straat. Leest u het in de krant? Nee hoor !

      Het vuur is brandende, de elite probeert het volk te onderdrukken door harde censuur dag na dag, desinfo in kranten en tv, comments worden tegengehouden. Ik spreek uit ervaring. Ondertussen voert men nog verschillende draconische wetten in om ons voedsel systematisch te vergiftigen, zelfvoorziening te fnuiken en het geld waardeloos te maken. Heeft u er al es bij stilgestaan dat in 2000, u met 50€ een maand eten kon kopen, waar dit in 2011 400€ bedraagt? Hyperinflatie heet zoiets. Maar dan traag ingevoerd, zodat niemand protesteert.

      Dit regime is aan het einde van zijn latijn, wat men ook probeert, ze zullen niet slagen. Het europese volk begint de corruptie door te hebben. Nu de belgen nog.

      • door jan peeters op dinsdag 21 juni 2011

        Beste Donquisjot, graag zou ik vernemen welke voedingsmiddelen zo fel zijn opgeslagen. Dat de prijzen hoger liggen dan 11 jaar geleden is geweten, onze lonen zijn ook omhoog gegaan, maar dat voedsel 8 x duurder is geworden kan niet geloven. Een brood kost nu ongeveer 2 euro, terwijl dat 11 jaar geleden ongeveer 1,5 euro was. Kersen kan men nu op de markt kopen aan 5 euro de kilo. Die kosten 11 jaar geleden ook zoveel, maar in feitte zijn kersen nu goedkoper omdat we nu meer verdienen.

        • door Le grand guignol op dinsdag 21 juni 2011

          Sedert de jaren '70 is het aandeel van de loonmassa bij het BBP jaarlijks afgenomen. Ten overstaan van 'de welvaart' verdient een doorsnee arbeider of bediende in verhouding minder dan pakweg 20 jaar geleden en is er zelfs sprake van een verdoken loonmassa van ca. € 950,00 per werknemer/jaar.

        • door donquisjot op dinsdag 21 juni 2011

          Beste Jan, Welke voedingsmiddelen kan ik uiteraard niet opsommen, ik stel alleen vast aan mijn budget. In ieder geval kan aan de prijs van groenten heel veel afgeleid worden. Ik stel ook vast dat mijn inkomen nog steeds hetzelfde is als 10jr geleden.

          Maar aan de broodprijs kan niet een hele wereldwijde economie afgemeten worden. Zoveel is zeker. Ook is het zo dat het index mandje heel dubieus samengesteld is. Brandstoffen zitten er bijvoorbeeld niet in, en men neemt ook dikwijls alternatieve producten dan gankelijk. Ongetwijfeld beseft u toch wel dat 2000fr in 2000 veel geld was, en nu 50€ slechts een zakgeld?!

          De laatste maanden zijn de voedsel prijzen ook met 20% toegenomen. U moet dus de officiële statistieken met een grove schep zout nemen: http://www.goldonomic.be/index.php?option=com_content&view=article&id=179:hoe-zit-het-nu-echt-met-de-inflatie&catid=97:portfolio

    • door Le grand guignol op dinsdag 21 juni 2011

      Lachen is gezond en gelukkig nog altijd gratis. Dat we als bevolking het gelag moeten betalen, dat is niet om te lachen!

  • door Peter Bormans op maandag 20 juni 2011

    Mensen - of is een ander woord gepaster? - als Coenen, evenals hun politieke vriendjes in regeringen en parlementen hebben uiteraard geen index nodig: hun wedde is zo vet, dat ze zelfs een inflatie van 50 % zonder problemen overleven. En die vriendjes stellen hun eigen wedden en pensioenen vast. Wou dat ik dat ook kon, dan was ik misschien ook wel tegen de index.

    • door svdl op maandag 20 juni 2011

      Pas op.. mensen als Coenen, hebben hun levenstijl ook aangepast aan hun inkomen. Psychologisch overleven die niet meer van een boterham met chocopasta van "den Aldi" en zondag's "een goeie boereworst met witte kool"....lol

  • door Guy Denutte op dinsdag 21 juni 2011

    "Er bestaat dus, naast de democratisch aangestelde regeringen, een wereldwijd netwerk van centrale banken, die hun eigen onafhankelijk beleid voeren, dat wel over de nationale staten heen afgestemd is."

    Ja inderdaad, en wat al even belangrijk is om te weten is dat deze centrale banken door een klein aantal families gekontroleerd worden, de überkapitalisten. Historisch gezien bezaten de Rothschilds in Europa en de Rockefellers en de Morgans in de VS deze centrale banken. De centrale banken in Europa zijn in principe "genationaliseerd" na de tweede wereldoorlog (maar what's in a name, als je ziet dat er toch geen demokratische kontrole over mogelijk is). De Fed in de VS - de grootste centrale bank ter wereld - is wel nog steeds in handen van deze überkapitalisten.

    Van Meyer Rothschild komt deze gevleugelde uitspraak :

    "Let me issue and control a nation's money and I care not who writes the law."

    James Garfield, die president werd in 1881, begreep ook heel goed waar het probleem lag :

    "Whoever controls the money of a nation, controls that nation. Whosoever controls the volume of money in any country is absolute master of all industry and commerce... And when you realize that the entire system is very easily controlled, one way or another, by a few powerful men at the top, you will not have to be told how periods of inflation and depression originate."

    Inderdaad, wie de geldemissie en -kontraktie kontroleert, kontroleert de ekonomie. Ekonomische krisissen zijn helemaal niet het gevolg van overproduktie, zoals Marx ons wijsmaakte. Ekonomische krisissen zijn het gevolg van geldexpansies en -kontrakties, artificieel geproduceerd.

    Leestips :

    - Michael Kirchubel : Vile Acts of Evil - Banking in America, Vol I - Edward Griffin : The creature of Jekyll Island

    • door Adrien Verlee op dinsdag 21 juni 2011

      "Inderdaad, wie de geldemissie en -kontraktie kontroleert, kontroleert de ekonomie. Ekonomische krisissen zijn helemaal niet het gevolg van overproduktie, zoals Marx ons wijsmaakte. Ekonomische krisissen zijn het gevolg van geldexpansies en -kontrakties, artificieel geproduceerd."

      Is dat zo? Kan het niet genoeg herhalen: opletten voor het omkeren van oorzaak en gevolg. Als via controle op het geld een en ander te controleren is, ik bedoel in absolute zin, deterministisch en losgezongen van de werkelijke economie; waarom is er dan bv. overproductie van auto's? Waarom plannen die Rotschilds en co het zo niet dat mensen gepamperd zitten (dus Opel in A'pen niet sluit wegens overproductie) en hun hersens niet moeten gebruiken?

      Waarom horen we dan jaar na jaar dat lonen te hoog zijn?? Het is toch uiteindelijk allemaal controleerbaar??? Waarom kozen belangrijke financiële groepen en hun politieke hielenlikkers dan (sinds 1971) voor het monetarisme (neoliberalisme)?

      Ik vind het juist een bewijs dat Marx juist was. Algemeen en eenvoudig, in de woorden van Friedrich Engels (vrij herhaald): "Het kapitalisme botst met de inherente planning, die alsmaar toeneemt, van elk bedrijf én de anarchie van de markt."

      U gaf leestips? Ik geef er één: http://www.marxists.org/nederlands/marxisme/marxisme.htm

    • door Le grand guignol op dinsdag 21 juni 2011

      Het is inderdaad belangrijk om - zoals Adrien aanhaalt - oorzaak en gevolg niet door elkaar te halen en/of met elkaar te verwisselen. Aan: "Ekonomische krisissen zijn het gevolg van geldexpansies en -kontrakties, artificieel geproduceerd.", zou ik graag willen toevoegen dat 'geld', neem gerust 'kapitaal' tout court, op een abstractie van de realiteit berust (cf. Marx). Enerzijds worden arbeiders - maar ook bedienden - verplicht om hun arbeidskracht (i.e. niet hetzelfde als arbeid) om te ruilen voor het loon (i.e. artificieel en abstract) dat een werkgever ervoor wil betalen, terwijl de werkgever de geproduceerde goederen verkoopt met een - serieuze - winstmarge (i.e. verkoopprijs - productiekosten (incl. arbeidskracht)= winst). Werkgevers profiteren m.a.w. van de door werknemers geleverde energie (i.e. een 'onuitputtelijke' bron) om winst te maken, de 'bekende' financiële accumulatie door middel van commodificatie. Vanwege het omzetten van gebruikswaarde in ruilwaarde geraken werknemers van zichzelf en de realiteit vervreemd/ontvreemd (cf. Marx: 'alienation'). Temeer omdat de ongelijkheidsverhoudingen uit de realiteit a.h.w. geprojecteerd worden in een virtuele wereld (i.e. loon, kapitaal) en net die artificiële constructie zorgt ervoor dat de ongelijkheidsverhoudingen steeds opnieuw gecreëerd en vergroot worden.

      Daarnaast werd in een ver verleden de nominale waarde van financieel kapitaal gedekt (i.e. borg) door de reële waarde in goud. Echter net voor het uitbreken van W.O. I, drongen bankiers in zowel Engeland, Duitsland alsook de VS erop aan om gebruik te maken van 'Treasury Notes' om op die manier de goudreserve (tijdelijk) veilig te stellen (Quigley, 316, dd. 25 juli 1914, Engeland: Sir John Bradbury en Sir Frederick Atterbury). Aanvankelijk dacht men in Engeland niet dat men ging betrokken raken bij een oorlog, waardoor i.f.v. het omzetten naar 'Treasury Notes' de rente door o.a. The Bank of Londen verhoogd werd van 3% naar 10% (Quigley, 317, dd. 28 juli 1914). Enkele dagen later brak W.O. I uit, echter vermits de oorlog veel langer zou duren dan aanvankelijk verwacht werd, kwam het systeem van 'Treasury Notes' onder druk te staan. Na de oorlog wilden bankiers in de VS en Engeland geen 'Treasury Notes' aanvaarden om de door de overheden gemaakte schulden n.a.v. de oorlog terug te betalen. Ze eisten terugbetaling via banklening aan ontzettend hoge rente (cf. 3% -> 10%) en drongen erop aan de taksen op consumptie te verhogen i.f.v. het begrotingstekort. Daarnaast schreven de overheden staatsobligaties uit om d.m.v. privé-investeringen de schulden (deels) te vereffenen. Gevolg: dankzij een combinatie van bankiers en oorlog werden de banken in de VS en Engeland niet genationaliseerd, maar werden beide landen voorgoed - tot op vandaag - gehypothekeerd door de banken (Quigley, 317 e.v.).

      Waar kennen we dat van!? Juist, crisis 2008 en datgene wat er volgde d.m.v. ingrepen via de EU, ECB en IMF. Vandaar dat Griekenland failliet moet gaan, dan zijn/blijven we van een' technocratisch-financiële EU-ECB-IMF'-dictatuur gespaard.

      * Quigley, C. (1966). The Evolution of Civilizations. Tragedy & Hope: A History of the World in Our Time (1st edition). London: Collier-Macmillan Limited, xi+1348.

      • door svdl op dinsdag 21 juni 2011

        Ik heb me recent de "strip"-versie van het kapitaal angekocht (deel 1 en 2) ... Super gewoon! een echte aanrader! Verwerkt in een roman over een kaasboer die "groot" wil worden, wordt uitgelegd waar winst vandaan komt, wat arbeid is, waar waarde en meerwaarde vandaan komt, vanwaar geld komt en hoe deze zaken in relatie staan... Hoe mensen vervreemden van arbeid en hoe 'het product' en 'meer en meer consumeren' tot goddelijke status verhoffen worden. En natuurlijk hoe vrije concurrentie van het "recht van de sterkste" onloskomelijk leidt tot armoede, ongelijkheid en miserie... Heel duidelijk....

        • door Le grand guignol op woensdag 22 juni 2011

          'k Heb daar iets over gelezen - in Solidair, denk ik. Als ik me niet vergis werden beide strips getekend, en 'Het Kapitaal' omgezet naar een stripverhaal, door een Chinese striptekenaar. Een wijze beslissing nu China zich heeft laten verleiden tot 'slavernij onder het mom van vrijheid' - i.e. (neo)liberalisme.

          Heden ten dage houden vele progressieve denkers, met oprecht goede intenties, een pleidooi voor de liberale waarden van het Verlichtingsideaal: vrijheid, gelijkheid,... Nu kan ik me daar zeker in vinden, maar men lijkt te vergeten dat uit de Verlichting twee vormen van 'gelijkheid' voortgevloeid zijn: (1) 'moderne gelijkheid', gebaseerd op de mens als een zuiver natuurlijk organisme - i.e. ontdaan van alle culturele aspecten en invloeden - en vertaald in een 'moreel natuurrecht (-plicht)' als een streven naar vrijheid, veiligheid en zelfbehoud. Daarnaast (2) 'moderne ongelijkheid', waarbij ongelijkheid vanuit bepaalde invalshoeken (bvb. politieke economie,...) en los van elke vorm van religieuze stratificatie of maatschappelijk-functionele hiërarchie 'gelegitimeerd' kan - of liever: zou kunnen - worden. Adam Smith gebruikte in z'n "Wealth of Nations" (1776) het principe van de 'moderne gelijkheid' om de 'moderne ongelijkheid' te rechtvaardigen. In eerste instantie accepteert Smith vrijheid en rechtsgelijkheid en concludeert daaruit dat de 'vrije markt', waar individuen op vrijwillige basis en zonder privileges ruilovereenkomsten sluiten, de meest natuurlijke vorm van economische organisatie betreft. Maar vermits het 'vrije marktmechanisme' slechts efficiënt kan functioneren wanneer er op vlak van inkomen en eigendom verschillen zijn, vormt ongelijkheid op economisch vlak een noodzakelijk kwaad. Daarenboven besluit Smith dat de grotere productiviteit gaandeweg eveneens toe zal komen aan de minst bedeelden (cf. 'trickle down'-effect) - m.i. lijkt het eerder een 'trickle up'-effect te zijn. De combinatie 'moderne gelijkheid' en 'moderne ongelijkheid' heeft daarnaast ook een sociale variant: de 'histoire philosophique'. Mensen mogen van nature dan wel gelijk zijn, bekeken i.f.v. ontwikkeling zijn er die verder dan anderen ontwikkeld zijn, wat de laatste categorie de bevoegdheid of zelfs de morele plicht geeft om de minder ontwikkelden als het ware 'bij te schaven' (cf. sociaal Darwinisme als waardevol argument voor kolonialisme). Op die manier was het toentertijd volledig legitiem om 'in den vreemden' de plaatselijke bevolking te onderwerpen en tegelijkertijd alles wat economisch verhandelbaar was aan te slaan. (Stuurman 2009, 225-228 + 230,232,233)

          Het neoliberalisme zou men desgevallend kunnen bekijken als een herwaardering(?) van de 'histoire philosophique', maar dan evenwel gericht tot de 'Westerse' - aan lager wal geraakte - medemens. De welvaartsstaat zou namelijk afbreuk doen aan het 'morele natuurrecht', i.e. mensen worden lui en beantwoorden niet aan de individuele plicht van: vrijheid, veiligheid en zelfbeschikking - 'the rhetoric of perversity' (Hirschman 1991; referentie in Somers 2005, 266). Daarnaast kost het in stand houden van de sociale welvaartsstaat hopen geld en is dat in de toekomst onhoudbaar - logica: om in de toekomst te kunnen rekenen op de welvaartsstaat (bvb. pensioenen) moet ze vandaag gesloopt worden. Tegelijkertijd moet de geglobaliseerde 'vrije markt' ontdaan worden van overheidsinmenging, omdat het enerzijds 'de economie' zou beletten om te groeien en een overheid tevens niet geschikt zou zijn om de 'resources', vanwege een gebrek aan 'tacit knowledge', op efficiënte wijze te beheren. Het neoliberalisme tracht bijgevolg aan de hand van een welbepaald discours (cf. management/ondernemer) de realiteit op moreel, economisch en organisatorisch vlak te verklaren, te veranderen en vorm te geven. Hierdoor betreft het in wezen een culturele omwenteling, omdat dergelijke discursieve veranderingsprocessen - taalkundig en bijgevolg symbolisch van aard, 'a narrative turn' - ingebed moeten zijn in een reële samenleving alvorens ze effect kunnen resulteren (du Gay 2009, 166). Vandaar dat beleidsmakers de bevolking trachten te overtuigen door middel van angst en onzekerheid in combinatie met een crisissituatie (bvb. oorlog, financieel-economisch, natuurkundig,...) - 'een crisis noemt men in dergelijk vertoog een kans en mogelijkheid tot verandering', a.h.w. 'een geluk bij een ongeluk'. In wezen zit het kapitalisme qua primitieve accumulatie aan zijn plafond en probeert een kapitaalkrachtige elite, op wereldschaal, de laatste plekken waar ze nog geen vaste voet aan de grond hebben (o.a. Libië, Iran) alsnog te onderwerpen. Binnen afzienbare tijd zijn alle (nationale) politieke en culturele instituties - in het verleden noodzakelijk om de 'expansie' en 'intensivering' van het kapitalisme te garanderen - overbodig, om vervolgens de weg vrij te maken voor een "wereldwijde commodificatie en vermarkting van het sociale leven". In het verleden was er in wezen sprake van een "wereldeconomie die natiestaten en hun uiteenlopende productiewijze aan elkaar schakelde d.m.v. een internationale markt". Echter, "een geglobaliseerde economie berust op een globalisering tot slechts één gedecentraliseerde productiewijze die centraal bestuurd en gecontroleerd wordt d.m.v. transnationaal kapitaal". (Robinson 2001, 159) De gedecentraliseerde productie is niet meer geografisch gebonden en zoekt vervolgens de plekken op waar het goedkoopst geproduceerd kan worden, gevolg: globale competitie en een "social race to the bottom". Het (neo)liberale vrijheidsideaal is een vergiftigd geschenk: "Those who would be free, must first be bound" (Mead 1997, 23; referentie in Soss 2009, 7).

          Robinson, W. (2001). Social Theory and Globalization: The Rise of a Transnational State. Theory and Society, 30(2), 157-200. doi: 10.1023/a:1011077330455 du Gay, P. (2000). Enterprise and Its Futures: A Response to Fournier and Grey. Organization, 7(1), 165-183. doi: 10.1177/135050840071009 Hirschman, A.O. (1991). The Rhetoric of Reaction: Perversity, Futility, Jeopardy. Cambridge, MA: Harvard University Press. Mead, L. (1997). The New Paternalism: Supervisory Approaches to Poverty. Washington, DC: Brookings Institution Press. Stuurman, S. (2009). De Twee Gezichten van de Gelijkheid in de Verlichting. In Gerards, J.H. & Zoontjens, P.J.J. (Eds.), Gelijke Behandeling: Oordelen en Commentaar 2008 (pp. 225 - 240). Utrecht: Wolf Legal Publishers. Somers, M.R. & Block, F. (2005). From Poverty to Perversity: Ideas, Markets, and Institutions over 200 Years of Welfare Debate. American Sociological Review, 70(2), 260-287. doi: 10.1177/000312240507000204 Soss, J., Fording, R.C. & Schram, S.F. (2009). Governing the Poor: The Rise of the Neoliberal Paternalist State. Paper prepared for presentation at the 2009 Annual Meeting of the American Political Science Association, Toronto, Canada.

  • door Le grand guignol op dinsdag 21 juni 2011

    [title]De Internationale Ontwaakt,[/title]De Internationale

    Ontwaakt, verworpenen der aarde! Ontwaakt, verdoemde in hongers sfeer! Reedlijk willen stroomt over de aarde En die stroom rijst al meer en meer. Sterft, gij oude vormen en gedachten! Slaafgeboornen,ontwaakt,ontwaakt! De wereld steunt op nieuwe krachten, Begeerte heeft ons aangeraakt!

    Makkers, ten laatste male, Tot den strijd ons geschaard, en d’Internationale Zal morgen heersen op aard.

    De staat verdrukt, de wet is logen, De rijkaard leeft zelfzuchtig voort; Tot ‘t merg en been wordt d’ arme uitgezogen En zijn recht is een ijdel woord Wij zijn het moe naar andrer wil te leven; Broeders hoort hoe gelijkheid spreekt: Geen recht, waar plicht is opgeheven, Geen plicht, leert zij, waar recht ontbreekt.

    De heerschers door duivelse listen Bedwelmen ons met bloedigen damp. Broeders, strijdt niet meer voor andrer twisten, Breekt de rijen! Hier is uw kamp! Gij die ons tot helden wilt maken, O, barbaren, denkt wat ge doet; Wij hebben waap’nen hen te raken, Die dorstig schijnen naar ons bloed.

    Debout les damnés de la terre Debout les forçats de la faim La raison tonne en son cratère C’est l’éruption de la fin Du passé faisons table rase Foules, esclaves, debout, debout Le monde va changer de base Nous ne sommes rien, soyons tout

    C’est la lutte finale Groupons-nous, et demain L’Internationale Sera le genre humain (bis)

    http://www.archivesolidaire.org/scripts/article.phtml?lang=2&obid=34367

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties