Bij DeWereldMorgen.be schrijven we niet voor de clicks.

We maken media voor een betere wereld.

Samen met vele vrijwilligers en burgerjournalisten.

Om dit te blijven doen hebben we uw steun meer dan nodig!

Steun onafhankelijke media!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Biolandbouw én ggo’s … hoe zit dat nu?

De actie tegen het genetisch gemanipuleerd aardappelveld in Wetteren heeft veel stof doen opwaaien. Volgens tegenstanders zijn ggo’s nefast voor de natuur en de kleine boeren. Maar in Cuba, uitgerekend een land dat een voortrekkersrol speelt op het vlak van de biolandbouw, lijken ggo’s geen probleem te zijn. Hoe zit dat nu?
vrijdag 10 juni 2011

Het begon allemaal met een wat impulsief bericht dat ik had gepost op mijn Facebookpagina: “proficiat patattenbevrijders om het debat te openen”.

Zondag 29 mei waren namelijk enkele milieuactivisten erin geslaagd om een proefveld met genetisch gemanipuleerde aardappelen (ggo's) in Wetteren te bestormen en deels te vernietigen.

Wat aangekondigd werd als ‘de grote aardappelruil’ waarbij een symbolische vierkante meter veld ging vernietigd worden, was uitgegroeid tot een grote actie waarbij ongeveer 400 mensen aanwezig waren. De actie liep wat uit de hand en de media berichtten massaal over de vernieling.

Toen ik maandagmorgen de verschillende opinies in de media las, had ik in eerste instantie een gevoel van: 'proficiat, het ggo-debat ligt weer op tafel'.

Viva patata op Facebook

Voor ik het goed en wel besefte, kreeg ik vanuit alle hoeken opmerkingen op mijn post. En niet alleen op mijn Facebookpagina bleek het debat op te borrelen. De patatten hebben blijkbaar iets wakker gemaakt. Het thema leeft onder de mensen. Iedereen lijkt wel een mening over de zaak te hebben.

En in een samenleving waar onverschilligheid vaak troef is, vind ik dit toch wel intrigerend. Het gaat natuurlijk om veel meer dan over die ‘patatten’.

Het gaat over de vrijheid van onderzoek (bijvoorbeeld het ontslag van de onderzoekster aan de KU Leuven), over het gebruik van geweld in acties, maar bovenal het gaat over wat er in de toekomst op ons bord komt te liggen. Dat staat heel dicht bij ons en ligt heel persoonlijk!

Het is een verhit debat geworden. Er worden zware woorden gebruikt. “Hooliganisme, bendevorming”, om de activisten aan te klagen. “Save the science”, om het recht op wetenschappelijk onderzoek te claimen. “Save the Scientists - Free Speech”, om de ontslagen onderzoekster te verdedigen.

Groen! komt in moeilijk vaarwater terecht als Bart Staes in persoonlijke naam te kennen geeft dat hij begrip kan opbrengen voor de actie. Enfin, hou de media in de gaten en je merkt al gauw dat deze zaak een flinke staart gaat krijgen.

De kern van de zaak

In dit artikel wil ik het niet hebben over het al dan niet te verantwoorden geweld tijdens de actie, noch over het ontslag van de onderzoekster.

Laten we terug gaan naar de kern van de zaak: is het gebruik van ggo’s toelaatbaar? De milieu-activisten van de Field Liberation Movement vinden van niet. En ook al gaan velen niet akkoord met hun methodes, toch heeft recent onderzoek aangetoond dat 70 procent van de Europeanen verkiest om géén ggo-voedsel te eten.

In België is de wetgeving van de Europese Unie van toepassing: ggo's zijn toegelaten als het wetenschappelijk bewezen is dat de genetisch gewijzigde stof even veilig is als het niet-gewijzigde voedingsmiddel.

In de praktijk is het aanbod op de Europese markt dan ook zeer schaars. Omdat de Europese consument weigerachtig staat, neigt de EU zelfs nog naar striktere regelgeving. In landen zoals de VS, Canada, Argentinië en Brazilie zien we de omgekeerde tendens. Daar worden wel al ggo-rassen op grote schaal verbouwd.

Ggo-industrie

De agro-business wil natuurlijk niets liever dan dat Europa ook op de kar gaat springen. En daar wringt voor heel wat tegenstanders van ggo’s net het schoentje. De keuze voor ggo’s versterkt de machtsconcentratie van de agro-industriesector.

Nu reeds hebben 10 bedrijven wereldwijd tweederde van de zaadmarkt in handen. Tien bedrijven hebben wereldwijd 84 procent van de agrochemicaliën in handen en 10 supermarktketens (waaronder Walmart, Carrefour en Tesco) hebben 25 procent van de wereldmarkt in handen.

De ggo-technologie zit in de handen van deze grote multinationale ondernemingen. En ieder wetenschappelijk onderzoek, al dan niet onafhankelijk opgestart, komt uiteindelijk onder druk van het grote geld in handen van die voedselgiganten. [2]

Nefast voor kleine boeren

Dit zijn voor mij de hoofdredenen waarom ik tegen ggo’s ben. Internationale regels stellen dat levende organismen niet mogen gepatenteerd worden. En toch zorgde de ggo-industrie ervoor dat transgene organismes gepatenteerd werden. Door middel van patenten, koppelverkoop van zaaigoed en herbiciden [3], e.d. worden kleine boeren nog afhankelijker van de voedselgiganten.

Ze komen in financiële problemen terecht en gaan overkop. Ik nodig jullie allen uit om de documentaire Food Inc. te bekijken. Daarin wordt ingezoomd op de schandalige praktijken van Monsanto en hoe die de Noord-Amerikaanse boeren in een wurggreep houden.

In India heeft de introductie van gentechteelt in de katoensector voor grote familiale drama’s gezorgd. De voorbije 10 jaar hebben zo’n 200.000 Indiase boeren zelfmoord gepleegd onder andere na mislukte oogsten met ggo-zaden en grote schulden aan Monsanto.

Valse argumenten

Het argument dat ggo’s bedoeld zijn om honger uit de wereld te helpen en boeren in ontwikkelingslanden betere oogsten zal opleveren, slaat nergens op. Tot op heden bestaat nog geen enkel commercieel ggo-gewas dat geschikt is om op zoute of te droge gronden te verbouwen, terwijl dit net één van de grootste problemen is waar boeren in de Derde Wereld mee kampen.

Ggo’s worden praktisch uitsluitend aangewend door monopoliebedrijven om de winstmarge op te drijven en niet om het hongerprobleem aan te pakken. Trouwens, wereldwijd wordt er al meer dan genoeg voedsel geproduceerd. Honger kunnen we slechts uit de wereld helpen door te herverdelen.

Ethische en gezondheidsoverwegingen

Er zijn nog heel wat andere elementen die meespelen in het ggo-debat. Zo zijn er ook ethische overwegingen om tegen ggo’s te zijn. Hoe ver kunnen we gaan in het sleutelen aan de natuur? Tegenstanders van ggo’s vinden dat er met dit soort onderzoek te veel grenzen worden overschreden.

Logisch dat zoiets bij velen gevoelig ligt: het gaat hier namelijk om ons voedsel. Net zoals bij andere gevoelige thema’s als abortus, ivf, euthanasie, enz. vind ik dat een breed maatschappelijk debat van cruciaal belang is.

Een ander belangrijk contra-element zijn de risico’s voor de volksgezondheid en het ecosysteem. Ggo’s bestaan nog geen 20 jaar, dus het is nog veel te vroeg om te spreken dat deze techniek ‘veilig’ zou zijn. Voorzichtigheid blijft dus aangeraden.

Maar de patattenoorlog liet mij niet los. Bij het lezen van talrijke opinies viel mij op dat ggo-technologie onverenigbaar met duurzame landbouw werd geacht. In eerste instantie lijkt dit een logische conclusie.

Als we kijken naar de dagelijkse praktijk in de VS en Argentinië zien we dat gentechsoja en maïs zorgen voor grootschalige industriële monoculturen met zwaar gebruik van bestrijdingsmiddelen en kunstmest.

Maar moeten we niet eens verder kijken dan onze neus lang is? Zijn het werkelijk de ggo’s die hier het probleem zijn? Is ggo-technologie a priori niet compatibel met agro-ecologische landbouwsystemen?

Het Cubaanse voorbeeld

Het Cubaanse voorbeeld heeft me op dat vlak aan het denken gezet. Cuba bevindt zich bij de wereldtop als het gaat om biotechnologie. Het hoeft dan eigenlijk ook niet te verwonderen dat het land ook heel wat middelen in gentechnologie investeert.

De Cubanen maken slechts 2 procent uit van de bevolking van Latijns-Amerika, maar beschikken wel over 11 procent van de wetenschappers. Er is dus veel potentieel. Momenteel wordt in Cuba dergelijk onderzoek gedaan bij volgende gewassen: maïs, tomaat, aardappel, rietsuiker, koffie, banaan, citrusvruchten en ananas.

Dr. Rebecca Martinez van het Cubaans Centrum voor Gen-engineering en Biotechnologie (GIGB) [4] drukt het krachtig uit op deze manier: “Cuba is one of the nations that have mastered the GMO technology, and where the views on this issue may be rationally discussed because our political system does not defend individual economic interests, and its use is based on fair principles with the ultimate goal of improving the quality of life of all the members of our society.”

In Cuba worden de ggo’s niet als het probleem gezien, maar het wereldwijde politieke systeem en de eigendomsverhoudingen waarin ze functioneren wel. Wat nog verbazingwekkender is, is dat de Cubaanse ggo-technologie plaatsvindt binnen een langetermijnshift van intensieve industriële landbouw afhankelijk van chemische middelen naar een lowimputlandbouw.

Na de val van Sovjet-Unie kwam Cuba in een ware voedselcrisis terecht. Door het gebrek aan allerhande middelen [5] en niet in het minst aan brandstof en wisselstukken lagen de grote Cubaanse landbouwondernemingen stil.

Cuba besloot over te gaan naar een politiek van kleinschalige landbouwcoöperaties. Chemische meststoffen en pesticiden werden vervangen door biomeststoffen en wormcompost. De tractor werd vervangen door ossen en ploeg en traditionele landbouwtechnieken zoals dubbelteelt en rotatie van de gewassen werden opnieuw ingevoerd.

Binnen deze transformatie wordt gentechnologie gezien als één van de wetenschappelijke tools om de landbouw gebaseerd op monoculturen om te vormen naar lokaal georiëntieerde duurzame landbouw. Het draait de Cubaanse wetenschappers niet om de winst, maar om het voedsel.

Cubaans onderzoek spitst zich wél toe op onderzoek die de gewassen o.a. voedzamer [6] maken, of hoger rendement oplevert. De Cubaanse onderzoekers willen hun technologie gratis ter beschikking stellen aan de boeren in zowel Cuba als de rest van de wereld. Als we ggo’s in dergelijk perspectief bekijken, krijgen we toch een ander plaatje.

Ecologie vs. technologie?

Misschien vrezen Cubanen gentechnologie niet zo erg zoals wij doen, omdat ggo’s in Cuba als wetenschap of als een technisch middel worden gezien en niet als een instrument om kapitaal te creëren.

In het licht van de ggo-aardappeloorlog halen vele experts terecht aan dat we in onze samenleving technologie niet van de industrie kunnen scheiden. Wetenschap is onderhevig aan financiële druk.

90 procent van de ggo’s zijn in handen van Monsanto. En laten we niet naïef zijn: zij creëren geen ggo’s om nobele doelen te dienen, alleen om zelf (nog) meer greep op de voedselketen en op de boeren hun portemonnees te krijgen. Maar moeten we in een tegenreactie ons dan richten op de technologie zelf?

Maatschappelijk debat

In Cuba wordt gentechnologie bij de teelt van gewassen nog niet massaal toegepast. Cubaanse onderzoekers zijn al ettelijke jaren aan het experimenteren, maar nog maar recent zijn veldproeven in open lucht toegelaten.

Sinds 2008 worden er in verschillende provincies enkele honderden hectares ggo-maïs geproduceerd. Deze maïs is resistent aan het insect ‘palomilla’, dat de Cubaanse maïsoogsten teistert. Sinds enkele jaren is ook in Cuba een groot maatschappelijk debat aan de gang.

Cuba heeft het Cartagenaverdrag in 2002 geratificeerd en verbindt zich dus om rekening te houden met de schadelijke effecten die ggo-technologie op de biodiversiteit kunnen hebben. Er zijn ook heel wat Cubaanse wetenschappers die pleiten dat Cuba nog meer middelen zou moeten inzetten op andere alternatieven vanwege de ongekende langetermijnrisico’s die gepaard gaan met gentechnologie.

Conclusie

In het debat pro of contra ggo’s kan het interessant zijn om naar het voorbeeld van Cuba te kijken. Cuba is al relatief ver gevorderd in gentechnologisch onderzoek bij gewassen. In tegenstelling tot andere landen is het onderzoek daar volledig in handen van de staat.

De onderzoeksinstelling, CIGB, wil met gentechnologie de grote problemen in de Cubaanse landbouw aanpakken: de binnenlandse opbrengsten verhogen zodat Cuba minder afhankelijk wordt van voedselimport.

Cuba importeert ongeveer 60 procent van zijn voedsel voornamelijk soja, rijst, bonen en maïs. Het onderzoek staat hier dus in eerste plaats ten dienste van de boeren en de Cubaanse consument, niet ten dienste van de winst.

Het lijkt er ook op dat onderzoek naar ggo’s niet uisluit dat er in Cuba een groeiende tendens is naar kleinschalige duurzame landbouw. Er wordt bijvoorbeeld ook veel onderzoek verricht naar traditionele landbouwtechnieken en natuurlijke veredelingsmethodes om meeropbrengsten te verkrijgen.

Gentechnologie wordt gezien als één van de vele middelen om dat doel te bereiken. Het land heeft te kampen met zeer schrale landbouwgrond [7] en wordt steeds meer geteisterd door klimaatsverandering (droogtes, orkanen, …) Pogingen om het rendement van de teelten te verhogen, zijn m.a.w. geen overbodige luxe.

Op het eerste gezicht lijkt het inderdaad contradictorisch dat een land als Cuba, dat wereldwijd gewaardeerd wordt om zijn shift naar een agro-ecologisch landbouwmodel [8], ook ggo-gewassen toelaat.

In Cuba is momenteel, tussen wetenschappers, maar ook binnen de Asociación Nacional de Agricultores Pequeños (ANAP, de organisatie die de belangen van de kleine Cubaanse boeren verdedigt), een boeiend debat aan de gang.

Ook in Cuba beseffen ze dat de introductie van ggo’s gevaren met zich mee kan brengen. Bijlange niet alle Cubaanse experts zijn overtuigd. Het wordt een moeilijke evenwichtsoefening. Kan het Cubaanse experiment aantonen dat ggo’s en agro-ecologie niet per definitie incompatibel zijn?

De toekomst moet het uitwijzen. Een ding staat vast: er zijn heel wat Cubaanse wetenschappers optimistisch over de toekomst van ggo’s in Cuba. Deze wetenschappers dienen alvast nobelere doelen dan Monsanto en co. Maar de vraag blijft nog steeds of ggo’s geen afbreuk gaan doen aan de drie basispilaren van het agro-ecologisch model: diversiteit, decentralisatie en voedselsoevereiniteit.

Laten we terugkeren naar onze 'patattenoorlog' in Vlaanderen. Puur wetenschappelijk gesproken kan je argumenten aanbrengen om deze ggo’s te ontwikkelen. Maar hier is er van 'pure' wetenschap geen sprake. Hier staat de wetenschap helaas in dienst van keiharde business.

Hier gaat het om BASF die het experiment financiert. Hier gaat het om de voorbode voor de verkoop van het patent aan de hoogste bieder. Hier draait het uiteindelijk om de winst en niet om de wetenschap. Al wil ik hier helemaal niet gezegd hebben dat de individuele wetenschapper, die bij dit experiment betrokken is, geen goede bedoelingen heeft.

En daarom blijf ik bij mijn standpunt: proficiat patattenbevrijders om het debat te openen. Ook ik heb bijgeleerd. Ik ben me gaan verdiepen in het Cubaanse standpunt en heb een andere kijk op de zaak gekregen.

Isabelle Vanbrabant

Isabelle Vanbrabant studeerde politieke wetenschappen en Conflict & Development aan de UGent. Ze was vele jaren actief in de Jeugdbond voor Natuur en Milieu (JNM) en is actief bij Iniciativa Cuba Socialista. Ze schreeft in 2010 samen met Katrien Demuynck het boekje 'Cuba. Revolutie met een groen hart'.

Noten

[1] Ggo staat voor genetisch gemodificieerd organisme. Het gaat om het genetisch manipuleren van gewassen.

[2] http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/05/31/dit-het-debat-dat-ik-wil-voeren-na-wetteren


[3] In de Verenigde Staten moeten landbouwers die genetisch gemanipuleerde 'Roundup Ready'-soja van Monsanto kweken een contract ondertekenen. Daarin verbinden ze zich ertoe uitsluitend de onkruidverdelger Roundup Ready van Monsanto te gebruiken en het volgende jaar opnieuw hun zaaigoed bij Monsanto te kopen. Ze moeten afzien van het recht om een deel van de oogst te hergebruiken. Bovendien moeten ze ermee akkoord gaan dat Monsanto hun boerderij gedurende de drie daaropvolgende jaren op elk moment mag inspecteren. http://www.greenpeace.org/belgium/nl/wat-doen-we/landbouw-ggo/Problemen/ggo-patenten/

[4] http://www.cigb.edu.cu/

[5] Einde van de handelsrelaties met de USSR en verstrenging van de VS-blokkade.

[6] http://laplaceramz.wordpress.com/2009/10/21/cuba-introduces-new-gmo-pineapple-variety-that-triples-yield/

[7] Een erfenis die ze meedraagt vanuit de koloniale periode. Door eeuwenlange monocultuur van suikerriet en het kappen van de bossen is er veel bodemerosie.

[8] Een agro-ecologische landbouw berust  op het verstandig gebruiken van natuurlijke hulpbronnen, biodiversiteit en ecosysteemdiensten, zonder ze uit te putten.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

55 reacties

  • door Anne op vrijdag 10 juni 2011

    Zeer interessant artikel met weer een andere invalshoek

    • door Neal op vrijdag 10 juni 2011

      Bij de biologische teelt van aardappelen is genetische manipulatie niet nodig. De Wetterse gg-aardappelen zijn phytophtora-resistent. Phytophtora is een groot probleem voor de industriële landbouw. Maar biologische landbouwers hebben er weinig problemen mee. De uitleg hiervan kan je horen in de interviews met bioboer Thieu en veldbevrijder Seb, telkens aan het begin van de filmpjes: http://www.dewereldmorgen.be/video/2011/06/06/field-trial-liberated-gm-potatoes en http://www.dewereldmorgen.be/video/2011/05/05/gentech-veld-beschoten-met-bio-aardappelen. Bovendien (en dat is iets wat diezelfde Thieu benadrukt) neem je onnodige risico's met genetische manipulatie: in tegenstelling tot bij klassieke veredeling ga je knippen en plakken in genen zonder te weten wat de interacties zullen zijn. De Cubaanse samenleving zou er wellicht beter gebaat bij zijn te investeren in agro-ecologie, onderzoek naar bodems,... dan in gentechnologie wat een nutteloze en gevaarlijke wetenschap is.

      • door Lise op zondag 12 juni 2011

        [title]@Neal: Klassieke[/title]@Neal: Klassieke veredelingstechnieken zijn echter nog gevaarlijker, aangezien men ongericht kruist en daardoor ongekende eigenschappen kan overkruisen. Men maakt daarbij gebruik van gentoxische stoffen om mutaties op te wekken. Een pluim voor de Cubanen. U moet afstappen van uw dogmatische denken en trachten halstarrig vast te houden aan 1 en enkel 1 oplossing. Het inbrengen van een resistentie gen, is een geüpdate veredelingstechniek en niet eigen aan een landbouwsysteem. Het combineren van een landbouwsysteem zoals agro-forestry en een veredelingstechniek kunnen perfect hand in hand gaan.

        Er zijn reeds gevallen bekend waar de Phytophthora resistentie bij biologische varieteiten doorbroken is.

      • door Jarno Van de Voorde op donderdag 23 juni 2011

        Je argument slaat op niets. De reden waarom men bij biologische landbouw phytophthora infestans in mindere mate ziet, is omdat zij gebruik maken van klassiek veredelde varianten dewelke een zwakkere resistentie tegen deze schimmel bevatten. Deze resistentie is echter al doorbroken en het is nu slechts een kwestie van tijd eer ook deze aardappelvarianten hun resistentie kwijt zijn. GGO-gewassen zijn perfect veilig voor consunptie zoals honderden onafhankelijke onderzoeken reeds hebben uitgewezen." Je stelt: zonder te weten wat de interacties zullen zijn." Dit is verkeerd, met gentech kunnen we juist wel controleren waar het gen wordt ingebouwd en dus mogelijke gevolgen. Dit in tegenstelling tot klassieke veredeling dat compleet ad random gebeurd. Als verdere controle, wordt ieder nieuw gewas ook steeds op veiligheid getest. Over agro-ecologie. Maar al te vaak wordt gezegd: de relatieve opbrengsten liggen hoger dus het is beter. (Relatief zijnde de opbrengst ten op zichte van de input.) Echter hierbij wordt niet gemeld dat men de opbrengsten van ieder gewas berekent en optelt. Dus wanneer men bomen plant in combinatie met voedselgewas, gaat ook het hout van de bomen als opbrengst gezien worden. Wanneer men echter de opbrengst van het voedselgewas per m² (en dus niet per input, of dus absolute opbrengst) gaat vergelijken met de opbrengst van ditzelfde voedselgewas in intensieve landbouw/m² dan is de opbrengst in agro-ecologie veel lager. Dus hoewel dit nuttig kan zijn in de 3e wereld, is dit in de westerse wereld niet haalbaar.

    • door Neal op vrijdag 10 juni 2011

      Goed verslag van wat er de voorbije twee weken gebeurde in Vlaanderenland, maar twee onjuistheden:

      "Wat aangekondigd werd als ‘de grote aardappelruil’ waarbij een symbolische vierkante meter veld ging vernietigd worden, was uitgegroeid tot een grote actie waarbij ongeveer 400 mensen aanwezig waren. De actie liep wat uit de hand."

      1. Al maanden werd aangekondigd dat het veld zou vernield worden, nooit werd gesproken over een vierkante meter. Bart Staes zei de dag na de actie dat hij het liever symbolisch(er) had gezien.

      2. De actie liep perfect en helemaal niet uit de hand. Een grote groep mensen slaagde erin om geweldloos het vooropgestelde doel te bereiken.

      • door hellfigger op vrijdag 10 juni 2011

        ** Al maanden werd aangekondigd dat het veld zou vernield worden**

        Vandalisme dus

        ** Een grote groep mensen slaagde erin om geweldloos het vooropgestelde doel te bereiken.**

        Een veld (privé-domein) omheind door hekken en beschermt door politie betreden om aan vandalisme te doen noem ik niet geweldloos. Geweld kan ook "schade aanbrengen aan eigendom zijn".

        • door Speertje op vrijdag 10 juni 2011

          Iets vernielen dat een groot gevaar kan betekenen voor de gezondheid van mens en milieu en dat bovendien moet dienen om met publieke middelen via patentering van levensvormen uiteindelijk de private winsten van de grote industriëlen te verhogen is geen vandalisme maar een dienst aan de gemeenschap.

          Geweld is agressie tegen personen. Schade aan goederen is vandalisme. Geen van beide is hier dus het geval.

          • door hellfigger op vrijdag 10 juni 2011

            Ik vind dat tv's een vergif zijn. Omwille van het belang voor de gezondheid heb ik het recht om binnen te dringen in uw huis en uw tv te vernielen. Het is een dienst aan de gemeenschap.

            • door Speertje op vrijdag 10 juni 2011

              Zolang ik niemand anders schaadt, is het mijn verantwoordelijkheid of ik mezelf vergiftig. Aangenomen dat er al wetenschappelijke aanwijzingen zouden zijn dat een TV erg giftig is. Uw eventuele - naar ik aanneem zeer idealistisch gemotiveerde - actie zal hoe dan ook een zekere evenredigheid in de overtreding moeten betonen met het te bestrijden kwaad.

              • door Speertje op vrijdag 10 juni 2011

                [title]oeps dt fout : ik schaad ([/title]oeps

                dt fout : ik schaad ( hopelijk niemand)

          • door Dirk Candaele op zaterdag 11 juni 2011

            Een gevaarlijke redenering Speertje. Als iedereen die denkt een hoger doel te dienen zomaar eigendom mag beginnen vernielen, dan is van democratie geen sprake meer.

            • door LVE op zaterdag 11 juni 2011

              het moet natuurlijk ethisch aanvaardbaar zijn. Grote maatschappelijke veranderingen zijn altijd gepaard gegaan met de nodige revoltes. Denk aan afschaffing van kinderarbeid, slavernij, het bekomen van algemeen stemrecht enz... De grote ecologische revolutie zal ook niet zonder slag of stoot gebeuren. Moest men morgen democratisch beslissen terug kinderarbeid in te voeren, zou je daarmee akkoord zijn, omdat het 'democratisch beslist is'?

              • door Dirk Candaele op zaterdag 11 juni 2011

                Beste LVE, het verschil tussen u en ik is dat ik niet geloof in een revolutie met geweld. Het zal je misschien verwonderen, maar ook ik ben voorstander van ecologische landbouw, maar wie ben ik om mijn standpunt desnoods met geweld op te dringen ? En wat die kinderarbeid betreft, Oxfam-wereldwinkels heeft onlangs een grote (geweldloze !) actie opgezet om kindslavernij in de chocolade-industrie aan te klagen. Ik kan je verzekeren dat de boodschap goed aangekomen is bij zowel politici als bedrijven.

              • door Lise op zondag 12 juni 2011

                [title]@ LVE Ik vind het ontzeggen,[/title]@ LVE Ik vind het ontzeggen, door middel van het opleggen van geweld van een kleine minderheid met een afwijkende opinie die deze absoluut vindt, van een techniek die onze boeren en leefmilieu zou kunnen ontlasten ook niet ethisch verantwoord .

            • door melanie op zondag 12 juni 2011

              ... daarom is er ook sprake van proportionaliteit (zie andere artikelen op deze site)

  • door Eddie G. op vrijdag 10 juni 2011

    Kijk eens aan, in Cuba kennen ze veel vrijer onderzoek dan hier.

    • door Speertje op vrijdag 10 juni 2011

      Gezien de verregaande kolonisering van de technowetenschappen door machtige private economische (casino) spelers is dat geen totale verrassing . En dat ondanks de toch nog burokratische sturing van het Cubaanse onderzoek.

      • door El presidente op zondag 12 juni 2011

        Ofwel zit de agro-industrie erachter, ofwel de bureaucratie; 't is nooit goed? Wat als de anarchisten erachter zitten, geniet het dan wel uw goedkeuring? Pas als het ontsproten is aan het beton van Christiania met onafhankelijke vergaarde budgetten vergaard uit de vrijhandel van softdrugs, pas DAN spreken we over legitieme, ethisch verantwoorde GGO's?

  • door Jeroen Watté op vrijdag 10 juni 2011

    Maar elke euro die je als overheidsonderzoeksinstelling investeert, kun je maar één enkele keer uitgeven. Als je dan in acht neemt waar op korte termijn het meest resultaat kan geboekt worden voor verduurzaming van de landbouw, dan is het wel bij agro-ecologie. Al was het maar alleen omdat daar al decennialang in ondergeïnvesteerd wordt.

    Interessant is dat de Standing Committee on Agricultural Research van de Europese Commissie nu ook tot een gelijkaardige conclusie komt in een recent rapport (FEG3 report), na eerder al het IAASTD van de VN in 2008 en al enkele decennia lang vele ngo's.

    Het is schrijnend om te zien dat universiteiten nauwelijks middelen krijgen om agro-ecologisch onderzoek te doen, en dat Westerse overheden die onderzoeksbudgetten uitdelen, zo erg meegaan in de aandeelhouderslogica van privé-onderzoek. De media hebben zich wat dit betreft ook al veel te lang als slippendragers van het beleid geprofileerd en het éénheidsdenken (groter, duurder, hoogtechnologischer) gecultiveerd. Zo kreeg Patricia Ceysens in De Standaard recent nog ruimte voor een lachwekkend simplistische opinie in dat genre. Door die keuzes wakkeren de media de monodisciplinaire starheid aan in plaats van het nodige debat, wat hun core business zou moeten zijn.

    • door Gerd op vrijdag 10 juni 2011

      Volledig mee eens, Jeroen en bedankt voor de info.

      Ter aanvulling : het recente omvangrijke wetenschappelijke rapport van de VN olv Olivier De Schutter over Het Recht op Voedsel besluit nogal onweerlegbaar dat agro-ecologie op alle vlakken nu reeds wereldwijd superieur is aan het industriële model en in het bijzonder in arme landen.

      Ook Cuba kan zich het roekeloze ggo-onderzoek dus beter besparen.

      De neiging om toch high- tech oplossingen te willen inschakelen is niet helemaal vreemd aan de marxistische ideologie. Eén van Castro's prestigeprojecten was ooit het kweken van een superrund. Fallikant mislukt natuurlijk. Maar het zegt wel iets.

      Hopelijk kiezen ze nu voluit voor ecolandbouw.

      Het overigens goede artikel lijkt te suggeren dat binnen de juiste sociale verhoudingen een nefaste technologie toch positief zou kunnen aangewend worden. Dat is één van de meest tragische vergissingen geweest van zowel de sociaal-democratische als stalinistische zogenaamde linkerzijde. Het is mede de oorzaak van het failliet van beide politieke stromingen.

      En verklaart bvb ook waarom de nooit verkozen manager van heilige innovatie , madame Lieten van de SPA , onmiddellijk een kwart miljoen euro in het rond kwam strooien op het gerooide pattattenveld. Nota bene in een periode dat het fundamenteel wetenschappelijk met grote tekorten bedreigd wordt.

  • door diane dk op vrijdag 10 juni 2011

    volgens de wetenschappers zijn GGO belangrijk omdat er dan minder pesticides kunnen gebruikt worden dus de aardappelen die nu geteeld worden met pesticides zijn dan toch niet zo veilig ofwel: zijn pesticides schadelijk en maken ze ons iets wijs en beweerd wordt dat ons voedsel veilig is ofwel: zijn pesticides wel veilig en zijn GGO niet nodig ofwel: zijn GGO op termijn goedkoper, maar dat lijkt weinig waarschijnlijk gezien de patenten en de ervaringen in het buitenland de boeren worden er alvast niet beter van in 2009 heeft europa heel wat pesticides verboden omdat ze schadelijk bleken te zijn, dit na jaren toegelaten gebruik (dit ondanks onderzoek) zal dit ook met GGO aardappelen gebeuren en is geld nog altijd belangrijker dan mensenlevens? ik vrees van wel

  • door Dirk Candaele op zaterdag 11 juni 2011

    Proficiat Isabelle, jouw artikel getuigt van een open geest en verwoordt perfect waar ik al een tijd mee worstel. Moeten wij, omdat er inderdaad heel wat kwalijke kanten zijn aan ggo-onderzoek, ggo's dan maar helemaal diaboliseren ? Jouw voorbeeld van Cuba lijkt aan te tonen dat we dat beter niet doen.

  • door gaia op zaterdag 11 juni 2011

    Wetenschap heeft alles vernield wat ons lief is. Winst en ego ipv respect voor aarde en leven. Zelfs normen en waarden kent men niet, benzeen door de gootsteen het water vervuild met insecticiden en pesticiden. In mexico zijn vele rare mutaties gevonden in de buurt van gentech- velden, ook in canada is al gebleken, dat gentechzaden zich verspreiden, en dus de rest mee muteren. doodgevaarlijk. we zijn geen losstaande kamers op aarde, maar verbonden in water en lucht. Er zijn al genoeg culturen en boeren vermoord door de agro-wetenschap-industrie. Ik ben botanisch analist en dochter van een kleine bewuste boer die hier moest ruimen, ik heb gezien en gevoeld hoe het toegaat in de laboratoria, maar ook op ander zgn wetenschappelijk=uitbuit gebied. Mondiaal eerlijk delen, zelfvoorzienend leven. Gaia PS;Ik hoop dat ook wetenschappers in Cuba snel wijs zullen worden, cq zich bewust van het gevaar waar ze mee werken.

    • door Dirk Maes op zondag 12 juni 2011

      "Zalig zijn de armen der geest want aan hen is het rijk der hemelen."

      Wat moet het zalig zijn om jouw perceptie van de realiteit te hebben.

  • door Peter Braet op zondag 12 juni 2011
    • door gaia op zondag 12 juni 2011

      Zie de wereld volgens Monsanto, Ananda Shiva, ga de lijken oprapen aan onze kusten, luister naar de armen op aarde, de indianen alle volkeren die uitgebuit en vernietigd zijn of worden ..... VORM EEN EIGEN MENING uit levenservaring, hart en geest. Ik weet; Er is genoeg op aarde voor iedereen, maar zoals al eerder vernoemd verkeerd verdeeld. (Prioriteiten niet uit verbondenheid maar afgescheidenheid, wie mag t zeggen. What are words worth???) Liefs Gaia

  • door Emile Coppens op zondag 12 juni 2011

    De vernieling van de pataten vind ik er zeker over dit doe je niet met iemand anders zijn of haar eigendom, er zijn andere wegen om dit op te lossen. Het is natuurlijk makelijk enkel goedgelovige zielen te zoeken om hieraan mee te werken aan deze venieling als ze nog niet voor de helft weten waarom ze deze pataten hebben uitgetroken? Gemodificeerde aardapels voor wat ik er nu van weet zijn dit gewoon aardappels waarvan iets is samengevoegd van een andere, patat A is sterk tegen drooge gront, patat B kan beter tegen water A+B= C dus patat C kan beter tegen drogegrond en te veel water, wat te simpel uitgelegd maar daar komt het ongeveer op neer. Veel erger is het dat Universiteiten beroep moeten doen op capitaal van bedrijven (BASF) om geld in het laadje te krijgen om onderzoek te doen dit zou in de toekomst een rare gevolgen kunnen hebben.

  • door Daenekindt Roger op zondag 12 juni 2011

    Ja, ik vond deze bijdrage zeer verhelderend. De argumentatie van monopolycontrole is inderdaad een feit. Westerse wetenschappers moffelen dit graag weg in naam van vrij wetenschappelijk onderzoek. Bij de GGO gaat het ook om producten te kweken waarbij bepaalde ziektes verdwijnen en waardoor bepaalde schadelijke pesticides niet hoeven aangewend te worden. Ik zou wel graag wat argumantatie van pro en contra horen over deze manipulaties en hoe ze het natuurlijk biologisch evenwicht verstoren. Komt dit alles ten goede of creeren we nieuwe microbe monsters die nog agrresiever zijn dan bestaande ziekteverwekkers.

    Roger

    • door Escherichia coli op zondag 12 juni 2011

      Zoals EHEC onstond uit E.coli waar men gebruik maakt van dierlijke mest omdat men vasthoudt aan het principe van natuurlijke bemestingstechnieken ?

      • door Escherichia coli op zondag 12 juni 2011

        in de biologische landbouw wel te verstaan?

        • door Martin Veltjen op zondag 12 juni 2011

          Isn't it ironic?

          • door melanie op maandag 13 juni 2011

            Ik zie weinig ironie in 26 doden door een dodelijke variant van E.Coli (variant waarvan we de oorsprong niet kennen maar die wellicht niet door biolandbouw is ontstaan), noch in de massale gevallen van allergie, kanker, en auto-immuunziekten die ontstaan door het verkl... van ons milieu.

  • door Rudy Vercauteren op zondag 12 juni 2011

    Cuba weet nog niets over de beïnvloeding van ggo-teelt op de biologische teelt. Wel een héél riskante en gedurfde onderneming, die ggo-experimenten, want wie een beetje logisch kan nadenken, weet dat natuurlijke teelt rechtlijnig tegenover onnatuurlijke teelt staat en omgekeerd. Het milieubewustzijn van de laatste jaren roept voortdurend op tot duurzame projecten. De natuur is het enige wat duurzaam is en altijd zal zijn en al het andere, dus wat niet natuur is, niet. Waarom dan die zinsbegoocheling dat ggo's milieuvriendelijk zouden zijn?

    • door Aan Rudy op zondag 12 juni 2011

      Rudy toch, alle landbouwgewassen zijn niet goed voor de natuur. Sterker nog, landbouw op zich is niet goed voor de natuur. Bodembewerkingen: slecht voor de bodemdiversiteit, bewerkstelligt bodemerosie,... Pesticidengebruik: residuen, dermatitis,... Bemestingen: doorslag naar grondwater, E.coli,... Enzoverder enzovoort. Nog erger mens zijn op zich is tegennatuurlijk. Als je één wil zijn met de natuur, terug nomadenbestaan en stop met dat pc-gebruik. Met behulp van GGO's daalt juist het aantal bodembewerkingen, pesticidengebruik, minder fossiel brandstofgebruik,... Bronnen: ontelbare wetenschappelijke studies Groet

      • door Eric Loots op zondag 12 juni 2011

        "Met behulp van GGO's daalt juist het aantal bodembewerkingen, pesticidengebruik, minder fossiel brandstofgebruik,..." klopt niet.

        De praktijk in noord- en zuid-America leert dat het zo wordt verkocht maar dat na enkele jaren toepassing van Round-up ready gewassen er onkruid ontstaat de resistent is tegen Round-up waardoor boeren terug overgaan tot ploegen, dieper dan voorheen, teneinde de zaden van de ongewenste onkruiden onder te ploegen. De reactie van Monsanto, Bayer, etc. is om elkaars genpatenten te cross-licensen en gewassen op de market te brengen die resistent zijn tegen meerdere herbiciden (de zogenaamde 'stacked' seeds). Er zijn zo al ggo zaad-varianten die resistent zijn tegen 5 verschillende herbiciden). Natuurlijk bieden deze bedrijven niet alleen de zaden aan maar tevens het ganse gamma aan herbiciden... Reductie van het pesticidengebruik ? Vergeet het. Een kind kan begrijpen dat deze strategie geen oplossing kan bieden voor het resistentieprobleem. De parallel met resistentie van bacterien tegen antibiotica is perfect: een dynamisch systeem bestrijden met statische maatregelen kan slechts tijdelijk soelaas bieden.

        Slaap zacht.

      • door Marc D. op maandag 13 juni 2011
        • door Marc D. op maandag 13 juni 2011

          sorry, Rudy, Ik bedoelde Erik

        • door Eric Loots op maandag 13 juni 2011

          [title]Inderdaad Marc. Hier is er[/title]Inderdaad Marc.

          Hier is er nog zo ééntje:

          http://www.beyondpesticides.org/dailynewsblog/

  • door Frank De Block-Burij op zondag 12 juni 2011

    iets valt mij bijzonder op in het hele debat: het woord "verdediging" wordt nagenoeg nergens gebruikt en het recht daarop wordt veel te weinig beklemtoond één van de basisregels van elke maatschappij is het recht op een verdedigende houding tegenover agressie (ook al is dat vermeende agressie) eerst probeer je dat te doen door je zorg uit te drukken, vragen te stellen, daarna met debatten en overleg deze stadia werden zeer duidelijk gerespecteerd door de zogenaamde vandalen in dit stadium is het aan de initiatiefnemer van de verondersteld positieve (en steevast zo voorgestelde) vernieuwing om heel duidelijk aan te tonen dat zijn actie geen enkele agressie inhoudt, pas als hij dat afdoende heeft aangetoond mag hij zijn plannen verder ontvouwen deze kans werd uitgebreid aan de initiatiefnemer geboden geeft hij echter geen afdoende antwoorden, en gaat hij onverminderd door met experimenteren, dan gaat het overduidelijk om een (voortgezette) daad van agressie en geweld waardoor hij alle rechten verliest dan rest aan de bezorgde burger geen andere keuze dan ook in actie te treden per definitie (slechts!) een tegenactie, en niet een daad van geweld per definitie is dat gelegitimeerd want een daad van verdediging per definitie houdt dat (helaas) de vernieling in van het onvoldoend gestaafde experiment het is de enige manier om de initiatiefnemer te dwingen tot meer onderzoek, overleg en geruststelling wat met de aardappelen is gebeurd was een daad van verdediging en niets anders dit omschrijven als geweld is pervers

  • door Peter Jens op zondag 12 juni 2011

    Dank, Isabelle, voor dit artikel, en de reageerders voor de inzichten hier ten toongesteld. Misschien dat het Vlaamse Incident nu de dialoog over ggo's een nieuwe wending kan geven waardoor innovatieve inzichten een kasn krijgen ipv van de suicidiale loopgravenoorlog die de ggo discussie nu lijkt te zijn. Ik heb her en der links rondgestrooid naar dit artikel.

  • door Eric Loots op zondag 12 juni 2011

    Voor diegenen die willen vernemen wat de ervaringen zijn met GGO gewassenteelt in de VSA is het volgende rapport bijzonder interessant:

    Impacts of Genetically Engineered Crops on Pesticide Use: The First Thirteen Years

    http://www.organic-center.org/science.pest.php?action=view&report_id=159

    Veel leesgenot !

    • door Wetenschapper op zondag 12 juni 2011

      Ik stel mij altijd vragen bij rapporten die op sites als organic-center staan. Er zijn altijd wel een aantal zaken die vreemd over komen. Ook hier opnieuw. -Ze kijken enkel naar Amerika, niet naar de rest van de wereld. -Ze houden geen rekening met het feit dat het net de boeren zijn die het meest last hebben van de bestreden plagen die overstappen op ggo's. De boeren die er dus vroeger geen last van hadden, hebben ook geen reden om naar ggo's te grijpen, want het zal hun pesticidegebruik dat al lager was, niet nog meer verlagen. Plagen zijn nu eenmaal vaak regio-specifiek. Hun pesticidegebruik lag dus al lager dan het algemeen gemiddelde ten tijde van enkel conventionele landbouw. Als het dan over RR-ggo's gaat vergeet men ook in rekening te brengen dat het ene pesticide het andere niet is. Een breedspectrum pesticide is nu eenmaal minder slecht voor het milieu en de gezondheid als de conventionele pesticiden. Ik zeg wel, minder slecht! Er wordt ook toevallig geen rekening gehouden met het feit dat als een aantal boeren ggo-gewassen gebruiken en daarmee de plaag-druk van bv. de stengelboorder naar omlaag helpen, dat ook de boeren die enkel conventionele gewassen kweken daar ook van profiteren en dus ook minder last hebben en minder moeten spuiten.

      Zo zijn er tal van zaken die in dit rapport toevallig niet in rekening genomen worden.

      Als je dan echter naar een peer-reviewed gepubliceerd artikel gaat kijken, waarin alles in rekening gebracht wordt en waar de ganse wereld in vergeleken wordt, dus niet enkel Amerika, dan krijg je een gans ander beeld van de situatie.

      Dan blijkt plots dat ggo's weldegelijk tot een lager pesticiden gebruik geleid hebben (393 miljoen kg). Dan blijkt dat de extra winst die gemaakt wordt door het gebruik van ggo's inderdaad voor een deel naar de bedrijven gaat (30%), maar dat ook de boer extra verdient, de overige 70%. In ontwikkelingslanden ligt dit zelfs op 85%. Hoe kleinschaliger de boer, hoe relatief hoger het aandeel van de extra winst die naar de boer gaat.

      Niets is zwart-wit, alles moet je nuanceren. Zo ook ggo's.

      Ja pesticiden zijn ongezond, maar degene die bij ggo-teelt gebruikt worden zijn minder ongezond en er wordt minder gesproeid. Ja ggo's worden momenteel meestal in monocultuur geplant, maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn, dat tonen verhalen uit bv. Cuba maar weer aan. Er zijn nog heel veel van die kleinschalige projecten. Ja een monopolie van een aantal multinationals op de zaadmarkt is slecht. Dat is echter een beweging die al veel langer aan de gang is als er ggo's op de markt zijn. Dus dat ligt niet aan die ggo's op zich. En verhalen als deze uit Cuba tonen aan dat het ook anders kan.

      Genetische modificatie is een veredelingstechniek, niet meer, niet minder. Alleen kunnen we er inderdaad meer mee als met klassieke veredeling. Daarom ook dat we toepassing per toepassing moeten beoordelen en niet zomaar het kind met het badwater moeten weggooien.

      Onder het mom klassieke veredeling worden al sinds kort na WOII embryo's in labo's bestraald om genoomtranslocaties te introduceren. Waarom is daar nooit een probleem rond gemaakt. Als je dat OK vindt (en dat geldt voor het grootste deel van ons graanarsenaal), maar je hebt wel een probleem met cisgene aardappelen, dan ben je hypocriet bezig. Ook klassieke veredeling speelt zich de dag van vandaag en al decennia lang meer in het labo af dan op het veld. Een beetje nuancering mag wel. Alle problemen van de moderne landbouw op de kap van ggo's werpen zal het debat niet vooruit helpen. Dat helpt enkel universitair onderzoek naar de zak, terwijl de multinationals lustig voortdoen in de rest van de wereld. Ironisch niet?

      Voor wie geïnteresseerd is in een peer-reviewed verslag over de socio-economische en ecologische gevolgen van de ggo-teelt.

      http://www.pgeconomics.co.uk/pdf/2011globalimpactstudy.pdf

      • door Gerd op zondag 12 juni 2011

        Gentechnologie is in tegenspraak met wat de IAASTD voorschrijft.

        Het IAASTD (International Assessment of Agricultural Science and Technology for Development, een initiatief van o.a. UNEP, WHO, FAO en de Wereldbank) verkiest lowtech-oplossingen voor de landbouw boven biotechnologie. (Zie IAASTD-rapport: agriculture at a crossroads)

        Het rapport is heel duidelijk: als het gaat over voedselzekerheid, bieden GGO's geen oplossing voor het voeden van de wereldbevolking. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat boeren in arme landen voldoende voedsel produceren? GGO's vormen niet het antwoord. Dat lukt veel beter met wat de IAASTD omschrijft als “integrated agro-ecology.” Het rapport van de IAASTD is een hart onder de riem. Het is een werkstuk van meer dan 400 wetenschappers die werken voor instellingen van de Verenigde Naties en het probleem van voedselzekerheid proberen aan te pakken. Daarvoor schuiven ze vijf oplossingen naar voren, en GGO's horen daar niet bij. Spijtig genoeg heeft de Vlaamse regering die nota niet bekrachtigd. Men lijkt er van uit te gaan dat het vooral van toepassing is voor arme boeren. De oplossing voor het Noorden bestaat er overigens niet in om terug te keren naar de low tech met paard en kar. Maar landbouw moet wel terug lokaal geënt zijn, met lokale zaden, met organische mest van eigen dieren. Een benadering die veel verder gaat dan focussen op één aspectje, zoals bij GGO-gewassen het geval is. ( VELT)

        • door Wetenschapper op zondag 12 juni 2011

          Op de VN-campagne die tot het IAASTD leidde zijn finaal alle bedrijven vertrokken. Er waren vooral onderzoekers uit de plantenecologie en NGO's aanwezig. Van de kant van plantenmoleculaire biologie en biotechnologie niemand afgevaardigd. Geisler (geneticus) die in het panel zat omtrent biotechnologie is enkel in staat geweest de grootste leugens over de technologie uit het rapport te doen verdwijnen. Het eindrapport was echter duidelijk, voor biotechnologie is er geen plaats. De vraag rijst of dit congres wel op een eerlijke en democratische manier gestart is omdat niet uit het toponderzoek van de plantenibiotechnologie gevraagd was (uit universitaire kringen). Dit was kennelijk wel zo vanuit de ecologie.

          Zoetwatervoorziening en herstel van bodems zullen zeker primordiaal zijn om de wereldvoedselproductie op peil te houden. Echter alleen inzetten op dergelijke zaken zullen in termen van oogst enkel het status quo kunnen behalen. We zullen genoodzaakt zijn om verder te veredelen, zowel op de klassieke manier als met moderne methoden.

          Geen enkele ggo-wetenschapper heeft ooit beweerd dat we er enkel met ggo's zullen raken, verre van. Maar ggo's op voorhand uitlsuiten zal ook niet tot een oplossing leiden.

          • door Gerd op zondag 12 juni 2011

            Ecologische landbouw kan de voedselproductie in sommige regio's binnen tien jaar verdubbelen en tegelijkertijd de klimaatverandering tegengaan. Dat staat in een VN-rapport dat onlangs is gepresenteerd in Genève. Een snelle overstap naar ecolandbouw is de enige manier om een einde te maken aan honger en iets te doen tegen klimaatverandering, zei Olivier De Schutter, de speciale VN-rapporteur voor het recht op voedsel, in het jaarlijkse rapport over agro-ecologie en het recht op voedsel bij de VN-Mensenrechtenraad.

            "Agro-ecologie verloopt op natuurlijke wijze, niet via industriële processen. Het vervangt middelen als kunstmest voor kennis van het combineren van planten, bomen en dieren en kan de productiviteit verhogen", zegt hij. "Bij 44 projecten in twintig landen in Afrika ten zuiden van de Sahara, steeg de opbrengst door deze technieken binnen drie tot tien jaar tijd met 214 procent. Dat is veel meer dan met genetisch veranderde gewassen ooit is bereikt."

            Andere recente wetenschappelijke experimenten toonden aan dat kleine boeren in 57 landen die agro-ecologische technieken gebruikten, hun opbrengst gemiddeld met 80 procent zagen stijgen. In Afrika was de gemiddelde stijging 116 procent.

            "Er is inmiddels wetenschappelijk bewijs dat in regio's waar honger heerst, agro-ecologische methoden leiden tot hogere opbrengsten dan het gebruik van chemische meststoffen", zegt De Schutter.

          • door Jeroen Watté op maandag 13 juni 2011

            Ten eerste, dit is geen conferentie geweest, maar een onderzoek dat over meerdere jaren liep. Ten tweede was de biotech-sector wel van in het begin betrokken, en mochten zij zelfs mee beslissen welke wetenschappers mee zouden schrijven aan het rapport.

            Dat het nadien geen reclamepraatje bleek te worden - inclusief de vele beloften die de biotech-industrie steeds weer verbaal doet - deed hen strategisch beslissen om eruit te stappen en zo alles te doen om het rapport te decredibiliseren. Het paste in de PR-strategie om het rapport waar mogelijk dood te zwijgen. In Vlaanderen is dat drie jaar lang gelukt, tot de pattatenoorlog de knuppel in het hoenderhok smeet. Een inside kijk van een mede-auteur van het IAASTD: http://www.gmwatch.org/latest-listing/1-news-items/10870-the-row-over-the-iaastd-report

            Maar het rapport is veel genuanceerder dan vaak wordt voorgesteld. Het is met name niet tegen gentech(onderzoek), maar stelt gewoon dat er snellere, efficiëntere en minder controversiële manieren zijn om de landbouw-, milieu- en hongercrisis op te lossen. En dat die manieren (samengevat: agro-ecologie in al zijn breedheid) wel al bewezen hebben te werken, met bewijsmateriaal.

      • door Eric Loots op maandag 13 juni 2011

        Ik stel me altijd vragen bij dit type reacties. Het stramien is herkenbaar; wanneer iemand refereert naar een studie die kritisch is ten opzichte van GGOs komen steevast dezelfde argumenten naar boven. Ofwel wordt gesteld dat de auteurs van de studie niet wetenschappelijk te werk gaan of uberhaupt geen wetenschappers zijn, of anders wordt gesteld dat de betreffende studie niet peer-reviewed is.

        De auteur van het rapport lijkt me alvast iemand te zijn die zijn sporen in de sector verdiend heeft. Vanop de website van The Organic Center:

        Dr. Charles Benbrook worked in Washington, D.C. on agricultural policy, science and regulatory issues from 1979 through 1997. He served for 1.5 years as the agricultural staff expert on the Council for Environmental Quality at the end of the Carter Administration. Following the election of Ronald Reagan, he moved to Capitol Hill in early 1981 and was the Executive Director of the Subcommittee of the House Committee on Agriculture with jurisdiction over pesticide regulation, research, trade and foreign agricultural issues. In 1984 Benbrook was recruited to the job of Executive Director, Board on Agriculture of the National Academy of Sciences, a position he held for seven years. Several influential NAS reports were done in this period on the need for and aspects of sustainable agriculture. In late 1990 he formed Benbrook Consulting Services. Chuck has written many reports, books, and peer reviewed articles on agricultural science, technology, public health, and environmental issues.

        Het is trouwens een beproefde tactiek van voorstanders van GGOs om tegenstanders ervan te bestempelen als niet-competent of onwetenschappelijk en te stellen dat alleen experts de waarheid in pacht hebben. Ik kan hen alleen maar aanraden om eens een kwartiertje uit te trekken om de volgende voordracht van Noreena Hertz te beluisteren:

        http://www.ted.com/talks/lang/eng/noreena_hertz_how_to_use_experts_and_when_not_to.html

        Een andere manier waarop dit tot uiting komt is het paternalistisch gedrag van journalisten op TV (cfr. Ter Zake): wanneer een discussie interessant dreigt te worden, wordt ze de kop ingedrukt door opmerking van de betreffende journalist in de stijl van "Laat ons het begrijpelijk houden voor de kijker" of "Kan het minder technisch?". De reacties op dit forum duiden erop dat het onderwerp GGO een gevoelige snaar raakt, dat er heel veel burgers zijn die bijzonder kritisch staan tov: GGOs en dat gewone burgers wel degelijk een mening hebben en willen debatteren. Dit terwijl een deel van de politici de keuze voor GGOs als een uitgemaakte zaak beschouwen en als zodanig presenteren.

        Wat het onderwerp van peer-reviewing betreft kan er een grote boom worden opgezet. O.a. over door de GGO-industrie gesponsorde peer-gereviewde studies, over wetenschappers die onder druk van politici (daarin gesteund door de GGO-industrie) in diskrediet werden gebracht en in sommige gevallen zelfs werden ontslagen. Over de manier waarop in de VSA de FDA goedkeuring verleende aan GGO producten zoals rBGH (een synthetisch groeihormoon, geproduceerd d.m.v. genetisch gemanipuleerde organismen en in de VSA gebruikt om melkproductie bij koeien te verhogen) op basis van rapporten die manifest gemanipuleerd waren. Laat me dit onderwerp afsluiten door te verwijzen naar een zeer recent verschenen en peer-gereviewde studie over Bt-mais:

        http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21338670 en wat uitleg hierover in de The Daily Mail: http://www.dailymail.co.uk/health/article-1388888/GM-food-toxins-blood-93-unborn-babies.html

        Je verhaallijn over slechte en minder slechte pesticiden volg ik al helemaal niet. De uiteenzetting over het stimuleren van mutaties door bestraling is interessant op zich, maar het ontgaat me waarom dit er argument voor het telen van GGOs.

        Tenslotte nog twee dingen: eerst, als je graag wil weten of bedrijven zoals Monsanto al dan niet altruïstische beweegredenen hebben bij het ontwikkelen van GGOs, lees dan het boek "The World According to Monsanto" van Marie-Monique Robin (of bekijk de video) en ten tweede publiceer je commentaar onder een pseudoniem verschillend van het door jou gebruikte Wetenschapper.

        • door Eric Loots op maandag 13 juni 2011

          Noot: voor alle duidelijkheid: dit is een reactie op de reactie van "Wetenschapper, 12.06.2011 - 18:07"

  • door Gerd op zondag 12 juni 2011

    Professor Menselijke Ecologie Luc Hens zegt over de veiligheidsdiscussie het volgende :

    "De gg-gewassendiscussie wordt vooral door de industrie en de betrokken experten- wetenschappers scheef getrokken. De vergelijking met de tabaksindustrie dringt zich meer en meer op. De tabaksfabrikanten en de door hen betaalde wetenschappers hebben jarenlang het publiek misleid, informatie achter gehouden en een informatiesfeer gecreëerd die moest aantonen dat het probleem helemaal niet zo ernstig was als onafhankelijk onderzoek aantoonde. Zonder meteen een gelijkheidsteken te plaatsen tussen de tabaksindustrie en de gg-gewassenindustrie zijn er verschillende signalen die aangeven dat deze laatste, wereldwijd van soortgelijke en aanverwante technieken gebruik maakt om de gg-gewassen maatschappelijk aanvaardbaar te maken.” Hens gaat verder: “Een kernelement in de discussie is dat gg-gewassen alleen kunnen gebruikt worden wanneer men aantoont dat ze veilig zijn voor mens (gezondheid) en milieu. Er zijn tal van voorbeelden in de literatuur die aantonen dat de veiligheidsstudies die aan de basis liggen van de introductie onvolledig zijn, zelfs op essentiële punten (zoals allergieën als gevolg van de blootstelling aan gg-soja). Er zijn zelfs experten die menen dat volledige risicoanalyses tot nu toe niet werden uitgevoerd”.

  • door Gerd op zondag 12 juni 2011

    Men leze de blog van Guy Denutte op deze site :

    " Waarom het protest tegen GGO's moreel noodzakelijk is"

    Het is een goed overzicht van de criminele perversiteit van het GGO-verhaal zowel op het vlak van de menselijke gezondheid en het ecologisch evenwicht als op dat van de economische en politieke democratie.

    • door melanie op maandag 13 juni 2011

      [title]Gerd, Eens te meer onder de[/title]Gerd, Eens te meer onder de indruk van je steekhoudende argumentatie. Misschien best ook reageren op andere fora (DS, De redactie,...), want daar valt het op hoe weinig de mensen geïnformeerd zijn en hoe erg ze zich laten meeslepen door het etiket 'geweld' dat van meet af aan op de actie in Wetteren werd gekleefd. Ik wist zo goed als niks over deze materie, maar de tendentieuze berichtgeving hierover viel me meteen op - daardoor ben ik de zaken beginnen volgen en intussen ben ik ervan overtuigd dat: - er een ernstig probleem is met het zogenaamde 'vrij onderzoek' en algemeen met het kritisch denken aan onze universiteiten - de veldproef risico's inhoudt en het voorzorgsprincipe op dat moment moet prevaleren - er duidelijk ook commerciële belangen gemoeid zijn met de veldproef - dat de combinatie nieuwe technologie + winstbejag onvermijdelijk tot grote problemen leidt - de actievoerders in Wetteren gelijk hadden met dit voor het grote publiek aan de kaak te stellen - Barbara VD onterecht ontslaan werd - de KUL stelling 1 afdoende heeft bewezen - Groen een serieuze kans gemist heeft door Bart Staes meteen terug te fluiten - ze hadden dit debat in de focus van de publieke aandacht moeten brengen en hierin zelf de toon moeten aangeven.

    • door roos op dinsdag 14 juni 2011

      http://www.ohchr.org/en/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=10819&LangID=E Lees de gehele tekst van het rapport en niet alleen onderstaande tekst.

      Eco-Farming can double food production in 10 Years, says new UN report

      GENEVA (8 March 2011) – Small-scale farmers can double food production within 10 years in critical regions by using ecological methods, a new UN report* shows. Based on an extensive review of the recent scientific literature, the study calls for a fundamental shift towards agroecology as a way to boost food production and improve the situation of the poorest.

      “To feed 9 billion people in 2050, we urgently need to adopt the most efficient farming techniques available,” says Olivier De Schutter, UN Special Rapporteur on the right to food and author of the report. “Today’s scientific evidence demonstrates that agroecological methods outperform the use of chemical fertilizers in boosting food production where the hungry live -- especially in unfavorable environments.”

      Agroecology applies ecological science to the design of agricultural systems that can help put an end to food crises and address climate-change and poverty challenges. It enhances soils productivity and protects the crops against pests by relying on the natural environment such as beneficial trees, plants, animals and insects.

      “To date, agroecological projects have shown an average crop yield increase of 80% in 57 developing countries, with an average increase of 116% for all African projects,” De Schutter says. “Recent projects conducted in 20 African countries demonstrated a doubling of crop yields over a period of 3-10 years.”

      “Conventional farming relies on expensive inputs, fuels climate change and is not resilient to climatic shocks. It simply is not the best choice anymore today,” De Schutter stresses. “A large segment of the scientific community now acknowledges the positive impacts of agroecology on food production, poverty alleviation and climate change mitigation -- and this is what is needed in a world of limited resources. Malawi, a country that launched a massive chemical fertilizer subsidy program a few years ago, is now implementing agroecology, benefiting more than 1.3 million of the poorest people, with maize yields increasing from 1 ton/ha to 2-3 tons/ha.”

      The report also points out that projects in Indonesia, Vietnam and Bangladesh recorded up to 92 % reduction in insecticide use for rice, leading to important savings for poor farmers. “Knowledge came to replace pesticides and fertilizers. This was a winning bet, and comparable results abound in other African, Asian and Latin American countries,” the independent expert notes. Etc.

  • door EmCo op donderdag 16 juni 2011

    daar word pas een debat gevoerd.

    • door Erdogan op zaterdag 17 september 2011

      Een hoop leugenaars hier zeg, echt ongelooflijk. Het is al wetenschappelijk bewezen dat GGO voedsel diverse ernstige ziektes veroorzaakt en een regelrechte ramp in wording is. Het laatste serieuze wetenschappelijk onderzoek werd uitgevoerd in Wenen, Oostenrijk en dit was de conclusie. Zoek het eens op en lees het aandachtig door.

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties