about
Toon menu

Straks beslist Europa over onze welvaart: de inzet is groot

Onze welvaart staat op het spel en het is Europa dat daar de komende weken over beslist. Het is een aloud links-rechts debat over loon, winst, de verdeling van inkomen, de inspraak van werknemers, de verzekering van welvaart en de rol van overheden. Het is een strijd met een immense inzet… en er valt in onze media amper iets over te vinden.
woensdag 9 maart 2011

Geen sociale uitblinker

De Europese Unie heeft nooit uitgeblonken met haar sociale agenda. De afbouw van werknemersrechten is ook vroeger al ingezet, denk aan de Bolkesteinrichtlijn van begin jaren 2000 die de dienstenmarkt volledig wilde vrijmaken. De plannen werden door voormalig europarlementslid Anne Van Lancker ooit ‘een atoombom op sociaal Europa’ genoemd.

Vandaag zit het spel opnieuw op de wagen, vooral sinds de financiële crisis in 2008 die als geen ander het failliet aantoonde van de liberalisering van de financiële markten. De grootbanken werden gered met overheidsgeld. Meteen is de tegenzin opvallend van Europa en de lidstaten om echt in te grijpen in de financiële sector. Men blijft zweren bij de neoliberale aanpak die nochtans het bankroet heeft veroorzaakt.

Europa heeft de falende banksector nog altijd niet aangepakt.

Voormalig eerste minister van Ierland John Bruton - nochtans een conservatief - zei daarover maandag in een toespraak voor de London School of Economics: “Overheidstekorten waren niet het grootste probleem, wel de explosie van de privékredieten. Daarvoor bestonden en bestaan nog altijd geen sancties. De kern van het probleem is het ontbreken van een Europese bankpolitiek want de banksector is 3,5 keer groter dan het bruto nationaal product van de Europese Unie, terwijl het banksysteem in de Verenigde Staten amper 80 procent uitmaakt van het Amerikaanse bnp.”

Neoliberale stroomversnelling

In plaats van eindelijk de banksector op zijn plaats te zetten, beginnen de Duitse kanselier Angela Merkel en de Franse president Nicolas Sarkozy een offensief voor een eenvormig Europees economisch beleid. En dan nog één met merkwaardige kantjes: vooral overheden en hun bestedingen, sociale rechten van werknemers en pensioenen komen in het vizier. Sarkozy en Merkel willen overal in Europa de pensioenleeftijd optrekken, de arbeidsmarkt liberaliseren, de lonen matigen, het loonoverleg decentraliseren en aanvankelijk ook de bedrijfsbelastingen harmoniseren. Dat laatste voorstel is het eerste dat sneuvelt.

Daarmee komt de 'veramerikanisering' van Europa in een stroomversnelling. De ongelijkheid zal nog meer toenemen.

Er komt kritiek maar die richt zich eerder op de vorm dan op de inhoud. Want het kan toch niet dat twee grote landen beslissen voor iedereen, zo valt te horen. Om die kritiek te pareren krijgen voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso en de Europese Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy de opdracht om een eigen versie te schrijven van het competitiviteitspact.

De leider van de liberalen in het Europees parlement Guy Verhofstadt en de voormalige commissievoorzitters Jacques Delors en Romano Prodi zijn nog niet tevreden. In een bijdrage die op 2 maart verscheen in The Financial Times kanten zij zich niet tegen de neoliberale uitgangspunten van dit pact. Maar ze vinden het geen bevoegdheid van de staten, dat werkt niet volgens hen. Ze willen dat de Europese commissie dat doet, met verhoogde macht, zodat de commissie dus ook sancties kan opleggen aan lidstaten die niet in de pas lopen.

Opnieuw een echte links-rechts tegenstelling

Er begint zich nu in Europa plots een fel links-rechts sociaaleconomisch debat af te spelen – wie kan zich zoiets nog herinneren? Donderdag en vrijdag is er een informele top van de eurolanden waarvan de inzet hoog is. Zo zien ook de twee grootste Europese partijen dat. Het voorbije weekend hebben zowel de Europee Volkspartij - in Helsinki - als de Europese sociaaldemocraten (PES) - in Athene - vergaderd.

Blijkbaar is het bij de sociaaldemocraten beginnen te dagen dat hier een heel rechts project in de steigers staat en dat het al ver gevorderd is. De tekst die ze in Athene neerpenden, in aanwezigheid trouwens van SP.A-voorzitster Caroline Gennez, schuwt in elk geval de straffe taal niet. Het moet lang geleden zijn dat de Europese socialisten nog zo scherp uit de hoek kwamen.

Een ultra-neoliberaal dictaat, dat is het competitiviteitspact volgens de Europese socialisten.

Volgens hen willen de conservatieven die momenteel de plak zwaaien in Europa "de bezuinigingen institutionaliseren en de welvaartsystemen verwateren". Het competitiviteitspact is volgens de PES een "ultra-neoliberaal dictaat". Het Pact maar ook de 'Annual Growth Survey', waarmee de Commissie de begrotingen van de lidstaten beter wil opvolgen, maken het zo goed als onmogelijk om nog een progressieve politiek te voeren, aldus de Europese socialisten. 

Wilfried Martens, voorzitter van de Europese Volkspartij - de partij van Sarkozy, Merkel, Berlusconi en onze Leterme - reageerde bijzonder scherp. Hij had het over de "populistische standpunten van tweederangspolitici".

De Europese Volkspartij en de liberalen willen van geen alternatief weten.

Dat laatste was een sneer naar de afwezigheid van de socialistische premier van Spanje Zapatero en de socialistische premier van Portugal Socrates. Zij leiden regeringen in landen die onder vuur liggen van de financiële markten en zullen straks misschien moeten aankloppen bij Merkel en co voor steun. Vandaar dat ze hun kat stuurden naar de vergadering in Athene.

De Europese socialisten - verdeeld en in de minderheid - willen een progressief alternatief voor het oprukkende neoliberalisme. De Europese Volkspartij die aan de macht is in een meerderheid van de lidstaten wil van geen wijken weten en de liberalen willen zo mogelijk nog verder gaan. Dat is zowat de situatie aan het politieke front.

"Waarom moeten verplegerslonen worden bevroren en zijn excessieve bonussen van grootbankiers wel nodig?"

De Europese vakbonden maken zich ernstige zorgen. Zij plannen acties op 24 maart tijdens de Europese top die in het teken staat van competitiviteit. De Europese vakbond van de publieke diensten daagde de Europese leiders al uit om referenda te organiseren over het competitiviteitspact.

"Waarom zou het bevriezen van de lonen van een verpleger goed zijn voor de economie? Aan de andere kant zouden de excessieve bonussen van ceo's van banken en andere bedrijven die duizenden mensen ontslaan en miljarden euro verkwisten, nodig zijn om Europa te helpen door de crisis te komen", zei Jan Willem Goudriaan, hoofd van de Europese vakbond van de publieke diensten aan de nieuwssite Euobserver.com.

Ook de vakbonden spreken harde taal. "De enige keer sinds 1918 dat het autonome collectief loonoverleg werd afgeschaft was onder de nazi's", zei de Oostenrijkse vakbondsleider Oliver Röpke (ÖGB).

De toekomst draait nu echt om Europa.

'Het is Europa dat beslist'. We hebben het zo vaak gehoord dat de meeste Europeanen het als een cliché beschouwen waar verder vooral geen aandacht moet aan worden geschonken. Want over de verdeling van de welvaartstaart beslisten we toch in de grootste mate nog in onze nationale staten.

Wel, de tijden veranderen snel, het cliché overrompelt nu echt de werkelijkheid. Over de sociale en economische toekomst van de Europeanen is het nu werkelijk Europa dat de bakens dwingend wil uitzetten. De samenlevingen van dit continent doen er goed aan nauwgezet toe te kijken wie de winnaars en vooral de verliezers van die machtsgreep riskeren te zijn.

Het is uitkijken of die Europese samenlevingen in staat zullen zijn om ook op Europees vlak een sociaal overlegmodel te forceren dat meer is dan een façade.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

11 reacties

  • door Erwin V.H. op woensdag 9 maart 2011

    "De Europese socialisten - verdeeld en in de minderheid - willen een progressief alternatief voor het oprukkende neoliberalisme." - Ik hoop dat men het mij vergeeft wanneer ik - uit de context afleidend dat het hier om de PES gaat - niet geneigd ben hier veel vertrouwen te stellen...

  • door Mestrum op woensdag 9 maart 2011

    Zolang U blijft spreken over 'Europa' in plaats van over specifieke instellingen met specifieke bevoegdheden en verantwoordelijkheden komen we er niet. Denkt U echt dat 'Europa' zijn wil kan opleggen, dat 'Merkjel' en 'Sarkozy' kunnen doen wat ze willen als onze eigen regeringen het daar niet mee eens zijn? Wat doet onze Belgische regering in deze trouwens? Wat gaat ze verdedigen op de Europese Raad?

    • door R. Verbeke op donderdag 10 maart 2011

      Inderdaad Francine spreken over " Europa" in het algemeen (als boosdoener of als paraplu) lost niet veel op. Het competitiviteitsbeleid dat op de rails gezet wordt zit verankerd in zeer "specifieke instellingen met specifieke bevoegdheden en verantwoordelijkheden". En inderdaad zonder instemming van de lidstaten en de regeringen kunnen deze niet beslissen. Maar laat nu net alle grote maatregelen die genomen zijn sinds de top van februari 2010 over de schulden/bankencrissis haaks staan op alle instellingen en bevoegdheden en verantwoordelijkheden die in het Verdrag van Lissabon zijn vastgelegd. Overheden mogen niet tussenkomen in de financiële markten. Schulden van de, lidstaten mogen niet gedeeld worden. Maar Van Rompuy en Ashton waren pas aangesteld of zij en de instellingen die ze vertegenwoordigen doen voor de banken compleet het tegenovergestelde van wat ze het volk hebben voorgehouden. Dat het volk op geen enkele manier zijn zeg heeft gehad bij het ontwerp van deze instellingen weten we en behoort tot het verleden. Maar om op uw vraag te antwoorden: de regering en de GANSE politieke klasse in dit land van links tot recht in noord en zuid zijn plat op de beuk gegaan voor de chantage via de staatsschuld van de bankiers door zonder ernstig debat, op 20 minuten tijd 15 miljard staatswaarborg toe te kennen aan het Europees garantiefonds. Dat fonds neemt in onze naam en met ons geld de risico's op zich die de bankiers in de financiële casino genomen hebben. En dat zijn de zelfde banken die we al "gered" hebben. De zelfde die speculeren op de Griekse en Ierse staatsschuld. Alle voorstellen die op de top morgen en eind maart voorliggen zijn rechtstreeks gekoppeld aan deze grootste financiële reddingsoperatie die met het IMF wordt georganiseerd. 4 burgers in dit land hebben de politiek voor hun verantwoordelijkheid gezet omdat het Belgisch aandeel hierin onwettig en tot stand gekomen . Een regering van lopende zaken kan zo'n dringende aangelegenheid in principe afhandelen als het parlement haar daar de opdracht toegeeft. Maar dan moeten de implicaties voor de begroting duidelijk en in orde zijn. Niet dus. Aan de formele en inhoudelijke democratische garanties opdat de regering Leterme uitvoering kan geven aan een staatswaarborg is niet voldaan. Leterme zal zich natuurlijk opwerpen als de hoofddelegee van nv België door de index in onze linkerzak te verdedigen om onze rechterzak leeg te halen voor het gat dat hij via EU en IMF in de begroting heeft gemaakt. Weiger dat gat te vullen, herneem je soevereniteit inzake Europese solidariteit en er moet geen euro ingeleverd worden.

  • door Le grand guignol op woensdag 9 maart 2011

    Gelukkig neemt langzamerhand de kritiek op het (huidige) Europese project, ook bij de bevolking, toe en vertoont de neo-liberale hegemonie haar eerste scheuren. Desalniettemin vrees ik dat de bevolking van een kale reis terug zal keren, tenminste wanneer ze haar boontjes te week legt op een progressieve hervorming binnen de huidige EU-constellatie met haar historisch gegroeide machtsblok(ken). Politiek rechts én links zijn beiden verantwoordelijk voor de wijze waarop het Verdrag van Lissabon vorm heeft gekregen (cf. 'Competition for competitiveness'), daarenboven was er op inhoudelijk vlak eveneens sprake van unanimiteit.

    Het - laattijdig - negatieve geluid vanuit progressieve hoek, kan mijns inziens direct gelinkt worden aan het gestaag groeiende verzet bij de bevolking en heeft (mogelijk) vooral te maken met een poging om alsnog macht - i.e. kiezers - te recupereren, er zich terdege van bewust zijnde dat ze zelf - i.e. de sociaal-democraten - een ferme laag boter op het hoofd hebben.

    Indien men enige vorm van respect voor de vrouw/man in de straat had opgebracht, dan zou men kracht noch moeite gespaard hebben om het gebrek aan - of liever: de afwezigheid van - democratische legitimiteit te erkennen. Temeer omdat de EU vanaf de jaren '80, onder invloed van de Europese Ronde Tafel van industriëlen (ERT), drastisch van koers wijzigde en iedere valse noot - letterlijk en figuurlijk - door het 'grote geld' het zwijgen werd opgelegd.

    Zowel de huidige Open Method of Coordination (OMC), waarbij de lidstaten hun 'eigen' beleid 'mogen' voeren - weliswaar onder supra-nationale curatele (cf. richtlijnen, benchmarking, de invoering van semesters ter controle en als drukkingsmiddel, het naar analogie met het IMF opgerichte EMF als hefboom om de lidstaten onder de knoet te houden en de mogelijkheid te creëren om met behulp van 'zachte sturing/dwang' de beleidslijnen te bepalen en sancties op te leggen,...). Het ganse beleid steunt op privatisering, deregulering, 'market-enabling' i.p.v. 'market-controlling' door de competitiviteit tussen de lidstaten - lees: werknemers - te verhogen a.h.v. 'benchmarking' en 'best practices', alsook de jaarlijkse evaluatie van de door de EU commissie opgelegde richtlijnen/maatregelen (cf. 3-jarige cyclus). Kortom: de neo-liberale ideologie zit zodanig ingebed dat de verschillende deelstaten, o.i.v. concurrentie en competitiviteit, verplicht zijn om in te binden op vlak van sociale beleidsmaatregelen. Het gevolg laat zich raden: precaire werkgelegenheid, loonmatiging of zelfs het verlagen van de lonen (individuele loononderhandelingen krijgen immers de voorkeur op sociaal overleg), prijsstijgingen t.g.v. het vrij spel waar speculanten en multinationals van kunnen genieten, flexicurity, "levenslang leren" - tussen de regels: "levenslang werken", commodificatie van het menselijk organisme (cf. 'knowledge-based economy),...

    En bref: Foucaults 'Governmentality' - de 'technologies of domination' en 'technologies of the self' - zijn nog nooit zo tastbaar geweest. Het warenfetisjisme van Marx ten voeten uit. Vermits men dergelijk beleid wil uitvergroten - i.e. globaliseren - behoort de 'bellum omnium contra omnes' ongetwijfeld tot de mogelijkheden! Wil men hervormen en zodoende paal en perk stellen aan de morele vadsigheid van het kapitaal, dan zal het vanuit de bevolking moeten komen. A.h.w. een globalisering vanuit de basis!

  • door R. Verbeke op donderdag 10 maart 2011
    • door Le grand guignol op donderdag 10 maart 2011

      ik deel inderdaad dezelfde bezorgdheid!

      Zowel het inhoudelijke vlak - i.e. met betrekking tot de uitgetekende beleidslijnen - alsook de eigengereide wijze van beleidsvoering, stoten met danig tegen de borst. Europese politici wijzen hun nationale collega's, vis-à-vis, met de vinger en gaan vervolgens verder met de orde van de dag - de vertegenwoordiging van een supra-nationale kapitaalkrachtige elite. Inter-alpha zit gezellig mee aan de Europese onderhandelingsdis, terwijl de bevolking het gelag mag - t.t.z.: moet - betalen. Indien dat perverse clubje extremisten - ditmaal heb ik het voor alle duidelijkheid niet over de N-VA - erin slaagt haar plannen door te voeren, zal 't er trouwens niet op beteren.

      Gelukkig begint het nodige bewustwordingsproces, zij het mondjesmaat, op gang te komen. Het desinformatieproces, de hoorbare stilte uit monde van de volksvertegenwoordiging - in om het even welk parlement - en de dagelijkse portie gebakken lucht in 'de media' ten spijt. Op zich een positieve evolutie, echter zonder het nodige 'duw- en trekwerk' zal er slechts weinig tot niets veranderen. De - m.i. onvermijdelijke - klassenstrijd die daarmee gepaard zal gaan, overtreft mogelijk de meest klassieke interpretatie van Marx' werk. Hij krijgt alvast nog maar eens gelijk!

  • door froels op dinsdag 15 maart 2011
  • door Lena Wauters op woensdag 16 maart 2011

    STRAKS BESLIST DE AARDE OVER ONZE WELVAART !!!

  • door froels op dinsdag 22 maart 2011
  • door froels op donderdag 24 maart 2011
  • door the dominator op zaterdag 14 mei 2011

    zal ze doen zo als steeds deden ten bate van ...????.....idd kan ook een blijk van zijn van herschikking van teveel mensen op de aardbol ...........mensen................

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties