Meer dan ooit heeft de wereld nood aan onafhankelijke journalistiek.

Meer dan ooit is het nodig om een tegengeluid te laten horen.

Steun daarom DeWereldMorgen.be

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Indexkoppeling symbooldossier?

Prof. Koen Schoors noemt de hardnekkige verdediging door de vakbonden van de indexkoppeling van de lonen een symbooldossier (De Morgen 1/3).
vrijdag 4 maart 2011

Hij pleit voor de afschaffing van die automatische koppeling, en wil ze vervangen door onderhandelingen over collectieve arbeidsovereenkomsten. Zijn argument is dat er zware uitgaven moeten gefinancieerd worden: enerzijds de pensioenen (de kosten van de vergrijzing zouden 13% van het BNP bedragen), anderzijds de bescherming van de concurrentiekracht van de Belgische bedrijven tegen de stijgende grondstoffenprijzen.

De “olieschok” wil hij laten opvangen door tijdelijk de stijging van de loonkost af te remmen die nu automatisch zou volgen uit de indexstijging. Ja, dat gaat gepaard met een daling van de koopkracht. Maar, zo zegt Schoors in een interview, nadien zullen de lonen dan sneller gaan stijgen, daar moeten de vakbonden voor zorgen. Indien de automatische koppeling behouden blijft, zullen bedrijven door de stijgende kosten, zowel van energie als van de lonen, in het rood gaan. Sommige zullen zelfs failliet gaan. Het aantal arbeidsplaatsen zal afnemen. Dat wil zeggen dat het behoud van de koopkracht ten koste gaat van de job van anderen. Niet eerlijk dus, vindt Schoors.

Waarom klopt zijn voorspelling niet?

In de eerste plaats klopt Schoors' voorspelling niet omdat bedrijven hun stijgende energiekosten meteen doorrekenen aan hun klanten (een deel van die kost; of soms méér dan de kost: ze vergroten meteen hun winst). Het is precies door de verhoging van de prijzen dat ook de index klimt – al gebeurt dit pas een stuk later. De prijsstijgingen komen VOOR de stijging van de index en deze VOOR de loonaanpassing.

Ten tweede maken veel bedrijven miljarden nettowinsten. Wie dat niet gelooft, bekijke dit artikel over de nettowinsten van het halfjaar 2010. Die reserve kan toelaten de “olieschok” op te vangen. Trouwens niet vergeten: wat hogere energiekosten zijn voor de enen, betekenen hogere winsten voor de leveranciers en producenten.

Mogelijk hebben sommige bedrijfjes, vooral de allerkleinsten, die reserve niet. Of ze kunnen hun prijzen onvoldoende verhogen tengevolge van een moordende concurrentie: familiale kleinhandels bijvoorbeeld tegenover de supermarkten. Daarom pleit ik nogmaals voor een solidariteitsfonds, een soort mutualiteit, voor en door de bedrijven, te spijzen met de nettowinsten.

Ten derde ontbreekt in de redenering van een aantal economisten de weerslag van de koopkracht op de afzet (verkoop). Indien de koopkracht krimpt, zeker in de lage en middelmatige inkomens, daalt de consumptie; maar ook omgekeerd. Vreemd genoeg wordt in de economische berichtgeving het consumentenvertrouwen wèl gezien als een positieve parameter voor de toekomst. Maar dit vertrouwen gereflecteren in het minimumloon en de uitkeringen ... ho maar!

Er is aanhoudende kritiek op ons indexsysteem, van de OESO, het IMF, de Europese Centrale Bank, van de werkgeversorganisaties, hun experten en analysten, van de media en de politieke stromingen die ze vertegenwordigen. Deze kritiek toont aan hoe weinig symbolisch deze kwestie het is, maar dat het gaat om de harde euro's.

Voor de verdediging van alle loon- en weddetrekkenden, gepensioneerden, werklozen, leefloners ... moeten we blijkbaar rekenen op de vakbonden.   

Hebben de vakbonden dan geen gelijk om op vrijdag 4 maart op straat te komen? 

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

4 reacties

  • door Pol Craeynest op zaterdag 5 maart 2011

    Hoe solidair ik als overtuigd gesyndiceerde ook ben met de vakbonden, toch vond ik de voorbije staking tegen het IPA (en deze die allicht nog zullen volgen) geen goed idee. Het IPA was mee onderhandeld door de drie vakbonden en bovendien bleef de index tot nader order volledig buiten schot. Het behoud van de index vind ik wel een must, zij het dat er volgens mij een belangrijke nuance in aangebracht kan worden. Enerzijds valt het, alle ingebrachte tegenargumenten ten spijt, niet te loochenen dat de index in zijn huidige vorm een inflatoir effect heeft. En anderzijds is hij in feite ook niet heel eerlijk in zijn uitwerking. Ik geef een voorbeeld. Vandaag maken de voedselprijzen een forse klim en dus kan dit er na verloop van tijd mede toe leiden dat een indexaanpassing nodig is. Waardoor de hoge salarissen, net zoals de minimumuitkeringen er twee procent bij krijgen (weliswaar enigszins getemperd door de verschillende belastingsschalen). Voor wie 5000 euro verdient geeft dat een bruto-opslag van 100 euro, terwijl wie met 1000 euro moet rondkomen slechts 20 euro meer ontvangt op het eind van de maand. Nochtans bedraagt de meerprijs van het dagelijks brood voor elk van hen precies evenveel. Een degressieve indexaanpassing zou bijvoorbeeld kunnen beteken dat de laagste inkomens er bij iedere indexaanpassing de volle twee procent bij krijgen, terwijl dat percentage geleidelijk zakt voor wie meer verdient, tot het bijvoorbeeld nog maar één of een half procent is voor de hoogste inkomens. Dikwijls wordt de kwestie zo voorgesteld als zou er enkel gekozen kunnen worden tussen 'centen' (waarbij iedereen eenzelfde nettobedrag als surplus krijgt bij een indexsprong) en 'procenten' (waarbij iedereen de volle 2 procent ontvangt, zoals thans het geval is). Een degressieve indexaanpassing lijkt mij een gezonde tussenoplossing te bieden, waarbij de inkomens reëel de stijgende levensduurte volgen, terwijl het inflatoir effect aanzienlijk afgeremd wordt.

  • door Paul Polspoel op zaterdag 5 maart 2011

    Bij iedere bespreking rond de index wordt gezegd en geschreven dat een brood voor iedereen evenveel kost. Ten onrechte. Een brood kost NIET voor iedereen evenveel. Om de heel eenvoudige reden dat "een brood" nog nauwelijks bestaat. Immers, wie koopt / eet nog een standaard brood. Zo goed als niemand. Broden bestaan niet alleen in alle soorten en maten, ze worden nog zelden zonder 'bijval', versta beleg gekocht. En daar wringt het schoentje. Wij eten nog nauwelijks 'primair' voedsel. Ik ben niet zo jong meer, en heb dus nog de tijd meegemaakt dat een kramieksken of taart alleen met de kermis en nog een paar feestdagen in huis kwam. De prijs van de grondstof (je zal maar een boer zijn die van die grondstof moet leven, nou leven!) betekent nog slechts een kleine fractie van de totale prijs. De bloemen van Sint-Valentijn waren de op één na grootste oorzaak van de indexstijging. En dat met 1.500.000 armen in ons land. Of is arm ook geen primaire term meer, maar een theoretische beschouwing? Ik zelf ben nogal als vrijwilliger actief en stel vat dat er geen vergaderingen mogelijk zijn in de krokusvakantie. Wegens tussentijdse vakantie. En niet alleen van de bij boutade genoemde 'hard werkende tweeverdieners'. Ik begin te vrezen dat de professor intellectueel eerlijker is dan sommigen van ons als hij het heeft over een 'symbooldossier'. Welke lading dekken de al dan niet achterhaalde termen uit de 20-ste eeuw in 2011? Ik pleit dus voor intellectuele eerlijkheid en een indijken van verborgen agenda's. Laat ons met elkaar een duidelijke taal spreken.

  • door Gerard Devolder op zondag 6 maart 2011

    "..............De prijsstijgingen komen VOOR de stijging van de index en deze VOOR de loonaanpassing............" Volkomen juist zoals u schreef. En........als de lonen tengevolge de overschrijding van de indexnorm dan toch moeten stijgen dan zijn de producten nodig om er een menselijk leven mee te lijden al lang met nettominimum van 2% en soms meer gestegen. ( zie de snijbloemen van Yves). De lonen stijgen 2%, maar netto houden (zelfs de kleine lonen) we daarvan 0,83% over. Daarmee moeten loontrekkenden een prijzenstijging van 2% en meer zien te halen. Waar gaat het verschil naartoe?????????????? Geen academisch antwoord a.u.b. maar ga een antwoord halen bij bvb een gezin met drie kinderen waarvan vader en moeder doodgewone, simpele en eervolle werkmensen zijn. Trouwens, ik ken maar één woord dat eindigt op mens namelijk "werkmens". Alle andere stielen eindegen op ...eur,.....ici, ......oog, enz.... Loontrekkenden aller Vlaamse steden en gemeenten en dorpen in Vlaanderen en Europa, verenigt u.

    • door froels op dinsdag 8 maart 2011

      Gerard Devolder: 2% tegenover 0,83% loonaanpassing: bedoelt u dat de prijzen alweer hoger zijn op 't ogenblik dat de lonen worden aangepast? Dat klopt, er is telkens een vertraging. en sommige prijzen (benzine, diesel, tabak, alcohol) zitten niet in de index, dus stijgen wèl, maar veroorzaken geen loonstijging. Het verschil gaat natuurlijk naar de producenten en/of handelaars: nl wie de prijzen verhoogd heeft. Uiteraard nemen de bedragen van BTW, accijnzen en personenbelasting en RMZ-bijdragen toe met hetzelfde % van de prijs- of loonaanpassing; vanuit de staatskas krijgt de bevolking dat meteen terug, al is het heel onduidelijk WIE het meest terugkrijgt.

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties