Bij DeWereldMorgen.be schrijven we niet voor de clicks.

We maken media voor een betere wereld.

Samen met vele vrijwilligers en burgerjournalisten.

Om dit te blijven doen hebben we uw steun meer dan nodig!

Steun onafhankelijke media!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Interview

Samir Amin: "Westerse machten zullen er alles aan doen om democratisch Tunesië te doen falen"

In een interview met het tijdschrift Aydinlik geeft professor Samir Amin, gerespecteerd Egyptisch politiek denker, econoom en schrijver, zijn visie op de Tunesische opstand en op de vooruitzichten op een échte democratische regering met steun van het volk. Hij gaf ook zijn mening over het recente staatsbezoek van de Chinese president Hu Jintao aan de Verenigde Staten en het huidige Chinese beleid.
dinsdag 1 februari 2011

Aydinlik: Hoe interpreteert u de opstand in Tunesië?

Samir Amin: "De gebeurtenissen in Tunesië moeten worden gezien als een krachtige volkopstand, een algemene opstand. Ongeveer 80 procent van de bevolking is 45 dagen lang op straat gekomen, in verschillende regio's en in de hoofdstad. Ze zijn blijven volhouden ondanks de onderdrukking."

"Het is een beweging met politieke, sociale en economische dimensies. Het regime van president Ben Ali was één van de meest repressieve ter wereld. Duizenden Tunesiërs zijn vermoord, gearresteerd en gefolterd. Het Westen heeft altijd verhinderd dat deze feiten bekend werden. Het Tunesische volk wil democratie en respect voor zijn rechten."

"Ook economische en sociale factoren hebben uiteraard meegespeeld in de opstand. Tunesië kent een snel stijgende werkloosheid, vooral bij de jongeren, ook de hoger opgeleiden. De levensstandaard van de meerderheid van de bevolking gaat in dalende lijn, ondanks de door de Wereldbank en andere internationale instellingen bejubelde groei van het BNP."

"Dit is te verklaren door de groeiende ongelijkheid. Het systeem kende ook mechanismen die aan de maffia doen denken: het stond bijna exclusief ten dienste van Ben Ali, zijn familie, zijn partij en zijn entourage."

Volksbeweging

"Er is nog iets anders interessant aan deze beweging. Er was weinig of geen invloed van islamisten. Tunesië is een echt seculier land. De mensen slagen erin religie en politiek van elkaar te scheiden. Dit is heel belangrijk en positief. Vaak werd beweerd dat Ben Ali het land afschermde tegen de invloed van moslimfundamentalisten. Hij heeft dit argument zelf vele jaren met succes ingezet. Daarom was hij een bondgenoot van het Westen. In realiteit was het niet Ben Ali, maar waren het de mensen zelf die het land tegen fundamentalisten hebben beschermd."

"Het feit dat het leger geen actie ondernam tegen de protesterende bevolking, heeft hen de kracht gegeven om door te gaan. De regering van Ben Ali ondersteunde de politie, niet het leger. Dat verklaart waarom de politie in het verleden zo'n belangrijke rol heeft gespeeld in de onderdrukking."

Niet eenvoudig om een democratisch én seculier regime te installeren

Aydinlik: Wie of welke macht leidt deze beweging?

S. Amin: "Ik wil nogmaals benadrukken dat deze beweging niet door een specifieke groep wordt gestuurd. Dit is een algemene volksbeweging. Er schuilen geen buitenlandse groepen achter. Het is een sociale beweging. De kans bestaat echter dat het Westen een eventuele islamitische beweging zal ondersteunen om op die manier proberen te vermijden dat er een echt democratisch alternatief wortel schiet. Sommige commentatoren maken melding van pogingen om de invloed van Saoedi-Arabië te versterken."

"Het is heel moeilijk om in te schatten wat de toekomst zal brengen. Het tot stand brengen van een democratisch én seculier regime is dan ook niet vanzelfsprekend. In het beste geval – een democratische regering gesteund door de bevolking (en hierop is geen garantie) – zal die regering met grote economische en sociale uitdagingen worden geconfronteerd. Hoe kan de democratisering van de politiek gepaard gaan met sociale vooruitgang? Dit is niet eenvoudig."

"Het 'succes' van Tunesië steunde op drie elementen: industrialisering door delocalisatie van lichte industrie uit Europa, toerisme en massale immigratie naar Libië en Europa. Deze drie kanalen die voor ontwikkeling zorgden, hebben hun hoogtepunt bereikt en hun rol in de ontwikkeling van Tunesië is tanend. Door welk macrobeleid zouden ze vervangen kunnen worden? Dit is niet zo gemakkelijk te bedenken voor een kwetsbaar, klein land met weinig of geen grondstoffen (geen olie!)."

"Solidariteit en zuid-zuidsamenwerking zouden hierin wel eens essentieel kunnen blijken te zijn. De westerse machten zullen er alles aan doen om een democratisch regime op dit vlak te doen falen en zo de ideale omstandigheden te creëren voor een vals 'islamistisch alternatief', dat dan 'gematigd' genoemd zal worden."

China geeft beleid nooit op

Aydinlik: De Chinese president Hu Jintao heeft onlangs de Amerikaanse president Barack Obama ontmoet in Washington. Voor zijn vertrek naar de Verenigde Staten zei Hu Jintao dat het 'systeem gedomineerd door de dollar een product van het verleden' is. Wat is uw opinie?

S. Amin: "China zal glimlachen in de richting van de Amerikanen, maar ze zullen hun beleid nooit opgeven. De winnaar van de ontmoeting tussen Hu Jintao en Obama was – zoals verwacht – Hu Jintao. China heeft geen enkele toegeving gedaan met betrekking tot het onafhankelijk beheer van de Chinese munt, de yuan."

"Aan de dominante rol van de dollar in het internationaal monetair systeem, zal vroeg of laat een einde komen. De Chinezen zijn zich daar zeer goed van bewust. Voorlopig stelt China echter niet voor om een alternatieve internationale monetaire standaard te introduceren (de Chinezen beseffen dat de tijd hiervoor nog niet rijp is). China legt zich op dit moment toe op het tot stand brengen van relatief vrije en onafhankelijke regionale bondgenootschappen, in Azië en Latijns-Amerika."


Samir Amin is directeur van het Third World Forum (nvdr: internationale vereniging van intellectuelen uit Afrika, Azië en Latijns-Amerika die alternatieve ontwikkelingsstrategieën formuleren) en voorzitter van het World Forum for Alternatives (nvdr: internationaal netwerk met het doel sociale bewegingen en middenveld te ondersteunen).

Hij is zelf van Egyptische afkomst (°Caïro, 1931), studeerde in Parijs en werkte van 1957 tot 1960 als onderzoeker voor de Egyptische overheid onder de regering van president Nasser.

Samir Amin legde in de jaren vijftig de fundamenten van wat later de wereldsysteemanalyse zou gaan heten. In 1960 verliet hij ontgoocheld Egypte. Hij woont ondertussen al jarenlang in Dakar. Hij publiceerde vele boeken over ontwikkeling en internationale verhoudingen vanuit een neomarxistische visie.

Dit (verkorte) interview verscheen oorspronkelijk in het Turkse kritische Aydinlik Magazine en werd naar het Engels vertaald door de redactie van Pambazuka News onder de titel Tunisia: West could scupper genuine democracy with 'Islamic alternative' (gepubliceerd op 27 januari 2011, nummer 514, Pambazuka News)

(vertaling uit het Engels door Ann Dejaeghere)

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

6 reacties

  • door Speertje op dinsdag 1 februari 2011

    Zeer lucide analyse van Amin, vooral ook toepasbaar op Egypte.

    De islamistische moslimbroeders installeren met goedkeuring van de militaire kaste die zijn privilegies mag behouden een semi-theocratisch regime gesteund door het Westen dat zich van stabiliteit verzekert.

    Weg revolutie .

    • door svdl op woensdag 2 februari 2011

      Voor "het westen" maakt het in essentie niet uit of de toekomstige leidende organistaties islamistisch zijn of zichzelf democratisch noemen. Wat uitmaakt is "hoe goedkoop" de Westerse Ondernemingen het zaakjes kunnen verderzetten. Zij zullen die steunen die dat voor ogen hebben en de uitwerking is dan voor de spin doctors (zodoende dat VTM en VRT wat stof heben voor hun "objectieve" (hmmmm) verslaggeving...). Zijn de moslimbroeders gewillig naar verdere uitbuiting door het westen? Dan zullen de moslimbroeders gesteund worden onder het mom van "stabiliteit" ofzo... Zijn er zelfverklaarde democraten die de verder uitbuiting door het westen verzekeren, dan zullen zij het zijn die gesteund worden (en dan tegen de "evil" moslims)... En inderdaad verdeel en heers in is een oeroude techniek, die dagdagelijks wordt toegepast. In eerste plaats , is de revolutie is Tunesië en Egypte een goede zaak, een nieuwe kans voor de bevolking. Laten we hopen dat deze bevolking deze keer het Westen kan buitenhouden. En laten wij ons hier vooral niet te hard beïnvloeden door onze mainstream media,... :-)

  • door Toka op dinsdag 1 februari 2011

    Het Romeinse rijk heeft duizenden jaren bestaan door zijn verdeel en heers strategie. Het Westers kapitalisme heeft hier zijn leer uit getrokken. Hier is ook onze welvaart op gebaseerd. Als wij geen goedkope grondstofen kunnen krijgen uit de ontwikkelingslanden dan stort onze economie en dito welvaart in.

  • door Hélène P op woensdag 2 februari 2011

    Samir Amin zegt interessante dingen en kent de streek. Jammer alleen dat hij alweer vervalt in een 'sweeping' complot-theorie zonder aanwijzingen of analyse van concrete krachten in het Westen. Dus in weinig meer dan een versleten, impotente, steriele slogan. Een emotionele slogan die sommigen goed doet voelen maar tegelijkertijd ook onmachtig en daar zit de angel. Wij zijn kiezers en 'spelers' in die 'Westerse machten' en kunnen op allerlei fronten handelen. Wij moeten beslissen op wie te stemmen. We moeten inzicht verwerven om partijprogramma's door te lichten op concrete elementen om zo'n 'complot' of tendens te voorkomen of tegen te werken. Als militanten in partijen moeten we concrete voorstellen kunnen doen voor programma's en politieke keuzes. In sociale bewegingen moeten we weten wat kan leiden tot verandering en wat niet of minder (wat 'systeem bekrachtigend' is of kan worden). Waartoe dient zo'n vage slogan dan anders dan om lekker op straat te roepen, met de vinger te wijzen en eindeloos onder mekaar te te zwetsen? Als men van kapitalistische of Westers 'complotten' kan spreken, dan moet men vastellen dat die al vele jaren lang gedragen worden door een zeer brede publieke opinie, een overal doorgesijpelde ideologie (de 'vrije markt' en zo meer) die uitblinkt door gebrek aan politiek bewustzijn en dus aan analyse. Het probleem zit in feite veel minder in wat er in de wandelgangen van politieke en economische macht gesmoesd wordt, dan hoe dat uitgevoerd kan worden zonder dat progressieve, democratische spelers het kundig onderuit halen. Maw om het sterk te stellen: de complot-theorie à la Amin en anderen creëert (op z'n best?) een vage, 'alternatieve' maar al even onmachtige publieke opinie als 'het kapitalisme' dat deed - en doet - met hun eeuwige vage slogans tegen 'het communisme'. Boeman-politiek als je het mij vraagt, niet veel beter dan 'Evil', 'rogue states' en dat soort moois. En tussen haakjes: het is Emigratie (= uit je land), niet IMmigratie (= naar je land).

    • door Hélène P op woensdag 2 februari 2011

      Mijn andere kritiek heeft te maken met de politiek onbestemde volksaard van de opstanden in Tunesië en Egypte en Samin's vrees voor het vervolg. Een volksopstand dus zonder specifeke politieke doeleinden, strategieën, alternatieven. Samin is - net als veel anderen ook in het Westen - bezorgd dat die opstanden gerecupereerd zullen worden, mn door 'islamisten' (ook een nogal brede term trouwens). Maar zijn de altermondialisten niet al jarenlang bezig met precies zo'n soort volksverzet te stimuleren? Met zwermen 'sociale bewegingen' met heel verschillende tot zelfs tegengestelde concrete (lokale) doeleinden die nauwelijks of niet doorgelicht worden op hun potentieel voor verandering en politieke emancipatie, als ze maar heldhaftig 'weerstand bieden' tégen het heersende neoliberale bestel? De politieke alternatieven en strategieën zouden daaruit als vanzelf moeten groeien door 'convergenties'. Dat is de theorie. Wat we echter tot nu toe vooral als 'convergentie' hebben gezien zijn van die grote anti-slogans die ze - en we - graag samen naar de hemel roepen. Maar voor de rest zie ik nog geen sterke boom groeien uit het gemengde zaaigoed op die wijdse akker. Iemand van jullie wel? In ieder geval vreemd dat diezelfde altermondialistische kopstukken zoals Samir Amin nu geen vertrouwen tonen in de capaciteit van zo'n bont maar indrukwekkend eensgezind 'anti'- volksverzet om (democratisch?) revolutionnaire en/of progressieve 'convergenties' te ontwikkelen en die uit te voeren vanuuit een machtspositie.

  • door Geert Puype op donderdag 3 februari 2011

    Eens te meer publiceert DWM beweringen die het niet hard maakt. "Het Westen zal er alles aan doen om een democratisch regime te laten falen." Waarop is deze uitspraak gebaseerd.? Men weet nu al dat het Westen een Islamitische beweging zal steunen, terwijl tot voor een paar weken niemand in het Westen in de gaten had wat er in Tunesië, en nu Egypte aan het broeden was. Als Tunesië toch zo'n seculiere staat is, waar zal het Westen dan die Islamisten halen ? En nog iets : S. Amin verwijst met instemming naar de Chinese president die in zijn gesprekken met Obama in de eerste en de laatste plaats aan de Chinese belangen denkt maar o wee als het Westen eens hetzelfde doet, dan is het kot te klein. Wat is overigens het "Westen" in de Tunesische context ? De VS ? Europese Unie ? Frankrijk ? Duitsland ? Ook hierover blijft Amin onduidelijk.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties