Hoeveel ongerijmdheid, hoeveel hypocrisie kunnen we verdragen?
Heel veel blijkbaar. Laten we toch eens vergelijken hoe we omgaan met de wereld van het geld en de falende grootbankiers, en hoe we de landbouw behandelen en de mensen die zorgen dat we te eten hebben.
Er zijn opvallende parallellen. In beide gevallen dicteert het beleid al vele jaren lang dat we voluit de markt moeten laten spelen. Oh, vergis u niet, ik ben voor de markt, altijd als dit economische instrument de beste resultaten oplevert. Maar een fundamentalist van de markt, wil u dat zijn? Zo hard in de markt geloven dat u de aankomende crisissen niet wil zien?
Men wil niet beseffen hoe hard de markt wel kan falen.
Daar is de tweede, schrijnende parallel tussen banken en boeren, tussen geld en voedsel. In beide gevallen willen de beleidsverantwoordelijken niet beseffen hoe hard de markt wel kan falen.
De bankiers hebben hun vrijheid misbruikt en ons in een financiële en economische crisis gestort die de inkomens van honderden miljoenen mensen onderuit haalt.
De landbouw heeft de vrije wereldmarkt opgedrongen ‘gekregen' die leidt tot de voedselcrisis met nu al meer dan 1 miljard mensen die honger hebben en wereldwijd boeren die niet eens hun productiekosten terugverdienen. Het is echt geen toeval dat in deze beroepsgroep heel veel zelfmoorden voorkomen.
Maar hoe te reageren op deze crisissen? De verschillen zijn opvallend
Wanneer de grootbankiers in het huis van de vrije markt met vuur hebben gespeeld en alles in lichterlaaie staat, maken ze heel even, zolang het hen goed uitkomt, een volte-face en overtuigen ze de overheden om hun stommiteiten op te lossen.
Voor het geval die geen zin zouden hebben, argumenteren ze met uitgestreken gezicht - chanteren is dus eigenlijk correcter - dat ze te groot zijn om failliet te laten gaan. Het resultaat? We hebben ons allemaal samen zwaar in de schulden gestoken, hebben nu de bonussen gered van zowat de best betaalde mensen op aarde, maar ons financieel systeem staat nog allerminst op veilige poten.
Als er miljardenbonussen te redden zijn, en als er ook miljarden mensen te redden zijn, dan is het toch duidelijk wat prioriteit verdient?
En wat met de voedselcrisis? Daar hebben we niet ingegrepen. Moest daar dan niets of niemand worden gered? Neen, alleen één miljard mensen die ondervoed zijn of zelfs van honger creperen, en zowat 2,5 miljard mensen in boerenfamilies die economisch overkop dreigen te gaan. Maar dat, dat is niet de moeite van het redden waard. Want als er miljardenbonussen te redden zijn, en als er ook miljarden mensen te redden zijn, dan is het toch duidelijk wat prioriteit verdient? Niet soms?
Of u dit nu al dan niet te cynisch vindt, sta vooral even heel nuchter stil bij nog meer en heel frappante verschillen.
Hoe komt dat toch?
Hoe komt het toch dat we in de landbouw de boeren geen minimumprijzen voor hun voedsel en andere productie kunnen garanderen zodat ze fatsoenlijk kunnen leven?
En waarom kunnen we wel prijzen vastleggen voor geld zodat bijvoorbeeld onze grootbanken goed kunnen verdienen aan spaarboekjes en ons zeker niet teveel intrest betalen?
Hoe komt het toch dat we weigeren om voedselvoorraden aan te leggen zodat we de prijzen kunnen stabiliseren en reserve hebben voor slechte tijden?
En dat we de oliesector wel verplichten om reservevoorraden te hebben? En dat we voor falende bankiers ineens massa's miljardenreserves tevoorschijn toveren om hun kapitaal, hun winsten en hun bonussen te spekken?
Hoe komt het toch dat we wereldwijd al enkele decennia weigeren om in de landbouw te investeren zodat er voldoende te eten zou zijn voor iedereen en landbouwers zouden kunnen leven van hun beroep?
En dat we in de financiële crisis de banken wel kunnen bijspringen met honderden miljarden, zelfs een paar duizenden miljarden dollars of euro, zoveel dat het echt niet meer te vatten is?
Het is stuitend en onaanvaardbaar hoe verschillend de aanpak wel is
Het is ergerlijk om vooral grootbankiers - opnieuw - te horen vertellen dat de markt vooral niet teveel in de weg mag worden gelegd. Versta, zij willen in de eerste plaats dat de rest dat gelooft. Natuurlijk, want als wij dat neoliberale verhaaltje blijven slikken, pikken zij daar - opnieuw - tonnen geld mee in. Dat zij tussendoor even hun ideologische sluier afleggen als wij met zijn allen en met ons geld hun rotzooi moeten opruimen, ze rekenen erop dat we dat snel vergeten.
Maar vooral geen enkele uitzondering en niet het minste mededogen voor de boeren, die nochtans al jaren terecht opwerpen dat het een uiterst slecht idee is om onze voedselproductie onbeschermd uit te leveren aan de wereldmarkt: net voor hen blijft het ideologische cordon huizenhoog overeind. Hoeveel hongerdoden en zelfmoorden dit ook mag kosten, die prijs is nooit te hoog.
Elke dag opnieuw, en steeds dringender nu de voedselcrisis opnieuw in volle hevigheid is losgebarsten, wordt ons een prangende maatschappelijke kwestie voorgeschoteld. Zijn we het er mee eens om rechten toe te kennen aan geld en aan bankiersbonussen die we weigeren toe te kennen aan de landbouw en aan de mensen die zorgen voor ons eten? Gaan deze tegenspraak en deze schijnheiligheid niet echt te ver? Kiezen voor een economie die werkt voor iedereen en niet voor profiteurs, wie kan beweren dat daar iets mis mee is?
Over de voedselcrisis en de noodzakelijke omslag naar een duurzame landbouw, lees het boek Koe 80 heeft een probleem. Boer, consument, agro-industrie en grootdistributie
