Als het aantal maandelijkse steungevers van DeWereldMorgen.be niet drastisch stijgt, krijgt u binnenkort enkel een zwart scherm te zien.

Beste lezer,


Als u vindt dat DeWereldMorgen.be moet blijven bestaan, word dan maandelijkse steungever. Onze financiële middelen krimpen, terwijl het aantal lezers groeit.

Gemiddeld hebben we maandelijks 350.000 unieke bezoekers. Maar het geld dat we van onze partners krijgen is sinds onze opstart gehalveerd doordat zij moeten besparen. Bovendien komt één derde van onze inkomsten van subsidies en is het lang niet zeker of we die zullen behouden.

DeWereldMorgen.be is in Vlaanderen een belangrijk forum voor visies, verhalen en stemmen die niet of te weinig aan bod komen. Om die zichtbaar te maken, moeten we dag na dag keihard werken. Dat doen we met een klein team dat gelooft in zijn project.

Wij willen graag doorgaan met DeWereldMorgen.be. Nu meer dan ooit. Er is nood aan media, waar informatie over alle geledingen van de maatschappij te vinden is.

Uw steun is nodig. Niet om winst te maken, maar om te doen waar we goed in zijn.

Steun via paypal

Steun via homebanking

Geef een permanente opdracht ten gunste van DeWereldMorgen.be
op nummer BE20 5230 4277 5156 (BIC: TRIOBEBB)
met vermelding "steun DeWereldMorgen.be"

about
Toon menu

China in Afrika: een win-winsituatie?

In het verleden was het ontwikkelingsvraagstuk voornamelijk een Noord-Zuidkwestie. De geavanceerde landen uit het Noorden stonden het Zuiden bij met kapitaal, expertise, ontwikkelingshelpers en … veel bemoeienissen. De laatste tijd grijpt er op dat vlak een echte kentering plaats. Meer en meer landen uit het Zuiden, de zogenaamde groeilanden, worden ook actief in het zuidelijk halfrond.
maandag 3 januari 2011

Dat is in het bijzonder het geval in Afrika, het continent dat van oudsher ons exclusief terrein was. Maar die goeie ouwe tijd lijkt nu voorbij. Landen als Brazilië, India, Rusland, Saoedi-Arabië en vooral China, zijn belangrijke nieuwe spelers op het terrein.

Les extrêmes se touchent

Het is vooral dat laatste land dat bij ons het meest in de kijker loopt. Dat heeft te maken met de omvang van zijn aanwezigheid en wellicht ook omdat die zo succesvol is en daarom onze invloed in die regio sterk doet afkalven.

China en Afrika: les extrêmes se touchent. Als het op armoede en ontwikkeling aankomt gaat het inderdaad om twee uitersten. De laatste dertig jaar haalde China zeshonderd miljoen mensen uit de extreme armoede terwijl er in Afrika bijna tweehonderd miljoen bijkwamen. De Chinese economie heeft op de ontwikkelingsladder heel wat treden genomen, Afrika van zijn kant is op de onderste trede blijven hangen.

Over de Chinese aanwezigheid in Afrika zijn al heel wat documentaires gemaakt en er is ook al heel wat inkt over gevloeid. De benadering is doorgaans sterk gekleurd. Het is alsof men het niet kan verkroppen dat men zijn monopoliepositie aan het kwijtspelen is.

Het is zoals een belangrijke official van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken ooit zei: "Na de val van de Muur dachten we dat Afrika onze achtertuin was. En nu komen de Chinezen de pret bederven".

Hier en daar verschijnt echter een studie die de zaken op een meer serene manier benadert. Dat is ondermeer het geval met een recent onderzoek van het Center for Global Development (CGD), een prestigieuze denktank over ontwikkelingsvraagstukken met zetel in Washington. In november jongstleden publiceerde men daar een paper over de aanwezigheid van China in Afrika, met nadruk op macro-economische aspecten*. We geven hieronder de hoofdlijnen weer van deze interessante studie.

Grondstoffen

De paper vertrekt van de vaststelling dat Afrika voor China een relatief onbelangrijke, bijna marginale rol speelt in het geheel van de Chinese overzeese handel, investeringen en ontwikkelingshulp. De handel is goed voor nog geen vier procent van het totaal. Voor investeringen en ontwikkelingshulp is dat een vergelijkbaar cijfer.

Dat is dus weinig, maar dat aandeel neemt wel toe. En, voor bepaalde goederen zoals kobalt, hout en chroom, is China zelfs sterk afhankelijk van de import uit Afrika. De paper weerlegt ook het cliché als zou China voornamelijk uit zijn op energie en grondstoffen. Slechts tien procent van de door China gefinancierde infrastructuurinvesteringen zijn gericht op de ontginning van minerale grondstoffen. En wat petroleum betreft, het continent is inderdaad een belangrijke leverancier voor China, maar de VS importeren ongeveer dubbel zoveel.

Het belang voor China is dus relatief, maar omgekeerd is dat niet zo. Sinds 2009 is China de belangrijkste handelspartner geworden van Afrika. Ook is er de laatste jaren een aanzienlijke toename op het vlak van investeringen, kredietverlening en ontwikkelingshulp.

Afrikabeleid

Precieze cijfers daarover zijn er niet, ondermeer omdat de scheidingslijn tussen investeringen, handel en kredietverlening aan de ene kant en ontwikkelingshulp aan de andere kant, niet altijd zo duidelijk is.

Maar de paper stipt in dat verband ook het gebrek aan transparantie aan als een van de tekortkomingen en belangrijke uitdagingen voor de toekomst.

Verder is de Chinese aanwezigheid heel belangrijk voor de ontwikkeling van de infrastructuur en voor investeringen op het vlak van technologie en informatie.

Het Afrikabeleid van China wijkt volgens de paper op een heel aantal punten af van die van het Westen.
1) Hulpverlening is gericht op bijna alle landen van Afrika terwijl andere belangrijke donoren zich meestal beperken tot een aantal kernlanden.
2) De financiering is vooral gericht op infrastructuurwerken.
3) Een deel van de investeringen en exportkredieten is verbonden met de ontginning van grondstoffen.
4) De uitvoering van de projecten verloopt snel, stukken sneller dan bij de traditionele donoren.
5) Hulp wordt geboden zonder politieke voorwaarden te stellen, met uitzondering van de niet-erkenning van Taiwan.
6) Er is een sterke relatie tussen de regering in Beijing, de staatsbedrijven en de Chinese financiële instituten.
7) Het feit dat China geen koloniaal verleden heeft en zelf een ontwikkelingsland is, draagt bij tot een sfeer van vertrouwen.

China’s aanwezigheid op het zwarte continent is niet nieuw, maar het is pas de laatste tien jaar dat de aanwezigheid exponentieel is toegenomen. Van improvisatie is niet echt sprake, het Chinese Afrikabeleid is namelijk gebaseerd op de ontwikkelingservaringen in eigen land.

De overheid in Beijing heeft in het verleden geprobeerd om de armoede in bepaalde provincies versneld weg te werken door middel van geldtransfers of hulp, maar zij heeft ingezien dat commerciële prikkels belangrijk waren om resultaten te bereiken.

Ook heeft ze het belang ervaren van investeringen in infrastructuur om economische groei te stimuleren. Speciale Economische Zones waren zeer succesrijk in China, en dit wordt nu toegepast op het Afrikaanse continent.

Valkuilen en uitdagingen

Het CGD ziet voor Afrika heel wat mogelijkheden en kansen. Maar een kans is nog geen garantie. Opdat China’s aanwezigheid duurzaam en voordelig zou zijn moet aan twee zaken voldaan worden.

Ten eerste moet Beijing de handel, de hulp en de investeringen beter coördineren en op elkaar afstemmen. Het aantal actoren is de laatste jaren sterk toegenomen en de Chinese overheid heeft het overzicht en controle wat verloren. Dat is zeker het geval met betrekking tot de Chinese privéondernemingen die opereren in Afrika.

Ten tweede moet gekeken worden of de toegenomen handel, financieren en technologietransfer geen macro-economische ontwrichting veroorzaakt. Zo bijvoorbeeld kunnen een te snelle en te grote kapitaaltransfer of handelsoverschot een opwaartse druk op de lokale munt veroorzaken, met competitiviteitverlies als gevolg. Ook kan een ondoordachte kredietverlening aanleiding geven tot een schuldencrisis achteraf.

Volgens ons zijn er nog andere belangrijke valkuilen en uitdagingen. De handel tussen China en Afrika is grotendeels complementair, maar toch zijn een aantal sectoren in Afrika zeer kwetsbaar voor de Chinese concurrentie, onder andere, en in de eerste plaats, de textiel.

Men kan zich ook de vraag stellen of de handel tussen beide economieën geen herhaling is van het typisch Noord-Zuidpatroon, waarbij Afrika bevestigd wordt als leverancier van goedkope grondstoffen en importeur van duurdere afgewerkte producten. In de mate dat de Chinese investeringen de ontluikende industrie op het continent aanwakkert en in de mate dat de toenemende vraag van de groeilanden de grondstofprijzen de hoogte injaagt, kan deze hindernis overwonnen worden.

En tenslotte zal moeten blijken of de Chinese ontginning van bossen en mineralen op het continent ecologisch verantwoord gebeurt. Op dat vlak heeft het land, net zoals het Westen overigens, geen al te beste reputatie.

Transparantie

Het CGD doet ook een specifieke aanbeveling gericht aan het adres van Beijing. China is geen lid van het Comité voor Ontwikkelingshulp van de OESO en publiceert ook geen uitgebreide informatie over zijn buitenlandse hulp. Bovendien hanteert het ook geen uniforme definitie van ontwikkelingshulp.

Nochtans zijn een sluitende definitie en adequate informatie onontbeerlijk voor een goede besluitvorming op dat vlak. Het CGD dringt daarom aan op een betere communicatie en meer transparantie. Op die manier kan China, maar ook Afrika en de rest van de wereld (beter) zicht krijgen op het macro-economisch impact van de Chinese handel, hulp en investeringen.

Globaal gesproken ziet het CGD de aanwezigheid van China in Afrika als een win-win operatie voor beide partners. China heeft duidelijk voordeel aan de toegang tot de grondstoffen en een grote markt voor Chinese producten.

Maar ook voor het Afrikaanse continent is het voordelig. Heel wat Afrikaanse landen hebben hun economisch beleid de afgelopen jaren versterkt en zitten nu in een steviger positie om voordeel te halen uit de opportuniteiten van de Chinese aanwezigheid.

En, met zijn focus op productiegeoriënteerde infrastructuurinvesteringen vult China een leegte op die was nagelaten door de traditionele donoren. Een leegte die een flessenhals was voor de groei in Afrika.

Of het werkelijk tot een win-win situatie komt, zal in de eerste plaats afhangen van de Afrikanen zelf. Het zijn zij die verantwoordelijk zijn voor hun economische groei, voor hun financiële situatie (buitenlandse schulden), voor evenwichtige begrotingen en voor een goed beheer van hun natuurlijke rijkdommen.

Maar, gezien de schaal en het belang van hun aanwezigheid, dragen ook de Chinezen een deel van de verantwoordelijkheid. Dat veronderstelt dat ze hun aanwezigheid beter in kaart brengen, hun transacties beter coördineren en een negatief macro-economisch impact weten te vermijden.

De toekomst zal uitwijzen of de Chinese aanwezigheid wel degelijk een opportuniteit is voor de ontwikkeling van het zwarte continent en ook of het CDG het bij het rechte eind heeft.

Deze paper krijgt goede punten omdat hij de kwestie zakelijk en niet vooringenomen behandelt. En vooral omdat het niet vanuit de hoogte gebeurt, een zeldzaamheid bij Westerse China-studies.


* Vibe Christensen B., China in Africa. A Macroeconomic Perspective, Center for Global Development, Working Paper 230, november 2010, http://www.cgdev.org/content/publications/detail/1424567/.

Zie ook Vandaele J. & Vandepitte M., ‘Wat doet China in Afrika en Latijns-Amerika?’, MO* paper nr. 47, september 2010, http://www.mo.be/sites/default/files/MO-paper47_china.pdf.

reageer

13 reacties

  • door Peter V. op maandag 3 januari 2011

    Ik vraag me af of u ooit ter plaatse was? De Chinezen in Afrika gedragen zich vaak op een racistische manier met de plaatselijke bevolking, en zijn dan ook wel de meest gehate buitenlanders. De kwaliteit van hetgeen ze leveren is minderwaardig. Na drie jaar zitten de wegen, die ze met zeer veel vertragin aanleggen, vol gaten. En hun spullen die ze op de markt verkopen zijn beduidend van mindere kwaliteit dan wat ze in Europa verkopen. Na twee weken is een Chinese schroevendraaier gebroken. Een groot deel van die openbare werken wordt uitgevoerd door Chinese arbeiders en technici dus ze leiden weinig mensen op - op meerdere plaatsen hoorde ik reeds het verhaal dat vele Chinese technici in feite gevangenen zijn die als soort dwangarbeid naar Afrika moeten. Ik weet niet of het waar is, maar dat geeft in alle geval de perceptie weer die de mensen in vele Afrikaanse landen hebben van de Chinezen. Van politici zal u wel een ander verhaal horen, de Chinezen zijn namelijk zeer sterk in corruptie.

    • door svdl op maandag 3 januari 2011

      Hier zitten de wegen ook vol gaten, zodus we moeten niet op een ande rgaan schieten. Wat Chinees materiaal betreft, waar denk je dat de meeste van onze artikkel geproduceerd worden? Juist Ja, China... En daarbij, hier bheb ik ook al 2 schroevendraaiers naar de knoppen geholpen hoor... Om maar te zeggen West Europa en de VS is niet a priori het walhalla van de qualiteit...

      Of nog een andere benadering, dan puur economisch bekeken: Ik zou liever 6 schroevendraaiers van 3 Euro van stuk draaien na 1000 Artikkelen gemaakt te hebben dan 1 schroevendraaier van 30 Euro die ook na 1000 draaien stuk gaat. Tja... In een vergelijking moet je dus wat verder kijken... (ach ja je kan nog verder gaan en het ecologisch aspect ervan inbrengen, maar in elk geval wordt het pad van de platitudes verlaten en dat is toch al wat beter...)

      Ik ben zelf 2X in China geweest (Wuxi) en wat efficientie en snelheid van implementatie betreft viel ik van zowaar van mjin stoel! de snelheid waarme er wegen worden aangelegd of gebouwen worden opgestrokken of -nu je er toch over begint- putten inde weg worden gerepareerd is i-n-d-r-u-k-k-w-e-k-k-e-n-d ! Bvb. Het eersste jaar dat ik daar was waren ze nog aande hogesnelheidlijn tussen Shangai en Nanjin aan het werken en ter hoogte van Wuxi nog bezig... Het jaar erop toen ik terug was volledig af! En gebouwen... hoe snel dat die worden neergezet! Niet te doen. In 3 Maanden zetten ze daar simultaan 20 torenflats neer. (en niet zo van het stereotiep beeld dat men wel eens heeft van die grijze sovjet bloks... verre van! Estetisch schoon. En vanbinnen af! Ecovriendelijk met zonneboilers en panelen, isolatie... En dat blijft zo maar doorgaan. Toen we van Shangai naar Wuxi Redenen,... kilometers lang bouwprojecten de een na de ander. Je "ziet" als het ware de opbouw. Dus het beeld van de reputatie van traag en onkwalitaitsvol past in mijn ervaring als een tang op een varken.

      Wat betreft, de werkkrachten in Afrika, heb ik me laten vertellen dat er bijvoorbeeld contracten worden gemaakt waarbij de arbeiders bij een Chinese investering lokale werkkrachten moeten zijn, maw dat dit mee in de afspraken zit. Bovendien zou dit nu juist meer meer de gangbare praktijk zijn om de negatieve excessen van in het begin van de samenwerking tussen Afrika en China tegen te gaan... Zo zou de Chinese overheid zwaar beginnen optreden tegen Chinese bedrijven die de Afrikaanse arbeiders niet hetzelfde statuut en voorwaarden zou aanbeiden als de Chinese arbeiders... Zo ook zouden veel Afrikaanse landen meer en meer toezien op de correcte behandeling van de Afrikaanse Arbeiders en zouden er dus meer en meer goede afspraken gemaakt worden in het belang van de Afrikaanse arbeiders en de inkomsten voor het land. Maar ik denk dat je nog altijd excessen gaat vinden en dat je op die manier nog latijd negatief kan blijven. Maar hoe langer hoe moeilijker het wordt om zware negatieve en ongenuanceerde reportages te gaan draaien (zoals heel dikwijls hier door onze media wordt voorgeschoteld)...

      Nu ja iets over corruptie dan... héhé.. Ik weet dat Amnesty het niet graag zal horen, maar in China wordt er wel wat daadkrachtiger afgerekend met corruptie dan hier in België hoor. Laat dat duidelijk zijn. Nu ja ik ben ook geen voorstander van zo'n harde aanpak in die zin dat er zelfs doodstraffen kunnen uitgesproken worden. Dus ja daarin vind ik het wel wat te erg. Maar mij moet je niet gaan overtuigen dat China Corruptie niet aan gepakt wordt hoor. Nee Keihard! Als je daar geld van de staat probeert te ontvreemden en het komt uit, dat ... Dan ben je echt de sigaar! Je zal het gewten hebben. En daar komt het echt wel uit. De controle is heeeel hoog en scherp. Dat heb ik daar zelf gezien. En persoonlijk vind ik dat wel terecht. Waarom zijn er anders wetten en regels ivm fiscaliteit? Kan je niet zeggen van ons Belgenlandje hé?!

  • door Dirk Weyn op maandag 3 januari 2011

    zonder het westen als voorbeeld te stellen, toch enige kanttekeningen: "speciale economische zones", kent u dat? in Latijns Amerika heet dat maquila's: werknemers zijn compleet overgeleverd aan de willekeur van de werkgever. en als de citroen is uitgeperst is die weg. dat is ook de politiek van de Chinezen in Afrika. en op die manier kan je ook snel wegen aanleggen en buildings neerpoten: als je voorbijgaat aan de rechten van je werknemers. daarin is China ook sterk: een onafhankelijke vakbond is nog steeds een illusie. economisch is China neoliberaal, politiek heerst er nog steeds de almacht van de Partij. een duivelse combinatie, waarvan ook Afrika dreigt slachtoffer te worden. overigens, de leiders van de grote bedrijven in China noemt men ook wel eens "de prinsenkinderen": de zonen en dochters van de partijbonzen. lees ook: de Shockdoctrine, van Naomi Klein

    • door Peter V. op maandag 3 januari 2011

      Wat de Chinezen hier verkopen moet beantwoorden aan een pak normen die min of meer door de overheid gecontroleerd worden. In Afrika is zulke wetgeving veel zwakker, dus dumpen de Chinezen daar hun 'brol'.

      Verder herhaal je gewoon wat je in de Chinese propaganda hebt gelezen en heb je nooit gezien hoe de Chinezen er met de grove voeten door gaan in Afrika. En dan hebben we het nog niet over de miljoenen hectaren grond die ze er tegen spotprijzen pachten (en dat lukt dus door middel van corruptie van hogere ambternren.

      • door svdl op maandag 3 januari 2011

        Ik zou gewoon herhalen wat de Chinese propaganda voorschotelt? Waarom zou mijn indruk en min mening louter propaganda zijn en de verhalen van "Chinese Maquila's in Afrika" en "Chinese brol" etc.. niet vallen onder de noemer Westerse propaganda?

        Het is schijnbaar duidelijk voor jullie wat "mijn bronnen" zijn (namelijk chinese propaganda). Mag ik dan eens vragen op welke feiten dat jullie zich stoelen om hard te maken dat in regel chinese brol wordt verkocht in Afrika, dat algemeen Chinese ondernemers Afrikanen volledig uitbuiten (en zoals geïnsinueerd geen haar beter dan het westen...), dat Corruptie troef is als zijnde de regel en ook doelbewust, en tenslotte dat vakbonden illusies zijn?

        En hopelijk hoor ik hier betere argumenten dan "het is toch algemeen geweten dat..." of "onafhakelijk studies tonen aan..."of "er was een reportage van..." Voor dat soort argumentatie zijn we hopelijk al wel de kleuterklas ontgroeit,laten we hopen :-) (Je weet wel heel goed waarom ik deze paragraaf aanhaal... Media is niet objectief want mensen gebruiken media... exact!...)

        Nu wat vakbonden betreft, alleszinds in China, is het een manifeste leugen dat hier in het westen wordt voorgesteld alsof rechten voor Werknemers en vakbonden een illusies zijn. Dat heb ik zelf met eigen ogen gezien. Ik ben voor het bedrijf waar ik werkte 2 maal afgereisd naar China en heb ook de kans gehad om wat te praten en te verbroederen met Chinezen die daar werkten en waar ik eigenlijk "collega" van werd (Offschoon dit niet altijd in dank werd afgenomen door sommigen in "mijn" bedrijf of op zijn minst gezegd daar niet gelukkig mee waren)

        In het bedrijf waar ik geweest ben was er een hele sterke vakbondsaanwezigheid die zelfs invloed had tem. de sturing van het bedrijf zelf. Dat gaat veel verder dan bij ons. De inspraak van de werknemers was daar een pak hoger dan ik ooit had vermoed had en was een totaal ander beeld dan wat je hier altijd ni de media te horen kreeg (inclusief door jullie)

        Om maar een voorbeeld te geven. Bij het begin van elke shift was er een 20 tal minuten ploegvergadering. Onder verschillende teams van operatoren (arbeiders), waarbij de arbeiders over thema's hun idee en mening gaven over voornamelijk de productie en de organisatie ervan, over technische aangelegenheden (met betrekking tot algemeen of acute problemen en tenslotte over sociale aangelegenheden (pauzes, aflossingen, werktemùpo's etc... Allemaal zelf gezien dag na dag en elke keer opnieuw. Vrijwel elke keer werd een veelom gedragen idee of mening van een kritische massa arbeiders omgezet in beleid. Enfin, ik heb enkel tevreden arbeiders gezien. 2 fieten die deze ervaring nog een mooie kleur geven zijn dat: - de gemiddelde koopkracht van de Chinese arbeider/operator in dat zelfde fabriek de afgelopen jaren was verdubbeld - dat je per productie lijn dubbel zoveel operatoren had als eenzelfde productielijn hier zou tellen. En ik bedoel een hoogtechnologische full automated productielijn hé! En geen zwans verhaaltjes van "ah ja das nodig, want het gaat ook telkens stuk..." Niks daarvan. De verklaring was heel simpel. Het beleid in die fabriek was zo dat er altijd voor iedereen back-up was en op die manier permanentie verzekerd was... ook in momenten dat er aan lagere snelheden werd geproduceerd. Als er dan een piek productie was, was de permantie dus ook verzekerd. Je zou meteen denk: hoe inefficient... Hier bij ons zou al snel bijvoorbeeld 50% van de arbeidskracht variabel gemaakt worden, maar dat gaat dus voorbij aan het sociale idee dat daar ook heerste en de aanwezigheid van de vakbond. Een tweede argument was dat door de aanwezigheid van meer permanente personen dan onder westerse normen nodig geacht, de tevredenheid van de operatoren enorm gestegen is en dat zij heel actief en vol motivatie meewerken aan de productiecijfers te halen. maw tevredenheid en enthousiasme... Daaruit zijn veel efficientieverbeteringen ivm productiesnelheid of probleemoplossers gekomen. Door de aanwezigheid van zoveel operatoren tijdens de productie is de technische kennis van deze arbeiders over hun appartaat, hun lijn en het gehele proces enorm sterk. Dit ook omdat zijn in de tijd hebben (wegens genoeg volk) om constant bij te studeren ter plaatse en te bestuderen. En dit allemaal door de vakbond in dat bedrijf... en ja dat was ook volgens de de beleidslijnen van de lokale overheid. Enfin, dus zelf gezien en niet van een of andere reportage of website. Nu goed, ik weet dat dit "puur sang" geen argument is wat betreft hoe er omgegaan wordt met Afrikaanse werkkrachten op het Afrikaanse continent... maar alleszinds wat vakbondsvertegenwoordiging betreft, heb ik heel sterke dingen gezien.

        Enfin, wat het dag en nacht verhaal over Afrika betreft, zou ik graag eens echt concrete harde bewijzen zien (cijfers, rapporten, eigen ervaringen, of verifieerbare en niet betrokken bronnen uit verschillende hoek die hetzelfde bevestigen...) Bovendien als het over een globaal beeld gaat is een enkel feit niet genoeg want eerder een bewijs van dat feit opzich maar zeker niet voor een globaal beeld, hoogstens een aanwijzing. (Natuurlijk zou je in dat licht hetzelfde kunnen zeggen over mijn ervaring in China zelf, tja..)

        Als laatste wil ik doch ook niet ontkennen dat helemaal geen misbruiken gebeuren, en er compleet rozegeur-en-maneschijn-verhaal van maken. Er zullen nog steeds excessen zijn en compleet foute situaties, ontolereerbare omstandigheden. Ik kan het me inbeelden. Alleszinds Cameraploegen die daar specifiek naar op zoek zijn, zijn niet uit op het globaal beeld en een impressie van de gehele werkelijkheid, maar hebben een agenda en een duidelijk bedoeling voor ogen. Mijn overtuiging is dat dit hetgeen is wat elke dag over China in ons hoofd wordt gespoten (dat is echte propaganda btw.). Altijd tegen China. Of het nu de Daila Lama is of over de relatie met Afrika of over "de slechte invloed van China op Noord Korea",... ga maar door. Valt jullie dat dan ook niet op? Is dat land , haar leiders en inwoners zo verdorven? Zo kwaadaardig? Zo "axis of evil"? Corrupt, slecht, ondemocratisch, al wat je wil... Zie je? Naar welk niveau zijn we aan het dalen? Altijd dezelfde negatieve boodschappen over China...

  • door dwars bekeken op dinsdag 4 januari 2011

    @svdl: zoals ik al zei: lees "de shock doctrine" van Naomi Klein, mét uitgebreide bronnenlijst. de extreme onveiligheid in mijnen en fabrieken is vermoedelijk ook propaganda? en de doden die daar vielen zijn uit de lucht gegrepen? ik zei bovendien niet dat vakbonden illusies zijn, wel dat onafhankelijke vakbonden dat zijn. of ga je ontkennen dat die vakbonden onder controle van de CP staan?

    • door svdl op dinsdag 4 januari 2011

      OK "Dirk" of "Dwars"... Ik zal "de Shock Doctrine" van Naomi Klein eens raadplegen, maar dat staat dan wel als gegeven naast mijn eigen ervaringen in China zelf. Wat "onafhankelijkheid" van vakbonden betreft. Wat wil dat woord eigenlijk zeggen? Wat bedoel je met "controle". Dit zijn eigenlijk containerbegrippen die in de context een gekleurde lading krijgen, afhankelijk van de tendens. Impliciete uitdrukkingen die in dit voorbeeld een soort donkerzwart beeld ophangen van de werkelijkheid. Ik zou dan toch wat explicieter worden in beweringen. Controle en onafhankelijkheid zijn woorden die tendentieus zijn en geen exacte omschrijving geven noch rekening houden met context en implanting. Ik lees dus impliciet en vanuit jou geschetste context dat jij met controle bedoelt: een soort "mind controlling, tiraniek apparaat" dat geen afwijking of andere mening toelaat en waarbij elke "stem" gechecked en gedubbel-checked wordt; Waarbij iedereen vreest voor te praten en waarbij "een leidere" alles dicteert en de volgelingen als gedweëe en gebrainwashte kleuters volgen. Nu, ik moet je teleurstellen: dat is jereinste fantasie. Echt een donker sci-fi filmscenario. Niets daarvan. Maar wel erg dat zo'n on-aardse beelden als vergif in menig mens hoofd gegoten wordt. Enfin controle of niet, wat voortvloeide uit deze organisatie , de resultaten voor de arbeiders en het bedrijf waren enorm positief en gedragen door de operatoren van dat bedrijf. En eenieder had zijn precies zijn mening over de zaken... Ik heb in die teamvergaderingen (20minuten voor elke shift), dikwijls verscheidene mensen aan het woord gezien, soms luider soms integer... en soms emotioneel. Ik verstond er wel niks van want het was in het Chinees. Maar het ging allemaal zeer snel. de een zei iets, de ander pikte daarop in, iemand anders bleek vanuit zijn lichaamstaal niet akkoord en zei ook iets, weer een,andere persoon, nam een rustiger betoog.. allé een heel vlotte dynamiek... Het beeld van een "verstikkende controlerende CP" zoals hier vaak wordt voorgespiegeld, klopt echt niet... Wat door de CP ondersteund en gedrragen wordt is het kader waarbinnen dit loopt en het idee op zich: bvb teamvergaderingen... bvb ijveren voor genoeg rustpauzes, of wettelijkbindend maken van vakbonden en de statuten ervan ... enfin alles wat de werknemersparticipatie binnen het bedrijf verhoogt. Nu ja, als je een beginstandpunt hebt dat dit niet goed vind (namelijk vakbonden, werknemersparticipatie en een sterke invloed van operatoren in de organisatie en werking van een bedrijf...) kan je wel stellen dat de CP een grote bepalende invloed heeft. Langs de andere kant, als je je kan vinden in die normen en in functie van het werknemersbelang... is er geen enkele structuur vanuit de CP die bepaalt wat dat juist dan wil zeggen... hoe dat op de fabrieksvloer ingevuld moet worden. Dat is juist de bedoeling van deze discussies in die teamvergaderingen... Natuurlijk zitten er tussen de operatoren ook mensen die lid zijn van de CP en waarbij hun mening dus vanuit deze ideologie komen... Logisch niet? Maar dat is het dan ook. Sorry dat ik hier zo fel in de diepte op mijn ervaring met dit onderwerp in ga, maar dat is juist omdat ik veel details heb gezien die dit bevestigen en zo in contrast staan met wat wij altijd hier te horen krijgen. Nochtands, Ik zal zeker eens het boek van Naomi Klein raadplegen. Ik heb trouwens net een boekenbon van de standaard gekregen :)... lol

      ps. Zou ik toevallig juist in dat bedrijf gewest zijn dat de unieke uitzondering op de regel was? Moest dat zo zijn, had ik statistisch gezien misschien op dat moment toch maar beter met de lotto gespeeld, dan voor mijn werk keer naar china te gaan... :)

      • door dan op dinsdag 4 januari 2011

        Een kleine halve eeuw geleden, toen ik m’n eerste kleuterpasjes zette inzake politieke bewustzijn, was ik nogal onder de indruk van het kidknappen en vermoorden van US-burgers in Latijnsamerika, mogelijks ook omdat één van de bekenste daarbij m’n eigen voornaam droeg… Sinds een 5-tal jaar beleef ik nu een déjà-vu: hetzelfde gebeurt met Chinese burgers in Afrika. En samen met de Chinese aanwezigheid in Afrika stijgt het anti-Chinees racisme er exponentieel, tot in het absurde toe. Een Japanse voetbalscheidsrechter neemt een aanvechtbare beslissing en de Chinatown van Lubumbashi moet eraan geloven als meest recente vb…

        Daarbij 2 vaststellingen: ’t is aanneembaar dat er hier (Vlaanderen, België, Europa, het Westen, …) bevooroordeelde analyses gemaakt worden over de Chinese aanwezigheid in Afrika, maar deze zinken alvast in het niets in vergelijking met wat er in “Afrika” gedacht wordt. Deze worden bij ons niet overgenomen omdat zelfs de meest lucide daarbij vrijwel steeds doorspekt zijn met racisme dat soms zo ver gaan dat zij voor hun eigen volk eenzelfde lot beschoren zien als hetgeen de Indianen onder de Spanjaarden in Latijnsamerika overkwam…

        Toen 50 jaar geleden Dan Mitrione neergeknalt werd en ik keek in m’n living rond daar stond toen “Amerikaanse” stuff… Als vandaag anonyme Chinezen in Afrika vermoord worden en ik kijk hier rond mij dan staat het hier vol stuff dat op z’n minst deels afkomstig is uit China…

        En ja, ‘k heb betrokken studie gelezen, en ja ‘k weet dat Deborah Brautigam, de meest onderlegde expert terzake, een analoge analyse maakt en ja, ‘k weet dat de CCP, althans voor externe consumptie (voor intern gebruik gaat het om de “six why’s”, iets waarover geen enkel Afrikaans land beschikt), een analoge bewijsvoering voorschotelt…. Maar met alle respect, en met aanvaarding van de ruggegraat van hun betoog, ik slik dat niet… Eenvoudig weg omdat ik m’n denkkader niet beperk tot het frame opgelegd door de globalizering. De overwinning van de conservatieve krachten bestaat eruit iedereen met een vaag TINA gevoel op te zadelen, niet in de beleggingssfeer maar meer in het algemeen inzake de socio-politieke en economische realiteit… Ken je, buiten moslimfundamentalisten, nog andere krachten die, op een coherente manier en met een zeker elan, de gevestigde geglobaliseerde wereldorde in vraag stellen?

        Zeker het “geharmonizeerde China in een stabiele wereld” niet, het land dat met Adam Smith in de ene hand en de Torah(eloge aan de koopmansgeest denken ze) in de andere door de ereld stapt, alsof ze eigenhandig het kapitalisme uitgevonden hebben. En daarbij voegen ze de daad bij het woord door, onder het motto van “we zitten allen in dezelfde boot”, met centen om het even welk land, van de US tot Griekenland “stabiel” te houden om de gevestigde wereldorde te bewaren. China heeft alles op alles gezet om binnen die globalizering de rol van assemblagehuis toegewezen te krijgen en haalt dan ook de grondstoffen waar ze makkelijkst binnengehaald kunnen worden: in Afrika (dat toevallig in het mandarijns iets betekent als land zonder staat). Van de US al over Canada, Mongolië tot Australië kan dat ook maar daar gaan jaren over, niet zelden met een openbaar debat of zo’n grondstoffentransfert wel in het langetermijnbelang van het land is. Het lijkt een cliché maar president Abdoulaye Wadé van Senegal, gewezen voorzitter van de AU loofde in die functie het zakendoen met China al: in een half uurtje in de suite van president Hu Jintao regelt je meer dan met jaren onderhandelingen met Westerse partners… En het werkt, ja…. Maar in die kringloop worden Afrikaanse bedrijven geprivatiseerd (= verkocht aan buitenlandse bedrijven), worden staatloze multinationals steeds rijker en worden armen steeds armer (loonmassa als % van het BNP, in elk land, met China als koploper). Zelf volg ik nu al jaren een handjevol Afrikaanse landen dagdagelijks op. Zelden of nooit ben ik er China Inc. tegengekomen. Wat ik wel zie is Chinese bedrijven die via hun troefkaarten (en de staatssteun staat daarbij op stipnotering) hun rol opnemen in de globalizering en daarbij, naargelang het hen uitkomt, concurreren of samenwerken met Westerse bedrijven. Chinezen leggen wegen aan; tuurlijk ze zijn tot 1/3de goedkoper dan anderen… Maar wie zijn de opdrachtgevers? De Chinese staat, de nationale staat, provincie, een Westers bedrijf, de Wereldbank (die statutair verplicht is in zee te gaan met de goedkoopste bieder)… Putjes in wegdek? Net dat heeft het Chinacenter van de unief van Stellenbosch al onderzocht; als China Inc zelf het opleveringsonderzoek mag doen heb je na niet meer dan een paar jaar kraters, als het een Westers opleveringsonderzoek is wordt het lastenboek gerespecteerd. Maar die putjes zijn natuurlijk beter; stelde de WB niet dat Afrikaanse regeringen jaarlijks 5% van hun staatsbudget in nieuwe infrastructuur moesten investeren maar tegelijk ook 4% in herstellingen! Hoor ik daar niet een vrijwel eeuwig durende kassa, kassa rinkelen? De Tazara achterna…. En alhoewel ik mij geen zorgen maak over welk bedrijf die taart mag aansnijden herinner ik mij wel dat Keniaanse bouwmaatschappijen steen en been klaagden dat ze uit gans Afrika weggeconcurreerd werden maar dat ze er toch van uitgingen dat de EU nooit zou toelaten dat Chinese bedrijven het monopolie in Kenia zelf zouden verwerven… De wet van de winstmaximalisatie heeft de multi’s verplicht stuff in Azië te laten maken en in China te assembleren. Chinese bedrijven scoren in Afrika, maar daarbij scoren ze vooral ten nadele van andere Afrikaanse bedrijven, Braziliaanse, Indische, Turkse, Libanese, Russische…. Gewoon omdat wij geen stuff meer maken; als een anti-imperialistische beweging als Intal een kampagne wilt voeren tegen het Belgisch kolonialisme?, imperialisme?, uitbuiting in Kongo? Dan moeten ze al afdalen tot Finasucre om een blikvanger te vinden. Finawie? China Inc is er vooral niet als je ziet dat Chinese staatspetroleumbedrijven tegen elkaar opbieden, als je ziet dat ze die olie op de vrije markt met meer winst aan Japan verkopen, als je ziet hoe ze met die grondstoffen in eigen land op goederentermijnmarkten speculeren (je moet de de statistieken van de wereldfederatie er maar eens op natrekken om te zien hoe hoog hun beurzen scoren en in welke contracten ze wereldleider geworden zijn!). China is er zeker niet voor Afrika; koperprijzen dalen, weg uit Katanga, olie spuit uit de grond in Oeganda, exploratiekraantje toe in Kenia…. China is er nooit geweest voor Afrika, noch in de jaren 50 en 60 toen het Europees kolonialisme moest afgeschud worden en China Afrika de US als hoofdvijand voorschotelde, noch nadien toen het neokolonialsime van de US het laken naar zich toegetrokken had en China de URSS als hoofdvijand voorschotelde, noch nu China in het kader van de globalizering een unsustainable grondstoffenexploitatie als the win/win of the day predikt… Maar China is vooral een rechtstreekse concurrent als het vorig jaar, voor de 18 maal op rij, de kampioen van de FDI was. Wat dan voor Afrika overblijft zijn niet meer dan kruimeltjes… De vice minister van buitenlandse zaken kan het in Europa zeer plastisch brengen: weet je dat wij zo’n 800 miljoen T-shirts moeten verkopen vooraleer wij één Airbus kunnen betalen? En dat doen ze dan ook, met tientallen Airbussen en Boeings tegelijk, waarbij de textieltegenhandel van die omvang is dat elk mogelijk take off spoor voor de Afrikaanse economieën in de kiem gefnuikt wordt. In die mate dat zelfs Chinese producenten in Afrika moeten sluiten… China benadert Afrikanse landen één per één en heeft daarbij een plan waarbij het hogerop de sporten van de economische ladder willen komen … Geen enkel Afrikaans land, ZA uitgezonderd, heeft zo’n plan of perspectief… En binnen een paar decennia, als China op de economische plaats staat waarop het volgens eigen inzicht gerechtigd is zullen de Afrikaanse grondstoffen uitgeput zijn… En op basis van wat zullen die Afrikaanse landen dan hun takeoff moeten realiseren? De nanotechnologie? Dit is de vraag waar geen enkele voorstander van de globalizering in Noord, Oost, Zuid of West antwoord op geeft… En ik weet het, een halve eeuw na de “onafhankelijkheid” staat Afrika verder dan ooit af van z’n toemalige begeesterende idealen van economische autarhie (Nyere’s Ujama), op politiek vlak het Afrikaans nationalisme en op sociaal gebied van Afrikaans socialisme… Sta me toe, in de herfst van m’n leven, daar met enige nostalgie aan terug te denken…

  • door piet db op dinsdag 4 januari 2011

    Het valt mij telkens op : de scherpe, kritische blik waarmee wij naar China kijken, zonder daarbij ons eigen westers koloniaal verleden én heden (zie oa het nieuwe Congo boek) automatisch in rekening te brengen. Ten andere, je vindt het ook bij Naomi Klein. Hebben de Chinezen niet heel wat mosterd gehaald bij de Chicago-schoolboys ? En dat zijn toch de fundamenten waarop (en steeds meer) de Europese en andere economische grootmachtmuren worden gebouwd, niet ? Zonder ook maar iets in de weg te worden gelegd. Is het hypocrisie ? Of onmacht ? Of beiden ?

  • door Marc Vandepitte op dinsdag 4 januari 2011

    Zoals te verwachten komen heel wat reacties naar boven als het gaat over de aanwezigheid van China in Afrika. Ik ga wekelijks spreken over Noord-Zuidkwesties. Sommige kwesties liggen gemakkelijk, maar deze behoort tot de meest gevoelige. En dat heeft precies te maken met het achtertuingevoel, waarvan sprake in mijn inleiding. Vooreerst de kwestie dat de Chinezen minderwaardige kwaliteit zouden leveren. Als dat een werkelijk een probleem zou zijn, dan lost zich dat vanzelf op. Want dan zouden de Afrikanen die ‘brol’ niet meer kopen en zich laven aan Westerse of andere producten. De cijfers spreken dat echter tegen: jaar na jaar stijgt de Chinese import. De kwaliteit van de wegen. Ik kan me voorstellen dat Peter vld Chinese wegen gezien heeft die er slecht bij lagen. Ik heb die ook gezien, (want ik was inderdaad ooit ter plaatse, voor meerdere diepgaande studiereizen van langere duur), maar dat zegt natuurlijk niets, want die vind je zoals iemand terecht opmerkte, bij ons ook. Als er nu juist iets is waar Chinezen sterk in zijn dan is het de aanleg van de allerbeste wegen ter wereld, en dat niet alleen in eigen land. Niet alleen de kwaliteit springt erboven, maar ook de efficiënte afwerking ervan. Het is o.a. op het vlak van snelle uitvoering dat de Westerse aanwezigheid het nakijken heeft en weggeconcurreerd wordt. Als Peter vdl ergens een vertraging heeft opgemerkt – en die zal er wel zijn -, dan is het de spreekwoordelijke uitzondering die de regel bevestigt. Allerhande Internationale studies stippen de kwaliteit, efficiëntie en snelheid aan als de troeven van de Chinese aanwezigheid. De inzet van lokale arbeid dan. Peter vdl heeft een punt voor wat de aanvangsfase betreft van de Chinese aanwezigheid. Dan werd inderdaad bijna exclusief gewerkt met overgevlogen arbeiders. De reden was eenvoudig: vermijden van corruptie en nastreven van hogere efficiëntie door onbekende of vertragende (o.a. taalproblemen) factoren te vermijden. Dat was een van de kinderziektes. Maar na protesten heeft men deze politiek volledig herzien. Bijna alle contracten die door de Chinese overheden vandaag worden gemaakt of gecontroleerd bevatten clausules waarbij een minimaal percentage (meestal meer dan de helft) lokale arbeiders moeten tewerkgesteld worden. Je kan dat voor diverse grote projecten bijvoorbeeld nalezen in rapporten of achtergrondartikels van de Financial Times, niet direct een China bevriende beurskrant. Uiteraard zullen er wel Chinese privé-bedrijfjes zijn die tussen de (corruptie-)mazen van het net glijden. Peter vdl stelt verder dat de Chinezen de meest gehate buitenlanders zijn, dat de perceptie is dat ze gevangenen uit eigen land zouden inzetten voor hun projecten, enz. Er doen nog veel straffere cowboyverhalen de ronde. Maar met geruchtenjournalistiek kan je om het even wat beweren, dat levert ons niet veel op. Ik heb precies dit rapport besproken omdat het gemaakt is door een prestigieus instituut, zowat de meest degelijke en gerespecteerde van de VS op het vlak van ontwikkelingssamenwerking. Hun analyse gaat overigens volledig in de richting van die van de Wereldbank en van de UNDP, twee andere autoriteiten op dat vlak. Ook het zakentijdschrift The Economist, ook allerminst een vriend van China te noemen, zegt het zonder omwegen: “Fifty years of European and American aid have not succeeded in bringing much prosperity to Africa and other poor but resource-rich places. A different approach from China might yield better results. At the very least it will spur other donors to seek more effective methods. In many ways China's growing involvement in Africa has been good for all. In exchange for the oil and raw materials that are fuelling its economic rise, China has been building up Africa's neglected infrastructure. One thing that has added to China's popularity throughout the continent is that, unlike the Western helpers who append a miscellany of irksome conditions, the Chinese say they will not interfere in Africa's politics.” Het tijdschrift koppelt daar ook een aanbeveling aan vast voor het Westen: “China’s growing presence, might encourage Western governments to drop their ‘patronising attitude’, that we know what’s best for you.” Ten slotte is er ook nog een pertinente opmerking over de Speciale Economische Zones en de rol van (vrije) vakbonden op China. Dat is een belangrijke maar geen eenvoudige kwestie en het vraagt wat meer tijd en ruimte om daar dieper op in te gaan. De kwestie heeft o.a. te maken met de totaal andere rol van vakbonden in de Chinese maatschappij in vergelijking met de onze en ook met de sterk gewijzigde en wijzigende werking van bedrijven in de afgelopen twintig jaar. Dat maakt het plaatje nogal complex en moeilijker begrijpbaar voor buitenstaanders. Ik was al van plan om dat eens uit te werken, dus dat zal ook gebeuren. Voorlopig wil ik alleen opmerken dat China tussen 1981 en 2005 meer dan 600 miljoen mensen uit de extreme armoede ($1,25) heeft gehaald (dat is zowat de zwarte bevolking van Afrika) en daarin was de tewerkstelling met o.a. die Zones een essentiële factor. Ten tweede zijn de huidige lonen in China misschien wel beduidend lager dan de onze, maar dat is nogal wiedes. Wat telt is hoe die lonen zich verhouden tot de buurlanden. Welnu, het Chinese minimumloon is ongeveer het dubbele van het Indische; daar hebben ze nochtans ‘vrije vakbonden’. Het gemiddelde loon in China is er ook viermaal hoger dan in Vietnam, driemaal hoger dan in de Filippijnen, tweemaal zo hoog als in Indonesië en anderhalve keer het gemiddelde loon van Thailand. De loonstijgingen van de afgelopen jaren zijn ook twee tot meerdere keren hoger dan die van landen uit de regio. Het is ongetwijfeld waar dat de lonen van de interne migranten in China stukken lager ligt dan dat van hun collega’s. Maar zij zagen hun loon de afgelopen vijf jaar wel met 48% toenemen. Ook is het zo dat de regering de lonen van alle arbeiders aanzienlijk wil verhogen en hen meer rechten wil toekennen in de bedrijven, als het moet tegen de bedrijfsleiding in. En als laatste punt wil ik aanstippen dat de vakbondswerking in China in volle evolutie is. Dat kan ook niet anders gezien de snel gewijzigde situatie op de werkvloer. Ook de relaties met de internationale vakvereniging zijn aan het wijzigen. Als gevolg van groeiende contacten en uitwisselingen denkt men er in Westen de laatste jaren meer genuanceerd over dan wat voorheen het geval was. Wordt dus vervolgd. (Voor het bronmateriaal van de cijfers hierboven zie: http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2010/11/25/ontwikkeling-ijltempo-bespiegelingen-bij-een-reis-door-het-chinese-platteland.)

    • door dan op woensdag 5 januari 2011

      Voor een economist is het kort door de bocht te beweren dat het „brol“ probleem zichzelf zal oplossen en niet bestaat omdat China er steeds meer en meer van naar Afrika exporteert. Dioxine in de voedingsketen, hormonen en sulfiet in het vlees, hygiëne in de restaurants en bedrijven, kleurstoffen in de voeding, wegvastheid van wagens … Herkenbaar, niet? Deze levensbedreigende commerciële praktijken moeten ook in België allemaal gecontroleerd en ontdekt worden door staatscontrolediensten en gelukkig bestaat de Belgische staat nog en hebben die diensten een budget (en bij uitbreiding daardoor dan ook tanden)…

      In Afrika bestaan die staten in grote mate slechts virtueel en bestaan analoge controle diensten helemaal niet, of beschikken er over vrijwel geen middelen. Als je Afrika opvolgt dan weet je dat op z’n minst een dozijn landen er onder druk van hun publieke opinie terzake een pingpongspelletje opvoeren waarbij China aanvoert dat het zelf geen minderwaardige producten naar het land stuurt maar dat het geen controle heeft over wat lokale tussenhandelaars uit China importeren en dat er natuurlijk een relatie is tussen prijs en kwaliteit. De lokale regeringen proberen zich ten opzichte van hun publieke opinie te verdedigen door te stellen dat er geen budget is, menselijk falen of gebrek aan medewerking van de Chinese authoriteiten bij de controle en vooral de vervolging… Het is bijzonder cynisch maar inderdaad in sommige gevallen lost het probleem zichzelf op als bv.de patienten overlijden aan het innemen van valse Chinese geneesmiddelen…

      Zoals voor elk punt, hieronder ter illustratie ook een paar artikels over de gebrekkige kwaliteit van Chinese producten.

      Chinese bedrijven kunnen inderdaad prachtige wegen bouwen en doen dit ook in Afrika als er een onafhankelijke opleveringscontrole is. Tijdige oplevering is er wel degelijk een dikke kluif, maar ‘k moet wel toegeven dat het verweer van de betrokken Chinese bedrijven mij meestal zeer aannemelijk lijkt (overmacht, laattijdige tusenbetalingen, veelvuldige tussentijdse wijzigingen van het lastenboek, …). Opnieuw hieronder een studie over Chinese openbare bouwcontracten in een handjevol Afrikaanse landen en enkele opleverings en kwaliteitsproblemen.

      Als Belgen kennen we het toch ook: zowel bij het tekenen van het contract (dat zelden een open tender was) of bij de werken ter plaatse zijn de lokale potentaten de eerste om te vragen om hun oprit mee te nemen (en die kan er soms tientallen km bedragen) en dan moet het uit de lengte of de breedte komen, nergens bestaan economische mirakels. Net zo min als het geen wonder is dat Chinese bedrijven er een derde goedkoper werken. Inderdaad een doorslagje van het Chinees “mirakel” waarbij noch de betrokken arbeiders noch de lokale bevolking te winnen hebben. Twee extreme voorbeelden: het gaat vooruit, wel je wacht tot de zondagsmis en dan rol je met je buldozers over de helft van het dorp en als de dorpelingen woedend de confrontatie aangaan spreek je de lokale taal niet maar toon je de officiële toelating en wijs je naar de politiewagens in de verte… In Angola zijn de Chinese wegenwerkers gekend om hun ware doodsverachting; ze rijden met hun zwaar materieel zomaar de afgebakende mijnenvelden in. Een lokale Chinese diplomaat heeft er de uitleg voor: ze weten dat als ze in de lucht vliegen hun familie er 330.000 yuan voor krijgt….

      Lacunes bij privébedrijfjes? Maar dan niet te vergeten dat volgens Chinese cijfers deze privémijen 80 % van de in Afrika aanwezige bedrijven uitmaken…

      En inderdaad, er is niet het minste bewijs dat er Chinese gevangenen gebruikt worden in Afrika en het zou trouwens ook niet logisch zijn…

      Dat Chinezen er de meest gehate buitenlanders zijn vind je daarentegen wekelijks terug, alsook symptomen van wederzijds irrationeel racisme.

      Gans m’n leven heeft men mij verweten dat ik te veel zakenkranten las en nu wordt ik ermee om de oren geslagen. Zal de tijdsgeest zijn zeker, waarschijnlijk omdat Zoellick (WB) en Strauss(IMF) over elkaars voeten vallen om de Afrikaanse landen aan te sporen, zich meer open te stellen, hun staatsstructuren meer receptief te maken voor, Chinese investeringen. Wiens brood men eet…. waarbij China er zowel bij de top aandeelhouders als top ontleners behoort!

      Afin, dan komt er een lang citaat uit The Economist aan bod waarin expliciet aangevoerd wordt dat de laatste 50 jaar bewezen heeft dat Westerse hulp niet helpt maar nu Chinese business wel… Vreemd toch, dacht ik nu net niet dat de Afrikaanse renaissance, waarin elke Afrikaanse nationalist bij de onafhankelijkheid geloofde, in de kiem gesmoord werd door een periode van neokolonialisme? Maar nee; Afrika blijkt nu echter ten gronde gericht te zijn door Westerse hulp!

      Als die hulp er al kwam en als die gedurende de 2 laatste decennia gepaard ging met steeds toenemende “paternalistische voorwaarden” dan werden die aan de Westerse landen opgedrongen door de volgehouden strijd van een wereldwijd amalgaam van progressieve bewegingen die tot de kerken, kloosterordes, universiteiten, NGO’s, vakbonden enz omvatte… Want elke investeerder deed er liever zaken zoals je dat onder Mobutu kon doen… En nog iets vreemd: in de FT kan ik wel lezen dat China een imagoprobleem heeft in Afrika (cfr hieronder) maar nooit heb ik er gelezen dat China automatisch een quotum voor eigen arbeiders voorziet. In tegendeel, naar gelang de politieke en economische macht van het betrokken land hebben de Afrikaanse landen met der tijd ingezien dat zij dergelijke quota wel degelijk moeten voorzien en steeds opnieuw afdwingen. En bovendien ook per schijf van de verschillende kwalificaties van de jobs. Voor Afrika denk ik dat Egypte de koploper is met maximum 10% Chinese arbeiders (behalve 2 uitzonderingen). Maar het streefcijfer is eigenlijk 0% zoals in Brazilië. Deze quota zijn er altijd gekomen onder druk van de vakbonden, publieke opinie, pers, oppositie, kerken….want de elites hadden namelijk hun luch met de president al gehad.

      En zoals altijd begint de strijd pas nadat die quota op papier staan. Er is een continue controle nodig om de naleving ervan maand na maand te laten respecteren want de Chinese bedrijven hebben een historiek van pogingen om daaraan te ontsnappen. Aan de locals worden te lage lonen, zondagswerk, onveilig, langdurig en te zwaar werk, of slechts tijdelijke contracten of stukwerk aangeboden zodat er zich geen kandidaten aanbieden en er bijkomende Chinezen kunnen aangeworven worden. Ondanks het verzet van de Chinese mijen zijn er toch soms vakbonden actief binnen het bedrijf en die klagen dit dan aan maar ze kunnen er zelf niks tegen doen. Ze moeten dan maar hemel en aarde bewegen om de juiste administratie te vinden die zich zou willen verplaatsen om in de brousse een contractovertreding vast te stellen waarmee zij nog nooit eerder geconfronteerd werden: grensdouane moet er bv. komen vaststellen of Chinese kaders er inderdaad via een toeristenvisum het land binnengekomen zijn….en zelfs indien dit zo is blijken zij toch dikwijls ongenaakbaar te zijn… Project opgeleverd, maar in grote mate blijven mensen en personeel ter plaatse. Eerst hengelen ze naar nieuwe kleinere contracten maar daarna gaan veel van die arbeiders in zaken en zodra er enig succes is halen ze er hun familie bij.

      Ik kan het niet bewijzen, maar ik zie het te veel gebeuren: vanuit de privé personen, steden, provincies en staat is er een drive om Chinezen naar Afrika te “exporteren”. Zodra Namibië z’n leningen niet tijdig aflost laat China toe dit bv. te compenseren door enkele duizenden Chinese families in het land toe te laten (cfr hieronder). Net zoals ik iets anders te veel zie gebeuren: Chinese arbeiders staken en de Chinese ambassade zet ze onmiddellijk op een vliegtuig home…

      En wat Afrika betreft hebben we dan nog die notie van “niet interventie”. Dit terwijl elk van die contracten op zich een pareltje van gebonden “hulp” is waarbij China zich voor lange termijn voorziet van wat zij het lucratiefst acht en dit zelf bepaalt en waar de betaling in yuan gebeurt die dan naar door China uitgekozen Chinese infrastructuurbedrijven doorgeschoven wordt. Maar ruimer politiek weet je toch dat van Angola al over Soedan en Zimbabwe China zeer actief probeert tussen te komen. Een grote verjaardagspartij gooien voor Mugabe is onschuldig net zo als hem een paleisje bouwen maar hem een cargoschip met wapens sturen (enkel door de Cosatu havenvakbond verijdeld) is dat al minder. In Zambia dreigen elke economische samenwerking stop te zetten als Sata wint kan tellen als stemadvies lijkt mij. Of na militaire staatsgrepen die niet erkend zijn door de AU toch contracten afsluiten met de coupleiders, of met een regeringsleider die maar een fractie van z’n eigen hoofdstad en niks van de rest van het land controleert is nu niet bepaald politiek neutraal… Ooit gebruikte de US dergelijke “noninterventiepolitiek” bij z’n eerste imperialistische passen, toen ook al om de gevestigde Europese kolonialisten voetje te lichten…

      En tot slot kwamen de SEZ aan bod zonder dat er echt op ingegaan werd. De aard van het beestje vindt je in de Wikipediadefinitie hieronder. Ook nog vrijhandelszones genoemd en de arbeiders zullen het geweten hebben! Ironisch is Mittal (ja, die van Cockerill Acelor etc.) te horen vertellen waarom hij liever in Chinese SEZ investeert dat in India, z’n moederland. Omdat het dorp er in een paar maanden van de kaart geveegd kan worden en zijn fabriek er binnen één à 1 1/2de jaar actief kan zijn terwijl dit in India jaren zou vergen… In China zijn deze SEZ dan ook de sluitsteen van het Chinees “mirakel”, terwijl de SEZ in India nu net de voedingbodem zijn van de Maoïstische Naxalieten die daardoor uitgegroeid zijn tot wat eerste minister Singh de grootste bedreiging voor India noemt…

      Enkele links die bovenstaande illustreren;

      http://www.ccs.org.za/wp-content/uploads/2009/04/dfid-3rd-edition.pdf

      http://en.wikipedia.org/wiki/Special_Economic_Zone

      http://www.ippmedia.com/frontend/index.php?l=24334

      http://blogs.ft.com/beyond-brics/2010/12/22/china-making-friends-with-africa/

      http://www.voanews.com/english/news/africa/decapua-wilileaks-namibia-15dec10-111927554.html

      http://www.politicsweb.co.za/politicsweb/view/politicsweb/en/page71654?oid=211139&sn=Detail&pid=71616

      http://www.csmonitor.com/World/Africa/Africa-Monitor/2010/0818/Cement-may-pave-Africa-s-road-to-the-future-but-will-China-undercut-that-too

      http://stratsisincite.wordpress.com/2010/08/12/why-china-wont-take-over-the-world-including-africa/

      http://www.defence.pk/forums/current-events-social-issues/27953-chinese-passing-off-fake-drugs-made-india.html

      http://www.lepotentiel.com//afficher_article_archive.php?id_article=86510&id_edition=4790&yearID=2009&monthID=09&dayID=23

      http://www.diigo.com/cached?url=http%3A%2F%2Fwww.thenews.com.pk%2Fdaily_detail.asp%3Fid%3D201042

      http://www.bizcommunity.com/Article/157/87/41174.html

      http://www.postzambia.com/post-read_article.php?articleId=5207

      http://revolutionaryfrontlines.wordpress.com/2010/08/25/china-in-africa-namibia-government-loyal-to-chinese-not-workers/

      http://www.vanguardngr.com/2010/07/at-the-mercy-of-%e2%80%98killer%e2%80%99-products/

      http://www.theepochtimes.com/n2/content/view/38280/

  • door dwars bekeken op donderdag 6 januari 2011

    in de citaten uit the Economist valt het herhaalde gebruik van het woordje "might" op. glazen bol kijken? overigens: de chinezen hebben inderdaad de mosterd bij de Chicagoboys gehaald. dat verandert niets aan de zaak. juist degenen die de chinezen hekelen en het westen als voorbeeld stellen hebben daar geen moeite mee. en ooit al opgevallen?: (uiterste) efficiëntie gaat zelden samen met democratie. want efficiëntie is gebaat met het van bovenaf verplichten of verbieden.

    • door svdl op woensdag 12 januari 2011

      Over uw citaat: "(uiterste) efficiëntie gaat zelden samen met democratie. want efficiëntie is gebaat met het van bovenaf verplichten of verbieden." .. is geen feit of these maar een hypthese: namelijk uw hypothese. Bovendien is wel logisch correct doch insinuerend: Met name alsof democratie en democratische besluitvorming diametraal tov efficentie staan. Hierarchische besluitvorming is nauwelijks een garantie naar de efficientie van de inhoud van besluiten... wel in tegendeel. Het enige efficiente aspect is "snelheid" van besluitvorming. That's all. Het zegt ook niets over "voor wie" bepaalde effecten van besluiten efficient zijn. Efficientie van besluitvorming staat niet allen op de pijler snelheid :-) Ondanks dat onze westerse normen en waarden ons anders aanleren, is er nog steeds dat spreekwoord dat zegt: "haast en spoed is zelden goed"

      Maw, ik geloof wel in het samengaan van efficientie en democratische besluitvorming

Lees alle reacties