about
Toon menu
Opinie

Het Vlaamse streven naar ‘afhankelijkheid’

Enkele weken geleden lanceerde het ABVV een campagne tegen enggeestig nationalisme. De socialistische vakbond neemt daarmee terecht de rechtse sociaaleconomische agenda van N-VA (en anderen) op de korrel. Toch konden Vlaamse voorvechters gemakkelijk pareren. “Belgicisten!” riep Ben Weyts in De Zevende Dag, “oubolligaards” fezelde Frank Vandenbroucke. Natan Hertogen van CAP reageert.
vrijdag 12 november 2010

De ABVV-positie heeft het voordeel van de duidelijkheid. N-VA’ers zijn doortrapte nationalisten en veel van hun verhaal is misleidend. Dat klopt ook omdat de partij onmiskenbaar en doelbewust haar door en door rechtse sociale agenda verstopt achter Vlaamse leeuwenvlaggen.

Het is de verdienste van initiatieven als Red de Solidariteit, de Vooruitgroep en recent 400 cultuurmensen om die misleiding uitvoering te hebben beargumenteerd en gedocumenteerd.   De vraag die we ons vandaag echter moeten stellen, is of dit inzicht volstaat. Kunnen we de vele tienduizenden gezinnen die ten lande zonder werk zitten (en heil hebben bij een sterke sociale zekerheid) voldoende verdedigen met in onze hand verhalen over Belgische solidariteit?   Op zoek naar antwoorden brengen we daarom in dit stuk de impact van het Europese project op België, Vlaanderen en hun respectievelijke (on)afhankelijkheid in het spel. Het is ook interessant om even dieper in te gaan op nationalisme, Europese Unie en democratie.   De conclusies zijn misschien gedurfd. Wat als Bracke en De Wever geen nationalisten zijn? En kunnen wij ter linkerzijde nog verder zonder ver voorbij België te denken? 

De vraag van 80 procent

Vandaag komen – en die les is inmiddels gekend – 80 procent van alle wetten uit Europa. De Europese Unie, bij monde van raad, commissie of (een beetje) het parlement, vaardigt de kaders uit. Hierop volgen nationale en regionale wetten en plannen. Gebeurt dat niet of niet snel genoeg, dan bestraft het Europees Hof in Luxemburg de zondaar.   De neoliberale bedding waarin de Unie is uitgegraven, is geen voorwerp van democratisch debat. Dat mochten de Denen, Fransen, Nederlanders en Ieren ondervinden na hun respectievelijke ‘neens’ tegen Maastricht en Lissabon. Deze Europese staatshervormingen moesten en zouden er komen.   De bankencrisis was nog niet koud of werkende mensen overal in Europa, te beginnen in Griekenland, draaiden al op voor de bankroof van de bankiers.   Europa en IMF houden ons onverbiddelijk onder schot. In mei besliste de Europese Raad dat nationale begrotingen voortaan de Commissie passeren. En zopas eiste de Duitse kanselier Angela Merkel (CDU) nog verdragswijzigingen om landen die niet strikt bezuinigen strenger te straffen. Ze doet dat onder druk van haar eigen zwalpende banken, die strikte en afdwingbare afbetalingsplannen nodig hebben om zelf te overleven.   In dit kader moet links zich openlijk en hardop durven afvragen wat we ons in godsnaam moeten voorstellen bij die mantras over ‘Vlaamse autonomie’ of zelfs een ‘onafhankelijk Vlaanderen’.   Want wat maakt het uit of die 80 procent van alle wetten door België dan wel door Vlaanderen worden ingekleurd? Wat maakt het uit of Merkel op de Europese bals handjes schudt met koning Albert II of president Bart De Wever? Niets toch.   In beide gevallen zijn de Belgische of Vlaamse instellingen bijhuizen van de Europese Raad en de Commissie. Hun belangrijkste taak bestaat er hem in om ons de hoofdzakelijk Duits-Frans-Britse compromissen op te lepelen. In beide gevallen zijn het Belgische of Vlaamse ‘volk’ niet soeverein, niet onafhankelijk.   We overlopen even de stand van zake. In ons land komen de meeste wetten van elders en krijgen slechts een couleur locale. De lokale bevolking mist elke reële grip op de plekken waar die wetten ontstaan (er is geen democratische compensatie voor verlies aan macht vanwege de natiestaat en haar volk).   Nieuwe sociale wetten zijn vaak onhaalbaar (in strijd met de Europese verdragen). Als we al zelf iets kunnen ondernemen, zit de kans er dik in dat er geen geld voor is (Europese budgetcontrole). Bye Bye onafhankelijk België én onafhankelijk Vlaanderen!   En toch was N-VA de enige partij die zich tijdens de federale verkiezingen (op een onverdacht moment) zo pro-Europees profileerde. Vlaams-nationalisten die kost wat kost onafhankelijk willen zijn van Wallonië (over Brussel geen serieus woord), maar met betrekking tot de EU geen greintje kritisch denkwerk presenteren. Wat is er aan de hand?   Op dit punt is de combinatie met de inzichten van de Vooruitgroep, het cultuurinitiatief en het ABVV zeer vruchtbaar.   Alles bij elkaar opgeteld, zien we hier een dominante politieke stroming, die vooral onafhankelijk wil worden van de oude in België ingebedde evenwichten tussen kapitaal en arbeidersbeweging. Nadat het schragende Belgische establishment tijdens de jaren tachtig en negentig begon door te zakken, neemt het ‘Vlaams burgerrijk’ het heft in eigen handen.   Hun doel: EU-vazalschap in een ‘onafhankelijk Vlaanderen’. Dat betekent voor hen vooral onafhankelijk van vakbond en werkvolk.   Omdat beiden in het politieke leven beneden te taalgrens sterker ingebed zijn, neemt hun eigentijdse economisch liberalisme de vorm aan van Vlaams-nationalisme.

"Hun doel: EU-vazalschap in een ‘onafhankelijk Vlaanderen’. Dat betekent voor hen vooral onafhankelijk van vakbond en werkvolk"

Hun communautaire en culturalistische verhalen over de 'Walen' en 'de Franstaligen' doen tegelijkertijd dienst als sluier en breekijzer. Bijgevolg hebben Bracke, De Wever en het VOKA niets van doen met het streven van een vrij volk naar eigen democratische instellingen. Strikt genomen zijn het veeleer opportunisten dan nationalisten.   Hun politiek verhaal drijft op 19de-eeuwse romantiek en 20ste-eeuwse ressentiment, maar wordt in de eerste plaats gedreven door 21ste-eeuwse politieke manoeuvres van de lokale mannen en madammen met centen. De leiding van N-VA verkoopt nieuwe wijn in oude zakken: modern kapitalisme als zelfbeschikking, neoliberalisme als nationalisme.   Je kan zelfs verder gaan. Zolang België blijft bestaan, is ons Vlaamse volk onafhankelijker dan eenmaal we op ‘eigen benen’ zullen staan.

"N-VA verkoopt nieuwe wijn in oude zakken: modern kapitalisme als zelfbeschikking, neoliberalisme als nationalisme"

De Vlaamse voorhoede wil haar politieke orders vanuit de EU-instellingen zo onbemiddeld mogelijk en op eigen maat doorvoeren. De huidige Belgische structuren verhinderen dat enigszins. Ze blijven bemiddelen en houden in zich enkele sociale, maar vooral ook democratische verworvenheden vast (zie de publieke diensten).   Bijgevolg genieten ook Vlaanderen en haar bevolking binnen een Belgisch kader meer soevereiniteit dan een eigen Vlaamse ‘staat’ ooit zou kunnen en willen voorzien.   Een dergelijke fijnere kijk op staat, natie en nationalisme is net wat we nodig hebben om komaf te maken met de huidige krachtige fusie tussen flamigantisme en neoliberalisme. Enerzijds is het correct en noodzakelijk om het gevaar van culturalisme en een eng natiediscours te onderkennen.
Anderzijds is het even belangrijk in het licht van een eengemaakt Europa de potentieel progressieve én populaire agenda te begrijpen van ‘volk, democratie en soevereiniteit’.   De kracht van N-VA is niet alleen een verhaal van rechts populisme over cultuur en volksaard. N-VA verkoopt evengoed ‘autonomie’, ‘subsidiariteit’ en ‘goed bestuur’. Dit slaat aan omdat het teruggrijpt naar alle oude democratische beloftes van de staat aan haar bevolking over onze deelname in de macht.   N-VA belooft net dát wat de partij in één en dezelfde beweging wil afbreken: zelfbeschikking. Daar zit de truc. De implicaties voor links zijn drieledig. 

Tussenstop Europa brengt een antidemocratische agenda aan het licht

Zowel het ABVV, de cultuuroproep als de Vooruitgroep kunnen hun verhaal versterken. De Europese eenmaking vandaag hertekent de plaats en functie van nationalistische retoriek. Het Vlaanderen van Bracke en De Wever zal koud en kil zijn, maar niet meer dan het Frankrijk van Sarkozy of Spanje onder Zapatero.   De eenmaking is vandaag bij ons dé uitdrukking van een globalisering die alle historische krachtsverhoudingen tussen arbeid en kapitaal ondergraaft. Niet alleen door middel van sociale afbraak, maar vooral door het ontwrichten van de democratie en haar historisch gegroeide nationale structuren en evenwichten.   Vaak – zoals ook hier in België – moeten eerst de democratie en haar instellingen omzeild worden, alvorens er van sociale afbraak echt sprake kan zijn. Net dat frustreert VOKA zo, want het is geen gemakkelijke klus om klaren.   Tegelijkertijd speelt N-VA in op een gevoel dat breed leeft bij de bevolking, namelijk dat België anno 2010 geen afdoend of democratisch antwoord is (in het nieuwe Europa; denken we er zelf bij).   Willen we niet te pas en te onpas in de hoek gedrumd worden door de Ben Weytsen van deze wereld, dan mogen we geen abstractie maken van alle Belgische minpunten en misvormingen.   De hemeltergende particratie (die Vlaanderen overerft), het niet aflatende corporatisme (dat Vlaanderen wil radicaliseren in het voordeel van het patronaat) en de strikt toegepaste mengeling der machten (onpopulair, maar handig) zijn ontstaan in strikt Belgisch verband. Ze zorgen er mee voor dat dit België – net zoals elke andere Europese nationale staat – geen project van de toekomst kan zijn.   De Belgische tekortkomingen praten echter niet goed dat Bracke en De Wever ons in naam van 'onze kiezers', 'de meerderheid van de Vlamingen' en 'de democratie' een waarheid onthouden. Welke trofeeën ze de komende ronde staatshervormen ook binnenhalen, alle denkbare democratische fouten zullen zich onder hun EU-voogdij tienvoudig opstapelen. De helft van het ‘Belgische volk’ wordt een beetje meer ‘Vlaams volk’, maar koopt daar niets mee, integendeel.   Ingaan tegen meer Vlaanderen, zonder duidelijk te maken dat zo’n Vlaanderen staat voor méér (van dit) Europa en minder democratie en zelfbeschikking, is een doodlopende straat.

"Ingaan tegen meer Vlaanderen, zonder duidelijk te maken dat zo’n Vlaanderen staat voor méér (van dit) Europa en minder democratie en zelfbeschikking, is een doodlopende straat"

We kunnen als linksen het best de ‘Vlaamse afhankelijkheid’ van Bracke en De Wever bekampen door over de landsgrenzen heen te kijken. We moeten een positief toekomstproject in elkaar steken. De tijd is gekomen om onder ons en met de mensen het gesprek aan te gaan over een sociaal en politiek hersticht Europa.

Natan Hertogen

Natan Hertogen is lid van CAP, het Comité voor een Andere Politiek. In 2009 was hij lijsttrekker voor CAP in Oost-Vlaanderen.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

7 reacties

  • door samir op vrijdag 12 november 2010

    "We kunnen als linksen het best de ‘Vlaamse afhankelijkheid’ van Bracke en De Wever bekampen door over de landsgrenzen heen te kijken. We moeten een positief toekomstproject in elkaar steken" dit is de essentie EINDE VAN BELGIE? Lang leve het Belgisch koninkrijk!!

    • door svdl op zaterdag 13 november 2010

      Kleine nuance maar :-) Alleszinds hebben we heel schone vlag (dat vinden de chinezen zelfs ook, want daar is on sommige steden onze drie-kleur een hype op kleding --> Grappig)

    • door Stef op zaterdag 13 november 2010

      België, OK, maar die ondemocratische koning (+ familie) is er mij te veel aan. Hoog tijd voor de republiek België.

  • door PjjB op zaterdag 13 november 2010

    Bereid u voor op het regime De Wever-Bracke-Bourgeois-Muyters en co, lees Jonathan Littell 'De welwillenden [sic]'.

  • door Roland Horváth op maandag 15 november 2010

    NVA Nieuwe Vlaamse Afhankelijkheid. Inspirerend artikel. De term ‘afhankelijkheid’ is goed gekozen.

    Europa bezondigt zich soms aan te veel ‘liberalisme’ bvb. de splitsing van British Rail in 7 delen, resultaat: grotere kosten en minder veiligheid. Sommige zaken kunnen niet geprivatiseerd worden. De ziekteverzekering in de VS kost 15% van het BNP en 45 van de 300 miljoen Amerikanen waren tot nu toe uitgesloten. In Zweden en België (BE) is diezelfde verzekering een door de overheid beheerde collectieve verzekering met bijdragen volgens inkomen en ze kost 8% van het BNP. Hét voorbeeld voor een neoliberaal beleid is de politiek in de 30 jaar van Reagan tot Bush II in de VS niet de EU. De EU is ook geen bedreiging voor een neoliberaal beleid in Vlaanderen wel BE in het bijzonder de Waalse PS. Wat gezegd wordt over het democratisch deficit van BE en van de EU is onbegrijpelijk. BE is niet meer of minder democratisch dan NL, DE, LU en FR. De vragen die moeten gesteld worden: Wat is precies de inhoud van de propaganda van het offensieve nationalisme en wat zijn hun uitendelijke bedoelingen, hun verborgen agenda? In beide zijn BE en de Waalse PS essentiëel, niet de EU.

    Ten opzichte van de EU zijn de nationale staten en de sociale organisaties niet machteloos. Vergelijk met de macht van de staten tov. de federatie in de VS. In de EU heerst het kapitalisme, de productie gebeurt in hoofzaak door private ondernemingen. In dat kader komt het onderscheid Links >< Rechts in hoofdzaak neer op de inkomensverdeling en – herverdeling. Daarop spitst het programma van N-VA/VOKA zich vooral toe: N-VA/VOKA willen de rechten van de werknemers – geen 40 (38) uren werkweek en geen collectief loonoverleg meer - en de sociale zekerheid: ziekte, pensioen, werkloosheid minimaliseren. Met de pensioenen is dat al 20 jaar bezig, 3 pijlers: wettelijk -, bedrijfs- en privépensioen. Wie in een zwak bedrijf werkt en niet veel verdient heeft niet de 2e pijler en ook geen geld voor pensioensparen, dus alleen de 1e pijler. Er is dus grote ongelijkheid.

    Het offensieve nationalisme van N-VA, met zijn vermeende vijanden: Walen, immigranten, werklozen wil een onafhankelijk, rechts en ongeremd kapitalistisch = neoliberaal Vlaanderen (VL). Zoals gesteld in het artikel kan dat niet in een Belgische context door de weerstand van de Waalse PS. De walen (PS) bedanken voor kapitalistische uitbuiting. Dat hebben ze gehad in het steenkooltijdperk. De winsten verdwenen naar het Brusselse grootkapitaal en werden nooit geherinvesteerd in Wallonië, behalve vervangingsinvesteringen. Toen het over was bleef Wallonië achter met werkloosheid en armoede. Wat gepresenteerd wordt als een bevrijding van VL zal uitdraaien op een moderne vorm van slavernij in dienst van het Vlaamse en Brusselse franskiljonse grootkapitaal = de 1 per (tien) duizend superrijken en grootaandeelhouders.

    De idee van een splitsing van BE was er ook in de jaren 1920 en 1930. In 1970 was er de 1e (culturele) staatshervorming. Rond die tijd zag de Vlaamse en Brusselse franskiljonse bourgeoisie in dat een splitsing van BE mogelijk was. In plaats van de Vlaamse strijd te weerstaan en te bekampen trachtte ze die te gebruiken. Niet toevallig ontstond in 1978 het Vlaams Blok dat een onafhankelijk VL als voornaamste strijdpunt had. Het xenofobe kwam er nadien bij en dient als een negatieve definitie van de Vlaamse identiteit: Al wie niet behoort tot de vermeende vijanden/ profiteurs/ slechten: Walen, immigranten, werklozen is Vlaming. Op dezelfde manier is nu alle propaganda van N-VA negatief, leugenachtig en misleidend. Dat creëert na jaren een sfeer van collectieve waanzin en – hysterie waarin alle redelijkheid zoek is. Ongeveer tot de jaren 1960 was de Vlaamse Beweging een defensief nationalisme: er was een reële achterstelling van de Vlamingen bvb. in het onderwijs en in de administratie. Dat nationalisme werd offensief in de jaren 1970 met vermeende vijanden en zoals altijd wordt dat soort nationalisme misbruikt en gedomineerd door een (zeer) kleine minderheid in dit geval de reeds genoemde Vlaamse en Brusselse franskiljonse bourgeoisie. De vroegere vijanden van de Vlaamse Beweging zijn nu de promotoren, de sponsors en de meesters van diezelfde Beweging. Alle N-VA/VOKA leden, stemmers en aanhangers dienen hun belangen.

    Essentiëel: “…de huidige krachtige fusie tussen flamigantisme en neoliberalisme”. Offensief nationalisme en neoliberalisme = ongeremd kapitalisme steunen beide op onevenwichtige verhoudingen tussen groepen: wij >< zij, vermeende vijanden en – profiteurs resp. aandeelhouders >< werknemers en anderen. Ze resulteren beide in een gelaagde maatschappij van goeden >< slechten resp. (super)rijken >< (super)armen. Ze trekken dus elkaar aan en versterken elkaar. Het is belangrijk op te merken dat dat soort nationalisme essentiëel negatief is – het zijn ruzie/ boelmakers - en niet kan bestaan zonder het creëren van vermeende vijanden en – profiteurs. Als VL onafhankelijk wordt en zich dus ‘bevrijd’ heeft van de ‘zgn. profiterende’ Walen, dan (1) moeten nieuwe vijanden gecreëerd worden, die agressie, dat gestook houdt nooit op en dan (2) komt de verborgen agenda van N-VA/VOKA boven.

    Blijkbaar doet de propaganda van N-VA het goed, want (1) ze schept een maatschappij volgens 2 noties: ‘Wie beschuldigt heeft gelijk’ en ‘Alles voor onszelf en niets voor anderen, Adam Smith, The wealth of Nations, 1776’. En ook (2) zoals in het artikel gesteld: De belofte van het nieuwe en het onbekende van zelfbeschikking, van een onafhankelijk VL maakt de aanhangers dolgelukkig. Het gebrek aan redelijkheid gaat zover dat er niet moet aangetoond worden dat de ‘zelfbeschikking’ verbetering inhoudt. Het is voldoende om zoals KP te stellen “Wat we zelf doen doen we beter.”

  • door Bernard Claeys op maandag 15 november 2010

    Opnieuw een achterhoedegevecht tegen Europa. Alsof grote problemen nog nationaal kunnen aangepakt worden. Denken we maar aan de milieuproblematiek, het vluchtelingenbeleid enzovoort. Kan men op nationaal niveau maatregelen nemen tegen het internationaal georganiseerd kapitaal? Neen. In het Europees parlement zitten dezelfde partijen als in de nationale parlementen. Dit discours is hopeloos voorbijgestreefd.

    • door Natan Hertogen op woensdag 17 november 2010

      [title]@Bernard: Jamaja.. "De tijd[/title]@Bernard:

      Jamaja.. "De tijd is gekomen om onder ons en met de mensen het gesprek aan te gaan over een sociaal en politiek hersticht Europa." --> kan ik het nog duidelijker formuleren? Het punt is: Europa, ja. Maar niet op deze manier.

      Het artikel bevestigt net wat je terecht opmerkt: problemen moeten samen op Europees niveau worden aangepakt. "Achterhoedegevecht" en "voorbijgestreefd" zijn hier dus niet van toepassing.

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties