Meer dan ooit heeft de wereld nood aan onafhankelijke journalistiek.

Meer dan ooit is het nodig om een tegengeluid te laten horen.

Steun daarom DeWereldMorgen.be

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

De Belgische revolutie van de jaren tien. Van eiland tot wereld

Ik besef het. Met zo een titel neemt een auteur het risico op onbegrip, het risico dat mensen niet eens willen luisteren. Voor hen geef ik vooraf mee. Het is mogelijk én Vlaming te zijn én tegelijkertijd voor een nieuwe Belgische revolutie te pleiten die zich afspeelt in een Europees en mondiaal verhaal.
woensdag 3 november 2010

Het ondenkbare wordt wel degelijk gedacht

Maar eerst naar de dominante realiteit. Vandaag wordt in dit land het ondenkbare wel degelijk gedacht. Laten we splitsen, laten we uiteengaan, laten we dus nieuwe grenzen en scheidslijnen tekenen. Verdeel dat schitterende bouwwerk van de sociale zekerheid, ontmantel het misschien zelfs. En ja, plaats dus ook de Vlaming die in Lierneux woont, de Franstalige in Kampenhout, alle taalgemengde gezinnen waar ze ook wonen, voor de keuze van voortaan alleen maar Vlaming of Waal te kunnen zijn. En wat dan met de Brusselaars, en de rand? Wie zal het zeggen? Welke politicus durft duidelijk maken wie en wat we uit elkaar zullen rukken, en wat we allemaal kapot gaan maken, ook al heeft zich daar nooit een meerderheid voor uitgesproken?

Wat wij allemaal wél weten, is dat de meeste van onze politici, net als hun vele voorgangers, al heel lang alleen nog maar een verdelende logica hanteren. Het is de logica van een staatshervorming waarbij het staatshuishouden steeds verder wordt opgesplitst, de logica van inmiddels al vijf – en straks misschien zes - staatshervormingen sinds 1970.

Wat zullen we antwoorden?

Nu het ondenkbare wordt gedacht, mag er vooral geen onduidelijkheid zijn over de gevolgen wanneer onze politici gevangen blijven in die logica van alleen nog maar te scheiden. Wat zullen we antwoorden aan de zovele taalgemengde gezinnen, zowel van zogenaamde oude als van nieuwe Belgen? Aan de Franstaligen in Vlaanderen? Aan de inwoners van Brussel? Aan de Vlamingen in de faciliteitengemeenten?

Luister eens naar die jongeren in het hart van de Ardennen, perfect tweetalig, want Vlaamse ouders en naar school in Marche of Luik: “Ja, wat zouden we nu zijn indien het land zou splitsen? Niet dat we ons die vraag ooit stelden. Maar de gemoedsgesteldheid van het land doet de vraag toch onder de hersenpan belanden. Ben ik nu Vlaming, Waal? Nee, dan maar Brusselaar, om mijn gemengdheid te bewaren.”

Gaan we hen allemaal vertellen dat we het samenleven – ook als Belgen - niet meer georganiseerd kunnen krijgen?

Nog veel meer ondenkbaars wordt gedacht

Zelfs niet langer in stilte wordt er intussen – zeker in Vlaanderen - nog veel meer ondenkbaars gedacht, niet enkel politiek, ook sociaaleconomisch.

Zullen we verbaasd zijn als vooral buitenlandse bedrijven nog minder belasting moeten betalen en gepensioneerden moeten inleveren? Als het sociaal overleg aan de kant is geschoven en werkende mensen hun deel van de koek nog meer zien krimpen? Wat zullen we zeggen aan jongere en oudere werknemers die vogelvrij zijn verklaard omdat ze het moeilijk hebben op de arbeidsmarkt? Hoe zullen we reageren wanneer de aanval wordt geopend op mutualiteiten, vakbonden en sociaal overleg, nochtans de steunpilaren onder goede gezondheidszorg en het principe van een welvaartstaat die om iedereen geeft?

Want dat allemaal is - zeker in Vlaanderen - de inzet wanneer we ons overleveren aan een ideologie van scheiden en van egoïsme die elke voedingsbodem voor solidariteit en welvaart verzuurt.

Van een verdelende naar een verbindende logica:
de utopie van een integraal en solidair federalisme

Sta me toe daartegenover een heel ander verhaal te denken, dat van een nieuwe Belgische revolutie, gevoerd door Vlamingen, Walen, Brusselaars en Duitstaligen zowel in het gewest of de gemeenschap waar ze wonen, werken, leven… als gezamenlijk, als Belgen. Die revolutie hanteert geen verdelende maar net een verbindende logica die vertrekt van onderuit.

Voor mij is deze utopie van een integraal en solidair federalisme veel aantrekkelijker, en nog realiseerbaar ook, een echte utopie dus, een leidraad om de toekomst vorm te geven.

Waarom inderdaad niet van onderuit ons democratische bestuur organiseren en hertekenen? En vooreerst krachtig het meest nabije en meest democratisch gefundeerde bestuursniveau versterken, dat van de steden en gemeenten? Het is werkelijk ontluisterend om te zien hoe weinig reële bevoegdheden en hoe weinig budget - helemaal anders dan in Noordse landen – wij toevertrouwen aan het gemeentelijke niveau. En nog veel minder, of zelfs helemaal niets, aan nog kleinere entiteiten als wijken of deelgemeenten.

Komen we dan, na de gemeenten, bij de provincies, en vervolgens bij de gewesten en gemeenschappen. Telkens spreken we af wat meest geschikt is om op dat niveau bestuursmatig in goede banen te leiden. En natuurlijk hoort er de bevoegdheid en de verantwoordelijkheid bij om (grotendeels) de nodige middelen te kunnen innen, die goed te beheren en daar verantwoording voor af te leggen.

Wat bindt de Belgen?

Laten we vooral daar niet stoppen, zoals dat het geval is met nu al generaties van federale politici. Want het is voor een goede verstandhouding noodzakelijk om ook overeen te komen wat we best Belgisch organiseren.

Neem de automatische indexkoppeling die werkende mensen laat delen in de welvaart. Veel pleit er voor om deze unieke Belgische verworvenheid samen te verdedigen binnen Europa. Net zo onze sociale zekerheid die vorm geeft aan onze solidariteit. Zeker ook de heel speciale wijze waarop we succesvol onze gezondheidszorg organiseren zodat we op basis van ons mutualisme het oprukken van een ongezond winstprincipe – op kap van de gezondheid van mensen – kunnen verhinderen.

Een echt integraal federalisme huldigt net deze verbindende en solidaire logica die vertrekt van het bestuursniveau dichtst bij de mens, en die zich gaandeweg uitstrekt tot alle andere niveaus. Zo bouwen we een participatieve democratie.

Maar voor het Belgische bestuursniveau weigeren onze Belgische politici al decennia een dergelijke logica te hanteren. Ze willen niet uitzoeken wat ons werkelijk bindt als Vlamingen, Walen of Brusselaars, als Nederlands-, Frans- of Duitstaligen. En zo maken ze een stuurloos land waarin de echte problemen niet worden aangepakt.

Weg met de stuurloosheid: de nieuwe Belgische revolutie

Wij, de Belgische revolutionairen, maken komaf met alles wat samenleving, planeet, democratie en economie schaadt.

Welnu, onder de vlag van de nieuwe Belgische revolutie maken we komaf met deze stuurloosheid. Wij, de Belgische revolutionairen, maken komaf met alles wat samenleving, planeet, democratie en economie schaadt. En we sturen de economie om het goede leven van en voor allen mogelijk te maken.

Eerst van al schakelen we de perfide dominantie van het geldestablishment uit die onze welvaart scheppende economie en markt bedreigt. We dromen niet langer van publieke en coöperatieve banken, neen, we schuiven hen daadwerkelijk in de plaats van falende grootbanken en verplichten hen samenleving en economie te dienen zodat ze welvaart kunnen creëren voor iedereen.

We ontmantelen niet de sociale zekerheid maar wel het energiemonopolie van Electrabel, ditmaal echt, geen gezever. Zo kunnen we onze energievoorziening eindelijk op duurzame sporen krijgen.

Met alle middelen en mensen bouwen we onze economie om tot een sociaalecologische economie die de draagkracht van de planeet respecteert en welvaart schept voor iedereen.

En werk, werk, werk, voor iedereen die wil werken. We scheppen en garanderen goed werk voor jongeren én ouderen.

Wonen dan: betaalbare en duurzame huizen zijn een topprioriteit.

We sluiten vandaag nog dit pact, een sociaalecologisch pact, voor Brussel, voor Wallonië, voor Vlaanderen, voor België.

Koppel trouwens deze twee uitdagingen van werk en wonen aan elkaar, en een schitterende oplossing, zowel economisch, sociaal als ecologisch, ligt zo voor het grijpen. Want beeld u even in dat we de ruim honderdduizend slechte woningen in deze gespleten stad Brussel, een vat vol ongelijkheid, verbouwen tot of vervangen door duurzame woningen: dit betekent werk en inkomen voor tienduizenden werklozen, eindelijk wooncomfort voor honderdduizenden en een immense verlaging van CO2-uitstoot. We sluiten vandaag nog dit pact, een sociaalecologisch pact, voor Brussel, voor Wallonië, voor Vlaanderen, voor België.

Lijf en leden dan. In het belang van onze gezondheid gooien we privéverzekeraars uit onze gezondheidszorg. Ze hebben daar niets te zoeken want die is veel beter indien het hen verboden is winst te maken op de kap van de gezondheid van mensen.

De al jaren groeiende inkomenskloof, door niets gelegitimeerd, dichten we effectief. Hoe dan wel? Doordat de gemiddelde inkomens ten hoogste drie maal kleiner mogen zijn dan de hoogste inkomens. Als de grote Japanse bedrijven dit kunnen, waarom wij dan niet? En de laagste inkomens zijn maximaal vijfmaal kleiner.

Iedereen laten we naar inkomen en vermogen fiscaal bijdragen aan onze o zo nuttige publieke goederen, van politie en post tot CO2-arm openbaar vervoer, van onderwijs en cultuur tot voor iedereen even toegankelijke informatiesnelwegen.

We bouwen veel meer economische democratie, niet alleen met sterke organisaties van werknemers en werkgevers, en met het onaantastbare principe van sociaal overleg. Onze ambitie is niet minder dan een hernieuwde krachtige coöperatieve beweging te zien groeien waarmee onze samenlevingen opnieuw greep krijgen op hun economie. Laat ons morgen al beginnen met een nieuwe COOPbank.

En geloof het of niet, we investeren ook in onafhankelijke en betrouwbare media – zoals DeWereldMorgen.be - omdat media, net als onderwijs, gezondheidszorg en cultuur, te belangrijk zijn om volledig over te laten aan commerciële bedrijven.

We halen de utopieën van hun eiland, in de hele wereld

En aan al wie beweert dat het nastreven van utopieën gevaarlijk is, antwoorden we: “Hadden we dan geen welvaartstaten moeten afdwingen?'

Tot nu waren dit bijna allemaal utopieën, in de betekenis dat ze niet verwezenlijkt konden raken, of dat ze niet langer meer als haalbaar werden beschouwd. De Belgische revolutie van de jaren tien doorbreekt de crisis van de verbeelding en brengt al deze utopieën van het eiland waarheen ze zijn verbannen, of waar ze nooit vandaan zijn geraakt, opnieuw - of eindelijk - naar de wereld.

U kan al raden, neen, u weet wat nu volgt. De verbindende logica van een integraal en solidair federalisme voert ons natuurlijk ook naar Europa, en ver daarbuiten. Jawel, de Belgische revolutie kan, nee, zal de gangmaker zijn van een Europese revolutie. Die zal absolute voorrang geven aan het creëren van een Europa dat sociaal, ecologisch en democratisch is. En heel de economische en financiële architectuur zal daaraan ondergeschikt zijn, een ware Copernicaanse omwenteling. Daarvoor zullen deze revolutionairen bondgenoten zoeken en vinden, onder andere op de puinhopen van al die partijen en bewegingen die in de voorbije decennia hun idealen en utopieën uit het oog zijn verloren.

Overal in de wereld zien we mensen, bewegingen en samenlevingen die deze alternatieven en utopieën najagen, net zoals we ze najagen met de Belgische en Europese revolutie. Zo zullen we waar nodig uiteindelijk het algemene belang ook op het Europese én op het mondiale niveau organiseren, voor klimaatverandering en biodiversiteitsverlies, voor financiële crisis en ecologische economie, voor eerlijke jobs en fiscaliteit, voor mondiale inkomensherverdeling en veralgemeende sociale zekerheid, voor politieke en economische democratie, voor mensenrechten en vrede.

En aan al wie beweert dat het nastreven van utopieën gevaarlijk is, antwoorden we: “Hadden we dan geen welvaartstaten moeten afdwingen? Geen gelijke rechten voor man en vrouw? Geen betaalde vakantie? Wij hebben de vrijheid om ons samenleven te verbeteren.”

Laten we dus drinken op de Belgische revolutie, niet die van 2011, geen revolutionair moment dus, wel die van de jaren tien, een omwenteling die een lange, volgehouden inspanning vereist. Veel succes.

Dirk Barrez, 25 september 2010 – www.dewereldmorgen.be

De auteur is journalist, coördinator van DeWereldMorgen.be, tv-documentairemaker en auteur van de trilogie Ik wil niet sterven aan de XXste eeuw. Over leven in de 21ste eeuw, De antwoorden van het antiglobalisme.Van Seattle tot Porto Alegre  en Van eiland tot wereld. Appèl voor een menselijke samenleving

Deze lezing is op 10 november 2010 uitgesproken op de avond 'Trots op België et fier de l'être', een organisatie van deBuren.
 

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

11 reacties

  • door monique TILKIN op donderdag 4 november 2010

    een tekst naar mijn hart.... ik probeer al heel lang duidelijk te maken dat niet de Walen, maar de rijken en de rechts denkenden politici mijn af te splitsen doelen zijn.... In Limburg leer je wel wat die desastreuze politiek en economie aan schade toebrengt.... Deze tekst moet overal eens in de pers.... bij NA en al de rest terechtkomen en begrepen worden... DOEN dus, dit rondsturen en verkomdigen... Bedankt !

  • door stefaan de wilde op donderdag 4 november 2010

    Ik erger me aan de navelstaarderij van de politiek tegenwoordig; die neerkomt op kortzichtig egoïsme. De economische noodzaak dat we ons mondiaal (niet globaal) organiseren wordt me steeds duidelijker! En sommige navelstaarders willen de pot om te verdelen dan nog wat kleiner maken. Neen geef mij maar de mondiale/solidaire wereld en laat ons als goed voorbeeld beginnen met België.

  • door catweasel op donderdag 4 november 2010

    Als ex-BSD-er heb ik niet in Vlaanderen, Wallonie of Brussel gewoond maar TUSSEN Vlamingen, Walen en Brusselaars .... daarenboven hebben echte BSD-ers een opleiding genoten waarin solidariteit, samenhorigheid en hulpvaardigheid als rode draad door hun leven/opvoeding heeft gelopen ...... als men dan ziet dat Vlaanderen afglijdt naar een star, koud, egocentrische en neo-liberale Europese regio waar rascisme en fascisme meer en meer voet aan de grond krijgen, waarin ook verworvheden als abortus, euthanasie en ander-sexualiteit onder druk komen te staan .... Ja, dan kan dergelijk artikel wel eens als zeer zinvol beschouwd worden !

  • door Elias op donderdag 4 november 2010

    Misschien tijd om het concept natiestaat eens te herbekijken? Wat betekent het om Belg te zijn?

    Ik ben alvast voor een onafhankelijk Brabant! Er is volgens mij al te veel verschil tussen oost- west- antwerps- limburgs- en brabands- belgen om over "Vlamingen" te kunnen spreken.

    Zo ook met het verschil tussen rechts en links. Zijn dit de enige stromingen? Zaten er ook geen verschillende mensen boven, onder, achter en voor in het parlement?

    Dit leidt tot tweedeling die er niet per sé hoeft te zijn. Zo sluiten we altijd een deel van de gemeenschap uit!

    Het lokale niveau is de hoogste orde waar het allemaal begint! Prachtig!

    Solidariteit onder de levende wezens van de planeet! Ook niet-mensen...

  • door Sarah Melsens op donderdag 4 november 2010

    Leve de Revolutie !

  • door Benjamin De Preter op donderdag 4 november 2010

    en we halen de F16's uit afghanistan terug stellen ze ten toon in een of ander museum en de bakken geld die normaal daarnaartoe gaan stoppen we in onze belgische sociale sektor en de ngo's !

  • door Nick De Roeck op donderdag 4 november 2010

    U schrijft: "Het is werkelijk ontluisterend om te zien hoe weinig reële bevoegdheden en hoe weinig budget - helemaal anders dan in Noordse landen – wij toevertrouwen aan het gemeentelijke niveau. En nog veel minder, of zelfs helemaal niets, aan nog kleinere entiteiten als wijken of deelgemeenten."

    Ik zou nog verder doorgaan en volledig de nadruk leggen en het 'individu' centraal zetten. In de plaats van het individu overmatig te taxeren, en het dan via allerhande schimmige ondemocratische tussenniveaus te 'herverdelen'. Maar dat ben ik dan, natuurlijk.

    En moet deze Belgische revolutie echt co2-arm? Wat als de contra-revolutionairen wel met de auto komen, en wij met de bus?

  • door Roland Horváth op maandag 29 november 2010

    Het artikel heeft het niet over een utopie, integendeel het is realistisch. En overigens eenvoudiger te realizeren dan de wilde voorstellen van alle soorten splitsers van België en - van bevoegdheden.

  • door Le grand guignol op dinsdag 28 december 2010

    Prachtige betoog voor een solidaire samenleving die iedereen ten goede komt! Van mij kan je alvast alle steun en medewerking verwachten. Trouwens: als ik me niet vergis staat er in de Europese Grondwet een artikel in verband met het organiseren van Europese referenda. De Europese burgers kunnen dergelijk referendum afdwingen a.h.v. een petitie bestaande uit een welbepaald aantal handtekeningen per deelstaat.

    Echter vanwege de noodzakelijke bereidwillig- en oprechtheid van de EU-elite valt nog te betwijfelen of de mensen hun boontjes daarop te week mogen leggen. Desalniettemin zou het een prachtig signaal zijn en tegelijkertijd 'een legitiem achterpoortje' tot de daadwerkelijke Europese Revolutie. Temeer omdat een democratie nooit uit zichzelf ontstaat, maar wel uit zichzelf - i.e., vanwege onwetendheid, goedgelovigheid, passiviteit en apathie vanuit de bevolking - verdwijnt!

    'Viva la revolucíon'

  • door RIK PINXTEN op zaterdag 14 mei 2011

    Zeer goede analyse. En niet zo vergezocht als eerst zou schijnen. Ik zou nog twee dimensies toevoegen, om het 'realistisch' te maken: -verstedelijking: welvaart wordt in stadsregio's gerealiseerd, al lang niet meer binnen natiestaten. Onze pôlitici (ook de splitsers van dienst) reageren nog steeds binnen die overjaarse natiestaatlogica. Of de natie dan Vlaanderen of Wallonie-Brux of België heet, maakt niets uit. Maar de welvaartproductie zit hem in grensoverschrijdende stadsregio's: die moeten de aandacht krijgen van politeke verantwoordelijken, veel minder en deels ondergeschikt territoria zoals landen. Binnen de nog voortgezette natiestaatlogica hebben partijen een autonome en ongecontroleerde machtspositie ingenomen: zij stellen lijsten samen waarvoor de burger dan 'mag kiezen' en zij dragen ministers voor. in het voorbije jaar is die partijlogica van de macht een heel eigen leven gaan leiden (de particratie legt alles lam om haar eigen belangen, niet of ionvoldoende teruggekoippeld aan andere niveaus zoals het economische of het culturele) en dat is bijzonder ongezond. De partijen (ook de geregionaliseerde) bestaan maar binnen die oude staatslogica. Bovendien is het dus onzin: welvaartproductie zit al lang niet meer op dat niveau. Burgers moeten dus dringend eraan beginnen om macht terug te nemen, zoals grondwettelijk mogelijk is, bvb door types van referenda te eisen die de agenda van de politiek bepalen, en niet omgekeerd waar politici zeggen wanneer wel of niet verkiezingen zullen zijn en wat de 'de' agenda is. -tweede punt: de binding van politiek en natiestaatlogica (en super-natiestaat type EU) is gevaarlijk: er is, volgens sommigen, een nieuwe bankencrisis in de maak door dezelfde onverantwoordelijke bankiers die weer hopen/zullen eisen gered te worden door de burger. Dat zal dus een tweede onvoorwaardelijke verarming van de burger zijn, uitgevoerd door onze 'goede bestuurders'. Let wel, om het wat realistischer voor te stellen: wij verarmen in het Noorden, en dit geeft miljoenen 'hongerdoden' in het Zuiden, zegde Stiglitz al bij de vorige bankencrisis ('Vrije val', 2009). De zgn 'solidariteitseconomie' ontsnapt aan dit merkwaardig en antidemocratisch verbond tussen regeringen en bankenwereld: miljoenen mensen in L-Amerika, maar ook Japan en de VS overleven toenemend BUITEN DE MARKT. Type Oxfam en Kringloopwinkels bij ons, maar dan op grotere schaal, met nieuwe coöperatieven voor energie, voedselproductie, enz. Dat kan en gebeurt. Dat is misschien een belangrijk onderdeel van de 'revolutie van de jaren tien'. De hele show van regeringen en onmachtige politici in ons land en elders ('gedoogregeringen in NL, Denemarken, en in feite ook UK: kom nou, wat blijft er van democratie dan nog over?) valt dan gewoon buitenboord. Bij wijze van spreken: met meer actieve burgers zouden we wel eens die utopische idee kunnen realiseren van drie burgemeesters voor heel België om de noodzakelijke bovenbouw in te vullen ts bevolking en Eu en VN(we zijn maar zo talrijk als Londen, ten slotte) and that is it.

    • door Le grand guignol op zondag 15 mei 2011

      Zogezegd werden 'de banken' gered door middel van een (quasi-)nationalisering door de overheid. Echter in wezen werden die kapitaalsinjecties bekomen d.m.v. staatsobligaties (i.e. een belegging door en voor privé-kapitaal) - men kon immers moeilijk geld lenen bij noodlijdende banken om diezelfde banken er bovenop te helpen. In de praktijk werd evenwel het gros van die staatsobligaties opgekocht door de banken(wereld), waardoor de overheid - en bijgevolg de bevolking - gedurende vele jaren zal moeten opdraaien voor de rente op de desbetreffende obligaties. Met dien verstande dat die rente ten goede komt aan diegenen die geïnvesteerd hebben/hadden, namelijk: 'de banken'.

      Op die manier werden niet de banken genationaliseerd door de overheid, maar werd de overheid - dus de bevolking - gehypothekeerd door de banken. Deze operatie werd mogelijk gemaakt door een stel politici die, niettegenstaande ze bij de laatste verkiezingen massaal afgestraft werden, tot op heden nog steeds - ondemocratisch - de scepter zwaaien. Mocht er een nieuwe regering tot stand komen, dan zou deze - tenminste, als de N-VA het voor 't zeggen heeft - eveneens uit diezelfde partijen (i.e. CD&V, Open VLD, MR + N-VA) bestaan. Dat is geen democratie maar hypocrisie - en een verdoken vorm van slavenhandel!

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties