about
Toon menu
Opinie

All I want is Music

Het drama van Duisburg maakte vorig weekend op tragische wijze duidelijk wat overdreven commercie op grote culturele evenementen kan betekenen: zelfs in een land met een goede traditie van organisatie en veiligheid kon een ramp ontstaan die te wijten was aan pure waanzin.
dinsdag 27 juli 2010


Deze waanzin bestaat ook in België, ook al valt dit niet noodzakelijk te merken aan de veiligheid van grote evenementen. Concentraties van volk zoals op de Love Parade in het Duitse Duisburg zijn haast nergens ter wereld gekend, laat staan bij ons. De platte winstzucht en profileringsdrang die tot zo'n ramp leidden echter wel. Meer dan ooit bij ons.

In de afgelopen weken bezocht ik twee grote Belgische muziekfestivals, Rock Werchter en Dour. De ene staat bekend om een groots programma, laatstgenoemde als een internationaal 'alternatief' festival. Wat echter bleek, is dat het organiseren op zich van dit soort massa-evenementen steeds minder rond muziek draait.

Commercialisering is een fenomeen dat al een lange tijd geleden werd ingezet. Talloos zijn de keren dat ik mij eraan ergerde op Marktrock (in Leuven, toen nog met de oude formule), Pukkelpop, en zelfs kleinere festivals zoals Boomtown.

Ook op Werchter dit jaar zag je de hoogmis van sponsors met een jong doelpubliek, bijbehorende gadgets, sluikreclame én de lawaaierige stands. Tot het optreden van Pearl Jam kon dit enkel de pret niet bederven voor muziekliefhebbers: de optredens gingen in volle glorie door en wie dat wou, kon tussenin naar de schabouwelijke sponsorstands gaan om daar wat rond te hangen of te feesten.

Toen Eddie Vedder samen met een heel resem andere rocksterren het festival afsloot, vond de organisatie het echter nodig om het optreden, dat te vroeg eindigde, te ontsieren met vuurwerk gebracht door de sponsor (dat stond althans te lezen op de grote schermen). Op het moment dat de commercie rechtstreeks ingrijpt in de muziek, moet er een lijn getrokken worden.

De oorspronkelijke organisator van The Love Parade trok deze lijn al in 2006. Sindsdien verloor het evenement zijn oorspronkelijke doel, formaat en sfeer. Het werd een grote Openlucht-I Love Techno, waarbij allerlei sponsors letterlijk honderdduizenden mensen konden bereiken.

Allemaal gratis, dat wel... maar geen muziek zonder een woordje van de sponsor. In 2010 werd een stap verder gegaan: het stratenfestival moest verplaatst worden naar een vaste stek mét hoofdpodium. Veel te veel volk voor een te kleine, gesloten oppervlakte, enkel bereikbaar via een tunnel. Het gevolg is gekend.

Maar ach, een vaste stek is een betere uitgangspositie voor sponsors, en bovendien moest de faam van de Europese Culturele Hoofdstad (een gedeelte titel in het Ruhrgebied) intact gehouden worden. Dit heet: liever geen jongeren die op MDMA liggen te neuken in een lokaal park. Zonder te veel gespeculeer: het punt is en blijft dat het onmogelijke geprobeerd werd, in een poging om een intrinsiek oncommercieel evenement verder 'verkoopbaar' te maken.

Terug naar België: de stands op Dour Festival waren dezelfde als die op Werchter: plat seksisme als verkooptechniek, samen met erg luide muziek en allerlei irritante attributen. Er bestaat blijkbaar een publiek voor op onze festivals. Deze campagne werd in de Borinage echter verder gezet ten koste van livemuziek. Inderdaad, optredens werden verstoord (en in één geval zelfs overgenomen) door een sponsormachine die op hol geslagen was.

Resultaat: een nederlaag voor de muziekliefhebber, het aantrekken van mensen die helemaal niks te zoeken hebben op festivals (en vaak geen enkel optreden zien), en de hele idee van wat een festival ooit was of kon geweest zijn, doorgespoeld in de Dixi-toiletten.

Hiermee wordt een klimaat gecreëerd dat het mogelijk maakt om, in de eindeloze zoektocht naar winst van sponsors en organisatoren, absurde beslissingen te nemen. Zoals: een half miljoen mensen via een tunnel laten passeren. Het draait immers al lang niet meer om de muziek en het vreedzaam samen zijn, maar om de creatie van een product (samen met de promotie van andere producten) voor een zo ruim mogelijk publiek.

Festivals moeten hun ziel terug krijgen. Dat verdienen muziekliefhebbers, maar ook de jeugd op zich. Het traditionele jonge publiek van deze evenementen moet zich in de eerste plaats belangeloos kunnen amuseren. Enkel zo kan ook op lange termijn de veiligheid gegarandeerd worden. Dat kan vandaag niet meer, zei u?

Om maar één voorbeeld te geven: Glastonbury, het meest mythische van alle traditionele festivals, vierde dit jaar z'n 40ste verjaardag. Al die tijd zonder winstoogmerk, op basis van duizenden vrijwilligers en telkens met meer dan honderdduizend bezoekers per dag. Eat this, Schueremans.

Marc Puyol

Marc Puyol (°1987) is een werkstudent en muziekliefhebber (liefst live). Hij is politiek actief bij de Linkse Socialistische Partij en Actief Linkse Studenten.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

8 reacties

  • door Mr. Striped op woensdag 28 juli 2010

    Het spijt me om het te zeggen maar het probleem is niet alleen "(hedendaagse) festivals", maar het begrip en de functie van "muziek" tout-court.

  • door Frank Schouters op maandag 2 augustus 2010

    "Resultaat: een nederlaag voor de muziekliefhebber, het aantrekken van mensen die helemaal niks te zoeken hebben op festivals (en vaak geen enkel optreden zien), en de hele idee van wat een festival ooit was of kon geweest zijn, doorgespoeld in de Dixi-toiletten"

    Meneer Puyol, qua pretentie kan dit even tellen. Wie bent u om te beslissen wie al dan niet iets te zoeken heeft op een festival? Volgens mij zijn festivals er voor iedereen, niet alleen voor de zelfverklaarde muziekkenner . Trouwens, als u zich toch zo stoort aan de "platte commercie", wie verplicht u dan om de festivals te bezoeken? Verder hunkert u naar eigen zeggen terug naar de tijd "dat festivals nog een ziel hadden", maar aan uw jeugdige leeftijd te zien vraag ik mij dan af wanneer u deze zou beleefd hebben.

    Over commerciezucht op festivals, daar valt zeker iets over te zeggen, bijvoorbeeld over de hoge drank-en toegangsprijzen. Langs de andere kant is het organiseren van zulk een evenement ook een hele moeilijke opdracht waar een gans jaar organisatie achter schuilt. Dat daar dan inkomsten tegenover staan van enkele promo-standjes...sjah, als u er niet tegen kan, loop er dan toch gewoon voorbij, geniet van de muziek, leef en laat leven?

    • door Marc Puyol op maandag 2 augustus 2010

      ... is in mijn ogen een fout.

      Volgens mij hebben luidruchtige reclamemensen (en hun gevolgen) die optredens verstoren inderdaad niks te zoeken op een festival. Ik zie niet goed in waarom dit tegensprekelijk zou zijn. Dit is inderdaad vanuit het standpunt van de muziekliefhebber. Als festivals op termijn niet meer rond muziek gaan draaien, dan vind je er een ander publiek en zijn muziekliefhebbers eerder diegenen die er niet thuis horen. Een beetje zoals de 'Vuvuzelaconcerten en het voetbal', weet je wel. Over de basislijn zijn we het wel eens: festivals zijn er voor iedereen, maar er moet toch ook nagedacht worden over de uitvoering van zo'n festival? Zie wat ik hierboven al zei daarover. Niemand verplicht mij, en ik ga omwille van de muziek en het plezier dat ik op festivals beleef. Maar mijn beslissing is na deze zomer wel genomen: ik ga proberen elk jaar naar één groot belangenloos festival te gaan (denk Roskilde, Glastonbury of Sziget) en daarnaast wat optredens en kleinere evenemnten afgaan, afhankelijk van het budget. Ook dat volstaat voor iemand die degelijke livemuziek wil zien. De kans dat ik naar de traditionele grote commerciële festivals hier in België terug ga, is dus behoorlijk klein, al kan ik omwille van persoonlijke redenen altijd wel een uitzondering maken, natuurlijk. Het punt is wel dat ik mij niet ga laten conditioneren door commercie. Zolang er muziek is, kan het de moeite waard zijn om te gaan. Ik ga al negen jaar naar festivals en optredens. Er is véél veranderd, dat kan ik je verzekeren. De commercie is er wel al langer. Vandaar dat ik niet in het verleden hoef te kijken, gezien er in het heden genoeg alternatieven zijn (cf. eerder genoemde grote festivals in het buitenland). Dat festivals bij gebrek aan subsidies vaak sponsors nodig hebben, wil ik best aanvaarden. Het ging me hier om het ingrijpen in het muzikale gebeuren op zich, tot en met het compromitteren van de veiligheid. Precies omdat er ook in die wereld naar steeds grotere winstmarges gezocht wordt. Winst op zich is al iets absurds in de culturele wereld, maar blijkbaar is het vaak nooit genoeg. Dit is de schuld van organisatoren, multinationals als LiveNation, die de hele sector hebben overgenomen... én van die sponsorstands die blijkbaar genoeg macht hebben om te doen wat ze willen zonder rekening te houden met de festivalbezoeker.

      • door Frank Schouters op dinsdag 3 augustus 2010

        "Winst op zich is al iets absurds in de culturele wereld, maar blijkbaar is het vaak nooit genoeg. Dit is de schuld van organisatoren, multinationals als LiveNation, die de hele sector hebben overgenomen... én van die sponsorstands die blijkbaar genoeg macht hebben om te doen wat ze willen zonder rekening te houden met de festivalbezoeker."

        Is dat zo? Doen die wat ze willen? Volgens mij krijgen die plaatsen toegewezen waar ze moeten staan, moeten ze daar flink voor dokken en dwingen ze voorbijgangers niet om te blijven stilstaan. Sorry beste Marc, maar het feit dat je zo soort aan die standjes doet me vermoeden dat jij net iets vatbaarder bent dan de gemiddelde persoon voor commercie, wat op zich best wel ironisch is. De meeste mensen kijken daar is naar, zien of er iets interessants te rapen valt en lopen dan gewoon weer door.

        Ja, organisatoren van festivals maken winst. Nogal logisch, dat is die mensen hun job, heel het jaar lang. Net zoals het de muzikanten hun job is om muziek te maken en, oh gruwel, ze daar ook geld voor krijgen. Om van te leven! Stel je voor... .

        Je geeft ook de schuld van het drama voor de love parade nogal gratuit aan de commercie van festivals. Ik zie de link echt niet. Is de love parade niet net een gratis gebeuren? Hebben de sponsoren die menigte verplicht om door die tunnel te drummen? De veiligheid van festivals als Werchter is altijd tip top in orde. Dat komt namelijk omdat dat daar professionele mensen mee bezig zijn, die betaald worden door de inkomsten van het festival. Organisatie kost geld, beste Marc. Ook voor de festivals in het buitenland die jij aanhaalt.

        • door Marc Puyol op dinsdag 3 augustus 2010

          Of je a) mijn tekst goed hebt gelezen en b) wel eens een festival bezoekt. De stands van de grootste sponsors op de meeste relevante commerciële festivals in ons land bieden niet enkel wat merchandising, maar zijn gewoon plekken met luide muziek, dansende promomeisjes en een heleboel andersoortig kabaal. Bij die stands staan vaak een paar honderd man te feesten, ook tijdens optredens. Op Dour (zie mijn tekst) verstoorde dit de optredens... wat is dat nog het nut van een *muziek*festival, als precies dàt belangrijke kenmerk van zo'n evenement niet gegarandeerd kan worden. 'Winst' is ook iets relatiefs. Festivals als Sfinks en zelfs grotere als Glastonbury en Roskilde maken winst voor noodzakelijke investeringen (een deel wordt vaak weggegeven aan goede doelen). Artiesten doen dat inderdaad om van hun job te kunnen leven. Ik had dus beter 'winstmarge' gebruikt. Wat de Love Parade betreft, verwijs ik je opnieuw door naar mijn stuk, alsook de informatie over het evenement van dit jaar. Het was de eerste keer dat het op een vaste stek werd gehouden, zonder dat er duidelijke voorschriften waren voor wat betreft de hoeveelheid mensen deze plek aankon. Waarom op één plek? Voor het imago van de organiserende stad (Europese Cultuurhoofdstad in het Ruhrgebied), om kosten te besparen, en omdat sponsoren op die manier veel beter bij hun doelpubliek konden geraken. Zo kan ook van een gratis evenement winst gemaakt worden; bier verkopen op een grote esplanade waar iedereen twaalf uur lang blijft, is veel makkelijker dan in een straatparade (wat de Love Parade dus normaal altijd geweest is). Het gaat niet enkel om sponsors, want dat is een symptoom van de manier waarop cultuur vandaag de dag in dit systeem, in deze context bestaat. In mijn stuk zeg ik ook duidelijk dat er niet per sé veiligheidsproblemen hoeven voor te komen bij ons. Ik waarschuw enkel voor een mentaliteit die zo nefast is, dat deze uiteindelijk kan leiden tot een soort waanzin die we in Duisburg al zagen. En trouwens, de camping op Pukkelpop is allesbehalve veilig, om maar iets te noemen. Ik ontken ten slotte dus niet dat organisatie geld kost of dat er een minimum aan winst gemaakt moet worden om te kunnen voortbestaan, want dat heeft niks te maken met wat ik hier zeg. Het gaat enkel om de extreme commercialisering die op zich helemaal niet nodig is om een muziekfestival -of soortgelijk evenement- te houden.

          • door Frank Schouters op dinsdag 3 augustus 2010

            Ik ga me beperken tot je laatste zin: nee, natuurlijk is dat niet nodig om een muziekfestival te houden. Er zijn ook tientallen festivals waarbij alles spontaan gebeurd, er geen toegang moet betaald worden, er hooguit 100 man komt opdagen...als je liever zoiets wil, ga daar dan heen zou ik zeggen.

            Oh en "Winst op zich is al iets absurds in de culturele wereld"...sjah, hetgeen wat je zegt is dan eigenlijk : iedereen die met cultuur bezig is moet dit gratis doen, of met de minst noodzakelijke winst om nog net in leven te blijven. Triestig vooruitzicht voor de culturele sector... .

            • door Marc Puyol op dinsdag 3 augustus 2010

              Dat is op zich geen argument daarop. Het punt is hier om kritisch te zijn en te pleiten voor een ander model van cultuurbeleving in het algemeen. Dat wil zeggen: meer fondsen, meer middelen, meer tijd ook (anders heb je geen vrijwilligers, etc.), en los van allerlei commerciële belangen die de cultuur zélf gaan verstikken. Als dit betekent dat er voor elke muzikale niche kleine festivals zijn met een paar honderd man, waarom niet? Maar festivals groeien met de tijd, volgens muzikale hypes, e.d. Er is niks mis met een groot evenement organiseren. Meer zelfs: zoals vaak herhaald, zijn enkele van de grootste festivals ter wereld op zoveel mogelijk vlakken LiveNation-vrij (behalve voor programmatie, omdat ze niet anders kunnen). Bij ons is dat niet zo, omdat festivals met name in Vlaanderen énorm populair zijn en dan nog eens veel buitenlandse bezoekers krijgen, waardoor de commercialisering hier dan ook het meest ontwikkeld is. Mochten Schueremans en Chokri een andere weg gekozen hebben, dan was het misschien niet zover gekomen, want uiteindelijk gaat zo'n commercialisering om een kettingeffect met opbod tot gevolg. Opnieuw: misschien heb ik mij slecht uitgedrukt. Winstmarges zijn wat telt voor grote cultuurgoeroe's, die er gewoon steenrijk van worden. Dàt is wat aangepakt moet worden, want er is een complete disarticulatie tussen populaire, winstgevende cultuur (b.v. grote livemuziek-evenementen) en onafhankelijke cultuur en onafhankelijke artiesten, die vaak zwarte sneeuw zien. De culturele sector hééft dus meer middelen nodig, maar die moeten belangeloos ingezet worden, omdat er anders enkel wordt geïnvesteerd in wat potentieel winstgevend kan zijn (en dit dus vaak ten koste van de cultuur zélf).

  • door dominator op donderdag 5 augustus 2010

    Love you live... lieve mensen ga eens naar een goa festival ik denk dat jullie ogen uit de kasten donderen , een wereldsverschil met de nu zogenaamde jeugdige en uptodate festivals vol volgzame reklames die door ons al bekende radiozender geprezen en gemeten worden via de grote van het logo.... niet dat ik deze jamborees misprijst ,maar het is opium voor het volk geworden , swat tot daar mijn nederige advies ....Maar wat mij enorm verbaast dit jaar( 2010) en reeds een fenomeen de laatste jaren is , dat de oudjes +50,+60 dan nog eens als de best of ... moeten doorgaan en het sommigen nog lukt ook !! en de jongere groepen....? tja.... alla is een mondvullend woord dezer dagen...jongens en meisjes komt eens met wat nieuws voor de boeg of zullen jullie onze jeugdige politiekers volgen.... die lopen ook naar ma en pa als het niet lukt kick asses ...dammed!!

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties