De publicatie van de nota valt samen met een congres van de Kamer van Koophandel (VOKA) over duurzame mobiliteit, waar ook de verbreding van de Brusselse Ring besproken wordt. Modal Shift, een samenwerking van een tiental milieuorganisaties waaronder Greenpeace en de Bond Beter Leefmilieu, noemt die verbreding geen oplossing.
"Extra wegen zorgen voor een boemerangeffect", legt Joeri Thijs van Greenpeace uit. "Op korte termijn levert het de illusie op dat de files opgelost zijn, maar op langere termijn komen die files terug, samen met meer emissies, een groter overheidstekort en nog minder leefbaarheid."
Modal Shift baseert die conclusies op wetenschappelijke literatuur en een aantal voorbeelden uit binnen- en buitenland. Zo ontstonden één jaar na de aanleg van de Londense ring opnieuw files. Als er stukken verbreed werden met een rijstrook, zat die binnen het jaar opnieuw vol. Bovendien bleken ook stukken met tot veertien rijstroken de reistijden niet te verkorten. De wagens kwamen gewoon vast te zitten op de omliggende wegen.
Alternatief
Modal Shift maakt zich sterk dat er betere alternatieven bestaan, zoals een slimme kilometerheffing. Het Nederlands Centraal Planbureau berekende dat zo'n heffing in de spits de files met de helft kan verminderen. Ook in de praktijk is de efficiëntie van zo'n heffing al bewezen, zegt Thijs. Hij verwijst naar heffingen in Londen en Stockholm.
Dergelijke oplossingen hebben als bijkomend voordeel dat andere doelstellingen niet in gevaar gebracht worden. Zo is het nu al erg moeilijk om de uitstoot van fijn stof en broeikasgassen afdoende te reduceren, en meer wegen maken dat vrijwel onmogelijk. Bovendien vormen nieuwe wegen een zware druk op het al krappe overheidsbudget.
"De overheid heeft dus veel meer te winnen bij vernieuwende oplossingen die het toekomstig overheidstekort beperken, de uitstoot van broeikasgassen verminderen en een comfortabel openbaar vervoer garanderen", concludeert Thijs. "Bovendien zorgen die oplossingen voor een betere leefbaarheid en economische opportuniteiten."
Joren Gettemans | IPS
