De opwarming van de aarde stoppen is eigenlijk niet zo moeilijk. Het enige wat moet gebeuren is de uitstoot van CO2 verminderen. We weten hoe dit kan met meer hernieuwbare energie en energiebesparingen. We weten ook wie de CO2 uitstoot en voor de reducties moet zorgen. Daarenboven zijn we er allemaal van overtuigd dat het hoogdringend is.
Tijdens de recente klimaatonderhandelingen in Bonn (31 mei tot 11 juni) bleek echter voor de zoveelste keer dat het zeer moeilijk blijft om concrete afspraken te maken hierover. Het enige positieve nieuws uit Bonn is het feit dat de landen terug met elkaar praten na het debacle van Kopenhagen.
Hoe krijgen we de onderhandelingen in beweging?
Spijtig genoeg worden vooral vastgeroeste oude standpunten en posities ingenomen die mijlenver van elkaar blijven liggen.
De ondankbare taak om hier beweging in te brengen ligt bij twee vrouwen, Christina Figueres van Costa Rica, het nieuwe hoofd van het secretariaat van de Klimaatconventie, en Margaret Mukahana-Sangarwe van Zimbabwe, het hoofd van de belangrijke werkgroep over het klimaatverdrag (Long Term Cooperative Action).
Mevrouw Mukahana-Sangarwe heeft alvast de verdienste dat ze de landen in Bonn concreet aan het werk gezet heeft met haar manier van werken. Zij heeft op het einde van de conferentie een tekst voorgelegd die de basis moet vormen voor het vervolg van de onderhandelingen. Blijkbaar zijn vooral de ontwikkelingslanden hierover niet enthousiast omdat ze de tekst niet evenwichtig genoeg vinden.
Een andere tekst over het vervolg van het Kyotoprotocol en de doelstellingen voor de ontwikkelde landen zou dan weer tegengewerkt worden door Japan en Rusland. In augustus wordt er opnieuw onderhandeld in Bonn.
Ondertussen staat het wel al vast dat er waarschijnlijk geen “eerlijk, ambitieus en bindend" akkoord zal komen op de volgende ministeriële conferentie in Cancun. We moeten hopen op een onderhandelingsproces dat in Cancun gestart zal worden om een jaar later in Zuid Afrika in 2011 tot een zinvol akkoord te komen.
Consensus over 'rechtvaardige transitie' van vakbonden
In Bonn was er een delegatie van een twintigtal vakbondsvertegenwoordigers van over heel de wereld die onder leiding van het Internationaal Vakverbond (IVV) de gesprekken volgde.
Positief nieuws is de vaststelling dat onze eis voor een “rechtvaardige transitie” op grote consensus kan rekenen bij alle landen uit Noord en Zuid. Wij pleiten voor een ambitieus klimaatbeleid dat gepaard gaat met sociale maatregelen die de werknemers begeleiden en beschermen bij de overgang naar een koolstofarme economie.
Nu deze eis verworven lijkt in de onderhandelingsteksten moeten we de lat hoger leggen en onderzoeken hoe we onze eis concreter kunnen maken en onze punten in de andere onderdelen van de tekst kunnen inbrengen. Dit is een belangrijke uitdaging voor de vakbonden in de aanloop naar de conferentie in Cancun.
Welke rol voor het middenveld?
Een andere grote uitdaging blijft de betrokkenheid van het middenveld bij de onderhandelingen. In Kopenhagen was dit een ramp. Honderden vertegenwoordigers van sociale en milieuorganisaties, waaronder tientallen vakbondsvertegenwoordigers, bleven toen (letterlijke en figuurlijk) buiten in de kou staan. Het IVV is uitermate beducht voor een herhaling van dit scenario in Cancun.
We moeten er ook voor zorgen dat we als middenveldorganisaties onze rol kunnen blijven spelen in de Belgische delegatie. De goede traditie in ons land van transparantie en overleg moet zeker behouden blijven. Vooral met het oog op de belangrijke rol van ons land als voorzitter van de Europese Unie is dit een cruciaal punt.
Bert De Wel - studiedienst ACV
