Reeds acht jaar is DeWereldMorgen.be de alternatieve en kritische stem in de Vlaamse media.

Wij zijn volledig gratis en reclamevrij.

Maar dat kan enkel via uw steun.

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Nieuwe belastingen of bezuinigingen?

De commericële kranten brengen dag na dag vetgedrukte cijfers over de (slechte) financiële toestand van België. Ze moeten velen in paniek brengen. Het lijkt wel een shocktherapie van Milton Friedman, schrijft Frank Roels.
woensdag 2 juni 2010

Over die shocktherapie van Milton Friedman gaat de nieuwe documentaire film van Michael Winterbottom, naar het boek van Naomi Klein.

Frans Demets (vroeger hoofdredacteur van het financiële dagblad De Tijd, nu bij De Morgen) schrijft: “België heeft jaren boven zijn stand geleefd... tegen het tempo waarin onze overheid geld uitgeeft, is de Belgische staat over enkele jaren amper nog financierbaar”.

Per werkende Belg bedraagt de overheidsschuld 77.360,81 euro terwijl zijn nettovermogen slechts 65.043,57 euro is. Dat is toch onoplosbaar?

Maar zijn er in de uitgebreide commentaren geen blinde vlekken? Ik las niets over de monsteruitgaven van de overheid om de banken te redden, geld dat moet terugkomen (20 miljard euro).

Niets ook over de blijvende lastenverlagingen voor bedrijven, die jaarlijks oplopen tot 11,5 tot 13,5 miljard euro, inbegrepen de notionele intrestaftrek.

Verder hoorden we recent een schatting van de belastingontduiking (enkel BTW en personenbelasting!), opnieuw 20 miljard euro per jaar. Met deze sommen kunnen we haast een overschot op de begroting bereiken ...

Ten slotte zijn er de bedrijfswinsten, in 2009 goed voor netto 14 miljard euro voor de Belgische beursgenoteerde bedrijven alleen.

Dit jaar stijgen de kwartaalnettowinstcijfers hier al bovenuit (zie http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2010/05/16/mensen-moeten-inleveren-terwijl-miljarden-winsten-worden-uitgedeeld.

Wat is de positieve economische rol van al die miljarden? Arbeidsplaatsen worden er niet door geschapen, de bedrijven blijven er verder schrappen, het tekort aan jobs is nooit zo hoog geweest.

Ook de notionele intrestaftrek (4 miljard euro minder inkomsten voor de staatskas) creëerde nauwelijk jobs, maar heeft wel fors de winsten verhoogd van de bedrijven.

Nieuwe belastingen liggen erg moeilijk, schrijft Frans Demets. “Vermogensbelasting dreigt de spaarreserves aan te tasten”. Die reserves van de Belgische burgers bedroegen in april 900 miljard  euro netto, woningbezit niet inbegrepen.

Welk merkbaar effect zou het hebben die voor 1 procent te belasten, met uitsluiting van de laagste categorie?

Omgekeerd zullen besparingen, zogenaamde soberheid, de consumptie drukken, en vervolgens de productie en de werkgelegenheid omlaag halen, en dat is de aanzet tot een nieuwe economische recessie.

Zeker indien alle Europese regeringen tegelijkertijd gaan besparen, zoals het ernaar uit ziet. Elementair, mijn beste Watson. Deze waarschuwing wordt nochtans voorzichtig hier en daar uitgesproken; maar de leerlingen van Milton Friedman blijven hun dogma van minder overheid overal ronddragen.

Pieter De Crem (CD&V) kapittelt de regering waar hij zelf in zit, want “ze had de moed niet om te besparen”. Hij gaat er prat op dat hij en Inge Vervotte (CD&V) het aantal ambtenaren fors naar beneden hebben gehaald (De Morgen,  1 juni). Maar hij stuurt wel Belgische F-16’s naar Afghanistan.

Vincent Van Quickenborne (Open VLD), dinsdagavond bij Phara, en het soberheidsplan van Open VLD, gaan nog verder.

De Chinese regering heeft het wèl begrepen: eerste-minister Wen Jiabao maakt zich ernstig zorgen over de Europese aanpak van de schulden; te vroege afbouw van de stimuleringsmaatregelen zou een tweede recessie kunnen uitlokken.

Nobelprijswinnaar Paul Krugman schreef al eerder over de mythe van de loonmatiging, en over de gevolgen ervan indien de overheid nu minder gaat uitgeven: méér werkloosheid, armoede, maar ook verloren productiecapaciteit.

De toestand is dus vooral ernstig ten gevolge van de blinde vlekken bij veel zogenaamde experts, commentatoren èn politici van bepaalde partijen. Zoals Paul De Grauwe (KU Leuven) een tijd geleden opmerkte, in verband met de begrotingsproblemen van Griekenland: ideologie, in plaats van kennis van zaken, leidt de gedachten.

Frank Roels, 2 juni 2010

Frank Roels is emeritus hoogleraar aan de UGent.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

4 reacties

  • door Ben Bellekens op donderdag 3 juni 2010

    helder stuk. bedankt om ons er op eenvoudig wijze aan te herinneren waar het werkelijk om gaat temidden van het neoliberaal getoeter

    • door Evert op donderdag 3 juni 2010

      Dank voor dit goeie stuk! Scherp & to the point. Te verspreiden als elementair tegengif... :-)

  • door jeroen DM op maandag 7 juni 2010

    U vertrekt van twee foute premissen: 1) Geld dat de overheid niet uitgeeft, verdwijnt uit de economie en brengt niet meer op. Dat is uiteraard niet waar. 2) Er is geen ruimte om te besparen. Die is er wel. Volgens een studie van de ECB verspilt de Belgische overheid een halve euro voor elke euro die ze uitgeeft. Anders gezegd: de Belgische overheid kan al haar taken en doelstellingen (ook sociaal) bereiken met een derde minder uitgaven. Het structurele probleem zit aan de uitgavenzijde. Meer inkomsten proberen genereren gaat daaraan voorbij, waardoor je in de toekomst opnieuw proberen zal krijgen.

    • door Frank Roels op dinsdag 8 juni 2010

      Beste Jeroen, De 2 premissen vanwaar ik zou vertrekken heb ik toch niet gesteld? Om toch in te gaan op uw reactie: 1) geld dat de overheid niet uitgeeft: we moeten goed weten aan wie en waarvoor er geen geld zou uitgegeven worden. Indien bvb de uitkeringen en lage pensioenen zouden verhoogd worden, stroomt dit meteen door naar de consumptie van levensbelangrijke diensten en produkten. De mensen van deze categorieën hebben nl niet-voldane elementaire behoeften, en veel schulden. Deze maatregel zou de omzet van kleine handelaars en supermarkten opkrikken, en dus ook de producerende bedrijven tengoede komen. Een heel ander effekt hebben lastenverlagingen voor bedrijven: die verhogen de winsten, maar scheppen (meestal) geen banen. Mogelijk bevorderen ze ook investeringen, die echter in een periode van lage groei dienen om overnames te doen, en om de personeelskosten te drukken: dus met jobverlies. 2) de kosten van onze overheid: elk oordeel daarover (te duur, etc) wordt bepaald door de keuzen hoeveel overheid we willen, voor WELKE functies (bijvoorbeeld: energievoorziening, drinkwater, hospitalen, ziekteverzekering...) , op welke niveau's (regionaal, federaal...). Wie de analysten van de ECB zijn die daarover een mening hebben, weten u en ik niet; maar ze hebben zeker HUN mening over de rol van de overheden. Meerdere economische en business scholen willen zo weinig mogelijk overheid, omdat er dan meer krediet en vrijheid (deregulering) is voor de privé-sector, die zo meer winst kan maken. Dat iemand op de ECB ons zou voorschrijven of wij bijvoorbeeld een federaal of confederaal staatsmodel willen, of een ziekteverzekering die grotendeels onttrokken is aan de private verzekeraars, is natuurlijk burlesk. Tenslotte: er IS "ruimte" om te besparen, de vraag is: door wie? Ik zeg symbolisch: de beleggingsfondsen op de Kaaimaneilanden. Maar ieder kan zijn eigen keuze maken. Sommigen willen in de eerste plaats de werklozen doen besparen, "want die willen niet werken".

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties