Meer dan ooit heeft de wereld nood aan onafhankelijke journalistiek.

Meer dan ooit is het nodig om een tegengeluid te laten horen.

Steun daarom DeWereldMorgen.be

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Een stem op een grote partij is een verloren stem

Jos Bouveroux, voormalig hoofdredacteur van de VRT-nieuwsdienst, stelde in De Morgen (29 mei 2010) dat hij op PVDA+ zal stemmen omdat we niet mogen vergeten welke schade beursjongens hebben aangericht.
maandag 31 mei 2010

Een oproep om op een kleine partij als PVDA+ te stemmen, roept bij velen spontaan de volgende gedachte op: een stem op een kleine partij is een ‘verloren’ of ‘weggegooide’ stem. Dat is ons jarenlang aangepraat, en nu 13 juni nadert, wordt het tijd om deze hardnekkige mythe te ontkrachten.

Weggegooid?

Misschien is het een menselijke karaktertrek dat we bij de winnaars willen zijn. Zo merk ik op dat de liefde voor de Buffalo’s (nvdr: Buffalo's is de populaire naam van de eersteklassevoetbalploeg AA Gent) de laatste dagen groot is in Gent, ook bij mezelf trouwens.

Maar de vraag is of onze stem beter gaat naar de grote winnaars (allemaal N-VA gaan stemmen en allemaal winnaars!) of moet onze stem veeleer politiek betekenisvol zijn?

Wie betekenisvol wil stemmen, zal in feite moeten besluiten dat zijn of haar keuze voor een grote partij een weggegooide stem is. Wat maakt het immers uit voor Caroline Gennez (SP.A) of haar partij driehonderdduizend vijfendertig stemmen haalt of één minder? Of wat is de politieke meerwaarde dat er geen veertien, maar vijftien CD&V-parlementsleden verkozen geraken in deze verkiezingen?

Het maakt niets uit omdat ze toch allemaal één en dezelfde partijlijn volgen. Maar het maakt een wereld van verschil dat iemand als Tine ‘de zus’ Van Rompuy (PVDA+) 4.999 oftewel 5.000 stemmen haalt. Bovendien is de meerwaarde voor de politiek dat er één iemand zetelt in het parlement die – in woorden van Yves De Smet – de factuur van de crisis wil presenteren aan zij die de crisis veroorzaakt hebben in plaats van de mensen die de crisis ondergaan.

Vergelijk het met een mug die de slapende reuzen in de kamer wakker maakt. Die mug in het parlement krijgen, dat is betekenisvol stemmen! 

Masochisme

We zouden ons eigenlijk moeten afvragen waarom we wel op een grote partij zouden stemmen. Uiteindelijk zijn het de grote partijen die met hun communautaire non-politiek het land twee jaar lang schade hebben toegebracht.

Je voelt de pijn ervan in de bijna-Griekse besparingen die moeten worden doorgevoerd. Een stem op een grote partij getuigt daarom volgens mij van politiek masochisme.

Wie het sadisme van de grote partijen niet wil verdragen en de communautaire patsteling beu is, kan een betekenisvolle proteststem uitbrengen op de enige nationale partij van het land die niet meedoet aan het communautaire opbod.

Kiesdrempel

Dan heb je nog het non-argument van de kiesdrempel: als de partij waarop we stemmen de kiesdrempel niet haalt, dan zou onze stem alsnog verloren zijn.

De vraag is of ons stemgedrag ook geen oordeel moet vellen over deze kiesdrempel. De kiesdrempel is een ronduit ondemocratische maatregel die destijds mede goedgekeurd werd door Groen! Een stem op een kleine partij is daarom niet alleen betekenisvol en strategisch, maar ook ethisch: een opgestoken middenvinger naar de ondemocratische kiesdrempel.

Kortom, de partij waarop ik ga stemmen, krijgt geen plaats in de stemtestjes, wordt niet uitgenodigd op tv-debatten en heeft geen witte konijnen, noch schijnkandidaten.

Ook wordt ze nog eens belaagd met argumenten dat een stem op haar verloren zou zijn. Toch geloof ik dat de burgers van een democratisch land het recht hebben op politieke verscheidenheid. Reden genoeg om Jos Bouveroux te volgen op 13 juni.

Orhan Agirdag

Orhan Agirdag is socioloog aan de UGent en voert onderzoek naar onderwijs, segregatie en etnische diversiteit.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

8 reacties

  • door johann op dinsdag 1 juni 2010

    In beginsel ben ik het eens met Bouveroux en Agirdag. Ideologisch situeer ik mij ook tamelijk dicht bij de PVDA, alleen ben ik geen partijbeest (altijd zijn er wel standpunten op te sommen waar ik het fundamenteel mee oneens ben en van zoiets als partijdiscipline die iedere politicus aan de dag legt gruw ik). In het verleden heb ik ook al voor de PVDA gestemd, dus waarom nu niet sowieso opnieuw?

    Heel eenvoudig: omdat die kwestie van de 'verloren stem' weldegelijk een rol speelt. Agirdag heeft gelijk te stellen dat een stem voor de SP.A niet zo heel veel uitmaakt en zeker minder gewicht heeft dan een extra stem voor de PVDA. Bovendien is stemmen voor een partij die - laten we eerlijk zijn (maar tegelijk een self fulfilling prophecy) - hoogstwaarschijnlijk nergens de kiesdrempel haalt, heel zeker een statement in verband met die kiesdrempel. Prima, maar... Een van mijn stemmen gaat naar een partij die momenteel boven de kiesdrempel zweeft, maar niet geconsolideerd lijkt.

    Stel dat 2% van de Groen-kiezers op de PVDA stemt, dan haalt de PVDA globaal 2,x% tot max 3,x% en nul zetels. Groen belandt dan ergens tussen wal en schip, met een globale score rond 5%. In sommige provincies voldoende voor een kamerzetel, in andere wellicht niet.

    Globaal resultaat: een verdere verzwakking van 'links' en consorten in de Kamer. Wetende dat Vlaanderen al ultra-rechts stemt, lijkt me dat geen aanlokkelijk vooruitzicht.

    Dat voor wat de Kamer betreft. Dan is er natuurlijk ook nog de meest onnuttige Hoge vergadering die ons land rijk is. Gezien het relatief geringe belang van de Senaat, gekoppeld aan de hoge symbolische waarde van een stem op deze of gene senaatslijst, blijft hier ruimte voor principiële keuzes. Zelf was en ben ik voorlopig nog van plan om voor Claudia Niessen te stemmen die als Duitstalige tweede staat op de senaatslijst van Ecolo (in Brussel wonen heeft zo zijn voordelen). Dit omwille van het positieve gebaar dat daarachter schuil gaat. De Duitstalige gemeenschap in ons land wordt steeds opzettelijk vergeten, wat ik een groot politiek onrecht vind. Nu, gezien haar tweede plaats op een lijst van een partij die tamelijk goed boert, wordt zij zeker verkozen. Waarom dan toch niet stemmen voor PVDA/PTB? Ik neem het opnieuw in overweging, met dank aan Bouveroux en Agirdag om me de volgende nacht door overpeinzingen wakker te houden.

    • door Rob op dinsdag 1 juni 2010

      Je herleidt de redenering van Agirdar tot een keuze tussen Groen! en PvdA. Ik ga ervan uit dat Jos Bouveroux zich vooral richt tot de ontevreden stemmer die Sp.a, blanco of foert stemt op een rechtse partij. En bovendien en vooral: de vraag is wat de gevestigde machten en in het bijzonder de beursjongesn het meest zou verontrusten: dat Groen!, intussen al twee decennia met ups and downs aanwezig scoort, of een electorale doorbraak van PvdA ? En ook niet onbelangrijk: wat is de impact op de syndicale wereld: PvdA is superaktief in ACV én ABVV en weekt in beide vakbonden steeds meer sympathie. Als PvdA er in slaagt zich electoraal op de kaart te plaatsen dan dwingt het zowel Spa als CD&V om een nieuwe afweging te maken: wat is de arbeidersbeweging ons waard. Concreet: de PvdA voert campagne voor een miljonairstaks en zit op dat vlak op één lijn met ABVV en ACV. Laat PvdA 6% halen en de spa praat over iets anders dan een vermogenswinstbijdrage (of hoe dat beestje ook mag noemen) en CD&V heeft dan een andere kopzorg dat N-VA na te praten om kiezers terug te winnen. Anderzijds: of Groen! nu 4, 5 of 9 % haalt: dat zal heel weinig impact hebben de toekomstige debatten: wie zonnenpanelen plaatst zal fiscaal beloon worden.

      • door han op dinsdag 1 juni 2010

        maar alle partijen, allemaal dus, zijn voor fiscale voordelen voor het plaatsen van zonnepanelen.

  • door annemie op dinsdag 1 juni 2010

    eindelijk iemand die zijn verstand laat spreken,en duidelijk kant kiest de PVDA is het énige alternatief als je het écht anders zou willen ,wie nu nog gelooft in de bestaande politici en hun partijen is een dwaas,of vult zelf zijn zakken door het systeem.Zij hebben al jaren de kans gehad om het beter te doen.laat ons als verstandige mensen héél die troep negeren en kiezen voor de kleine PVDA

  • door marc op dinsdag 1 juni 2010

    Orhan,

    je verengt in je betoog de discussie tot een betoog van : als al de grote niet voldoen aan je criterium wie de crisis moet betalen, stem dan maar op een kleine partij. En dan nog specifiek PVDA+ omdat zij diegenen die de crisis hebben veroorzaakt , die maar moeten betalen. Misschien ben je vergeten dat in de jaren '90 het politici waren die beslist hebben om de maatregelen (scheiding tussen investeringsbanken en spaarbanken) op te heffen. Deze kwamen er als 'lesson learned' na de Grote Depressie van de jaren 30. Wie heeft dus de schuld aan de crisis ? Terzijde : zijn de individuele beleggers of zij die 'eisten' van hun bank dat hun beleggingsfonds zo veel meer op moest brengen dan een spaarrekening ook niet een beetje mee schuldig ? Waarom denk je waren banken als Kaupthing bv. zo succesvol ? Niet alleen de banken wilden graaien, ook vele modale burgers met een beetje spaarcenten deden gretig mee... zonder zich af te vragen waar die opbrengst eigenlijk vandaan kwam. In ieder geval, kiezen voor welke partij/programma ik stem baseer ik niet op een 'calimero-gedrag, noch op 1 item (hoe belangrijk ook). groetjes je 'oude' compaan uit H-Z

  • door Aenea Vande Walle op dinsdag 1 juni 2010

    u hebt me overtuigd!

    • door Orhan op dinsdag 1 juni 2010

      dit is de tofste reactie die ik ooit heb gehad op een artikel. Graag gedaan Aenea.

  • door Fons op dinsdag 1 juni 2010

    Hallo, Het wordt hoog tijd dat de tradionele partijen een luis, de PVDA+, in hun verwaande pels krijgen. Het politieke circus met voorkennis(de crisis) heeft lang genoeg geduurd. De PVDA+, een partij voor de gewone werkmensen en de armen, is de enige socialistische partij, die dit circus(corruptie, afbreken van rechten en sociale voorzieningen, enz.) kan helpen stoppen. Een andere politiek en economie is dringend nodig. Ik vond een blog van een zekere "kronkelman", die een hard realistisch beeld van onze politiek en dergelijke schetst. Deze weblog vind je terug op de volgende link: http://gedachtekronkels.blogspot.com/. Ik ben een gnostisch christen(geen katoliek, protestant, enz.), een volgeling van Jezus Christus, en de PVDA+ past wonderwel bij mijn profiel als christen en als mens. NB: Als gnostisch christen geloof je in God(Jezus) die in alles, o.a. je ziel, je lichaam, de natuur, enz. aanwezig is. Zij werden destijds verketterd door o.a. de katholieke kerk. Groetjes, Fons

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties