“We ontvangen dit jaar geen subsidies van de Vlaamse overheid”, zegt Guido Huysmans, organisator van het Afrika Filmfestival. “Daardoor lopen we 30.000 euro mis, dat is bijna 40 procent van ons budget. Volgens de adviescommissie die over de subsidieaanvragen moet oordelen, is ons zakelijk beleid in orde, maar ons artistiek beleid niet."
"We begrijpen niet wat daarmee bedoeld wordt. In 2007 was het Afrika Filmfestival nog genomineerd voor de Vlaamse Cultuurprijzen. Toen hoorden we dat we één van de weinige Europese festivals zijn die een diepgaand, artistiek filmprogramma over Afrika samenstellen”, aldus Huysmans.
“De beoordelingscommissie gaf een negatief advies, onder meer vanwege het gebrek aan een artistieke visie”, zegt Patrick Verstuyft, woordvoerder van de Vlaamse minister van Cultuur, Joke Schauvliege (CD&V).
“Het Afrika Filmfestival en de organiserende vzw Film en Cultuurpromotie kregen vorig jaar al een ernstige vingerwijzing, maar de organisatie heeft zich op basis van dat advies blijkbaar onvoldoende bijgestuurd, waardoor ze dit jaar uit de boot valt.”
Afrikaanse cultuur promoten
“De commissie had verschillende opmerkingen over details, zoals waarom we niet vermeldden wie onze juryleden zijn”, zegt Huysmans. “Dat stond niet in het dossier omdat we zoiets geen zeven maanden op voorhand beslissen. En ze vinden bijvoorbeeld dat de Afrikaanse films van 'onvoldoende kwaliteit' zijn om in België te vertonen. Ik snap dat niet, de overheid vraagt ons om de Afrikaanse cultuur te promoten, maar het is nooit goed genoeg."
"Wij proberen met het festival Afrikaanse films naar de bioscoopzalen te brengen, niet alleen in Vlaams-Brabant, maar ook in de rest van het land. De commissie heeft daar in haar beoordeling geen oog voor. Voor de vijftiende editie moeten we dus besparen op gasten en op promotie.”
De culturele vzw Africalia is al jaren een partner van het Afrika Filmfestival. “De vraag is of het gebrek aan een artistieke visie de werkelijke reden is voor het negatief advies”, zegt communicatieverantwoordelijke, Wim Oscé.
“We vinden het spijtig dat het advies negatief was, want volgens ons is de promotie van de Afrikaanse film essentieel. Wij bij Africalia zien cultuur als een middel tot duurzame menselijke ontwikkeling, maar we beseffen dat het niet makkelijk is om het belang ervan aan te tonen. Ik begrijp heel goed de teleurstelling van Guido Huysmans, want ook voor ons is het niet altijd evident om aan te tonen dat we goed bezig zijn. Afrikaanse cultuur blijft helaas een ver-van-mijn-bed-show voor de meeste landgenoten.”
Geen desinteresse
“De beslissing viel ongeveer een maand geleden”, zegt Huysmans. “Dus hadden we geen tijd meer om nog te reageren. Maar na het festival stellen we beslist een dossier op en zullen we politieke contacten leggen. De adviescommissie van Cultuur functioneert volgens ons niet zoals ze hoort te functioneren. Eigenlijk heeft de minister het laatste woord, maar Schauvliege moet besparen. We kunnen ook naar de Raad van State stappen, maar daar kunnen we helemaal niet over inhoud praten en dat is bovendien te duur voor ons.”
“De commissie baseert haar advies niet op de desinteresse voor de Afrikaanse cultuur”, zegt Verstuyft. “Film is een geschikt medium om culturele bruggen te slaan tussen Noord en Zuid, Oost en West. En minister Schauvliege heeft het advies niet gevolgd vanwege de opgelegde besparingen. Ze baseert zich enkel op het werk van de deskundigen in de beoordelingscommissie. Die beslissing stond eind januari op de website van het agentschap Kunsten en Erfgoed.”
Wél subsidies van Buitenlandse Zaken
“Buitenlandse Zaken is wel bereid om het Afrika Filmfestival te subsidiëren”, zegt woordvoerder Bart Ouvry.
Dat is een verrassend standpunt, omdat het Afrika Filmfestival enkele weken geleden te horen kreeg dat het de film 'Lumumba' van de Haïtiaanse cineast Raoul Peck niet kon vertonen. Als het AFF dat wel zou doen, kreeg het geen federale subsidies meer.
“Wij reageerden daar zeer verbaasd op”, zegt Huysmans. “Daarom hebben we onze verontwaardiging over zulke ongehoorde vorm van censuur ook in de pers gelanceerd. Onder anderen Colette Braeckman heeft dat in Le Soir aangeklaagd. We zijn dan gaan praten met de woordvoerders van Buitenlandminister Steven Vanackere (CD&V) en minister van Ontwikkelingssamenwerking Charles Michel (MR). Zij hebben ons verzekerd dat de federale subsidies niet in gevaar zouden komen.”
Cel 'Vijftigste verjaardag'
Buitenlandse Zaken heeft een cel 'Vijftigste verjaardag' opgezet die alle activiteiten in het oog moet houden die naar aanleiding van de vijftigste verjaardag van de Congolese onafhankelijkheid georganiseerd worden.
Het is precies deze 'cel' die blijkbaar wilde voorkomen dat het Afrika Filmfestival, maar ook andere festivals zoals het Brusselse Afrique Taille XL (Elsene, 21 tot 25 april), de film 'Lumumba' zouden vertonen.
“Het gaat hier om een fout van de administratie en niet van de politici”, zegt Huysmans. “Buitenlandse Zaken zei dat het niet hun beslissing was. DGOS, het directoraat-generaal voor Ontwikkelingssamenwerking, dat de subsidies uitkeert, werd door de cel 'Vijftigste verjaardag' onder druk gezet. Deze vorm van censuur is natuurlijk uitgekomen. Het is wel spijtig dat er een debat is ontstaan door de onvolwassen houding van enkele mensen.”
***
Het Afrika Filmfestival loopt van vrijdag 16 april tot en met zaterdag 1 mei 2010 in Leuven en vele andere locaties in Vlaams-Brabant, maar ook in Brussel, Gent, Hasselt, Bree en Maasmechelen.
Openingsfilm is de Zuid-Afrikaanse film Shirley Adams, van Oliver Hermanus (Zuid-Afrika, 2009, 91 min). Slotfilm is Le Jour ou Dieu est parti en voyage, de eerste langspeelfilm van Philippe Van Leeuw over de genocide in Rwanda (Frankrijk-België, 2009, 96 min).
