about
Toon menu

Nadenken over een krimpeconomie

Meer dan 400 wetenschappers en vertegenwoordigers van allerlei organisaties hebben verzamelen geblazen in Barcelona voor de International Conference on Economic Degrowth. Dat is misschien best te vertalen als een krimpeconomie. Bereidt u alvast maar voor op controverse over groene groei.
vrijdag 26 maart 2010

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Zowat het meest gebruikte woord in economie is groei. Dat confronteert de economische wetenschap met een loodzware uitdaging. Want het is onmogelijk om te kunnen blijven groeien op onze planeet aarde. Want, willen of niet, dat is een ecosysteem met beperkte biofysische grenzen. En de huidige mondiale economie doorboort voortdurend die grenzen, of het nu om klimaatverandering of overbevissing gaat. Een economische wetenschap die daar geen rekening mee houdt, is simpelweg irrelevant.

Controverse over groene groei

Vooral sinds de financiële en economische crisis hard toeslaat, zijn er veel pleidooien voor het ecologisch verduurzamen van onze economie. Steeds meer duikt het begrip groene groei op.

Maar, argumenteren de krimpeconomen, groene groei is een mythe. Francois Schneider bijvoorbeeld, een onderzoeker aan de Universiteit van Barcelona, drukt het zo uit: "Voortdurende groei is immers fysisch, sociaal en ecologisch onmogelijk."

Daartegenover plaatst hij het concept van de krimpeconomie als "een eerlijk verminderen van productie en consumptie op zulke wijze dat sociale rechtvaardigheid, welzijn en ecologische duurzaamheid er op vooruitgaan."

Marta Conde vult aan: "We praten ook over het verminderen van ongelijkheid en dus over herverdeling en over delen. Volgens mij is het verdelen van werk, het vastleggen van een maximaal besteedbaar inkomen en een minder belastende levenswijze zowel beter voor ons welzijn als voor het milieu."

Iets te kort door de bocht?

Misschien gaan de krimpeconomen toch wel wat kort door de bocht, of ze geven alvast die indruk.

Als we een economie willen die binnen de draagkracht blijft van de aarde en voldoende welvaart schept voor iedereen - ook voor de één miljard mensen die nu honger lijden en voor anderhalf miljard werkende mensen die minder dan anderhalve euro per dag verdienen - dan is er wel degelijk groei nodig.

Vooral voor wie nu al te arm is, moeten we vruchtbare aarde terugwinnen op de erosie, massaal herbebossen, onze voorraden zuiver water aanvullen, opnieuw rijkere viswateren hebben ... We hebben dringend nood aan meer windmolens, zonnepanelen en andere hernieuwbare energie ... Er is massaal behoefte aan passiefwoningen ... Veel meer energie-efficiënt transport is nodig ... Drastisch inzetten op meer hergebruik van materialen en op een gedematerialiseerde economie is een noodzaak.

Dat zijn allemaal vormen van groei die we juist moeten verwezenlijken om onze economie opnieuw binnen de ecologische grenzen te krijgen.

En als we binnen die grenzen willen geraken en blijven, ja dan is het inderdaad ook zaak om uiteindelijk te beschikken over een stabiele economie die ons op een duurzame wijze, dus zonder nog te mogen groeien voorbij de fysische grenzen van de planeet, welvaart blijft schenken.

Uitdaging voor gewone economen

Dat is dan een grote sterkte van de krimpeconomen, dat zij ook de gewone economen uitdagen om hard te werken aan een geloofwaardig economisch model ... of anders als irrelevant aan de kant te worden geschoven.

reacties

3 reacties

  • door Jaap den Haan op vrijdag 26 maart 2010

    Het is nog maar begonnen.

  • door Martijn van der Linden op woensdag 31 maart 2010

    Als deelnemer aan de conferentie kan ik zeggen dat Dirk Barrez Degrowht verkeerd uitlegt.

    Degrowth gaat over het verlagen van de druk op de ecosystemen van de aarde waarvan alle mensen gebruik maken. Inwoners van Westerse landen hebben momenteel een te grote voetafdruk (gebruiken relatief en absoluut te veel grondstoffen) en wij bevinden ons in een overshoot situatie: de mensheid gebruikt meer dan de aarde kan regenereren.

    Op de conferentie in Barcelona is gesteld dat materiële groei nodig is voor arme mensen, maar dat Westerse landen minder goederen moeten gaan gebruiken om zo tot een duurzame en sociaal rechtvaardige wereld te komen. Westerse landen moeten zich niet meer focussen op economische groei gemeten in producten (BBP/ BNP) maar zich richten op verbetering van sociale relaties, gezondheid en leefomgeving. Investeren in groene energie, beter transport, onderwijs, etc. horen hier zeker bijv. Hierdoor zal het welzijn van de mens verhoogd worden, deze groei is veel belangrijker dan meer materiële consumptie. Tevens zal de huidige sociale onrechtvaardigheid worden opgelost omdat westerse landen ruimte maken voor materiële groei in arme landen.

    • door dirk op zaterdag 3 april 2010

      Misschien moet u nog eens goed lezen. Vooral ook omdat de omschrijving van een krimpeconomie net uit de mond komt van twee woordvoerders van de Barcelona conferentie. Dan is het ietwat vreemd als u beweert dat zij het verkeerd uitleggen. En dat materiële groei nodig is voor arme mensen, is net wat ook in het artikel staat.... evenzo dat investeren in hernieuwbare energie, beter transport, duurzame woningen enzovoort nodig is - overigens voor iedereen en niet enkel voor rijke landen. Hoe u het draait of keert, dit soort investeringen - noodzakelijk om voldoende welvaart te kunnen voortbrengen binnen de draagkracht van de aarde - impliceren natuurlijk in een eerste fase dat we deze duurzame producten en diensten zien toenemen, groeien dus. De uitdaging, en de controverse die ons wacht, is hoe we na deze fase van groene groei uiteindelijk overschakelen op een stabiel economisch model. Dat moet de biofysische grenzen van onze planeet respecteren, en de nodige welvaart scheppen voor alle mensen - met andere woorden, een model dat ons afhelpt van de groeidwang. Met alle respect, maar hier heeft de economische wetenschap nog een heel eind te gaan.

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties