Bij DeWereldMorgen.be schrijven we niet voor de clicks.

We maken media voor een betere wereld.

Samen met vele vrijwilligers en burgerjournalisten.

Om dit te blijven doen hebben we uw steun meer dan nodig!

Steun onafhankelijke media!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

Analyse - bereiden wij onze economie voor op de toekomst?

Arbeidsplaatsen staan op de tocht bij Opel en Carrefour, en op nog veel meer plaatsen. Ja maar, argumenteren sommigen, er komen ook nieuwe jobs bij, en die krijgen veel minder aandacht. Premier Leterme ziet vandaag zelfs vooral goed economisch nieuws. Zijn België en Vlaanderen economisch echter wel zo goed bezig?
donderdag 11 maart 2010

Voortdurend is onze economie, die fantastische machine om welvaart te creëren en te verdelen, in beweging. Oude sectoren krimpen of verdwijnen, denk bv. aan de klassieke fotografie met de fotograaf om de hoek. Nieuwe sectoren groeien en bloeien. Ze komen in de plaats van andere. Of ze komen er gewoon bij. TV heeft radio niet verdrongen, internet heeft TV niet weggeduwd. De productie van windmolens en zonnepanelen groeit als kool. Maar nog altijd worden ook kolencentrales gebouwd.

België, geen koploper in vernieuwing

In dit proces van voortdurende vernieuwing is de Belgische economie al decennia lang allesbehalve een koploper. Natuurlijk wordt hier ook wel één en ander uitgevonden, gelukkig maar. En af en toe vinden die uitvindingen ook hun weg naar interessante toepassingen, en groeit daar industriële bedrijvigheid uit.

Maar vele andere landen, waaronder al onze buurlanden, doen het meestal beter. Hun investeringen in onderzoek en ontwikkeling zijn groter, ze tellen meer octrooien, ze innoveren meer. En, sneller dan wij, bouwen ze hun economieën om richting nieuwere en beloftevolle economische sectoren. Niet voor niets vroeg een professor uit Louvain-la-Neuve in de late jaren zeventig zich al af: “ Belgique, pays en voie de sous-développement”. België, land op weg naar onderontwikkeling.

Vlaanderen doet het niet beter

Zou Vlaanderen het dan beter doen? Er is reden om daar sterk aan te twijfelen. Je hoeft niet echt diep na te denken om te weten dat we in de toekomst onze energie grotendeels anders moeten opwekken, of dat we ons met andere voertuigen moeten voortbewegen dan de auto’s die nu bij Opel buitenrijden?

Specialist van gemiste kansen

In plaats van daar werk van te maken, lijken we ons wel te specialiseren in het missen van kansen. Neem de windmolenindustrie. Die heeft de voorbije decennia ettelijke tienduizenden arbeidsplaatsen gecreëerd in Denemarken en Duitsland. Veel minder bij ons, en dat is vreemd. Want dit land stond mee aan de spits van de ontwikkeling van moderne windmolens, op de strekdam in Zeebrugge. Maar anders dan in Denemarken en Duitsland geloofden onze overheden er niet in. Ze hebben niet geïnvesteerd in windmolens en geen thuismarkt geboden voor onze bedrijven.

Gevolg: onze windmolenproducenten zijn ofwel verdwenen ofwel klein gebleven. Alleen in de toelevering van sommige onderdelen zijn we, desondanks, sterk aanwezig.
Ander gevolg: jammer voor de werknemers van Opel en vele andere zwaar getroffen bedrijven uit vooral de metaalsector, maar er staan geen tienduizenden arbeidsplaatsen klaar die vervangende en gelijkwaardige werkgelegenheid bieden.
En nog een gevolg: natuurlijk bengelen we Europees volledig aan de staart als het op hernieuwbare energie aankomt.

Een gelijkaardig verhaal biedt de zonne-industrie, of het gebrek eraan. Opnieuw staan we sterk in onderzoek met het Imec instituut in Leuven. Maar het omzetten in rendabele economische activiteit, in werk en inkomen voor vele mensen, in belastingen om onze welvaartstaat mogelijk te maken, in het op poten zetten van een duurzame economie, dat wil ons merkelijk minder of zelfs niet lukken.

Opel - welke auto's bouwen?

Komen we bij Opel. Als we morgen auto’s nodig hebben, zijn dat best elektrische auto’s. Waar halen we de kennis? Aan de VUB verrichten ze al tientallen jaren onderzoek. Een bedrijf als bv. Umicore staat sterk in batterijtechnologie. De technologie van windmolens, zonnepanelen en andere hernieuwbare energie staat in grote mate op punt. Auto’s bouwen kunnen we ook. We zijn verder de gelukkige eigenaars van een elektriciteitsnet waar we zowel windmolens, zonnepanelen als elektrische voertuigen op kunnen aansluiten. Dat dit alternatief wonderwel realistisch is, bewijst de grote aandacht die er in landen als Frankrijk, China en de Verenigde Staten voor is.

Jammer voor de werknemers van dit land, maar onze overheden verzuimen onze economie tijdig in die richting te sturen. De Vlaamse ministerpresident heeft de elektrische auto wel al eens vermeld. En de Vlaamse minister van Milieu heeft zich al laten filmen bij de introductie van één – jawel, één – elektrische laadpaal. Als het gaat om een echte ombouw van onze vervoerseconomie, is dit totaal irrelevant.

Vergelijk met onze buurlanden. Frankrijk heeft beslist om het elektriciteitsnet geschikt te maken voor een miljoen oplaadpunten in 2015 en vier miljoen in 2025. Nederland mikt op één miljoen elektrische wagens tegen 2020, Duitsland eveneens. In ons land is er geen spoor van een beleid dat ook maar ietwat in de verre buurt komt.

Onze ondernemers zijn niet al te ondernemend

Het probleem zit niet alleen bij het ontbrekende economische beleid van onze overheden. Ook onze ondernemers blinken niet uit in innovatie. Er zijn – gelukkig – uitzonderingen. Thomas Leysen, momenteel VBO-voorzitter, is tevens voorzitter van Umicore. Dat is een schaars voorbeeld van een Belgisch bedrijf dat heel succesvol op de toekomst mikt. Toen Umicore nog Union Minière was, schreef het een vervuilende en niet zo sociale geschiedenis. Umicore neemt vandaag zijn verantwoordelijkheid voor de historische vervuiling die het veroorzaakte, zoekt minder energie en water te verbruiken en minder vervuiling te veroorzaken, en vooral, is de weg van recyclage en nieuwe materialen opgegaan.

Als VBO-voorzitter heeft Thomas Leysen in zijn allereerste toespraak zijn collega-ondernemers uitgenodigd om ook dringend mee aan een duurzame economie te bouwen. Hij heeft al te weinig navolgers, en wordt door een aantal eigenlijk net niet uitgelachen. Dat is driemaal jammer.
Voor die ondernemers, want ze zullen uiteindelijk groen lachen als blijkt dat ze de boot van de economische toekomst hebben gemist.
Voor de werknemers, want de bedrijven waarin ze werken bereiden zich zeer slecht voort op het soort economie dat we morgen nodig hebben.
Voor ons allemaal, want de economische sokkel die het mogelijk moet maken om ook morgen een goede samenleving op te bouwen, is veel minder stevig dan zou moeten.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

3 reacties

  • door Braeckman Wouter op zondag 14 maart 2010

    Geachte Eigenlijk jammer dat er nu pas wordt afgekomen met deze bevindingen. Wel iets treffend dat er wordt gesteld of onze ondernemers echt wel zo ondernemend zijn. Iets in een heel andere orde, maar het komt op hetzelfde neer, en ik vond het eigenlijk exemplarisch. Na de recente treinramp was er geen automatisch stopsysteem want Europa was het hare nog aan het perfectioneren. We (NMBS) zijn dus aan het wachten tot er van boven iets gebeurd. Hetzelfde met energie, we klagen steen over been dat er teveel wordt betaald (UNIZO, VBO, Test Aankoop), en er is effectief wat van, maar in plaats van er iets aan te doen blijven we klagen in de hoop dat het vanboven uit wel wordt opgelost. En de technologie ervoor is echt wel genoeg voorhanden. En mocht dit al weerlegd kunnen worden, kijk gewoon naar de ons omringende landen. Het aspect initiatief nemen zit blijkbaar niet in ons bloed, noch in Wallonië, noch in Vlaanderen

  • door Rudi Scheers op maandag 15 maart 2010

    Kon ik dit artikel nu toch maar eens tegenspreken, maar...het klopt als een bus, spijtig genoeg!

  • door Piet op woensdag 17 maart 2010

    Ik zou toch twee keer nadenken alvorens de elektrische auto als redder van de planeet (en de economie) binnen te halen:

    http://www.lowtechmagazine.be/2009/03/elektrische-auto-snelle-oplaadtijden-elektriciteitsnetwerk.html

    Waarom geen trams, treinen of fietsen uit de fabrieken laten rollen?

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties