Mediakritiek, Milieu, Samenleving, België - christophe

Vlaamse kranten vinden De Mol en royal baby belangrijker dan vernietiging biodiversiteit

Het leven op aarde stort in elkaar. Dat staat zwart op wit te lezen in een rapport waar jaren aan gewerkt werd door honderden wetenschappers uit 50 landen. Slechts één Vlaamse krant vond dat nieuws ernstig genoeg om op de voorpagina te gooien.

dinsdag 7 mei 2019 16:26

Een noodkreet is het. 1.800 pagina’s gebaseerd op 15.000 wetenschappelijke bronnen. Aan het rapport van het Intergouvernementeel Platform voor Biodiversiteit en Ecosysteemdiensten (IPBES) schreven honderden wetenschappers mee.

De taal en de boodschap zijn onverbloemd. Dat is zeldzaam voor een tekst waarbij 132 overheden over de schouder meekeken. De resultaten van het onderzoek zijn dan ook onthutsend. Eén miljoen soorten is met uitsterven bedreigd. Velen daarvan riskeren te verdwijnen in de komende decennia.

Dat is één op 8 van alle bekende soorten op aarde. Ja, het zou niet de eerste keer zijn dat zo’n massale uitroeiing gebeurt. Het is al vijf keer eerder gebeurd. De laatste keer was 66 miljoen jaar geleden, toen de dinosaurussen verdwenen.

Grote delen van het complexe ecosysteem op aarde zijn al verdwenen. Van de oorspronkelijke moerassen rest er nog 15 procent. Van de totale biomassa aan wilde zoogdieren blijft er nog 18 procent over sinds de komst van de mens. De oceanen tellen 400 dode zones, waar de vervuiling zo groot is dat leven niet langer mogelijk is. Samen hebben die een oppervlakte acht keer groter dan België. Driekwart van de landoppervlakte is ernstig aangetast door menselijk ingrijpen.

De schuld van de mens

Menselijk ingrijpen … De crisis van de biodiversiteit is mensenwerk. Mensenwerk kan de totale vernietiging tegengaan, maar dan alleen via ‘transformatieve veranderingen’, zegt IPBES. De oorzaken van de crisis zijn intensieve gebruik van land en zee, overexploitatie van organismes, klimaatwijziging, vervuiling en import/export van exotische soorten. Om een idee te geven: de vervuiling van plastiek vertienvoudigde sinds 1980.

Op al die terreinen zullen er dus ingrijpende veranderingen moeten gebeuren ‘tegen de gevestigde machten en belangen in’, aldus de auteurs van het rapport. De wetenschappers wijzen ook op de belangrijke rol van inheemse volkeren. Waar zij het land beheren, is er veel minder schade. “Erkenning van hun kennis, innovaties en praktijken, instituten en waarden en hun inclusie in en deelname aan het beheer van de leefomgeving verhoogt vaak hun levenskwaliteit, net als de kwaliteit van het natuurbehoud, het herstel en duurzaam gebruik”, aldus IPBES.

Het rapport dat deze week gepubliceerd werd, kan je vergelijken met de rapporten van het klimaatpanel van het IPCC. Het is even alarmerend en de situatie is even bedreigend. Er is nog een gelijkenis. In het rapport van IPBES staat ook dat beloftes uit het verleden niet nagekomen werden. De doelstellingen worden niet gehaald en de tijd om te handelen wordt almaar korter.

Onze kranten vinden Brits prinsje belangrijker

Een noodkreet, dat was de bedoeling van de auteurs van het rapport. Wie vandaag een krantenwinkel inliep, merkte er nauwelijks iets van. Alleen De Standaard zette het rapport op de voorpagina. De Morgen vond een nababbel over het tv-programma De Mol belangrijker dan de vernietiging van de biodiversiteit. Op pagina 16 van deze krant vind je wel een artikel in de rubriek Wereld die gecomponeerd wordt met stukken uit de Volkskrant, net als het stuk over IPBES trouwens. Voor de geboorte van een Britse prins vond De Morgen wel plaats op pagina 2 én een eigen journalist.

Het Laatste Nieuws maakt die prioriteitenkeuze nog duidelijker. De nieuwe telg van het Britse koningshuis krijgt 926 woorden. De vernietiging van de biodiversiteit moet het stellen met 198 woorden zonder foto.

Het Nieuwsblad heeft het over het ‘milieurapport dat iedereen moet wakkerschudden’, maar plaatst het artikel pas op pagina 10 zonder verwijzing op de voorpagina.

De Britse journalist George Monbiot deed een gelijkaardige vaststelling over de Britse kranten. “Als je mij vraagt: welke industrie vormt de grootste milieubedreiging, olie of media. Ik zou antwoorden ‘de media’. Elke dag misleiden ze ons. Elke dag zeggen ze ons dat afstompend irrelevante zaken belangrijker zijn dan de instorting van de systemen die ons leven ondersteunen”, tweette hij.

Het argument dat kranten nu eenmaal brengen wat mensen willen lezen, veegt hij van tafel. “Het is correcter om te zeggen dat “de miljardairs die de kranten bezitten ons de verhalen geven die we willen dat we lezen. Zij beïnvloeden constant onze perceptie van wat relevant is.”

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!