about
Toon menu
Open Brief

Beste rector, maak van Francken geen slachtoffer in debat over vrije meningsuiting

De rector van de Vrije Universiteit Brussel, Caroline Pauwels, ontpopte zich gisteren in De Morgen als voorvechter van vrije meningsuiting. In haar opiniestuk beargumenteert ze waarom Theo Francken welkom is op haar universiteit. Ze reageert daarmee onder andere op mijn open brief waarin ik haar oproep om af te zien van haar inleiding voor de lezing van Francken. Voor die reactie ben ik haar dankbaar. Enkel jammer dat ze als verdediger van het vrije debat op geen enkel van mijn argumenten antwoord biedt.
dinsdag 15 mei 2018

In haar opiniestuk spreekt Pauwels slechts van ‘een tweet’ waarmee ze vorig jaar Theo Francken vroeg om terug te komen naar de VUB, nadat zijn vorige lezing verhinderd werd door actievoerders. In een persoonlijke e-mail aan mijn adres ontkende ze zelfs dat ze Francken ooit heeft uitgenodigd. Dat heeft nochtans in alle kranten gestaan en de VUB plaatste heel het gebeuren, inclusief antwoord van Francken, fier op haar eigen website.

Bestuursleden van studentenkringen die geweigerd hebben om de lezing met Francken te organiseren, bevestigen dat de rol van de rector verder ging dan een enkele tweet. Dat het een heel jaar heeft geduurd om uiteindelijk studenten te vinden die de monoloog van Francken willen organiseren (de bedenkelijke eer valt te beurt aan Jong N-VA en LVSV Brussel), neemt niet weg dat de VUB op tot nog toe ongeziene manier de rode loper uitrolt voor de staatssecretaris. Mét persoonlijke inleiding van de rector erop en eraan. Zondag ontving zelfs elke studentenkring van de VUB een e-mail van de rector met de oproep om allemaal samen naar de lezing van de staatssecretaris te gaan. Zoiets is nog nooit gebeurd aan onze campus.

“Wij trekken als universiteit de grens bij het aanzetten tot haat en discriminatie. Dat kan niet op onze campus.” Dat zei rector Pauwels’ eigen communicatieverantwoordelijke in oktober nog. En nu voert ze een man op die over vluchtelingen spreekt in termen van opkuisen en die op zijn Facebookpagina polls houdt over of we christenen of moslims moeten redden, alsof hij het grote slachtoffer is in het debat over vrije meningsuiting. Daar stel ik me toch grote vragen bij.

Net als de rector maak ook ik me grote zorgen over het democratische debat, maar ik denk dat zij zich van bondgenoot vergist. Ze uit terecht bezorgdheid over wat er in landen als het Hongarije van Victor Orban gebeurt, maar verliest uit het oog dat Francken dezelfde stroming bij ons vertegenwoordigt. Zo vertelde hij in de Zevende Dag: “Er wordt in de Europese salons altijd wat meewarig gedaan over Orban en Hongarije. Maar het zijn wel Orban, Hongarije, Servië en Macedonië die het vuile werk opknappen en zorgen dat niet iedereen zomaar binnen kan. Sommigen worden bestempeld als de Moeder Theresa, maar het vuile werk wordt opgeknapt door de Orbans van Europa. Er altijd op schieten, is nogal gemakkelijk.”

Theo Francken valt ook met de regelmaat van de klok middenveldorganisaties en kritische stemmen aan. “Wie is Unia?” vroeg hij in het journaal toen hem gevraagd werd of hij er rekening mee zou houden dat het gelijkekansencentrum in hun advies een bepaald beleidsvoorstel als discriminatie bestempelde. Als er vanuit de media kritische geluiden ten opzichte van Francken of de N-VA komen, volgt er een harde backlash. Vraag dat maar aan Youssef Kobo, Marc Van Ranst, Alona Lyubayeva of Jihad Van Puymbroeck. En dan hebben we het nog niet over het viseren van de vakbonden met woordenschat als "stakersterroristen" en de dreiging om aan het stakingsrecht te morrelen.

In de wereld van Francken staat alles op zijn kop. Hij wil de sociale zekerheid beschermen door er in te besparen. Onze waarden verdedigen door ze langzaam af te breken. De vrije meningsuiting bestaat voor hem niet om te garanderen dat er kritiek, laat staan verzet, kan bestaan tegen de machthebbers, maar om te garanderen dat hij als vertegenwoordiger van de macht zo veel racisme kan verspreiden als hij wilt. Het is een kwalijke zaak dat de rector van onze vrije universiteit deze verdraaiing blindelings volgt.

Alsof de staatssecretaris niet dagelijks het nieuws beheerst. Alsof hij onvoldoende kanalen heeft om zijn mening te verspreiden. Alsof hij het grote slachtoffer is van censuur en het niet de vluchtelingen, het middenveld of de activisten zijn die vandaag het zwijgen worden opgelegd. Is men eigenlijk vergeten door wie en waarom het recht op vrije meningsuiting werd afgedwongen? Het was Voltaire en Montesquieu niet te doen om de vrije meningsuiting van de zonnekoning, wel om die van het volk.

Indien de rector vol wil houden dat ze een verdediger van de democratie is, zou ik haar nogmaals willen vragen om die inleidende speech terug te trekken. Als democraat kan je namelijk niet volhouden dat het verdedigen van vrije meningsuiting hetzelfde is als de rode loper met toeters en bellen uitrollen voor een machthebber die bepaalde mensen wil ‘opkuisen’.

Beste rector, ik hecht net als u veel belang aan vrije meningsuiting. En ook ik voel dat deze onder druk staat. Maar we verschillen duidelijk van mening over de manier waarop we haar moeten verdedigen. Ik denk dat dit meningsverschil een debat verdient. Ik ben alvast bereid om er met u en anderen over in debat te treden.

Naomi Stocker

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.