Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu

Griekse overheid viseert kraakpanden met vluchtelingen

Na de ontruiming van verschillende kraakpanden met vluchtelingen in Thessaloniki afgelopen anderhalf jaar, wordt ook een groot kraakpand in Athene nu met uitzetting bedreigd. Een vierhonderd-tal mensen vinden er een thuis. In dit pand, City Plaza, kunnen vluchtelingen (hoofdzakelijk gezinnen) op een menswaardige manier leven door bottom-up solidariteit. Onlangs werd er een kraakpand in Thessaloniki ontruimd waar zo een twintigtal mensen verbleven. Interview met enkele activisten ter plaatse.
dinsdag 1 augustus 2017

Hoe veranderde de EU-Turkije deal de situatie voor vluchtelingen in Griekenland?

Sinds de EU-Turkije deal werd de situatie voor veel vluchtelingen in Griekenland een pak onmenselijker. De vluchtelingenkampen, ik verbleef toen op Lesbos, werden detentiecentra. Weliswaar niet volledig gesloten, maar er was wel het fenomeen dat mensen bijvoorbeeld per nationaliteit worden opgedeeld. Terwijl mensen voor de Turkije-deal in de vluchtelingenkampen konden gaan en staan waar ze wouden, was dat na het akkoord niet meer het geval. De deportaties naar Turkije gebeuren dikwijls op heel korte tijd. Soms daagt er oproerpolitie op in de kampen, worden mensen opgepakt en komen ze in gesloten delen van de kampen terecht. Mogelijks worden ze de volgende dag dan al gedeporteerd.

Was er een concrete aanleiding voor het openen van kraakpanden met vluchtelingen?

Een belangrijke gebeurtenis was dat Macedonië de grenzen met Griekenland gedeeltelijk sloot in november 2015. Gedeeltelijk, want Afghanen en Syriërs konden er wel nog de grens oversteken. Er ontstond al snel een groter vluchtelingenkamp in Idomeni (GR), dat voorheen veeleer een transitzone was. Kort daarop probeerde men Idomeni te ontruimen, er verbleven toen een dertienduizend-tal mensen.

Oratrofeio, een oud weeshuis in Thessaloniki, werd in december 2015 dus inderdaad gekraakt vanwege deze grenspolitiek van Macedonië. Er konden een tachtig tot hondertal mensen wonen. Uiteindelijk werd dat kraakpand ontruimd op 28 juli 2016. Die dag werden ook twee andere kraakpanden ontruimd, Nike en Huriya. Huriya is een appartementsgebouw dat enkele weken ervoor werd gekraakt en er konden een zestigtal mensen verblijven. Maar dat heeft dus niet lang bestaan.

Hoe was de reactie op de ontruiming van die verschillende kraakpanden in Thessaloniki?

Op individuele basis was er wel solidariteit, maar de timing was heel moeilijk. Het No-Border kamp in Idomeni was net ontruimd en het was zomervakantie. Veel mensen waren op dat moment simpelweg niet in Thessaloniki.

Hoe kan solidariteit vandaag vormgegeven worden? Wat is er het meest urgent? Is de huisvesting van vluchtelingen nog steeds urgent?

De huisvesting is nog steeds urgent. Solidariteit is meer dan nodig. Als je enkel wilt voorzien in huisvesting is kraken eigenlijk niet de beste optie: het is minder veilig en biedt dikwijls minder comfort dan een gewoon huis. Er zijn ook andere opties maar die veel meer geld kosten. Er was bijvoorbeeld een vzw, React, die honderd appartementen huurde. De huisvesting is het meest urgent voor mannen die single zijn. Veelal richt men zich meer op gezinnen, waardoor deze categorie van mensen uit de boot valt. Terwijl het evenzeer over mensen gaat.

Maar iets kraken is niet enkel een kwestie van huisvesting, maar ook een politieke kwestie. Als je niet akkoord gaat met de grenspolitiek van de EU, dan moet je samen vechten met diegenen die er het grootste slachtoffer van zijn: de mensen die hun land ontvluchten. Voor mij betekent dat dat je me hen samenleeft. Veel linkse activisten blijven enigszins paternalistisch.

Er is een ruimte die we willen aanbieden, maar je moet wel aan de regels voldoen... In tegenstelling daarmee maken wij de regels en beslissingen allemaal samen. Betekent dit dat we denken dat we niet verschillend zijn? Nee, zeker niet. Er zijn enorme verschillen. Denk maar aan de privileges die we als blanke Europeanen hebben. Maar het betekent niet dat onze verschillen ervoor moeten zorgen dat we meer te zeggen hebben. Dat probleem zie je bijvoorbeeld wel in andere panden. Er wordt iets gekraakt en geopend voor vluchtelingen, maar activisten leven er zelf niet. Wij denken vooral dat we samen moeten leven, samen moeten werken en samen moeten vechten.

Kan je iets zeggen over de mensenrechtenschendingen in Griekenland?

Voor mij is de grootste mensenrechtenschending in Griekenland en Europa vandaag detentie. Het is legaal om mensen vast te houden gedurende de asielprocedure. En detentie is eigenlijk een mooi woord voor een gevangenis. Er zijn verschillende detentiecentra. Sommige zijn een kamp met een groot hekken errond, sommige zijn eigenlijk gevangenissen en daarnaast zijn er nog de aantallen vluchtelingen die vastgehouden worden in politiekantoren, et cetera.

Metagogon is officieel een transfer-centrum waar ze maar drie weken zouden blijven vooraleer ze naar een officieel detentiecentrum overgeplaatst zouden worden. In de praktijk komen mensen er tussen drie en zes maand vast te zitten. En ze verblijven er in cellen tot veertien mensen.

Het is een strategie van de staat om mensen er toe te krijgen om vrijwillig terug te keren. Maar op dit moment zijn er eigenlijk niet veel deportaties naar de thuislanden zelf. Wel naar Turkije. Gedwongen terugkeer zou per individu zesduizend euro kosten. Vrijwillige terugkeer is veel goedkoper en gebeurt via een NGO die actief is in de centra en de vluchtelingenkampen.

Hoe kan je asiel aanvragen in Griekenland?

Dat gebeurt via Skype! Je kan als je een bepaalde taal hebt op specifieke uren in de week bellen naar het skype-nummer. In de praktijk werkt het niet en krijg je niemand aan de lijn. Er is het gerucht dat er eigenlijk maar twee mensen op die bureaus werken. Het is in de praktijk dus quasi onmogelijk om op een normale manier asiel aan te vragen. Voor bepaalde talen is het heel moeilijk om iemand aan de lijn te krijgen, bijvoorbeeld Urdu werkt totaal niet (Pakistan).

Voor Marrokanen, Algerijnen en Pakistanen lijkt het duidelijk dat er een discriminatie is. Het systeem werkte enigszins toen er veel Syriërs waren in de herfst van 2016. Er waren toen extra mensen voor de Arabische Skype. Het probleem met het hele falen van deze legale asielprocedure via Skype is dat mensen in de illegaliteit gedwongen worden. Er is geen tussentijdse opvang waardoor ze op straat zomaar kunnen opgepakt worden (zonder verblijfsstatuut). Anderzijds is er het gegeven dat als je hier een jaar vastzit en geen cent hebt om te overleven, wat doe je dan? Sommigen worden op die manier verder de illegaliteit ingeduwd.

Jullie startten ook een campagne tegen de uithuiszettingen van kraakpanden: Solidariteit kan niet ontruimd worden. Kan je daar iets meer over zeggen?

De campagne werd vooral opgestart naar aanleiding van de ontruimingen en de juridische kosten die de vervolgingen met zich meebrengen. In sommige gevallen loopt dat op, zeker de administratieve kosten. De campagne is opgestart i.s.m. Rote Hilfe, die je ook kan contacteren en vinden op het internet.

Is er ook op een andere manier nood aan solidariteit? Wat kan ik doen?

Op dit moment is er echt nood aan mensen om te komen helpen uit solidariteit. Er is in termen van solidariteit nood aan monitoring (het in kaart brengen van de situatie), maar er is ook een enorme nood aan solidariteitsnetwerken. Er was een bepaalde solidariteitsbeweging in de afgelopen jaren, maar die is nu gaan liggen. Terwijl het probleem niet voorbij is.

Hoe komt dat?

Er ontstond de illusie dat de humanitaire crisis voorbij is. Dat heeft volgens mij te maken met zichtbaarheid. Toen Idomeni nog bestond kwamen er duizenden mensen vast te zitten op eenzelfde plek. Toen men dat kamp sloot werden er appartementen en studio´s geopend. Maar dit ging ook gepaard met een onzichtbaar maken van vluchtelingen die voor de rest nergens terecht kunnen. Er ontstond een verspreiding in de huisvesting en geen duidelijkheid of zichtbaarheid over de omvang van de problematiek. Men opende en verspreidde kleine kampen in kleine steden,... Mensen denken dan dat het probleem voorbij is. Ik heb het gevoel dat mensen er ook gewend aan zijn geraakt.

Is dit ook niet gelinkt aan het feit dat er relatief meer mensen via Italië naar de Europese Unie vluchten?

Na de EU-Turkije deal werd het duidelijk dat mensen volledig vast kwamen te zitten op de Griekse eilanden (bv. Lesbos). Mensen probeerden toen meer via de landgrens tussen Turkije en Griekenland te vluchten. Door het sluiten van de grenzen in de Balkan wordt de Balkan-route nu inderdaad relatief gezien ook minder gevolgd.

Want: wat doe je na Griekenland? Na Servië is het quasi onmogelijk om nog de grens over te geraken. Over Kroatië zijn er meer en meer getuigenissen van push-backs en mensen die excessief geweld ondergaan. Ook Hongarije staat daarvoor gekend. Over Bosnië wordt er gezegd dat je zes maand opgesloten wordt indien je tegengehouden wordt. In Bulgarije zijn er fascistische groupuscules die migranten in elkaar slaan en ook de Roemeense overheid doet aan push-backs.

Is er nog iets dat je wilt meegeven?

De vluchtelingencrisis wordt gezien als een geïsoleerd gegeven. Maar deze crisis maakt deel uit van een systemische crisis die te maken heeft met oorlog, internationale politieke economie, militarisering, racisme, vrouwenonderdrukking, klimaatverandering,…

En vluchtelingen zijn een speelbal in dat web. Een voorbeeld van hoe vluchtelingen ´gebruikt´ worden als gemakkelijke slachtoffers: vingerafdrukken. Er wordt systematisch gebruik gemaakt van vingerafdrukken ter controle van vluchtelingen. Op die manier zijn vluchtelingen een gemakkelijk slachtoffer om bepaalde dingen uit te proberen die mogelijks later op andere plaatsen kunnen toegepast worden. De uitbuiting en ontmenselijking van vluchtelingen belangt iedereen aan die streeft naar een menselijke samenleving.

meer info: http://cantevictsolidarityenglish.noblogs.org

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.