about
Toon menu
Analyse

Naomi Klein: "Bereid je voor op Trumps shockdoctrine"

Naomi Klein verwacht van president Trump een hele reeks 'shocks', naar analogie met haar boek The Shock Doctrine'. Trump, en dan vooral zijn vice-president Mike Pence, zal een beleid opleggen dat rampzalig is voor de gewone Amerikaan en voor het leefmilieu. Alleen de grote bedrijven zullen er wel bij varen. "We kunnen er ons beter op voorbereiden.”
donderdag 26 januari 2017

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Naomi Klein verwacht een hele reeks 'shocks', naar analogie met haar boek The Shock Doctrine':

  • economische shocks omdat nieuwe economische zeepbellen zullen barsten;
  • veiligheidshocks omdat nog meer oorlog nog meer terugslag zal veroorzaken in de vorm van terroristische aanslagen;
  • klimaatshocks omdat het klimaat verder zal worden gedestabiliseerd;
  • industriële shocks omdat nog meer oliepijpleidingen zullen lekken en nog meer olieboorplatforms in zee zullen storten.

Dat is volgens haar het logische gevolg van de intenties van president Donald Trump. De plannen van president Trump zijn immers duidelijk: grootschalige deregulering van de economie, totale oorlog tegen 'Islamitisch terrorisme', weg met klimaatactie en voluit gaan voor fossiele brandstoffen.

In haar opinie-artikel Get Ready For the First Shocks of Trump's Disaster Capitalism voor The Intercept schets de Canadese auteur en milieuactiviste haar verwachtingen voor vier jaar Donald Trump in het Witte Huis. Dit is een samenvatting van dat artikel:

 

Van orkaan Katrina naar Donald Trump

Klein grijpt voor dit artikel terug naar de analyse in haar boek The Shock Doctrine. Dat begon en eindigde met een analyse van de manier waarop de regering van president George W. Bush gebruik maakte van de gevolgen van de orkaan Katrina (augustus 2005) om een aantal neoliberale hervormingen versneld door te voeren.

Daar speelde een toen relatief onbekend Republikeins lid van het federaal Congres uit de staat Indiana een belangrijke rol in. Zijn naam is Mike Pence, huidig vice-president van de VS. Pence was toen voorzitter van het Republican Study Committee, een interne organisatie die de krijtlijnen vastlegde voor eigen studies van de partij.

Op 13 september 2005 kwam die commissie samen met de Heritage Foundation. Deze stichting is een reactionaire denktank die sinds het presidentschap van Republikein Ronald Reagan (1981-1989) een belangrijke rol speelt in het opstellen van beleidsplannen van de regering. De organisatie speelde recent een belangrijke rol in het samenstellen van het regeringsteam van president Trump.

Op die vergadering werd een lijst goedgekeurd van “Pro-Free-Market Ideas for Responding to Hurricane Katrina and High Gas Prices”. Daarin stonden 32 beleidsvoorstellen die volgens Klein rechtstreeks uit het boek van het rampkapitalisme lijken te komen. Die lijst lijkt wel een voorafbeelding van wat Trump nu van plan is:

  • opheffing van bestaande wetgeving die loonschalen vastlegt in de rampzones;
  • in de rampzones één zeer laag belastingtarief voor alle economische activiteiten;
  • opheffing van bestaande regels voor economische activiteiten;
  • overheidschecks voor gezinnen, alleen te gebruiken in privé-scholen, in plaats van investeringen in openbaar onderwijs;
  • intrekken milieuregelgeving in de getroffen rampgebieden (de hevigheid van orkaan Katrina is een gevolg van de klimaatopwarming, net als de grotere frequentie van orkanen);
  • vlotte toekenning van vergunningen voor nieuwe olieraffinaderijen aan de kust van de Golf van Mexico (waar orkaan Katrina toesloeg);
  • hoewel niet van toepassing in de getroffen zone werd ook gesuggereerd om olieboringen toe te laten in de natuurreservaten in het Noordpoolgebied van Alaska.

In 2005 hebben een aantal grote bedrijven reeds geprofiteerd van de vernietigingen die Katrina aanrichtte (met veel te duur boven de reële marktprijzen betaalde contracten). Meer dan waarschijnlijk wordt de aanpak van Katrina in 2005 het model voor de massale infrastructuurwerken die Trump tijdens zijn campagne aangekondigd heeft. Een overzicht van de contracten die privébedrijven in 2005 binnensleepten:

  • Halliburton KBR: 60 miljoen dollar voor herstelling militaire basissen langs de kust;
  • Blackwater: beveiliging FEMA (de Amerikaanse dienst civiele bescherming);
  • Parsons: herstelling van beschadigde bruggen in de staat Mississippi;
  • Fluor, Shaw, Bechtel, CH2M Hill: leveren mobiele woningen voor vluchtelingen;
  • Kenyon: verzamelen en behandelen dode achtergelaten lichamen na de overstroming (lokale begrafenisondernemers en vrijwilligers kregen een verbod om lichamen te bergen);
  • AshBritt: verwijderen van afval uit de straten voor een bedrag van 500 miljoen dollar; het bedrijf besteedde slechts een deel van dat geld aan onderaannemers; zelf had het bedrijf geen enkele vrachtwagen in bezit bij het ondertekenen van het contract met de federale overheid).

In totaal werden na Katrina voor 3,4 miljard dollar overheidscontracten toegekend aan de bedrijven die ook al in Irak met belastinggeld zwaar waren overbetaald voor slordig werk (en soms helemaal geen werk). Deze contracten werden niet toegekend via openbare aanbesteding maar onderhands.

Massale uitbuiting illegalen en arme Amerikanen

FEMA betaalde bedrijven 175 dollar per vierkante voet (ongeveer 90 vierkante cm) voor canvassen over de daken van verwoeste huizen aan de bedrijven die ze plaatsten, maar deze canvassen waren geleverd door de federale overheid. De arbeiders die de canvassen plaatsten kregen 2 dollar uitbetaald per geplaatste vierkante voet.

Mensen trachtten te ontkomen aan de overstroming in New Orleans in augustus 2005. hulp van de federale overheid liet dagen op zich wachten (News Muse/CC)

Ook de andere bedrijven hierboven vermeld gebruikten massaal contractloze arbeiders, migranten, minderheden en arme blanken. Halliburton KBR ontweek betaling van lonen door op regelmatige tijdstippen in werkkampen 's nachts het gerucht te verspreiden dat de immigratiedienst op komst was om illegalen aan te houden, waarop die onbetaald de vlucht namen. 

De Amerikaanse dienst voor civiele bescherming Federal Emergency Management Agency (FEMA) betaalde 5,2 miljoen dollar voor het bouwen van noodkampen voor hulpverleners, een taak die FEMA normaal zelf hoort te doen. Het kamp werd nooit afgewerkt, maar de rekening werd wel volledig uitbetaald. Het bedrijf dat het contract had verkregen had geen enkele ervaring op dat vlak.

Financiering bedrijven met sociale besparingen

Om dit allemaal te financieren heeft het door de Republikeinen gedomineerde Congres in 2005 40 miljard dollar bespaard op het federale overheidsbudget. Die besparingen kwamen van de fondsen voor studiebeurzen, Medicaid (openbare gezondheidszorg voor arme gezinnen en weeskinderen) en van de voedselbonnen voor arme gezinnen.

Dit is volgens Naomi Klein het scenario dat president Trump nu van plan is met zijn 'grote infrastructuurwerken': een systeem van politiek bevriende bedrijven, die zonder enige mededinging contracten binnenrijven, veel meer worden betaald dan de reële marktprijzen en voor het effectieve werk dat ze doen vooral ongeschoolde en illegale arbeid inzetten. Vice-president Mike Pence was de hoofdarchitect van dit beleid in 2005. Het lijdt volgens Klein geen twijfel dat hij dat ook nu zal doen.

Naomi Klein bij een lezing in Berkeley, Californië op 29 september 2014 (Moizsyed/CC)

Naomi Kleins besluit: “Wat Katrina ons zegt is dat deze regering elke ramp zal trachten uit te buiten voor maximale winst. We kunnen er beter klaar voor zijn.”

Dit is een samenvatting van het artikel Get Ready For the First Shocks of Trump's Disaster Capitalism van Naomi Klein van 24 januari 2017 op The Intercept. Vertaling door Lode Vanoost. Voor het volledige artikel, zie de weblink.

De statistische gegevens voor dit artikel heeft Naomi Klein uit haar boek The Shock Doctrine – The Rise of Disaster Capitalism (2007). Nederlandse vertaling: De Shockdoctrine, De Geus, Amsterdam (2014) ISBN 9789044534078

reacties

5 reacties

  • door Dirk Buys op donderdag 26 januari 2017

    De bouw van een muur, straffen opleggen aan wie deportatie van illegalen verhinderd, het censureren van staatsinformatie en pertinente leugens verkondigd door een staatshoofd. We hebben het allemaal al gehad maar nog nooit in één mannetje.

  • door antbover op donderdag 26 januari 2017

    Naomi Klein is een favoriete van mij. Zij heeft zeer hoede inzichten in het economisch gebeuren. Echter , wat Trump betreft , is het mijn inziens nog vel te vroeg om conclusies te trekken over de gevolgen zijn beleid. Mijn inziens geeft de man een mix aan economische inzichten. M.a.w. hij blaast koud en warm. Dus nog even afwachten of hij wel of niet een of andere richting wil uitgaan. De muur met Mexico , ja, en wat met al die kilometers muren in Europa om vluchtelingen tegen te houden ? Pijplijn door gecontesteerd gebied , ja , en wat met de pijplijnen vanuit of naar Finland ?? Invoerrechten , ja , en wat met de sancties tegen Poetin en de zijnen. Wat met ........ Ik bedoel maar : welke hypocrieten zijn aan het woord. Geen mens die door het bos de bomen nog ziet. Bedriegerij , waar ? Wel overal en alles ten voordele van het grote geld. Hoe Trump de onnozelaar ???, Trump is een neoliberaal ? Ik weet het nog niet ! Wait and see . En , diegene die dingen verkondigt moet dat ook waarmaken toch.

  • door Jean Van den Bosch op donderdag 26 januari 2017

    Ik vind het artikel meer dan te kort door de bocht. Zeggen dat Katrina door de klimaatwijziging is veroorzaakt? Dat in New-Orleans duizenden slachtoffers zijn gevallen klopt. Wat er vergeten wordt erbij te vertellen, er bestonden voor de ramp meerdere rapporten geschreven door het "Army Corps of Engineers", dat de dijken te laag waren en dringend dienden verhoogd te worden,.Alsook een algemeen gebrek aan onderhoud van de dijken.. Tevens dat de "oorspronkelijke" kustlijn diende hersteld te worden. Rapporten zijn steeds verticaal geklasseerd geweest. Na de ramp zijn er inderdaad zaken gebeurd die helemaal niet door de beugel konden. De grote baas van FEMA is daarvoor op staande voet ontslagen trouwens.

    Kan zijn dat Pence op die vergaderingen aanwezig was. Maar vandaar ineens NAADLOOS overspringen om Trump zomaar van alles aan te wrijven? Misschien zit de politieke overtuiging van Klein er voor iets tussenzit? Dit is wel het soort artikel dat de Amerikanen dagelijks onder ogen krijgen. Halve waarheden en de rest uit "hunne dikke teen gezogen".

    • door peter baert op dinsdag 7 februari 2017

      Heb je haar boek(en) gelezen? Misschien eerst eens doen?

  • door Roland Horvath op zaterdag 28 januari 2017

    NK heeft gelijk, Trump is een neoliberaal =19e eeuws laisser faire kapitalistisch. Maar wat hij doet lijkt nog het meeste op de machtsovername door de NSDAP + 2 rechtse partijen op 30 jan 1933 in Duitsland DE. Toen waren de Joden de zondebok, het voorwerp van het gestook, het demoniseren en uitsluiten door de overheid. Het heette toen nazisme. Het wezenskenmerk van nazisme is gestook in al zijn vormen van wij -zij denken over demoniseren en uitsluiten van minderheden tot laster en racisme. Nu zijn Moslims de zondebok. En wordt gesproken over moslimterrorisme dat moet vernietigd worden, ter vergelijking: In de jaren 1930 moesten in het discours van de NSDAP de Joden vernietigd worden. Terwijl dat moslimterrorisme gecreëerd wordt door het VS terrorisme. Alles wordt verdraaid en omgedraaid.

    Wat Trump doet, verschilt ook niet veel van wat in BE, in NL en in de EU gebeurt, gedaan wordt en gezegd wordt. Ook puur nazisme.

    Het was in DE in de jaren 1930, en nu in de VS en de EU een strijd van de rijken tegen de armen, tegen de 99% en vooral tegen hun welvaart en burgerlijke rechten en vrijheden. In alle 3 de gevallen wordt de strijd van de rijken vooral gevoerd door de Grote Multinationale Ondernemingen GMO. En in de 3 gevallen zijn de besturende politici op de hand van de rijken.

    Die politici hebben de macht want hun propaganda, die gevoerd wordt door de hoofdstroom media MSM, is uitgebreider dan de propaganda van Links. We worden geïndoctrineerd en gedomineerd door de leugens van de MSM.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties