Bij DeWereldMorgen.be schrijven we niet voor de clicks.

We maken media voor een betere wereld.

Samen met vele vrijwilligers en burgerjournalisten.

Om dit te blijven doen hebben we uw steun meer dan nodig!

Steun onafhankelijke media!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Analyse

Erger dan de Turteltaks: het capaciteitstarief komt eraan

De Vlaamse regering, de VREG en de distributienetbeheerders willen dat gezinnen en bedrijven anders gaan betalen voor het gebruik van het elektriciteitsnet. Eandis en Infrax (en onrechtstreeks ook de transportnetbeheerder Elia) zouden dan op een andere manier vergoed worden voor de diensten die ze leveren. Dat is slecht nieuws voor veel gezinnen en voor het klimaat. Is er een nieuwe Turteltaks-flater op komst?
dinsdag 22 november 2016

Wat wil men veranderen?

De nettarieven zijn goed voor ongeveer 43% van de elektriciteitsfactuur. Het is de vergoeding die de distributienetbeheerders Eandis en Infrax ontvangen voor het beheer van het distributienet. Ook de vergoeding voor het Elia-hoogspanningsnet, de kosten voor openbare dienstverplichtingen (steun hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, sociale maatregelen) en een BTW van 21% zijn er in verrekend.

Tot nu betalen gezinnen die nettarieven op basis van hun elektriciteitsverbruik. Gezinnen die veel elektriciteit verbruiken betalen zo veel nettarief, gezinnen die weinig elektriciteit verbruiken, betalen weinig.

De VREG stelt voor dat laagspanningsklanten (= alle gezinnen + de kleine KMO’s, respectievelijk 70% en 30% van de laagspanningskanten) in de nabije toekomst een belangrijk deel van die nettarieven – nl. de eigenlijke kosten van de distributienetbeheerders, maar niet de kosten voor openbare dienstverplichtingen – zouden betalen op basis van de sterke van hun aansluiting op het elektriciteitsnet.

Dat ‘aangesloten vermogen’ is de maximumhoeveelheid elektriciteit die een klant op elk gegeven moment kan afnemen van het net. De sterkte van de hoofdzekering is daarbij het bepalend element. Hoe sterker die aansluiting, hoe meer ze betalen, en omgekeerd. Die nieuwe methode om de distributienetkosten door te rekenen aan de klanten wordt het ‘capaciteitstarief’ genoemd. Ook voor de middenspanningsklanten zijn er – zij het minder ingrijpende – veranderingen.

abel 1: de door de VREG voorgestelde distributienettarieven voor gezinnen en kleine KMO’s, naar gelang de sterkte van het aangesloten vermogen (vermogensrange).KVA = Kilovoltampère (1 KVA stemt ongeveer overeen met 1 kilowatt aan elektrisch vermogen).

 

 

 

 De distributienetbeheerders beweren dat die nieuwe tariefmethode voordelen heeft. Zo zou ze aanzetten tot een efficiënter gebruik van het net en zou ze de distributienetbeheerders verzekeren van een stabieler inkomen (zonder tariefstijgingen). Die beweringen kloppen echter niet.

De factuur van het gewone gezin zal nodeloos stijgen

Het ‘capaciteitstarief’ zal immers wel een belangrijke impact hebben op de elektriciteitsfactuur. Bepaalde klanten zullen hun factuur zien dalen, veel klanten zullen hun factuur juist zien stijgen.

Of een klant wint of verliest, hangt enerzijds af van de sterkte van zijn/haar aansluiting op het net, en anderzijds van zijn/haar elektriciteitsverbruik. Omdat een technisch reglement een bepaalde minimumsterkte oplegt voor nieuwe aansluitingen en omdat lagere inkomens doorgaans minder elektriciteit verbruiken, valt te vrezen dat juist daar meer sprake zal zijn van een stijgende factuur. (Al kan het sociaal tarief de meest kwetsbaren hierin beschermen.)

Deze vrees wordt bevestigd door simulaties van de VREG. Nemen we bij wijze van voorbeeld het profiel van een gezin dat 1.900 kWh per jaar verbruikt en alleen beschikt over een dagmeter. (Het gemiddelde Vlaamse gezin verbruikt 3500 kWh per jaar). Bijna een kwart van de Vlaamse gezinnen (22,42%) benadert dit profiel (zie tabel 2.A).

  • In de huidige situatie betaalt dit gezin 145 euro (zie tabel 2.A).
  • Volgens het VREG-voorstel zal het nettarief voor dit gezin – op enkele uitzonderingen na – minstens 211 euro bedragen (zie tabel 2.B).
  • Maar die som zal voor meer dan de helft van deze groep nog een stuk hoger oplopen. Procentueel stijgt het distributienettarief voor deze gezinnen al snel met 45% tot zelfs 232% (zie tabel 2.C)

Tabel 2 (A, B en C): vergelijking van de bestaande en de voorgestelde tarieven (simulatie van de VREG) voor een gezin dat ongeveer 1.900 kWh verbruikt:



 

 

 

 

 

 

 

Laagspanningsklanten kunnen hun factuur verlagen door hun aangesloten vermogen te doen dalen. Je vraagt dan gewoon een technische aanpassing van de aansluiting. Dat kan natuurlijk alleen als ze hun piekverbruik systematisch lager houden dan hun aangesloten vermogen. Verbruiken ze op een gegeven moment toch meer elektriciteit dan hun aangesloten vermogen toelaat, dan springen de zekeringen en slaat hun stroomvoorziening uit.

Er is dus een uitweg om de factuur niet te doen stijgen. Een dergelijke aanpassing is echter omslachtig en ze laten doen kost ook geld.

Elke individuele klant moet laten nagaan of zijn hoogste verbruikspiek al dan niet hoger is dan zijn aangesloten vermogen. Als zijn hoogste verbruikspiek duidelijk lager is dan zijn aangesloten vermogen, moet hij zijn netbeheerder vervolgens laten langs komen om een lager aangesloten vermogen in te stellen.

Bovendien beperkt de VREG zelf de mogelijkheid om te kiezen voor een laag aansluitingsvermogen. Het door de VREG vastgestelde Technisch Reglement voor de Distributie van Elektriciteit in het Vlaamse Gewest (Versie 5 mei 2015, Artikel III.3.2.2) bepaalt dat nieuwe aansluitingen voor wooneenheden op laagspanning minimaal moeten beschikken over een aansluitingsvermogen van 9,2 kVA. Dit houdt mogelijk in dat klanten die hun aangesloten vermogen willen doen dalen, nooit lager mogen gaan dan 9,2 kVA en dus altijd minstens in tariefschijf X3 vallen (zie hoger).

Heel wat perverse effecten

Hoe meer klanten hun aangesloten vermogen laten dalen, hoe hoger de totale maatschappelijke kosten oplopen. Er wordt geschat dat die kosten gemakkelijk kunnen oplopen tot 200 à 300 miljoen euro of meer. Een dergelijke ingreep kan dus voor individuele klanten wel de factuur doen dalen, maar zal niet leiden tot belangrijke kostenbesparingen voor het beheer van het net.

De aanpassingskosten die gemaakt worden zijn vooral extra kosten. Want het is niet omdat voor veel aansluitingen het aangesloten vermogen naar beneden toe wordt bijgesteld, dat het net in de praktijk ook anders wordt gebruikt. Daarvoor is meer nodig dan het aanpassen van de hoofdzekering.

Bovendien geldt dat hoe meer klanten hun aangesloten vermogen doen dalen, hoe meer de distributienetbeheerder zijn tarieven moet verhogen om zijn totale inkomen gelijk te houden.

De factuurdaling is dus tijdelijk van aard.

Om de kosten gedekt te houden zal men, wanneer veel mensen een lager aangesloten vermogen laten installeren, opnieuw de tarieven moeten laten stijgen. De claim dat de distributienetbeheerders via het capaciteitstarief verzekerd zijn van een stabieler inkomen (zonder tariefstijgingen), klopt dus niet.

Het capaciteitstarief heeft ook andere belangrijke nadelen. Zo voert het systeem een soort vaste kost in die tegelijk de kost per verbruikte kWh elektriciteit doet dalen. Het aandeel van het verbruik in de factuur daalt dus. Het systeem ontmoedigt daardoor rationeel energiegebruik, wat indruist tegen het streven naar een klimaatneutrale economie. Met een lage prijs per verbruikte kWh loont immers minder de moeite om te investeren in energiezuinige toestellen.

 

 

 

 

 

 

Ook is het maar de vraag of op langere termijn het aanmoedigen van het verlagen van het aangesloten vermogen – wat men dus indirect doet – ook voor de gezinnen een goed idee is. Het is erg waarschijnlijk dat de manier waarop we het net gebruiken in de toekomst sterk zal evolueren. Onder andere is dat het geval wanneer er meer elektriciteit geproduceerd wordt met decentrale installaties voor hernieuwbare energie (vooral zonnepanelen), waardoor de elektriciteit op het net meer in twee richtingen gaat stromen.

Ook andere technologische evoluties kunnen een impact hebben, denk bijvoorbeeld aan de doorbraak van elektrische warmtepompen voor de verwarming van woningen en van elektrische wagens. Die evoluties zijn gewenst, omdat we daardoor veel minder klimaatschadelijke fossiele brandstoffen zullen gebruiken. Maar ze zullen allicht ook voor gevolg hebben dat we in de toekomst eerder hogere pieken in het verbruik zullen kennen en we dus juist een hoger aangesloten vermogen nodig hebben. In dat geval zullen de gezinnen opnieuw de dure aanpassing van het aangesloten vermogen moeten laten doen, ditmaal in de andere richting.

Dan wordt de operatie helemaal een dure en onnodige zaak.

Tot slot is er ook een gevaar inzake perceptie. De hogere kosten waarmee men de gezinnen wil opzadelen, lijken vooral een goede zaak voor de grotere verbruikers binnen een spanningsniveau. Maar tegelijk doet men uitschijnen dat dit een maatregel is ten voordele van hernieuwbare energie en rationeel netgebruik. De perceptie dat vergroening de factuur doet stijgen wordt zo gevoed, terwijl het voorstel daar eigenlijk helemaal niet om draait.

Er zijn alternatieven

Het zomaar invoeren van een ‘dom’ capaciteitstarief is dus een slecht idee, en dat op veel vlakken. Er zijn wel degelijk alternatieven om het rationeel netgebruik te bevorderen die veel minder kosten.

Het gaat bijvoorbeeld om een selectieve plaatsing van slimme meters bij specifieke doelgroepen zoals de bezitters van zonnepanelen of gezinnen en KMO’s die veel verbruiken. Het lijkt in ieder geval niet verstandig om eerst het capaciteitstarief in te voeren en pas daarna te starten met de uitrol van slimme meters. Want die slimme meters maken slimmere nettarieven mogelijk die verbruikers effectief aanmoedigen om beter (rationeler) gebruik te maken van het net om netuitbreidingskosten te vermijden.

Een andere mogelijkheid is om op allerlei manieren werk te maken van het uitvlakken van hoge pieken in het elektriciteitsverbruik in specifieke gebieden waar het net dreigt te begeven door die hoge pieken. Daardoor hoeven in die gebieden dan geen investeringen te gebeuren voor de verzwaring van het net. Voor al die gebieden waar er geen probleem van netcongestie dreigt, levert de verlaging van het aangesloten vermogen immers niet het voordeel op dat investeringen uitgesteld kunnen worden.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

10 reacties

  • door Marc Bellinkx op dinsdag 22 november 2016

    Een eerste en vrij "platte" reactie is; doe wat je wil, beide netbeheerder zullen altijd hun rekening maken mét de beloftes de gemeentes ( aandeelhouders ) vette dividenden uit te kunnen reiken.

    Als deze kost er uit zou zijn, is de rekening voor de burger ineens een kleine 20% goedkoper. We betalen inderdaad ( duur ) de kosten voor het onderhoud + de REG + de dividenden.

    REG= rationeel energiegebruik

    • door kristoffel op dinsdag 22 november 2016

      De 'Turteltaks' waarover de auteur het heeft, is eigenlijk een "Freyataks": ze heeft zonnepanelen en windmolens zo zwaar gesubsidieerd - op een bepaald ogenblik was je investering VOLLEDIG terugverdiend op 4 jaar en 2 maanden en genieten de (doorgaans welgestelde groene plaatsers) nog 16 jaar van een nettorente op het terugverdiende kapitaal van 10% per jaar. Je moet het maar kunnen aanbieden, heren socialisten. Die factuur weegt nog altijd zwaar door. Om ze 'verborgen' te houden heeft de compagnon de route van Freya, de alleenheerser van Oostende en omstreken Vandelanotte, de netbeheerders verboden om die vetbetaalde groene stroomcertificaten door te rekenen aan de klant. Dat zou de spa immers zwaar aangerekend worden met de verkiezingen. De netbeheerders moesten de betalingen maar regelen via leningen, intussen opgelopen tot ruim 2 miljard euro die nu via de 'Freyataks" worden teruggehaald bij de gewone mensen. Het voorstel waarover in dit artikel gesproken wordt, is niet eens zo dom. Momenteel wordt het netwerk en de energiecapaciteit afgestemd op een 'piekverbruik': iedereen wast, plast, kijkt tv, zit op zijn pc op hetzelfde moment. Door het verbruik te spreiden doorheen de dag, en op de piekmomenten een stuk zuiniger te zijn, kun je de te produceren capaciteit energie beter spreiden en vergroenen. Dat vereist een wijziging in het consumentengedrag. En hoe wijzig je dat? Inderdaad, alleen met financiële argumenten. De dag dat diesel duurder werd dan benzine, viel de verkoop van deze vervuilende wagens in mekaar. De dag dat verwarming effectief duur wordt, isoleert men of trekt men een dikke trui aan en kijkt men naar zijn thermostaat. De dag dat openbaar vervoer voor schoolkinderen die minder dan 5 km van school wonen verhoogt, nemen ze de fiets en bewegen ze.

      • door Marc Pat op woensdag 23 november 2016

        Beste vriend, ik vermoed dat je fout bent ingelicht ivm de turteltax. Het was toen het een vlaamse bevoegdheid werd in 2004 dat men vond dat het aan een herziening toe was want vlaanderen kon alles beter. De post was toen in handen van CDnV. In 2006 werd een heel zware subsidiering doorgevoerd en werd het ook open gesteld voor bedrijven. Ook dit gebeurde onder CDnV, maar dan volop met steun van Open VLD en NVA. Pas in 2009 kreeg Freya deze ministeiele poetefeulle waar al snel tamtam gemaakt werd dat er een alarmmerende overscheiding plaats vond. Freya wilde maatregelen die ook en vooral bedrijven die in zonnepanelen hadden geinvesteerd trof. Dus de grootgebruikers van de subsidiemaatregel. Huts baas van katoennatie begon toen in de pers van zijn oren te maken dat dit oneerlijk was tegenover investerende bedrijven. Dit werd gevolgd door een veto tegen deze maatregelen vanuit de Open VLD bij monde van mev. Tutelboom, gevolgd in alle stilte door NVA, lees een artikel van NVA vanuit die periode dat nog altijd online te vinden is. De maatregeln werden dankzij dit verzet afgezwakt waardoor het gat veel groter kon worden zoals het nu is. Pas nadien kwam mevr. Turtelboom op deze ministeiele post en nam ze maatregelen die iedereen trof. Maw de benaming Tuteltax is dus terecht. Zoek eerst via google of lees alle artikels bij De Werel Morgen over turteltax. Beide hebben mij een beter inzicht gegeven over deze materie.

      • door DavidVH op woensdag 23 november 2016

        Duidelijk een politieke 'mening'. Of een gevolg van te veel indoctrinatie. De Turteltaks of Freyataks waarover het gaat, is een gedeelde verantwoordelijkheid van alle partijen die de voorbije jaren in de Vlaamse Regering hebben gezeteld. VD Bossche was de eerste minister die er wat aan deed, weliswaar schromelijk te laat. En haar partij is zeker niet vrij van zonde. Net zomin als Open VLD, N-VA, CD&V (en een klein stukje Groen). het maakt dus geen bal uit of de taks nu zus of zo wordt genoemd.

        Dat Turtelboom de taks echter op deze manier invoerde (volstrekt asociaal dus, zonder onderscheid van gebruikerssituatie en met een zwaardere last op de gewone burger dan op de grote bedrijven) kan echter wel bijna volledig op haar conto worden geschreven. In dat opzicht mag haar naam er dus wel aan verbonden blijven.

    • door hans delannoye op woensdag 23 november 2016

      hoe spijtig ook, er zit toch een zekere logica in. wie een 40A aansluiting heeft, verwacht ook dat ie die 40A kan ge-/verbruiken, anders gezegd moet de DNB er voor zorgen dat die capaciteit aanwezig is en dus ook de kosten daarvoor maken. een misschien slecht vergelijk, als je auto een motor van 200 pk heeft, betaal je ook rijtaks voor die 200 PK, ook al rij je altijd heel voorzichtig en gebruik je maar 100 PK. terechte vraag is of daarvoor de rekening moet stijgen, de eis zou in elk geval moeten zijn dat het totaal aan heffingen niet hoger is dan daarvoor.

      • door Luk Durnez op woensdag 23 november 2016

        Hoj Hans ik denk niet dat de procucenten hun capaciteit baseren op de som van het vermogen van alle klanten. Wel op wat ze vaststellen dat een gangbaar totaal verbruik in een gebied is.

    • door antbover op woensdag 23 november 2016

      Alles is dus de schuld van SPA en meer bepaald van Freya; ze heeft een put van 2 miljard achtergelaten ! Vraagje : hoeveel kost dat ons , al die extralegale voordelen, te beginnen met de bedrijfswagen , en dan ..... Hoeveel miljarden subsidies worden er doorgeschoven naar de ondernemers , welke klassen van organisaties / personen betalen er weinig of geen belastingen , welke categorieën van werknemers genieten een bijzonder belastingtarief ???En , hoeveel politici worden betaald vanuit de grote korf ?

  • door Rene op woensdag 23 november 2016

    Uw berekening klopt niet. Ik verbruik 3260 kwh, verbruik 203 €, distributiekost 425,69 €, ( excl. BTW) dat is 67,68 % distributiekosten Ik heb een aangesloten vermogen van 8,8 KVA,( 40 A) dus ik zou volgens de tabel 152,55 € per jaar moeten betalen, dat zou een mooie besparing zijn..

    • door waltervbr op donderdag 24 november 2016

      Oeps, ineens 7 reacties,lang geleden op de wereldmorgen Als het begind pijn te doen in de eigen beugel reageren ze wel

    • door Jopie op vrijdag 25 november 2016

      Verekeerd gerdacht

      Jouw distributiekost blijft hoor en ja elk jaar opnieuw te betalen. Deze zal alleen nog stijgen naar de toekomst toe. Allleen de Turteltaks wordt vervangen door een capaciteitstarief 100 euro wordt dus 152 euro ......

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

    Lees alle reacties