Steun jij DeWereldMorgen.be al?

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis voor iedereen.
Dat is enkel mogelijk door de steun van onze lezers.
Wij hebben jouw steun hard nodig!

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu

50 Spaanse steden 'Vrij van Israël-apartheid'

Cadiz is de meest recente in een lange rij van Spaanse steden, gemeenten en provincies die zich achter de BDS-boycot van Israël scharen. Met meer dan vijftig hebben ze zich 'vrij van Israël-apartheid' verklaard. Israël ondervindt sinds 2014 steeds meer economische schade door de boycot.
dinsdag 13 september 2016

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

 Een van de vele bewijzen van het groeiend succes van de BDS-campagne (Boycot-Divest-Sanction) is te vinden in Spanje. Na de gemeente- en provincieverkiezingen van 2014 hebben meerdere gemeente- en provincieraden initiatieven genomen om zich aan te sluiten bij de campagne door bijvoorbeeld te stellen dat de lokale overheden geen producten zullen aankopen uit de bezette gebieden of geen contracten sluiten met bedrijven die actief zijn in de bezette gebieden of betrokken zijn bij bedrijven daar.

Dat gebeurt tot groot ongenoegen van de centrale Spaanse regering onder leiding van conservatief eerste minister Rajoy. Die kan echter weinig doen. Pogingen van de Israëlische ambassades om activisme voor BDS onwettelijk te verklaren hebben ook in Spanje geen succes.

Cadiz, hoofdstad van de gelijknamige provincie in de regio Andalusië, is de meest recente in de rij om een motie goed te keuren voor steun aan de BDS-beweging en om zich 'Apartheid Free Zone' te verklaren. Andere steden en gemeentes die Cadiz voorafgingen zijn onder meer Santiago de Compostela, Sevilla, Cordoba, meerdere gemeenten op de Canarische eilanden en op Ibiza en de regio Catalonië.

Inspiratie uit Zuid-Afrika

Voor deze initiatieven vonden de betrokken gemeenten inspiratie bij de strijd tegen apartheid in Zuid-Afrika. Ook toen besloten steeds meer en meer gemeenten producten uit Zuid-Afrika te boycotten en ook toen gingen zij daarmee hun nationale regeringen vooraf, die zich soms pas jaren later schoorvoetend aansloten bij de boycot van Zuid-Afrika.

Deze lokale initiatieven waren ook toen vooral symbolisch maar hebben voor een globale bewustwording gezorgd onder de bevolking, die tot voor de boycotcampagne eerder onverschillig en dikwijls ook positief stond tegenover de apartheid in Zuid-Afrika.

Net als Zuid-Afrika toen, doorloopt de regering van Israël nu meerdere fasen om de boycot tegen te gaan. Dat begon in Zuid-Afrika ook met gewoon negeren, waarna minimaliseren volgde. Zuid-Afrika is uiteindelijk overstag gegaan, niet omdat het regime overtuigd was van het immorele karakter van het apartheidssysteem, maar omdat het verzet tegen de apartheid de economie volledig ondermijnde. Bovendien waren geleidelijk aan ook nationale regeringen overgegaan tot de boycot, waardoor het land gedwongen werd het systeem af te schaffen.

Economische schade

Israël lijdt weliswaar al zware economische schade door de boycot maar nog lang niet in die mate dat de regering ernstige vredesgesprekken zou overwegen. De regering zet daarentegen volledig in op het onwettig verklaren van de BDS-campagne. Dat blijkt niet al te best te lukken, zoals onder meer in Spanje blijkt.

Israëlisch eerste minister Benjamin Netanyahu, die tevens tijdelijk minister van buitenlandse zaken is, verklaarde op 25 juli 2016 in de Knesset, het parlement, nog dat de BDS-beweging verslagen was. In meerdere landen hebben echter zowel wetgevers als rechtbanken al geriposteerd dat ze de BDS-beweging vrij zullen laten werken, omdat zij geen inbreuk op het recht vrije meningsuiting toelaten. Erg overtuigend was Netanyahu blijkbaar niet, want meerdere parlementsleden van zijn eigen regeringscoalitie bekloegen zich er over dat de boycotcampagne wel degelijk vooruitgang boekt.

Israël gaat er voorlopig mee door om de situatie zo te framen alsof er geen onderhandelingspartner aan de andere kant zou zijn en blijft voorwaarden stellen die een feitelijke Palestijnse voorafgaandelijke overgave betekenen. Israël boet daarmee vooral verder in aan geloofwaardigheid bij de wereldwijde publieke opinie.

Dat de BDS-campagne wel degelijk werkt blijkt uit de feiten, die door het Israëlische Rekenhof worden bevestigd:

  • in 2014 zijn buitenlandse investering in Israël met 46 procent gedaald;
  • volgens een berekening van de Rand Corporation zal het bnp van Israël de komende toen jaar jaarlijks met 1 tot 2 procent dalen;
  • het Franse bedrijf Veolia heeft zich volledig teruggetrokken uit Israël; andere bedrijven zoals Orange, G4S en Unilever hebben aangekondigd hun activiteiten in Israël af te bouwen;
  • Israëlische wapenhandelaars stellen grote daling van bestelling vast, omdat het merk 'made in Israel' ongewenst wordt;
  • steeds meer rockartiesten weigeren nog langer in Israël op te treden;
  • Israël heeft de BDS-campagne een 'strategische bedreiging' genoemd voor de verdere bezetting van de Palestijnse gebieden; sinds de campagne zich laat voelen, overwegen meer en meer Israëlische stemmen om het beleid van de bezetting enigszins aan te passen.

Bron: Dozens of Spanish cities declare themselves 'Free of Israeli Apartheid'

reageer

4 reacties

  • door Viviane Eeraerts op dinsdag 13 september 2016

    Beste, Cadiz is de hoofdstad van de provincie Cadiz. Sevilla is de hoofdstad van Andalusië. Mvrgr, V. Eeraerts

    • door Lode Vanoost op dinsdag 13 september 2016

      Juist, de provincie Cadiz is een van de acht provincies van de regio Andalucia. Verbeterd.

  • door Jorg op woensdag 14 september 2016

    Ik begrijp de vergelijking met Zuid-Afrika in de zin dat wat zowel de huidige regering van Israel als de voormalige regering van Zuid-Afrika hebben gedaan mogelijk, was met steun van de regering van de VS. Maar het zwarte deel van de bevolking van Zuid-Afrika had nog een economische functie. Zoals de regering van Israel omgaat met de Palestijnen lijkt het meer op hoe de oorspronkelijke bevolking van noordelijk Amerika is behandeld.

    Iemand die er meer over weet dan ik en er uitgebreid over heeft geschreven is (o.a.) Noam Chomsky. Zie bijvoorbeeld: Noam Chomsky on BDS and How the Israeli Occupation is "Much Worse Than Apartheid" https://www.youtube.com/watch?v=nf-ULLCOgAU

    • door Lode Vanoost op donderdag 15 september 2016

      Beste Jorg,

      Terechte opmerkingen, natuurlijk zijn er ook duidelijke verschillen met Zuid-Afrika.

      In Zuid-Afrika was de oorspronkelijke bevolking altijd veel groter dan de settlergemeenschappen. Dat is ook een deel van de verklaring voor het uiteindelijke ineenstorten van de apartheid. Niet alleen het verzet tegen de apartheid was economisch zeer schadelijk. Het repressie-apparaat zelf was bovendien een enorm zware last voor het regime. In Israël liggen de demografische verhoudingen anders.

      Bovendien is de bezetting ook big business (zie http://www.dewereldmorgen.be/artikel/2015/12/24/bezetting-palestina-is-big-business-voor-israel). Israël weet zijn repressie-instrumenten goed te verkopen in het buitenland, want ze werden grondig uitgetest 'op het terrein'.

      Daarenboven is de Palestijnse bevolking minder en minder belangrijk als goedkope werkkracht, nu Israël zelf meer een neoliberale markt wordt, waar een deel van de eigen Joodse medeburgers zelf goedkope arbeidskrachten zijn (en waar de intern Joods-Joodse discriminatie tussen de 'Europese' en niet-Europese Joden toeneemt en nu ook de kibboetsen worden geprivatiseerd). De inkomensongelijkheid stijgt elk jaar.

      Een belangrijk gelijklopend element is het politieke karakter van het regime n beide landen. Voor de witte Zuid-Afrikanen was het apartheidsregime een normale democratie, met eerlijke verkiezingen, normaal functionerende rechtbanken en dergelijke. Dat is ook voor Joden in Israël het geval. Ook in Israël werkt die democratie net iets beter voor de welvarende Jood dan voor de armere Jood. (Joodse kolonisten in de bezette gebieden kunnen daar ook op rekenen, maar zitten in een andere situatie. Een bezetter heeft immers geen legitieme autoriteit over een bezet gebied.)

      Uiteindelijk is de steun van de politieke en economische elite in de VS de cruciale factor. Een stevige factor zonder enige twijfel, maar ook de enige. Dat is tegelijk de kracht en de grootste zwakte van Israël. Alles staat of valt hiermee.

Lees alle reacties