about
Toon menu
Opinie

De dreiging van TTIP: de liberalisering die zorgt voor minder vrijheid

Ondanks grote protesten tegen TTIP (Transatlantic Trade and Investment Partnership – het vrijhandelsakkoord tussen de EU en de VS), gingen de onderhandelingen voor het vrijhandelsakkoord deze maand (juli) gewoon door. Jong Groen haalt hier een aantal negatieve, en vaak onderbelichte elementen van TTIP aan in onderstaande opinie.
maandag 25 juli 2016

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Jong Groen is niet tegen het experimenteel verbeteren van zaden, gewassen en teelten. Jong Groen is wél tegen een wetgeving die het mogelijk maakt dat slechts enkelingen dit recht hebben. Deze afhankelijkheid van landbouwers brengt hun voedselsoevereiniteit én de biodiversiteit op onze planeet in gevaar.

GGO's

Al eeuwenlang wordt er aan zaden gesleuteld en daar is niks mis mee. Integendeel zelfs, oorspronkelijk leidde dat tot een enorme diversiteit aan teelten, waarbij elke landbouwer zelf kon experimenteren met de zaden, rassen en teelten die hij nodig had.

Midden in de jaren zestig, onder invloed van het Europese Gemeenschappelijke Landbouwbeleid, de mondialisering en de technologische innovaties werden landbouwbedrijven echter steeds gespecialiseerder. Het ontwikkelen van zaaigoed gebeurde steeds meer in afzonderlijke, vaak lokale, gespecialiseerde landbouwbedrijven.

Met de intrede van het neoliberalisme in de jaren tachtig en het daarmee gepaard gaande opengooien van de internationale markten, werden die lokale bedrijven quasi allemaal opgekocht door vijf à zes grote spelers, waarvan Monsanto de meest bekende – en beruchte – is. Dankzij de Amerikaanse patent- en GGO-wetgeving verwierf Monsanto op korte termijn een quasi-monopolie en vandaag controleert het bedrijf 90% van de Amerikaanse landbouwgewassen.

Het is dan ook geen toeval dat in de gelekte TTIP documenten een enorme druk vanuit de Amerikaanse lobby's valt waar te nemen om ook de Europese patent en GGO-regelgeving terug te schroeven. De grootindustrie hoopt om zo ook in Europa datzelfde monopolie te kunnen vestigen.

Monopolies in plaats van vrijhandel

Daar knelt het schoentje. De naam 'vrijhandelsverdragen' suggereert dat de verdragen vrijhandel zouden stimuleren, een liberale marktwerking zouden ondersteunen, waar competitie zorgt voor een sterkere en meer innovatieve economie. In de praktijk dreigen de vrijhandelsverdragen monopolieposities te creëren of uit te breiden.

Problematisch is ook dat TTIP, net zoals haar voorgangers TTP (Trans-Pacific Partnership - vrijhandelsakkoord tussen de VS en enkele Aziatische landen) en CETA (Comprehensive Economic and Trade Agreement - vrijhandelsakkoord tussen de EU en Canada), onttrokken zijn aan elk maatschappelijk debat.

De deals worden gesloten in schimmige achterkamertjes waar zelfs de Europarlementariërs nauwelijks toegang toe hebben. Het is dan ook wraakroepend om vast te stellen dat de industriële lobby wél aan tafel zit, en zelfs de pen vasthoudt.

Probleem van privatisering

Het probleem is echter nog fundamenteler. De huidige wetgeving laat toe dat bedrijven grof geld verdienen met de privatisering van de bouwstenen van het leven. Op het moment dat private bedrijven de controle verwerven over zaden en voedsel, zullen zaden en voedsel ook de private belangen moeten dienen, in plaats van de algemene.

De wereldwijde evolutie naar monocultuur is daar een eerste voorbeeld van. Zowat overal ter wereld worden boeren aangemoedigd/gedwongen slechts één gewas te telen, waarvan de zaden slechts bij één externe speler verkrijgbaar zijn. Sommige gewassen brengen geen nieuwe zaden meer voort, zodat boeren die elk jaar opnieuw moeten aankopen.

Bovendien zijn deze monoculturen bijzonder kwetsbaar voor ziektes, resulteert dit in een erg lage biodiversiteit en verhinderen ze een gezonde en gevarieerde voeding voor de lokale boer.

Een tweede voorbeeld is zuiver statistisch: hoewel er volgens de FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations) ongeveer 7000 soorten voedselgewassen zijn, gebruiken we voor 90% van de productie slechts 30 soorten.

Dit in sterk contrast met het begin van de 20ste eeuw, waar iedere streek zijn eigen soort had. Met als resultaat dat niet alleen de biodiversiteit van landbouwgewassen, maar ook die van het omringende ecosysteem, sterk achteruitgaan.

Bescherm biodiversiteit en voedselsoevereiniteit

Voor Jong Groen is het duidelijk: dit is voor ons een absolute no go. Biodiversiteit en voedselsoevereiniteit zijn geen loze begrippen, maar van fundamenteel belang voor het welzijn van onze planeet en van volkeren overal ter wereld. Ze moeten dan ook onder democratische controle gebracht of gehouden worden.

Patenten op levende organismen, hun zaden, hun DNA kunnen voor ons niet in private handen liggen. Vrijhandelsakkoorden die dit via een achterkamerpolitiek proberen te bereiken, zijn fundamenteel ondemocratisch. Onze conclusie is dan ook duidelijk: Jong Groen verwerpt TTIP, en pleit voor een model waar lokale boeren met eigen inzicht, maar gesteund door wereldwijde kennis, hun eigen bedrijf en landbouwproductie kunnen organiseren.

reacties

5 reacties

  • door Giek op maandag 25 juli 2016

    Het stuk van Céline Van Den Abeele gaat over het TTIP-verdrag, maar twee zinnen die te maken hebben met het GGO-debat springen in het oog. Ik lees "Jong Groen is niet tegen het experimenteel verbeteren van zaden, gewassen en teelten." en "Al eeuwenlang wordt er aan zaden gesleuteld en daar is niks mis mee."

    Betekent dit dat (Jong) Groen zijn principiële verzet staakt tegen het PRINCIPE van genetische manipulatie? Of is het een vage formulering die men op verschillende manieren kan interpreteren? In het eerste geval zou het een radicale wijziging zijn van het groene standpunt ter zake. (En dat wordt stilaan tijd, want na al die jaren blijven er geen of hoogstens flauwe argumenten over om het principe van genetische manipulatie af te wijzen. Dat bleek onlangs nog eens toen Groen reageerde op de oproep van een grote groep Nobelprijswinnaars om het verzet te staken.)

    Voor alle zekerheid had ik graag dat Céline Van Den Abeele (of iemand anders van Groen) mijn interpretatie bevestigt of bijstuurt. Ik heb het hier wel degelijk over het principe van genetische manipulatie, niet over het monopoliseren van GGO's door grote bedrijven. De monopolisering en de monoculturen in de landbouw zijn trouwens ontwikkelingen die al aan de gang waren lang voor er sprake was van GGO's.

    • door Céline VDA op donderdag 28 juli 2016

      Als Jong Groen erkennen we dat mensen al altijd op kleinschalige en experimentele wijze aan gewasveredeling hebben gedaan, en het is daar waar we niet tegen zijn. Evenmin zijn we tegen wetenschappelijk onderzoek. Voor ons zijn er twee hamvragen die we willen beantwoord zien alvorens ons standpunt omtrent GGO's te wijzigen: 1) het voorzorgsprincipe moet prioritair blijven. Pas als we zeker zijn dat er geen schade is voor de volksgezondheid en het milieu, kunnen GGO's toegelaten worden, 2) er moet een degelijke wetgeving zijn over patentering, monopolisering etc. We hebben besloten om volgend werkjaar dieper in te gaan op de GGO discussie, en ons standpunt indien nodig bij te stellen. Let wel, dit is het standpunt van Jong Groen, niet dat van Groen. Ter info: onze volledige congrestekst kan je hier vinden: http://jonggroen.be/files/_site/bestanden/inhoud/2016/2016_congrestekst_food_for_thought.pdf

  • door Ronald Van Beneden op maandag 25 juli 2016

    Iedereen ziet toch dat democratie niet bestaat. Geheime onderhandelingen van TTIP,Turkije,het bepalen wie opkomt met de verkiezingen in deUSA. Manipulatie en bedrog wie gelooft deze wereld en zijn berichtgeving nog? Dan spreek ik nog niet van de achteraf kamertjes in de politiek.

  • door Roland Horvath op dinsdag 26 juli 2016

    Akkoord. De US zijn ervaren met zogenaamde vrijhandelsverdragen als TTIP. Dat dateert al van 1945 toen ze zo'n verdrag hebben opgedrongen aan alle andere Amerikaanse staten: Die landen mochten de vrije handel in niets hinderen, de US mochten zich wel beschermen. Dus een combinatie van vrije handel en protectie wat ieder land en iedere onderneming nodig heeft. TTIP is ook asymmetrisch.

    Vrijhandelsverdrag: Geen vrijheid maar monopolies. Ten 2e, geen handel maar wetgeving installeren of - opzij schuiven. Ten 3e, geen verdrag maar een dictaat van de US. Neoliberalisme gaat over de vrijheid van de GMO, niet van de burger. Vandaar dereguleren, privatiseren, bezuinigen. Neoliberalisme is kapitalistische corpocratie: De GMO regeren.

    TTIP is er door - en uitsluitend voor de winst, de macht en het monopolie van de -US- Grote Multinationale Ondernemingen GMO. De EU wordt een kolonie, een wingewest van de US. De EU GMO en KMO worden benadeeld want schadevergoeding door ISDS is uitsluitend voor US GMO. Oneerlijke concurrentie. Afgezien nog van het feit dat het ISDS/ICS een onnozelheid is: De US GMO passeren 2 maal langs de kassa: Het risico is verrekend in hun prijzen en schadevergoeding, de overheid moet een deel van het ondernemersrisico dragen. Vrije handel is anders.

    Alles heeft voor - en nadelen, ook octrooien. De economie kan functioneren met maar ook zonder octrooien. Zoals bvb India. Octrooien kunnen misbruikt wordt door het opkopen van alle octrooien op en een bepaald gebied en dan in niets innoveren. Bvb de omzetting van zonenergie in andere energievormen: Veel octrooien, weinig innovatie. Zoals het artikel stelt: Een monopolie op levende organismen is gevaarlijk, strategisch. En de diversiteit wordt ongedaan gemaakt: Een gevaarlijke, onstabiele situatie.

  • door Ben Luider op maandag 8 augustus 2016

    In een neoliberaal systeem heeft de term liberaal enkel betrekking op de markt. Iedereen in dienst van de economie. De mens is in zulk systeem helemaal niet zo vrij als hij denkt te zijn. Neoliberalisme is economische anarchie. De bevolking draait er uiteindelijk voor op en men leert er niet uit.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties