Reeds acht jaar is DeWereldMorgen.be de alternatieve en kritische stem in de Vlaamse media.

Wij zijn volledig gratis en reclamevrij.

Maar dat kan enkel via uw steun.

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

De financiële tijdbom: democratie op de proef gesteld

In ‘Dit kan niet waar zijn’ beschrijft Joris Luyendijk hoe de wereld op een financiële tijdbom leeft. Herhaaldelijk citeert hij bankiers die stellen dat er sinds de crisis van 2008 niets is gebeurd om deze bom onschadelijk te maken.
woensdag 16 maart 2016

In 2008 zouden wij ternauwernood zijn ontsnapt aan de totale implosie van ons geldstelsel. Dezelfde bom tikt onverminderd voort. Zolang hij niet onklaar wordt gemaakt is de kans op de totale implosie 100%. Een kans die zich eindeloos mag herhalen is feitelijk een zekerheid.

Joris Luyendijk

Dat het bankwezen uit zichzelf zal bijtrekken gelooft Luyendijk niet. De politiek zal dat moeten doen. Daarin verschilt een democratie van dictatuur schrijft Luyendijk, die als journalist onder dictatoriale regimes heeft geleefd. “Het Westen heeft een regeervorm die zich aan de eigen haren uit het moeras kan trekken”.

Vandaag (16 maart 2016) wordt dit getest. Dan debatteert de Nederlandse Tweede Kamer met minister Dijsselbloem over ons geldstelsel. Dit naar aanleiding van burgerinitiatief ‘Ons Geld’, een samenwerking van theatergezelschap ‘De Verleiders’ en Stichting Ons Geld. Burgerinitiatief ‘Ons Geld’ werd vorig jaar met steun van meer dan 100.000 Nederlanders bij de Tweede Kamer ingediend.

Ons Geld wil dat er een eind komt aan de verstrengeling van geldomloop en bankbedrijf. Door deze verstrengeling slepen banken ieders spaargeld en de betaalinfrastructuur mee als ze omvallen. De schade is dan niet te overzien. Daarom houdt de overheid het bankwezen overeind. Banken weten dat, waardoor ze onverantwoorde risico’s nemen, zo valt in Luyendijks boek te lezen.

Wat Ons Geld wil staat loodrecht op het beleid van de EU. Dat beleid houdt de verstrengeling juist in stand door te zorgen dat bancaire geldtegoeden kunnen functioneren als geld. Dit vergt dat geldbeloftes van alle banken in de EU van gelijke waarde lijken. Risico’s die crediteuren lopen op hun bank worden daartoe uitgevlakt. Onder andere de Europese bankenunie en het Europese depositoverzekeringsstelsel moeten daarvoor zorgen.

 Financiële tijdbom

De bankenunie maakt het voor banken makkelijker om op Europese schaal te functioneren. Een Europese consolidatieslag ligt daarbij voor de hand. Risico’s concentreren dan bij steeds grotere bedrijven. Ons Geld stelt dat dit averechts werkt. Het maakt de financiële bom niet onschadelijk, maar groter. Zo groot dat individuele lidstaten er niet meer tegen opgewassen zijn, en zich gedwee neerleggen bij het primaat van de EU. Aldus geeft de crisis van 2008 de EU gelegenheid om haar macht te vergroten. Het financiële stelsel wordt er evenwel niet stabieler van. Wel worden verschillen tussen banken uitgevlakt. Volgens Ons Geld gaat dat in tegen het Europese beginsel van een openmarkteconomie met vrije mededinging.

Als alternatief stelt Ons Geld voor om de financiële tijdbom onschadelijk te gaan maken. Daartoe worden de geldomloop en het bankbedrijf dan ontvlochten. De geldomloop acht Ons Geld een publieke aangelegenheid; kredietverlening een private. De (Europese)overheid moet volgens Ons Geld geen steun geven aan bancaire geldtegoeden, maar een eigen (digitaal) publiek geldstelsel in het leven roepen. Alleen dit zou zij dan nog moeten borgen met haar overheidsmacht. Met (schaduw-)banken en kredietverlening zou de overheid zich vervolgens zo weinig mogelijk moeten bemoeien. Ons Geld propageert afschaffing van alle staatssteun voor banken en bancaire geldtegoeden in combinatie met liberalisering van de kredietmarkt.

Geldscheppende overheid

Dit voorstel is volgens Ons Geld geen kostenpost. Het levert de schatkist jaarlijks vele miljarden op. Dat komt doordat de (Europese-)overheid in dit voorstel de geldpers weghaalt bij de banken, en naar zich toetrekt. Hoofdleus van dit burgerinitiatief is dan ook, dat het recht en de plicht om geld te scheppen principieel aan de overheid toebehoort.

De Kamer wordt gevraagd dit te onderschrijven, en daarmee de regering bij de haren uit het financiële moeras te trekken. Dictatuur, onder dreiging van een financiële bom, of democratie, op basis van een geldscheppende overheid? Woensdag gaan we het horen.

 

Lees hier meer informatie over burgerinitiatief Ons Geld op 

Edgar Wortmann, Stichting Ons Geld

Update: Het debat staat inmiddels online

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

9 reacties

  • door spacemonkey op woensdag 16 maart 2016

    Klopt helemaal.

    Kijk die lekkere bankiers (die geld verdienen aan geld via allerhande manipulaties) hebben in 2008 de wereld op de rand van de chaos gebracht.

    Die overheden die diezelfden liever beschimpen, schuwen en liefst overboord zetten( iedere Neoliberaal is zo trouwens) hebben hun met onze centen die heren uit hun stront getrokken.

    De banken moesten dan kredietwaardig worden? Stress testje hier en wat gepruts in de marge. De aandelen kermis kan voort. Wat er wel veranderde dan ?

    De wereld economie ligt op apengapen plat, de Nationale banken hebben het WC -raampje opengezet en rekenen aan de privébanken geen interesten aan. De persen draaien miljarden aan straks waardeloze euro’s. Goedkoop geld met bergen bij die banken (maar ga maar eens iets lenen?) Zonder ijzersterke waarborgen blijf je lekker staan. De economie zal blijven sputteren en dat merken ook de overheden stilaan. Taksen en virtueel te verwachten inkomsten vallen dik tegen. Uiteindelijk allemaal een zegen. De mensen (toch een groot deel) die nog wel geld hebben zijn het vertrouwen kwijt ! De jeugd wel die willen jullie kneden en tot flexibele, geglobaliseerde, virtuele arbeid dwingen. Sommigen pikken dat anderen niet.

    Het Neoliberaal casinokapitalisme botst mondiaal tegen zijn ecologische, sociale en economische grenzen aan. Dat is de echte globale crisis. Met quasi allemaal Neoliberaal gespuis aan de knoppen v/h stuurbord, loopt dit zeer zeker gewelddadig af. Spacemonkey

    • door Jean Vanbruystelghem op woensdag 16 maart 2016

      Yep, het geloof in de heilzame uit eigenbelang opgebouwde Onzichtbare Hand heeft zijn beste tijd gehad. In een tijd waarin meer en meer klassiek werk geautomatiseerd kan is er meer overheid nodig om het werk dat nuttig is maar waar de markt niet voor zorgt te creëren. De waarde van Geld is maar een illusie die we samen in stand houden, we kunnen beter ook controle over ons hersenspinsel houden voor het helemaal uit de hand loopt.

      • door jan peeters op woensdag 16 maart 2016

        Verontschuldig mij, maar laat alles begaan. De evolutie maakt wel komaf met uitwassen van zowel links als rechts. Op termijn wordt elke scheve situatie rechtgetrokken, met vallen en opstaan. Het is een eeuwigdurend proces. Eén troost, wie geen geld heeft moet er zich ook niet over bezorgt maken. Wie luchtballonnen blaast voor eigen profijt zal wel ondervinden dat deze doorprikbaar zijn.

        • door Didier op donderdag 17 maart 2016

          Dit heeft niets met links en rechts te maken. Links en rechts zijn slechts verschijningsvormen van een vals paradigma, gecreeerd door diegenen die aan de touwtjes trekken. Hoog tijd dat dit inzicht ook hier eindelijk eens ingang vindt. Het voorstel van "Ons Geld" is een zeldzame schreeuw in de woestijn. Het "laten begaan" daarentegen is er de oorzaak van dat de globale economie zich voor een nooit geziene afgrond bevindt. Nooit in de geschiedenis is de globale schuld vier keer groter geweest dan wat de volledig wereld 'produceert'. NOOIT. Dat is geen uitwas meer.

  • door Ronald Van Beneden op woensdag 16 maart 2016

    Modern geld is niet gedekt door goud maar door ‘schuld’. Banken mogen geld maken als ze er een lening (schuld) aan kunnen koppelen. Het geld dat zo ontstaat, heeft als dekking de belofte van een schuldenaar het in de toekomst terug te betalen. De bank heeft er niets voor hoeven doen maar de schuldenaar moet de lening met hard werken proberen terug te betalen. Mét rente! Om die rente te kunnen betalen moet het geld voor die rente eerst gemaakt worden en daarvoor heeft de bank een andere schuldenaar nodig die belooft dat extra geld terug te betalen. Zonder lening namelijk geen geldcreatie. Ook weer met rente. Enzovoort. Het systeem kan daarom alleen blijven werken zolang mensen steeds meer schulden op zich nemen. Hoe meer geld er gemaakt wordt, hoe meer schuld er weer nodig is. Mensen kunnen alleen maar leningen blijven nemen als de economie en hun salarissen blijven groeien. Economische groei is echter afhankelijk van (fysieke) productiviteit en goedkope energie zoals olie, en die zijn beide - zoals alle dingen in de echte wereld - aan limieten gebonden. Het huidige geldsysteem is daarom per definitie eindig. In 2008 liep het systeem vast zonder hoop op structureel herstel. Peak-debt. Nu mensen zelf geen schulden meer nemen, doen overheden dat voor hen, om het systeem draaiende te houden. Deze truc is binnenkort uitgewerkt. Het huidige systeem opnieuw opstarten zal elke keer weer tot een crash leiden, dat is een eigenschap van het systeem. We moeten kiezen: opnieuw beginnen of niet bezuinigen Besparingen zijn de snelste weg naar de economische HEL!

  • door Ronald Van Beneden op woensdag 16 maart 2016

    De reden is dat nog altijd, net als toen Lehman Brothers failliet ging, de banken en andere instituten volledig met elkaar verbonden zijn. Er is geen hervorming van de sector gekomen. Ze doen nog altijd precies hetzelfde. Springt er dus één in de vulkaan, dan zal het touw beginnen te trekken aan anderen. Hoe meer er meegetrokken worden, des te sneller zullen er nog meer omvallen, tot het binnen een paar uur, hooguit een paar dagen, een waterval van omvallende banken, pensioenfondsen, instituten en overheden is. Zodra JP Morgan omvalt zal blijken dat heel veel kopers van papieren zilver geen zilver bezitten. Ze bezitten een papiertje met daarop de belofte van JP Morgan dat ze het zilver zullen leveren. JP Morgan heeft dat zilver niet. Nu niet en zeker niet als ze failliet zijn en niet meer bestaan. De zilvermarkt zal er dan dus heel anders uitzien, want er bestaat momenteel meer papieren zilver dan echt zilver. De uitgevers lopen immers ook vooruit op toekomstige productie. Veel bezitters van papieren zilver bezitten niets meer dan wat papier. JP Morgan heeft echter ook nogal wat andere posities en verzekeringen afgegeven. Uw pensioenfonds, uw lokale overheid hebben ook toezeggingen gekocht waarbij een bank als JP Morgan garant staat voor de levering van... Als ze dus failliet gaan, dan is die garantie nul waard. Posities die nu als 100% afgedekt in de boeken staan, zijn dan niet meer afgedekt en zoals we weten staat er nogal wat 'onder water'.

  • door Carlos Pauwels op donderdag 17 maart 2016

    Ik lees nogal wat uiteenlopende berichten, van het is goed en kan niet anders tot de boel gaat ontploffen. Wie heeft gelijk? Ik weet het niet. Wat ik wel zie is dat wat centrale banken (Fed, ECB, Boj) doen en beogen, niet werkt. De inflatie en groei trekken niet aan, alleen de beurzen doen het (voorlopig?) goed. Sommigen besluiten daaruit dat de nooit geziene geldcreatie een groot gevaar inhoudt en tot een implosie zal leiden. Neem daarbij de negatieve rente (betalen voor het sparen, betaald worden om te lenen), de cocktail nog effen shaken en boem! Ik lig er niet wakker van, maar ben er evenmin gerust in. Nog best dat heel veel mensen niet beseffen wat er gaande is. De schuldenberg wereldwijd is nog nooit zo hoog geweest en men is nog steeds bezig hem op te hogen, daar wat nogal wat economen vinden dat hij moet afgegraven worden. Dat afgraven is natuurlijk een immens probleem. Kijk alleen maar naar ons kleine landje waar sommigen denken dat het geld aan de bomen groeit en protesteren van als ze het woord besparingen horen en zelfs nog meer uitgaven wensen. En die herverdeling van rijk naar minder rijk, naar arm. Wie denkt dat dat zo maar zal gebeuren? Dat is een fabel die ook niet een linkse regering zal verwezenlijken! Gaan betogen brengt geen aarde aan de dijk. Ik ga zeker niet betogen, niet omdat ik het zo goed heb, maar omdat ik graag resultaat zie als ik iets doe en geen voorstander ben van bezigheidstherapie.

  • door Norbert op donderdag 17 maart 2016

    proficiat aan het comité!

    • door spacemonkey op maandag 21 maart 2016

      Hahaha moet wel lachen met Carlos zijn langdradig verhaal. De analyse is correct maar blijkbaar zit ie (nog even) comfortabel de kat uit de boom te kijken. Hij ligt (er nog niet) wakker van maar is toch ongerust ?

      Carlos ziet graag resultaat als ie iets doet? Wel denk iedereen zowat. Vormt dat geen paradigma dan ? Blijven zitten in de luie zetel betekend per definitie niets doen, toch ?. Van wat wil ie dan ook resultaat zien, ben even niet mee.

      Carlos het hele leven is een bezigheidstherapie, gemaakt door de *elites*, zeg maar gespuis. Uitgerekend het soort mensen dat inkomen verwerft uit niets doen, spelen op de beurs dus (waar het nog effie) kermis is, wacht graag rustig af.

      Uiteindelijk gaan ook zij gewoon mee de afgrond in. Wat ze dan gaan missen te komen is echte kracht om zich verder door het leven …te slepen. Spacemonkey

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties