Meer dan ooit heeft de wereld nood aan onafhankelijke journalistiek.

Meer dan ooit is het nodig om een tegengeluid te laten horen.

Steun daarom DeWereldMorgen.be

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Bart Staes: “Onze gezondheid wordt belaagd door clowns”

De manier waarop Europese regels in het voordeel van multinationals en in het nadeel van de volksgezondheid worden doorgedrukt begint hallucinante vormen aan te nemen, aldus Europarlementslid Bart Staes (Groen). De Europese Commissie blijft giftige stoffen toelaten die het hormonaal evenwicht van de mensen ernstig verstoren.
donderdag 4 februari 2016

Dit is het vreemde verhaal van wat op het eerste gezicht pure science fiction lijkt maar toch de bittere waarheid blijkt te zijn. En het straffe is, geen enkel woord ervan is verzonnen: van de pesterijen van de multinationals, over de zwakke wetgevers zonder haar op hun tanden; het verbluffende, voor zich sprekende bewijs dat stoffen in onze voeding giftig zijn, tot de verbijsterende arrogantie - of trieste onverschilligheid - van hen die zich hiervan bewust zijn.

Dit is het verhaal van hoe wetten worden gemaakt in de 21ste eeuw, waar lobbyisten de plak zwaaien en zelfs volksgezondheid ondergeschikt is aan het winstbejag.

De inval wordt voorbereid...

Ons verhaal begint in 2012, daar waar elk ander verhaal zou stoppen.

Dit was namelijk het jaar waarin wetenschappers van over de hele wereld, in de schoot van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) en het United Nations Environment Programme (UNEP) – unisono opkwamen tegen wat zij een "wereldbedreiging" noemden en de regeringen van over de hele wereld opriepen om actie te ondernemen.

Geen monsters of vreemde aliens uit het heelal vormden de bedreiging, maar heel nabij en tastbaar verspreiden zich massaal stoffen in ons leefmilieu: de hormoonverstoorders (endocrine disruptors: ECD). In heuse combat style, voltrekt de invasie zich tot in het kleinste hoekje van ons bestaan, het zit overal: in ons voedsel, in het water, in onze huizen.

En het is geen passieve bezetting, nee, we worden heel actief aangevallen. Doelwit: het hormonaal systeem in het menselijke lichaam. Effect: verhoogde gezondheidsrisico's zoals kanker, vruchtbaarheidsproblemen, genitale misvormingen, obesitas en neuro-gedragsstoornissen.

…en wij zetten de deur wagenwijd open

Dat we voortdurend belaagd worden door de vijand is erg, maar onbegrijpelijk is dat we de hele zwik een gigantische hand toesteken.

Al jaren is geweten wat de schadelijke effecten kunnen zijn van hormoonverstoorders en in 2009 wilde Europa die stoffen al een halt toe roepen.

Toen kwam een regel die stelde dat gelijke welke substantie waarvan geweten is dat die schadelijk kan zijn (bijvoorbeeld kanker verwekt) niet langer in gewasbeschermingsproducten mag gebruikt worden, (tenzij het gewas ernstig bedreigd wordt). Kan iemand uitleggen wat anders het punt is van steeds meer opbrengsten te willen met behulp van pesticiden als we daarmee onszelf systematisch en steeds meer vergiftigen? Evident dus.

Hormoonverstoorders komen massaal voor in pesticiden, vallen bijgevolg onder deze regel en moeten dus - logischerwijs - vervangen worden. Maar zo simpel is het blijkbaar niet. Dit is Europa, niets is zwart-wit. Het probleem: het begrip 'hormoonverstoorder' kreeg geen duidelijke definitie, maar slechts enkele vage criteria.

De Europese Commissie, die de regels bepaalt in dit geval, kreeg van het Europees Parlement en de Raad van Milieuministers 4 jaar de tijd - tot december 2013 - om met wetenschappelijke criteria te komen. Enkele jaren later – toen we dachten dat de strijd half gewonnen was - moest de echte staatsgreep nog komen.

We noteren februari 2013. De Commissie heeft ei zo na een definitie klaar en lijst op welke hormoonverstoorders zullen verboden worden. Maar de duistere machten van de grote industrieën zagen de bui hangen en schoten in actie. Ze trokken de definitie van de Commissie in twijfel, geruggensteund door een legertje makke wetenschappers die ze zelf onder de arm hadden genomen en haalden het meest dodelijke wapen boven: ze vroegen een impactstudie. De Commissie is vandaag de dag - intussen weer 2 jaar later - nog steeds niet bekomen van die aanval.

In plaats van snel werk te maken van een wetenschappelijke definitie van hormoonverstoorders, is ze geplooid voor de industrie en besliste om de sociaal-economische impact van het voorstel te onderzoeken. Kort gezegd, een tegenaanval had een gigantische steun kunnen betekenen voor de volksgezondheid, maar die wordt even 'on hold' gezet tot duidelijk is wat die grap de chemiereuzen gaat kosten. Pikant detail: de hele set criteria was bedoeld voor allerhande Europese wetten (zo ook cosmetica) dus de gevolgen van dit uitstel dragen veel verder dan pesticiden alleen. Eerst de winst, dan de volksgezondheid…

Slaat Zweden terug?

Gelukkig zijn er nog lidstaten met verstand en met lef. In 2014 beslist Zweden om niet langer toe te kijken hoe de hormoonverstoorders zich in onze leefomgeving verspreiden en sleept de Commissie voor de rechter, gesteund door de andere lidstaten en het Europees Parlement. Ongelooflijk maar waar: Zweden wint de rechtszaak.

Het Hof vindt niet dat het uitzoeken van de socio-economische impact een reden is om de definitie van hormoonverstoorders uit te stellen. De uitspraak gaat zelfs nog een stap verder en stelt dat de enige criteria waarop de definitie mag gebaseerd zijn, wetenschappelijk moeten zijn - in het bijzonder wetenschap gerelateerd aan de hormonale werking van ons lichaam - en dat elke andere overweging, zoals economische, niet meetellen.

Oef, eind goed al goed denkt u. Wel, niet helemaal: de Commissie weigert het oordeel van de rechtbank te volgen. Ja, u leest het goed, de Commissie, hoedster van de Europese verdragen, de instelling die instaat voor een goede naleving van de wetten in het belang van de Europese burgers, lapt de regels aan haar laars: ze zal de (onwettelijke) sociaaleconomische impactstudie eerst afmaken, en dan met een definitie komen.

Het tilt ons verhaal alvast op een hoger niveau… De Commissie staat nu lijnrecht tegenover het Europees Parlement en de Europese Raad. Zei iemand iets over de principes van de rechtstaat?

Op 17 december 2015 stuurden 10 leden van het Europees Parlement uit zes verschillende politieke fracties een brief aan Commissievoorzitter Jean Claude Juncker met de vraag actie te ondernemen.

Op 13 januari jl. kreeg Juncker nog een brief van Martin Schulz, de voorzitter van het Europees Parlement, die hem herinnert aan zijn plichten vanuit de Verdragsteksten. De Commissie doet een kleine toegeving: ze belooft zich te haasten… met haar (onwettige) impactstudie, de studie die nota bene de aanleiding was voor de rechtszaak, die het voorwerp uitmaakt van de uitspraak, die geen deel mag uitmaken van de definitie…

Een tweede veldslag?

Zelfs al zou het gevecht tegen de hormoonverstoorders met vereende krachten worden gewonnen in het belang van de volksgezondheid, de strijd tegen de invloed van multinationals is nog lang niet gestreden.

Een tweede veldslag is in de maak en krijgt een finale in juli 2016. Dan moet een ander chemisch product, glyfosaat, zijn hernieuwde toelating krijgen. Glyfosaat is de meest gebruikte onkruidverdelger ter wereld, en is vooral bekend in de toepassing van Monsanto's Round Up.

Ook hier gaat het over de impact van glyfosaat op de gezondheid. Deze keer gaat het gevecht tussen twee officiële instanties: het kankeronderzoeksagentschap IARC van de VN-Wereldgezondheidsorganisatie WHO, dat glyfosaat aanduidt als waarschijnlijk kankerverwekkend, en het Europese voedselveiligheidsagentschap EFSA, voor wie dat niet is bewezen.

De kans is groot dat de Commissie zich zal beroepen op het oordeel van haar eigen agentschap (EFSA) voor wie er geen vuiltje aan de lucht is, en dat glyfosaat de nodige vergunning krijgt.

Maar wat als blijkt dat wat het EFSA zegt niet klopt? Het baseerde zich niet op kwalitatief onderzoek (zoals het IARC), maar op kwantitatief onderzoek (wat betekent dat het EFSA meer studies bekeek dan het IARC, maar de meeste ervan waren niet openbaar en uitgevoerd door wetenschappers betaald door de industrie).

Opnieuw tracht het Europees Parlement de waarheid aan het licht te brengen en stuurt deze keer een open brief aan de Commissie, ondertekend door 66 parlementsleden, om duidelijkheid te krijgen over de aanpak van het EFSA.

En een valse strijd tegen de ggo's

Het is nog niet gedaan. In de strijd tussen volksgezondheid en financiële winsten, is nog een derde, nieuwe arena in de maak: de goedkeuring van het gebruik van genetisch gewijzigde organismen (ggo's) in voedsel en (vee)voeders. Eigenlijk is dit geen echte strijd. Iedereen - ook de Commissie - is het er over eens dat de manier waarop de Commissie deze autorisaties verleent, gebrekkig gebeurt en totaal niet democratisch is.

Voorzitter Jean-Claude Juncker zelf pleit voor een andere aanpak - nu is de Commissie verplicht om ggo's goed te keuren, ook al is een meerderheid van de lidstaten tegen - maar komt niet met een ernstig voorstel. Sinds het aanstellen van de nieuwe Commissie (nu 1 jaar) zijn al 20 nieuwe ggo's toegelaten voor voedsel en voeders, het merendeel overigens glyfosaattolerante gewassen.

Opnieuw probeert het Europees Parlement het tij te keren, maar de manoeuvreerruimte is - zonder vetorecht - klein. Toch slaagt het Parlement er in om in december 2015 de goedkeuring van de glyfosaat-tolerantie Maïs NK603 x T25 weg te stemmen en de Commissie te vragen geen ggo's meer goed te keuren zolang de procedure niet is herzien.

Tijdens de plenaire zitting van 2 februari 2016 werd de goedkeuring van nogmaals drie glyfosaat-tolerante sojabonen weggestemd.

Echte strijd of niet: een ding is zeker, als de criteria voor hormoonverstoring in december 2013 waren vastgelegd, dan had de hernieuwde goedkeuring van glyfosaat wel een andere wending gekregen. Niet dat hiermee het product zou verdwijnen - gezien het getouwtrek over de al dan niet kankerverwekkende werking - maar toch.

De realiteit is echter dat als de Commissie koppig - en tegen de uitspraak van de rechtbank in - vasthoudt aan de uitvoering van die impactstudie alvorens een wetenschappelijke definitie te publiceren, de goedkeuring van glyfosaat allicht gewoon zal plaatsvinden ergens tegen de zomer van 2016. Zo zal de stille oorlog tegen het milieu en onze gezondheid nog jaren aanslepen.

Is handel de echte boosdoener?

Begint dit verhaal over de strijd tussen goed en kwaad, licht en duister, gezondheid en geld een beetje teveel te lijken op Star Wars, dan is daar wel een reden voor. Een van de (vele) redenen waarom de 'prequel' trilogie van Star Wars belachelijk wordt gemaakt, is omdat de hoofdrolspeler een handelsconsortium is, en als dusdanig niet echt bedreigend kan zijn voor de Jedi. Maar in ons verhaal is de industrie - en dus handel - wel degelijk de duistere kracht.

Natuurlijk komt de dreiging niet van een leger droids of de herrijzenis van de Sith. Het neemt de vorm aan van een reële en onophoudelijke druk op de Europese instellingen, het continu gezwaai met juridische argumenten en dreigingen met rechtszaken.

"Onze gezondheid wordt belaagd door clowns" verscheen op 4 februari 2016 op de website van Europarlementslid Bart Staes. 

Bart Staes tijdens het debat over de hormoonverstoorders in het Europees Parlement op 2 februari 2016:


Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

8 reacties

  • door Roland Horvath op vrijdag 5 februari 2016

    Uit het artikel blijkt nogmaals dat er met de EU Commissie niets aan te vangen is. En de controle op hun gedrag en beleid is zo goed als onbestaande. De EU was van het begin - en is nu openlijk een kartel van Grote Multinationale Ondernemingen GMO, uitgedacht voor en tijdens WO II door medewerkers van het Duitse nationaal socialistische IG Farben: BASF, Bayer, Hoechst. Banken worden geholpen door de overheden als ze in moeilijkheden zijn. Landen zoals GR, bezet door de EU/DE, nu een concentratiekamp, worden niet geholpen maar bestolen: privatisering van overheidsbezittingen voor een appel en een ei. De GMO regeren, de EU Commissie, een niet ideologisch samenraapsel van amateuristische afdankertjes hun voetveeg, willoze knecht, of beter de Commissie neemt de fascistische/ corpocratische ideologie van de GMO over.

    Milieu regels zijn uit den boze, niets mag geld kosten van de GMO behalve dividend. In het TTIP is dat nog erger want van af dan nemen de GMO alle staatsmacht over. Zoals BS zegt, strengere normen vernietigen een bedrijfstak niet maar kunnen zorgen voor een opstoot van innovatie en activiteit.

    De EU heeft zich onmogelijk gemaakt met hun nodeloze besparingen en het TTIP. Het slaafse gedrag tegenover de US/ NAVO. En het vijandige gedrag tegenover Rusland en Eurazië. Vooral te wijten aan de domme staatsstructuur. Het EU bestuur moet genormaliseerd worden. De Commissie komt dan voort uit een ideologische meerderheid in Parlement en Raad. De Raad: 4 rechtstreeks verkozenen per lidstaat: Een vergadering van minimaal100 personen. En de burgers stemmen elk jaar een vertrouwensvotum. Geen meerderheid voor, dan verkiezingen voor Parlement en Raad. Meestal zal er vertrouwen zijn. Nu in elk geval niet: Besparingen, TTIP.

    • door Ronald Van Beneden op zaterdag 6 februari 2016

      Het is dus nog maar eens overduidelijk dat het bestaansrecht van het europees parlement enkel bevolkt is door uitgerangeerde politiekers. Ze zijn er enkel op uit om in de laatste rechte lijn naar hun pensioen zoveel als mogelijk hun zakken te vullen en genieten daarna nog eens van een riant pensioen. Wat de inwoners van de EU daarna overkomt zal hun worst wezen. De Eu een zegen voor de bevolking? Ja de éénheidsmunt en vrij reizen althans dat wil men ons laten geloven. De EU denk ik is één van de grootste denkfouten voor onze toekomst als gewone ingezetene. Waar is de democratie en het beslissingsrecht van de bevolking? Juist in de handen van incompetente politici die dikwijls niet weten waarover en waarop ze hun goedkeuring geven. Langs de kassa gaan vergeten ze niet(daar hebben ze voor zichzelf dan ook alle belang bij nietwaar).

  • door Philippe Desmet op vrijdag 5 februari 2016

    Voor hen die nog steeds denken dat de EU democratisch is, is dit een eyeopener. De EU is een fascistoïde dictatuur, geleid door corrupte politici die aan het handje van de Monsanto's van deze wereld lopen.

  • door ria aerts op zaterdag 6 februari 2016

    Niet door clowns, vrees ik, iets veel ergers. Want ik wil er nog een schepje bovenop doen, omdat ik zopas een documentaire over de penibele luchtkwaliteit en de gevaren voor de mens heb gezien. We weten allemaal dat de normen hiervoor ook zopas door onze Europese weldoeners naar boven werden bijgesteld, dus nog meer luchtvervuiling. Iedereen die een beetje alert blijft merkt op dat in zijn omgeving veel meer kinderen met afwijkingen, vaak waar dokters geen raad mee weten, worden geboren en dat veel meer mensen aan kanker sterven, op een leeftijd die ouderdomskanker uitsluit. Dan krijg je deze ochtend in het journaal het verheugende nieuws dat mensen die én met stookolie verwarmen én met diesel of benzine rijden dank zij de lage prijs tot duizend euro per jaar besparen. Dat komt dan weer ten goede aan onze economie, want mensen kunnen dat geld aan andere producten besteden. Ja, aan medische kosten, denk ik dan, en ook dat is uiteraard goed voor de economie. Dergelijke PR-berichten van de olie-industrie worden ons tegenwoordig als nieuws voorgeschoteld. Nee, het zijn geen clowns die onze gezondheid belagen, maar iets heel duister en sluw. Ik geloof dat het in 'The Lord of the Rings" door de golem "Precious" werd genoemd.

  • door antbover op zaterdag 6 februari 2016

    Ja , goed artikel. Maar , wat doen wij daaraan ? Geld regeert de wereld. Dus , in deze speelt de volksgezondheid helemaal geen rol. Integendeel : hoe meer ziektesymptomen , hoe meer de farmaceutische industrie draait. Het gaat dus over een win-win situatie, althans voor zover we de belangen van multinationals bekijken. We leven in een wereld waarin , van zodra er wordt gesproken over " in het belang van de gezondheid" , wel dan weten we het wel. Enkel het belang van het kapitaal is van telt. Round-up gelegaliseerd !! Komaan zeg , dat er mij mar eens politieker zegt, zij die beslissingen nemen , wat het nut ervan is en ten tweede welke gevolgen dat heeft op " breed gezien" onze natuur. En dan maar strijden tegen .... wat dan ook ( bv. huidig actueler item " het zirka virus" ; komaan zeg , wat ze ons allemaal wijsmaken en ...0 om iedereen bang te maken , nog seksueel overdraagbaar ook ! Wat een gezever zeg. Bestrijding van de muggen via het geld van belastingbetalers , enz.. om de olympische spelen " aangenaam" te maken ? Raar toch , iets wat al decennia lang aanwezig is komt nu plots als een wereldgevaar in de pictures ! M.a.w. ik geloof er een bal van .

    • door Yvon Princen op maandag 8 februari 2016

      Antbover. Over wat heb je het juist. Over sigaretten?

  • door Frank Roels op zaterdag 6 februari 2016

    Heel nuttige info. Alleen is het woord "clowns" niet goed gekozen. In feite zijn de voorstanders van de chemische stoffen heel slimme en goedgeïnformeerde juristen en wetenschappers. Ze worden betaald om de industrie en de handel te promoten; de volksgezondheid is niet hun eerste bekommernis, bovendien hebben ze zichzelf overtuigd dat het gevaar niet bewezen is. De hele discussie en politieke strijd gaat tussen 2 verschillende ideologieën (ethische systemen): bedrijven en handel zijn goed, ze moeten gekoesterd worden; tegenover gevolgen voor de gezondheid van een nog onbekend aantal mensen, en de bedrijven moeten tendienste staan (zijn ondergeschikt) van alle mensen. De strijd is zo moeilijk omdat de commerciële media de kant van bedrijfswereld en handel kiezen, en aldus de voorlichting en perceptie van publiek en kiezers controleren.

  • door Guido Peeters op zondag 7 februari 2016

    Bekijk alvast eens de reportage op France 2 (2/2/2016) door Elise Lucet met als titel “Les pesticides et leurs dangers pour la santé ».

    http://www.francetvinfo.fr/replay-magazine/france-2/cash-investigation/cash-investigation-du-mardi-2-fevrier-2016_1286821.html

    Een aangrijpende reportage over de pesticides, wereldwijd verkocht door SYNGENTA, MONSANTO, BAYER en DOW,(65.000 ton alleen in Frankrijk) een oorzaak van aantoonbare ziektes (kanerverwekkend, neuro-toxisch, perturbateurs endocriniens, autisme, enz). Het gaat hier onder meer over FOLPEL (Bayer), ATRAZINE (Syngenta), CHLORPYRIFOS (Dow Chemical).

    De reportage geeft ook het woord aan Paul François, een landbouwer uit Bernac (Charente) die op 10/09/2015 zijn proces in beroep heeft gewonnen tegen MONSANTO. http://www.lemonde.fr/planete/article/2015/09/10/monsanto-condamne-en-appel-pour-la-toxicite-de-son-hebrbicide-lasso_4751628_3244.html

    De rechtbank heeft het rechtstreeks verband bevestigd tussen de ziektes van de landbouwer en de producten van MONSANTO.

    Een boek « Toxic » Produits chimiques, nos enfants en danger.(Ed. Les Arènes, Paris) is verschenen van de mede-journalisten van de reportage Martin Boudot & Antoine Dreyfus

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties