Bij DeWereldMorgen.be schrijven we niet voor de clicks.

We maken media voor een betere wereld.

Samen met vele vrijwilligers en burgerjournalisten.

Om dit te blijven doen hebben we uw steun meer dan nodig!

Steun onafhankelijke media!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Open Brief

Open brief aan minister Galant over beperking aantal ongevallen

Open brief aan Federaal Minister van Mobiliteit Jacueline Galant naar aanleiding van haar oproep om voorstellen te doen die het aantal verkeersongevallen moeten beperken.
maandag 9 november 2015

Mevrouw Galant,


In antwoord op uw vraag naar suggesties om het aantal verkeersongevallen in ons land te doen afnemen stel ik U vooreerst op mijn beurt de vraag waarom U zich beperkt tot ongevallen. Dat vorig jaar in ons land 54.011 mensen gewond raakten in het verkeer en 615 ter plaatse stierven - in de eerste helft van 2015 waren dat er respectievelijk 19.779 en 294 – is vanzelfsprekend zonder meer dramatisch.

Ook de luchtpollutie afkomstig van transport leidt echter tot zware gezondheidsproblemen. Algemeen wordt aangenomen dat alleen al de aanwezigheid van fijn stof in de lucht de Belg gemiddeld één gezond levensjaar kost en aanleiding geeft tot circa 13.000 vroegtijdige sterfgevallen. Van het in Vlaanderen geproduceerde PM10 en PM2,5 fijn stof was in 2013 respectievelijk 24 en 31 procent afkomstig van het verkeer. Enquêtes wijzen bovendien uit dat bijna 12,5 procent van de Vlamingen in ernstige tot extreme mate hinder ondervindt van lawaaioverlast afkomstig van verkeer, hetgeen het risico sterk vergroot op stress, hoge bloeddruk, cardiovasculaire aandoeningen en hartaanvallen.

Dat bestuurders in een enquête van het Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid (BIVV) het verkeer een veiligheidsscore van slechts 4,6 geven op een schaal van 0 – zeer onveilig – tot 9 – zeer veilig - duidt erop dat velen ook het besturen van een auto als stresserend ervaren. Waarom vraagt U ook geen voorstellen ter voorkoming van de aanslag van het verkeer op de dierenwereld - volgens Natuurpunt stierven er in 2014 tussen 8 en 27 miljoen dieren op Belgische wegen, de aanslag op onze portemonnee - een onderzoeker van de Universiteit Hasselt raamde enkele jaren terug de totale maatschappelijke kost van de verkeersongevallen in 2002 in ons land op liefst 12,5 miljard euro, de aanslag die het miljardenkostende wegennet – 57.941 ha in 2010 in Vlaanderen – pleegt op de natuur, de aanslag van de files – jaarlijks 32 miljoen verliesuren in Vlaanderen - op onze economie en last but not least de aanslag van het verkeer op het klimaat. Transport is in ons land met name verantwoordelijk voor 18 procent van de uitstoot van broeikasgassen.

De enige remedie om het aantal ongevallen echt te doen dalen en de andere problemen te verhelpen is dat we met zijn allen de auto gaan bestempelen als een schadelijk product, dat we bijgevolg veel en veel minder auto gaan rijden en deze vierwieler nog enkel inzetten voor verplaatsingen waarvoor echt geen alternatief voorhanden is. De overheid concentreert zich op vlak van beteugeling van verkeersovertredingen op snelheidsovertredingen (3,17 miljoen boetes in 2013), roodlichtovertredingen (89.099 boetes), gsm-gebruik (118.641 boetes), alcohol- en drugsgebruik achter het stuur (respectievelijk 48.084 en 3.342 boetes).

Er bestaan echter nog tientallen andere oorzaken van ongevallen waarop de overheid nauwelijks vat kan hebben. Uit een studie van verzekeraar Winthertur in 2007 bijvoorbeeld bleek dat 1 ongeval op 3 veroorzaakt wordt doordat de bestuurder de verkeersregels onvoldoende kent. Oogtests in 2012 wezen uit dat 12 procent van de geteste bestuurders onvoldoende kon zien om optimaal te kunnen rijden. Uit recent onderzoek van het BIVV blijkt dat 1 bestuurder op 20 slaperig achter het stuur  zit en 1 op 200 moeite heeft om wakker te blijven. 20 procent van de ernstige ongevallen is volgens het BIVV te wijten aan vermoeidheid. Een bijkomend probleem is de ‘bourgondische’ laksheid van de Belgische bestuurder. Uit enquêtes van het BIVV blijkt bijvoorbeeld dat slechts een kleine meerderheid (56 procent) snelheidsovertredingen sociaal onaanvaardbaar vindt. Het actuele autoverkeer is derhalve vergelijkbaar is met een jungle waar je van het ene moment op het andere kan geconfronteerd worden met dodelijk geweld. Meer algemeen stelt het massaal gebruik van de auto een dusdanig zwaar probleem voor de samenleving dat dit - net als wat met het roken van sigaretten gebeurd is de afgelopen twee decennia - benoemd moet worden als schadelijk en uit druk bevolkte woonwijken geweerd dient te worden. Waarom geen stickers op auto’s met vergelijkbare waarschuwende teksten als op sigarettenpakjes? 

Autoverkeer beperken veronderstelt vooreerst dat er alternatieven zijn om zich te verplaatsen. Mevrouw Galant, als U daadwerkelijk bezorgd bent over het aantal ongevallen dan vind ik het onbegrijpelijk dat U de NMBS en Infrabel tegen 2019 gefaseerd dwingt tot een besparing van 663 miljoen euro op een actueel budget van 3 miljard. De volgende jaren zal hierdoor onvermijdelijk moeten gesnoeid worden in het treinaanbod en de tarieven drastisch verhoogd worden, met het even onvermijdelijk gevolg dat meer mensen zich genoodzaakt zullen zien om zich met de auto te verplaatsen. Dit laatste zal ongetwijfeld het aantal ongevallen en andere door de auto veroorzaakte ellende weer doen toenemen. De Vlaamse regering verplicht De Lijn tegen 2019 112,5 miljoen euro in te leveren op een budget van 859 miljoen euro. De Lijn knipte daarom dit jaar al in het busaanbod en verhoogde een aantal tarieven drastisch. Bovendien stopten diverse gemeenten hun derdebetalersregeling of schaften zoals Dilbeek zelfs hun gemeentelijk schoolvervoer af. De Lijn zag door de opeenvolgende besparingsrondes haar jaarlijks reizigersaantal in de periode 2010-2014 dalen van 551 tot 532 miljoen reizigers. Kan U mij eens uitleggen waarom het openbaar vervoer moet bloeden, maar aan de circa 5 miljard euro fiscale aftrek voor bedrijfswagens die de overheid bedrijven cadeau doet niet geraakt wordt?

Het autoverkeer beperken veronderstelt echter ook dat bestuurders leren afkicken van hun autoverslaving, die hen de verbeeldingskracht ontnam over hoe men zich op een andere manier kan verplaatsen. Zeker als men zijn woon- en werkplaats in de buurt van een openbaar vervoersknooppunt kiest en zijn verplaatsingen goed voorbereidt biedt de combinatie fiets, openbaar vervoer, desnoods aangevuld met deelauto, taxi, hotelovernachting… een goed en goedkoop alternatief voor de eigen auto.

Zo blijkt bijvoorbeeld uit een recent onderzoek van het Vlaams Instituut voor Mobiliteit dat de elektrische fiets zeer geschikt is voor woon-werkverplaatsingen tot 20 kilometer. Het private aanbod aan autodeelinitiatieven neemt in al zijn vormen sterk uitbreiding, maar met 25.000 autodelers slaat dit fenomeen in ons land tot dusver nog niet echt aan. Misschien kan de goegemeente eens haar oor te luister leggen bij de circa 17 procent Belgische gezinnen die zonder eigen auto door het leven gaat. Het wordt overigens tijd dat de overheid deze groep niet-autobezitters op de een of andere manier beloont omdat ze niet of nauwelijks bijdraagt tot de auto-ellende en op die manier compenseert voor het feit dat ze er alle nefaste gevolgen van ondervinden. Er kan hierbij gedacht worden aan een fiscale bonus, maar ook aan een gratis of goedkoop netabonnement op het gehele openbaar vervoer in ons land. Dergelijke financiële gunsten kunnen bovendien de autoverslaafden op andere ideeën brengen.

Luc Vanheerentals

Zelfstandig journalist, politoloog en criminoloog

Auteur van het boek ‘Leven zonder auto’ (uitgeverij Casa Littera, 296 blz.)   

Voor meer inlichtingen: luc.vanheerentals@telenet.be

Ps. Ik geef ook lezingen over ‘Leven zonder auto’

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

6 reacties

  • door marc covent op dinsdag 10 november 2015

    Heel terecht uitgangspunt wat de slachtoffers van de ongevallen betreft. Daarnaast wil ik nog aanstippen dat het promoten van het openbaar vervoer enkel mogelijk is mits een voldoende aanbod. Andere stimuli zoals belonen van degenen die geen auto bezitten kunnen aardig lijken, maar dragen niet wezenlijk bij tot de "shift" naar het openbaar vervoer. De bus en trein die er niet zijn, kunnen immers niet worden genomen. Mijn echtgenote en ikzelf spreken uit ervaring. De laatste 8 jaar gaan we door het leven zonder eigen auto, maar de afgelopen 4 jaar wordt het een stuk moeilijker om op nochtans relatief korte afstand (nog geen 6 kilometer) van het centrum van Gent verplaatsingen met De Lijn te doen, vooral 's avonds en op zaterdag, zondag en feestdagen.

  • door kritische lezer op dinsdag 10 november 2015

    Ik kan de schrijver inderdaad volgen als hij schrijft dat er veel zijn die niet wakker (meer) achter hun stuur zitten. Zelf pendel ik momenteel ook naar de hoofdstad en rond 5u15 in Brugge is het al redelijk druk, vele pendelaars en nog meer vrachtwagens die nog in de hoofdstad willen aankomen voor de files, Allemaal mensen die al vroeg uit de veren zijn. En het is niet omdat ze al vroeg op zijn dat ze zoveel vroeger huiswaarts kunnen keren. Schakel je over van voertuig, met 3u-3u30 reistijd per dag naar het openbaar vervoer dan mag je al tevreden zijn indien je dit kunt in een reistijd van 5u, naast je gebruikelijke 9u aanwezigheid op de werkvloer (8u+1u middag en andere pauzes), indien het openbaar vervoer al zoveel uur actief is in je streek. Dus afschaffen die pendelaars en hun job? Of moet je al die bedrijven verhuizen naar het centrum in plaats van aan een afrit van de 'snel'weg waar dan wel een deftig aanbod is van openbaar vervoer? Ga je dan ook een kerncentrale, Sidmar, een Shell, een volvo in t centrum plannen? En wat met de huidige gevraagde flexibiliteit, in werktijd, vanuit de werkgevers? Niet moeilijk, lang leve de salariswagen, 'gratis' bruikbaar tijdens de vrije tijd en optimaal voor een flexibele werktijden voor de werkgever , euh klant van want die laatste bepaalt wat en wanneer hij iets wil. Moeten we misschien even ons leefpatroon onder de loep nemen.

  • door kritische lezer op dinsdag 10 november 2015

    Nog eentje om erover na te denken indien je het wagenpark, lees inkomstenstroom van de overheid in stand wil, en moet houden. Autobouwers streven al jaren, soms onder druk, naar snellere wagens, die sneller optrekken, meer pk's hebben zelfs met downsized motoren die minder verbruiken indien er niet gesjoemeld wordt. Met als resultaat dat de inkomsten dalen in plaats van stijgen en de moordmachines steeds moordadiger worden, aangestuurd door de mens in kwestie. Om een en ander in goede banen te leiden kijken we sporadisch na of je niet te snel aan t rijden bent en of je je aan de gestelde regeltjes blijft houden. Immers nu is het perfect mogelijk om snel nog even vanop de oprijstrook van de snelweg net voor die vrachtwagen op t gaspedaal te drukken van de salariswagen om ervoor te zorgen dat ik asap op cruisecontrol 135 op de derde rijstrook kan 'cruisen'. Met het juiste toestel aan boord krijg ik immers toch een biepje waar ik hard in de remmen moet om daarna terug vol gas te hernemen, liefst sneller dan het concurrerende voertuig naast me wan het ander merk. Waarom niet denken aan belasting op effectief gebruik, nl. dat de versnelling/vertraging gaat meten en op je rijpatroon gaat belasten annonym wel te verstaan, prepaid. Heb je goesting om even uit de bol te gaan dan doe je dat maar, de prijs zal ernaar zijn. En gezien ze nu al in staat zijn om biepjes af te leveren waar je te fel uit de bocht gaat kan dat biepje dan een bevestiging zijn dat er een boete werd aangerekend en niet alleen op de plaats van het biepen maar overal waar je uit de bol gaat. De cros van de ene driekleur naar de andere waar je nu al kan merken dat hij zo dadelijk op rood zal springen zal er dan wel even anders uitzien, gemoedelijker.

  • door jan peeters op woensdag 11 november 2015

    Ik gebruik veel de fiets voor lokale verplaatsingen, dat is het vlugst en tevens gezond. Maar als ik vanuit mijn gemeente naar Brussel wil dan is de auto dubbel zo snel als openbaar vervoer. Als men 4 uur onderweg is ipv 1,5 uur voor heen en terug, kies ik voor de auto.

  • door antbover op donderdag 12 november 2015

    Juist , openbaar vervoer moet gratis zijn en in bepaalde omstandigheden zelfs verplicht . Roken in openbare gebouwen mag ook niet , dus roken ( van auto's) op het openbaar domein mag onder bepaalde voorwaarden al evenmin. Logisch toch ! Maar , dat openbaar vervoer moet dan ook voldoen aan een aantal criteria , parameters , zodat de gebruiker volop tevreden is : gratis dus en kwaliteitsvol ( inhoud te vertalen naar de mens die dat vervoer gebruikt toe ). Bedrijfswagens : enkel nog toelaatbaar indien die wagens binst woon-werkverkeer zijn gedeeld in gebruik. Ge komt me toch niet vertellen dat al die bedrijfswagens enige financieel -economische realiteit benaderen. Pomp die 5 miljard ( bedrijfswagens ) in het openbaar vervoer en we komen al een heel eind ongetwijfeld. En inderdaad: die minder dan bv. 5000 km met de auto rijdt per jaar krijgt een bonus . Boven de 5000 km ls particulier betekent betalen . Minder dan 5000 km moet ook niet jaar naar de autokeuring , maar pas vanaf een te bepalen aantal km. Iemand die jaarlijks 5000 km rijdt en jaarlijks naar de autokeuring moet , komaan zeg , dat is toch niet te verantwoorden. Flexibiliteit binnen de werkuur regeling , en mensen tewerkstellen zo dicht mogelijk bij de woonplaats is een must ( openbare diensten kunnen daar mee beginnen). Grapje : vanaf nu ga ik te voet naar de autokeuring ( plagiaat uit " De Slimste Mens).

  • door StoffelDeHoningdas op vrijdag 13 november 2015

    Zeer terecht.

    Als alle auto's in Belgie geband zouden worden, zouden er geen ongevallen met auto's meer zijn. Ik ben ook voorstander van het bannen van fietsen en andere 2wielers, veel te gevaarlijk.

    Joggen/lopen en snel stappen zou zeer zwaar beboet moeten worden want dit kan ongevallen en valpartijen veroorzaken.

    Wanneer gaat we eindelijk eens werk maken van het bannen van alle bedrijven, deze gebruiken electriciteit en dit heeft een nefast effect op ons klimaat.

    Ik voorspel als we met zijn allen ervoor stijden om België vanaf 01/01/2016 onbewoonbaar te maken, er geen enkele mens nog een ongeval zou hebben.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties